Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 04 (1)

From Rangjung Yeshe Wiki Texts
Theg mchog mdzod (Longchenpa)Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 04 (1)
< Theg mchog mdzod (Longchenpa)
Revision as of 22:10, 21 November 2026 by Eric (talk | contribs) (Theg mchog mdzod study edition: editions, critical edition, translation, bilingual (22 November 2026))
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)

Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 04 (1)
Jump to navigation Jump to search
← Ch. 03Theg mchog mdzod: contentsCh. 04 (2) →

Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 4: grub pa'i mtha' rab tu dbye ba · གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ
Pages 89–119 of volume 1 of the corrected base text (part 1 of 3 of Ch. 04).

Not in this part's tabs (the edition does not contain it): Serthang Larung.
[edit]
The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page)
Volume I1PD86

[p. 86] དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལ་འང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་

[p. 87] བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན།

[p. 88] དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡིད་བྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་

[p. 89] འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང་། འབངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དཔྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྤྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཛོང་མོ་སྦལ་བར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་

[p. 90] ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་པ་རྟོགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །

[p. 91] ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་པའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོ་གཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་

[p. 92] སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང་། །གསང་བ་མི་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོ་ར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཁྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་

[p. 93] སྨྲ་བ་དང་། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང་། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པར་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང་། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་།འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་།རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང་། །བྷ་སི་

[p. 94] ར་དང་ཀྲ་བྷི་ཤ། སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིང་དང་། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང་། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་གསུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྤྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་བ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང་། རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། གློག་ཅན་དང་། ནད་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་དང་། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང་། སྣོད་རྩ་ཅན་དང་། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམ་པ་བ་སྟེ་

[p. 95] སུམ་ཅུ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང་། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང་། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་དང་། དུང་སྒྲ་ཅན་དང་། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཀ་ཀ་ན་དྷ་བ་དང་། གཅོད་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། གོས་མེད་པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་པ་དང་། མ་ལ་གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང་། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷའི་ཁན་པ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་པ་དང་། ཕྱུགས་བདག་པ་དང་། གོའུ་ཏ་མ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང་། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། འཚེ་

[p. 96] བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་བ་དང་། བྷ་ར་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང་། བཏན་ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ ཏེ་ནེ་གུ་བཅུ་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཅུར་འཇུག་པ་དང་། འགེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་བ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་བ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་ བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུན་ཆད་ནམ་མཁར་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་ པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། །མི་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་ པར། །ཆོས་ཏེ་ཆེན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དྭངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་

[p. 97] ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེ་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་

[p. 98] མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་ རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་ སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མང་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་ བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་དྲག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་ དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདིས་འདི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་

[p. 99] ༄༅། །ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་ལ་སོགས་པའང་ དང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་ལས་ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་རང་གི་ ལུས་བོར་པ་དང་། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལ་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བ་ད་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་ བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་དེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་

[p. 100] བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱྭ་ག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ཆིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇི་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།

[p. 101] གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ་། །རས་རྐྱང་པ་རས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།་ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།རྒྱུ་ཡང་ཆད་འགྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། །ཡང་ལ་མ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་པ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་

[p. 102] ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོང་བ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། །དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ལ་དེ་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། །ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་

[p. 103] ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ལང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡག་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲགས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་བ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ད་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་

[p. 104] རྒྱལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ། །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་བ་ཆང་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐིག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་

[p. 105] ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་

[p. 106] ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ། །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྫོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །

[p. 107] རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་།

[p. 108] དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་སྔ་ན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གར་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ།

[p. 109] དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་བསྒོམས་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་

[p. 110] འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁ་འཕོ་བ་དེ་གློ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟ་བ་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་

[p. 111] བསྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཚིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་།། དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་

[p. 112] དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གནམ་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོངས། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི།། །།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་

[p. 113] བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྲུས་ལྡིང་བ་དང་། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་།

[edit]
BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it)

དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་སྔ་པ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང༌། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང༌། དཀར་པ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟབ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ནས་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་ཀྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང༌། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང༌། རྡེའུ་དང༌། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང༌། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང༌། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང༌། གྲོག་མ་དང༌། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང༌། འཛོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང༌། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམས་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུ་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང༌། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང༌། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང༌། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིན་རྣོ་བ་དང༌། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང༌། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་སྨྲ་ཏེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང༌། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང༌། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང༌། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང༌། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང༌། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང༌། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང༌། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང༌། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང༌། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང༌། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང༌། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང༌། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང༌། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང༌། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང༌། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང༌། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང༌། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ཅན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང༌། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང༌། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང༌། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང༌། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང༌། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང༌། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང༌། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང༌། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །རྟག་པར་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང༌། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་བྷི་ཤ། །སིན་དྷ་རང་དང་དྷ་སིང་དང༌། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང༌། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་པར་བཤད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང༌། འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། འཚོ་བ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་དང༌། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང༌། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང༌། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང༌། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང༌། ལྷ་མཆོག་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང༌། གདུང་བ་ཅན་དང༌། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། མི་གཡོ་ཨུརྟ་བི་དང༌། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང༌། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང༌། རི་ལ་གནས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང༌། གློག་ཅན་དང༌། ནད་ཅན་དང༌། རྟ་འདུལ་དང༌། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང༌། སྣོད་རྩ་ཅན་དང༌། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང༌། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང༌། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང༌། གསེར་ཅན་དང༌། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང༌། །ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང༌། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང༌། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང༌། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང༌། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང༌། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། དུང་སྒྲ་ཅན་དང༌། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང༌། ལུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཀུན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང༌། གཅོད་པ་དང༌། ལྷའི་གྲོང་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་དང༌། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང༌། ཆོས་སེམས་པ་དང༌། མ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཕ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང༌། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང༌། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང༌། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང༌། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང༌། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང༌། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང༌། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང༌། ནགས་ན་གནས་པ་དང༌། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང༌། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་བ་དང༌། ཕྱུགས་བདག་པ་དང༌། གོའུ་ཏ་མ་དང༌། ཞི་བ་ཅན་མ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང༌། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། འཚེ་བ་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང༌། འཐོར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོག་མ་པ་དང༌། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང༌། བྷྲ་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང༌། པ་ཏན་ཛ་པ་དང༌། ལྷ་མཆོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང༌། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང༌། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང༌། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང༌། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། མེས་པོ་ཅན་དང༌། མཁའ་ལྡིང་བ་དང༌། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང༌། འཕགས་མཆོག་པ་དང༌། གཉེན་གྱི་བུ་དང༌། འགེངས་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུན་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དྭངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང༌། མུན་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ༌། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། །མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། །ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང༌། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་པའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང༌། ནག་པོའི་ཆིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རས་རྐྱང་བ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོག་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་གྱིས་ཀྱི་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པ་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱས་ཏེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང༌། མུར་ཐུག་དང༌། རྒྱང་ཕན་དང༌། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་བ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ཐུག་དང༌། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། །ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱིར་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ༌། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཤིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེར་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱལ་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམས་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང༌། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང༌། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲིང་པོ་གསུམ་པ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང༌། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང༌། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསར་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། མངོན་པ་དང༌། ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། མངོན་པ་དང༌། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལྟོས་པའི་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང༌། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་བར་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤངས་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེ་ལ་མ་འབྱོར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང༌། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམ་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང༌། ཀེང་རུས་བསྒོམ་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང༌། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང༌། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་ འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང༌། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང༌། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཆིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང༌། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང༌། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང༌། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམ་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང༌། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང༌། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམ་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །སུ་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་མ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཙོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང༌། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང༌། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང༌།

[edit]
rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026)

»དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་«༼༡༽»ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་«༼༢༽»ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག «།»ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། ། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམས་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་ འབུར་སོང་«༼༡༽»ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཛོང་«༼༢༽»མོ་སྦལ་བར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བ༵ཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟིང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟིང་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་«༼༡༽»རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང་། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། ། མཆོང་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང་། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ། ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། ། རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང་། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང་། །བྷ་སི་ར་དང་ཀྲ་«༼༡༽«བྷི»་ཤ །སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིང་དང་། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང་། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་«༼༢༽»འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་«༼༣༽«སུ»་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་«༼༤༽»བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་བཞུགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་བ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང་། རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། གློག་ཅན་དང་། ནང་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་དང་། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང་། སྣོད་རྩ་ཅན་དང་། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་ གཏུམ་བ་པ་«༼༡༽«སྟེ»་སུམ་ཅུ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང་། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང་། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། དུང་སྒྲ་ཅན་དང་། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། གོས་མེད་པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་པ་དང་། མ་ལ་གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང་། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷའི་ཁ ན་«༼༢༽» པ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་པ་དང་། ཕྱུགས་བདག་པ་དང་། གོའུ་«༼༣༽»མ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང་། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། འཚེ་བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང་། བྷར་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང་། བཏན་ ༼༡༽ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་བ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུན་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་ར ང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། ། མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དྭངས། ། དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། ། བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། ། རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་འདོད་«༼༡༽» པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དེ་སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་བ་མེ་ལྔ་བརྟེན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་«༼༢༽»ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཅུགས་«༼༡༽»ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ། ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ«༼༢༽«། །»བྱེད་པ་པོར་«༼༣༽«རྒྱུ»ར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང་། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། ། རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ ཆིག་ཚུགས་«༼༡༽«སུ»་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ། ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོད་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། །དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་པ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་པའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ «།མུ»ར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་«བུ»འོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག «།»ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། ། བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ «།»རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོག་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། ། «ཆུ»ང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། ། དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་ ། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས༵་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་བསྒོམས༵་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་ཏོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། ། བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། ། ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། ། བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཆིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་«སྟེ། །»འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག «།»བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། ། དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི༵་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་«༼༡༽«སྤོ»ང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་།

[edit]
rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling

དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་སྔ་པ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང༌། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང༌། དཀར་པ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟབ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ནས་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་ཀྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང༌། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང༌། རྡེའུ་དང༌། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང༌། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང༌། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང༌། གྲོག་མ་དང༌། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང༌། འཛོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང༌། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམས་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུ་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང༌། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང༌། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང༌། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིན་རྣོ་བ་དང༌། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང༌། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་སྨྲ་ཏེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང༌། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང༌། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང༌། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང༌། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང༌། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང༌། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང༌། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང༌། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང༌། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང༌། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང༌། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང༌། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང༌། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང༌། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང༌། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང༌། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང༌། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ཅན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང༌། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང༌། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང༌། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང༌། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང༌། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང༌། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང༌། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང༌། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །རྟག་པར་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང༌། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་བྷི་ཤ། །སིན་དྷ་རང་དང་དྷ་སིང་དང༌། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང༌། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་པར་བཤད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང༌། འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། འཚོ་བ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་དང༌། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང༌། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང༌། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང༌། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང༌། ལྷ་མཆོག་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང༌། གདུང་བ་ཅན་དང༌། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། མི་གཡོ་ཨུརྟ་བི་དང༌། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང༌། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང༌། རི་ལ་གནས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང༌། གློག་ཅན་དང༌། ནད་ཅན་དང༌། རྟ་འདུལ་དང༌། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང༌། སྣོད་རྩ་ཅན་དང༌། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང༌། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང༌། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང༌། གསེར་ཅན་དང༌། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང༌། །ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང༌། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང༌། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང༌། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང༌། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང༌། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། དུང་སྒྲ་ཅན་དང༌། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང༌། ལུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཀུན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང༌། གཅོད་པ་དང༌། ལྷའི་གྲོང་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་དང༌། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང༌། ཆོས་སེམས་པ་དང༌། མ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཕ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང༌། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང༌། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང༌། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང༌། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང༌། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང༌། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང༌། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང༌། ནགས་ན་གནས་པ་དང༌། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང༌། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་བ་དང༌། ཕྱུགས་བདག་པ་དང༌། གོའུ་ཏ་མ་དང༌། ཞི་བ་ཅན་མ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང༌། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། འཚེ་བ་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང༌། འཐོར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོག་མ་པ་དང༌། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང༌། བྷྲ་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང༌། པ་ཏན་ཛ་པ་དང༌། ལྷ་མཆོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང༌། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང༌། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང༌། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང༌། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། མེས་པོ་ཅན་དང༌། མཁའ་ལྡིང་བ་དང༌། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང༌། འཕགས་མཆོག་པ་དང༌། གཉེན་གྱི་བུ་དང༌། འགེངས་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུན་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དྭངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང༌། མུན་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ༌། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། །མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། །ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང༌། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་པའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང༌། ནག་པོའི་ཆིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རས་རྐྱང་བ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོག་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་གྱིས་ཀྱི་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པ་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱས་ཏེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང༌། མུར་ཐུག་དང༌། རྒྱང་ཕན་དང༌། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་བ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ཐུག་དང༌། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། །ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱིར་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ༌། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཤིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེར་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱལ་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམས་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང༌། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང༌། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲིང་པོ་གསུམ་པ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང༌། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང༌། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསར་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། མངོན་པ་དང༌། ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། མངོན་པ་དང༌། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལྟོས་པའི་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང༌། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་བར་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤངས་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེ་ལ་མ་འབྱོར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང༌། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམ་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང༌། ཀེང་རུས་བསྒོམ་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང༌། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང༌། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་ འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམ་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང༌། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང༌། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཆིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང༌། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང༌། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང༌། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམ་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང༌། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང༌། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམ་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །སུ་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་མ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཙོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང༌། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང༌། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང༌།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page)
Volume I1CZ5002

[p. 62] དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་ རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་ དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་

[p. 63] ༄༅། །གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བད་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་ འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ ལས༑ ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞི་གཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་

[p. 64] གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གྲ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་ འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་ སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་ གསར་བ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ་ རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་

[p. 65] ༄༅། །བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཇོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེ་དུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་ འཕམ་སྐྲའི་ལྦ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚང་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་ གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་ དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཆོམ་མ་གཟང་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་ པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མ་དེ་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་

[p. 66] བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་ མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་ བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དགུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །

[p. 67] གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང་། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང་། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་ལ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང་། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་།འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་

[p. 68] སྟེགས་དང་། །རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང་། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་བྷི་ཤ། །སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིང་དང་། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང་། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་པ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་ པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟོངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོབ་པ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་ འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་པ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་ གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང་། རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། གློག་ཅན་དང་། ནད་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་ དང༑ ཀ་ལ་ན་དྷ་ཀ་པ་དང་། སྣོད་རྩ་ཅན་དང་། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང་། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང་། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་

[p. 69] ན་གནས་པ་དང་། །དུང་སྒྲ་ཅན་དང་། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། གོས་མེད་ པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་པ་དང་། མ་ལ་གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང་། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་ གྱུར་པ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་བ་དང་། ཕྱུགས་བདག་པ་དང་། གོའུ་ཏ་མ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང་། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང་། བྷང་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང་། བ་ཏན་ ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་བ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། ། རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུ་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་

[p. 70] པ་ཟེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཅི་ཏའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆོས་ཏེ་ཆེན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུར་ན་ལུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། ། སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །དབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭ་འམ་ དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་ པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང་། མུ་ཏྲ་བ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་འོབས་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་གྲང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ་། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་ བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་ལེགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་པོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ནི། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ནི། བྱར་མེད་སྟོང་པའི་རྒྱུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་པ། སེམས་ མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་ངོ་བོ་ཅན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིད་པ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །

[p. 71] ༄༅། །བྱིན་པའི་སྣང་བ་ལ་སྒྲུབ་མདའ་དབུ་གུ་གི་འཁོར་དུ་རྟ་མཐའ་འདོད་དོ། །རྣམ་རྟག་པའི་བཞེད་གཞུང་ལས་དེ་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་མི་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་ཐང་ག་གི་གཞིར་མ་འདུས་ པ་མོས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་རྒྱས་པའི་མངོན་ཤེས་ལས་ཐམས་ཅད་མཐོང་སྟེ། ལ་ལྔ་མ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ལྟུང་བར་གྱིས་ཟེར་ཅེས་ཏེ། མི་འདོད་པ་ལྔ་ལྟར་སྟེང་དུ་འདི་ལུས་སྲེག་པར་བདེན་པ་དག་ཏུ་མེད་པར་ཤི་ ལུས་ལ་རེས་ལ་མ་རྨད་དུ་ཐོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་སྟེ་རང་ཉིད་ལུས་གསུམ་གང་ཡོད་པ། གསུམ་དུ་དེ་གསུམ་འདི་ལྟ་བུ་སྤྱོད་པ་དོན། དེ་ཡང་དེ་ཡང་རྩ་དེ་གསུམ་པས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་མི་འཐད་ཅེས་ཆོས་དཔག་ཏུ་མ་ཡོད་པ་དོན། འགག་གཡས་པ་ མ་མཆིས་ཏེ་ལུས་ཐུག་པ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་ལེན་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མཐོང་མ་དང་བཟུང་བ་གཡས་གཡོན་དང་ཤི་ཀ་གཏོང་བ་གཞུང་ལུགས་ལོང་བ་དེ་ཉིད་ནས། རང་གི་ལུས་འདིས་འདི་འོད་དུ་དུག་ལེན། དེ་དུང་འདི་འགོག་ཀྱང་འདི་གསུམ་ པར་འཇུག་པ་དག་ཡོད་དོ། །ཡང་ཨོང་མ་ཕན་དུ་འཁོར་གྱི་སྒོ་ལ་མཚན་ཉིད་བྱས། ཁྱེད་ཀྱི་ཆ་ལུས་ཐུགས་མ་ལོག་པའི་གདུལ་བྱ་སྣོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཁྱེད་པ་ལོ་རྒྱུ་སྨྲ་བས་དེ་ཁོ་ནར་ཤིང་ལ་འདན་མཁས་པས་བསྐུས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གདུགས་ཐ་དད་པ་ལ་ཉུང་བ་ བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་སོགས་ལ་རང་གིས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་ལུས་ནས་དེ་མཐོང་བ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ཐུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྱེད་དེ་ལམ་དུ་འགྱེལ་བའི་ལྷ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་སྙོམས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་མེད་ལྟུང་བ་ལ་སྐྱོན་ དུ་བྱ། བླ་མ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་མ་རུ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཀྱང་མིང་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་དེ། །ཁྱེད་དེ་ལམ་དུ་འགྱེལ་བའི་ལྷ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་སྙོམས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་མེད་ལྟུང་བ་ལ་སྐྱོན་ དུ་བྱ། བླ་མ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་མ་རུ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཀྱང་མིང་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་དེ། །ཁྱེད་དེ་ལམ་དུ་འགྱེལ་བའི་ལྷ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་སྙོམས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་མེད་ལྟུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་བྱ།

[p. 72] ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་ གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་ པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས། དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུའི་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱག་གི་སར་གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུགས་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་ བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ཆེ་ག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅད་མེད་ཟེར་ བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིང་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།

[p. 73] གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ཝ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་རྡོ་དབྱུས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱ་ག་པ་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཏང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཡུམ་ཞེ་ན་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བཅི་རྒྱས་པར་ཡང་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དམ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་ལ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྒྱ་མ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་མ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་སྟོང་སྣང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱི་དང་ཁང་ཕྲུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡ་བ་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་ནི་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་ཕྱམ་ཆད་པའི་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཞན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ཟེར་མི་རུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་པ་ལ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་རྒྱུ་མ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཐུབ་ཅེ་གཅིག་ཡོད་དོ། །དམ་པའི་ལྷ་དང་ནུབ་པ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་དབུ་མ་པ་ལས་གོ་བ་བཞིའི་བུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་གསང་རྒྱས་པ་དང་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་

[p. 74] ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་ བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། {} ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། །ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་བྱལ་བར་འདོད་པའོ། ། སེར་སྣ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ།། དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པ་འོ། །ཀ་ཧི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡ་ང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་ སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ཤི་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང་ ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲགས་མེད་པ་འཕྲོས་ སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །

[p. 75] ༄༅། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱེ་ལ་པ་ནི་ཕྱེ་མ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་ མུར་ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་སའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཟེར་ཐུག་གོ། །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་ པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དང་ པའོ། །དེས་ཚིག་ན་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །དེས་

[p. 76] སོ། །དབྱེ་ན། །ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་ཟློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས་ ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ། །

[p. 77] ༄༅། །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་ སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་ སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་

[p. 78] ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་ འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་ པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་ བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་ དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་

[p. 79] ༄༅། །རྟོགས་པས་སྔར་བསའ་པས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་ བསྒོམས་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་དུས་བསྒོམས་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ པ་གྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་སྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགེགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་། བྱང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ བྱས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལས་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། ། དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐང་ལ་དགའ་བ་དོ་ རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་ཀུན་ལ་ཆེན་པོ་ རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་

[p. 80] སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། ། དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་ གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟག་ཚིག་རྨུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་ པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འདོ་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱོང་ནས་ མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་རྩལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོལ་ས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་

[p. 81] བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་ བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་ བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་ དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྟ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཟེར་བའི་ བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་བ་དང་། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་ འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page)
Volume I2PD19908

[p. 57] དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤང་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་། ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕག་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་ ༄༅། །བཞག་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་ངེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་འཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་བརྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་ བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ། །ཅེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། ངོའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་ བཞུད་ཀྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ། མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་པོ་དང་དང་འཚམ་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་རང་ སྲན་མའི་གཞུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ་ འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། ལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་

[p. 58] པར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་། གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་ སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་པོ་རྟག་དངོས་ བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་ འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་བ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་ པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྗེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་ ༄༅། །དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྤགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་བློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཛོད་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་ མའི་ཚེང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་བློ་བུར་བ་དང་། རྐྱེན་བློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུ་འང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་འཕམ་སྒྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་ བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་གཞོག་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟངས་རིང་པར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་ པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ། །ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་

[p. 59] དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟངས་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་དུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣཾ་ བརྟགས་བློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲི་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་ངེས་ སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརླག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། ངེས་ དོན་མེད་པ་རང་ལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་ དབྱིངས་ན་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནད་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་ ༄༅། །བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་སྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ ནས་བློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་བློ་བུར་དུ་གནས་ཅིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་བློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་བཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་ འཛིན་དང་། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །འཆོང་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་བརླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པཱི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་ གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་ བྱེད་དང་། །མདོང་བྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་

[p. 60] དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ ཐུབ་ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་བ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང་། །ཆད་ཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་ པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་།། འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་།། རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང། །ཀ་ནི་དང་ནི་སིར་སྣ་དང་། །བྷ་སི་རི་དང་ཀ་ དྷི་ཤ། སིན་དྷ་ར་དང་དྷུ་སིང་དང་། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷུ་དང་། །ཤད་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་བཅུ་ རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་ བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་ ལྤགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་བ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་འཐུན་ པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་དཔའ་དང་། མ་ལ་གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བཤད་པ་བ་སྟེ་དྲུག་བཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་བ་དང་། ལག་པ་ཟ་ཟ་བ་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་ བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་གྱུར་བ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་། གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། འུག་པ་བ་སྟེ་བདུན་བཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷཱའི་ཁ་ན་པ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་ དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་བ་དང་། ཕྱུགས་བདག་པ་དང་། གེའུ་ཏམ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང་། འཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་བཅུ་དང་། འཚེ་བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་།

[p. 61] ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང་། བྷར་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང་། པ་ཏན་ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་རབ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི། ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུ་ཆད་ནམ་ མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུང་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲེལ་ལ་དཀར་ལ་དངས། །དེ་བཞིན་ རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །རྟེན་ཅིང་ མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཅེས་ ༄༅། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་བཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་ གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་དུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་པའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་པ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་རྒྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཅོས་ཏེ། མིའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་ནས་ཏིལ་མར་དུ་བཅོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་

[p. 62] རང་གི་ལུས་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་སྣ་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་ པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུང་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱེ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང་། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱེ་མ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། ། རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་སྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་ ༄༅། །སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་ གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་ འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་ གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ཚིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་ བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་ཟློགས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྟུར་ལེན་པའི་ ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །

[p. 63] རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ཀ་དང་ལྕང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་བཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་ མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་ དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་པ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་པ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་འཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །མངོན་པར་སྣང་པ་ སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚད་ཆོད་རིགས་ཀྱི་ ༄༅། །བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ། ཁ་ཅིག་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཀ་ནི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་པ་ ཟང་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷཱུ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། ། སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་ བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། ། ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ། །ཅེས་སོ། ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད། མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་

[p. 64] ཕན་ནི། རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་པ་ནི། ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་པའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་བ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་ པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཅེས་སོ། འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱི་རངས་འཇིག་ ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། རྣམ་ གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི། འདུས་ བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་པ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱ་ ངན་བཟློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་མ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་ མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། འབྲས་བུ་ནི། །ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རྐྱང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །མདོར་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་ དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །ཨཱཿཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ། ཀྲི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་

[p. 65] ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་ པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་པའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྤོབས་ ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་འགལ།། སེམས་ཡས་པ་ལ་སྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཅེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྟོང་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོར་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་ མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་སྔ་ལམ། དཔེ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་ མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེས་ཚིག་ནི། སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་ བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན། མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནི་སིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། དོན་དམ་ པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་ རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་། སྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་ པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་

[p. 66] གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཕྱེད་བཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་སྒོམ་དུས་ ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་སྒོམ་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་སྒོམ་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་ འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་སྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་སྒོམ་མོ། །བདག་མེད་སྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་སྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་ གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཆེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་ སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་པ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ འོང་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་ འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་བ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་ པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནི་སིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་ སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ ལ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་པ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། ། བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཚིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་

[p. 67] རུ། རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་ཐོ་བོང་ཙམ། །དེ་ཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཅི། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་པ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདང་པ་ཅིག །སྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། །སེམས་ ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་སྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་པོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་སྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། ། དེ་བཞི་ནས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་སྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་ གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། ། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོང་། །ཅེས་སོ། །།གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལམ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་ རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོང་བའོ། །དགོས་པ་ནི། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་བ་དང་། གསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་ ༄༅། །གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི། དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་སྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page)
Volume I8LS32893

[p. 83] ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་

[p. 84] ༄༅། །འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གས་སྐྱེད་ལ་ ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་ བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་ རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་ བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་།

[p. 85] དག་ལ་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་པས་ན། རང་བཞིན་ཤེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། དེ་ཀུན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་་་་་ འབའ་ཞིག་ལགས་པས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། འཁོར་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་་་་་ གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ ཡས་ཀྱང་། །བཤད་ལྕགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ།། དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། །ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་་ ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པ་ཙམ་(མོ)་སྦྱོང་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་་་་་་

[p. 86] ༄༅། །པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་ཅི་ཤིང་རང་ན་གས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང་། ལེ་ལ་ཡོད་ པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་དེའི་གནང་ལེན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། དེ་འུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་ བ་དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ཁོམ་འཁུམ་ལ་རྟེན་མེ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལུས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་བློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་

[p. 87] དཀར་བ་བསྐུམ་པ། འདྲེལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མིན་པ་སྤྱོད་སྟོབས་ཏེ། ཁ་དོག་ཆགས་ཞེ་སྡང་མ་ཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་ རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་ གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་ སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལགས་པར་སྤང་བས། ཕྱི་མ་ལྟ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རྩད་རྩད་གྲེ་ལུགས་སྣང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པ་སྨོན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱད་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མེ་འོད་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱ་འབྲས། ཐར་པ་གྲུལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་སང་རྒྱུ་ཆད་པར་སླ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་

[p. 88] ༄༅། །བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་དང་། སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་ མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཆེ་སྔ་མའི་ སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་ བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་ པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲེགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ཤོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤ་ར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་

[p. 89] མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛེམ་པ་ལས་རྟ་རྡའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྤྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཇོང་མོ་སྦྲལ་བར་འགྲོ་བས་ ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚད་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་བྲེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་པ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམ་པ་འབྲས་བུ་ སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ན་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣལ་གཟང་རང་ཐང་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུང་དུ་འབབ་པ་དང་།

[p. 90] ༄༅། །དང་། །དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་ དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། ། སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སོགས་གཙོར་བྱེད་དང་། །མོ་དང་ཕྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། ། བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་ལ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བ་སྨྲ་བ་པ་དང་། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་

[p. 91] འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་ སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་ གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་ དང་། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་

[p. 92] ༄༅། །ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང་། རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། གློག་ཅན་དང་། ནང་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་དང་། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང་། སྣོད་རྩ་ཅན་དང་། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང་། དབང་ པོ་དང་། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང་། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་ གོས་ཅན་དང་། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་བ་དང་། དུང་སྒྲ་ཅན་དང་། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་གནོད་ པ་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། གོས་མེད་པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་པ་དང་། མ་ལ་ གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང་། ལག་པ་ཟབ་པ་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་

[p. 93] མུ་སྟེགས་དང་། འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཁ་ཆིག་གོལ་པའི་མུ་སྟེགས་ དང༑ ༑རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང་། །བྷ་ས་ང་དང་ཀ་བྷི་ཤ་།སེན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིང་དང་། །ཀ་ཏ་དང་ནི་སང་བྷ་དང་། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་ པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་ གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་ པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་པ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། བཅིངས་

[p. 94] ༄༅། །མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་ འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་ས་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་ གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེནཔོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་ འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱིས་མདོ་དྲུག་བཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་ སྟེ༑ རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ལུས་

[p. 95] པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་བྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། ལུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷ་ལེ་ཁ་ན་བ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱེ་ལྔ་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་པ་དང་། བྱུགས་བདག་པ་དང་། གོའུ་ཏ་མ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང་། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་། ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷ་ཛ་པ་དང་། བྷ་ར་ཥའི་གྲངས་ཅན་དང་། པ་ཏན་ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང་། ཤུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ ཆུར་འཇུག་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་བ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་བ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྩེག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ཤི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུ་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་ཕུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་

[p. 96] ༄༅། །བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་ པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་པོར་བ་དང་། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་ མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆེད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་ མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཚད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་ དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱོད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་

[p. 97] འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། །ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣམ་ཕྲག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་ བ་ལ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་ཕྲག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བའོ། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལ་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཁོང་དེ། དེ་ཡང་ཙནྡན་དུ་ཕྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཅོས་ཏེ། ལོའི་ཕུང་པོ་ལ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཅོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་ར་ཡིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རམ་གྱི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆའི་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་

[p. 98] ༄༅། །པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་ དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ། །རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་ པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱི་མ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།་།ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་། །རྒྱུ་ཡང་ཆེད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་ མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱི་མ་ཆད་པའི་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་ སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱང་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་པ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་

[p. 99] དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུགས་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་ གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ཚིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་བྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཛིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་ པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་

[p. 100] ༄༅། །གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོང་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོང་པ་ལ་དབུགས་ཚད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་ པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མདོ་བྱ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡིད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲགས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་ རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་པ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་

[p. 101] སྟོང་པ་ཅད་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། །དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་ བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་ འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱང་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། ། སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་

[p. 102] ༄༅། །ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག། ཐེག་པ་འདི་ནི་ མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་དུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡི་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་

[p. 103] ནི་མུར་ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་པའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་བ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱར་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་ དྲུག་ཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟགས་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་ པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་ གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ ཏེ༑ ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། ། གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐིག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་

[p. 104] ༄༅། །ལ༑ ༑སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་ སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་ སྟེ༑ དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་པར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་

[p. 105] པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཆོས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དེ་འདྲ་བ་ནི། །ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན། ཐེག་པ་མདོའི་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ལ་ལོ་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉོན་ཐོས་ཇི་རྒྱུ་ལ་ཆུང་ཆུང་སོམ་མེད་པར་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཐེག་ པ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མཐའ་ཆུང་མ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཚེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་ གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སེར་བཞག་གོ། །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། ། ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྤགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འཕྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་

[p. 106] ༄༅། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ གཞི༑ ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། །སྣང་པ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་ གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་པས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་ བསྒོམས་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་སྒོམ་བའང་ཡུལ་ དང་ལུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་

[p. 107] ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ་ གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་ བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ ལ༑ དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་

[p. 108] ༄༅། །བཞིན་དང་། ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་ བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་པར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཚིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། ། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་པའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་ སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། ། ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་

[p. 109] རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་ འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་ བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་བ་སྟེ། རེ་རེ་ ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་བའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་ སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་

[p. 110] ༄༅། །གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནཻ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་བ་དང་། བསེ་རུ་ ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། ཆོས་བདག་གི་ཕྱེད་ཕྱི་གཟུང་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ བཙས་དང་ཆ་མེད་གཉིས་ཀ་མེད་པར། གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་མེད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་བདག་ལ་ཕྱི་གཟུང་བ་དང་། ནང་གཉེན་པོར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་བདེན་པ་སྒྲོ་བཏགས་ པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྤང་བྱའི་ཤེས་པ་དང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ མ་རྟོགས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཕྱི་གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་ནང་འཛིན་པ་མེད་པར་མ་རྟོགས་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི།།

[p. 111] དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་ གསལ་བ་དང་། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་པོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་ བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོང་། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་བའོ། །ལམ་ བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱིན་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་

[p. 112] ༄༅། །དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ལས་མིང་འབྱུང་ཞིང་། །མིང་ལས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་། །གཟུགས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་དྲུག་འབྱུང་། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ ལས་རེག་པ་འབྱུང་། །རེག་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཚོར་ལས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲེད་པ་ལས་ནི་ལེན་པ་འབྱུང་། །ལེན་པ་ལས་ནི་སྲིད་པ་འབྱུང་། །སྲེད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་ རྒས་པ་འབྱུང་། །རྒས་པ་ལས་ནི་ན་བ་འབྱུང་། །ན་བ་ལས་ནི་ཤི་བ་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་བསྒོམ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །

[edit]
OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page)
Volume I0TTBBC0034_001

[p. 78] དེ་ལྟར་འཕྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤང་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་། ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག། དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕག་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་

[p. 79] ༄༅། །བཞག་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་འཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་བརྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་ བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ། །ཅེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་ གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ། མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་པོད་དང་འཚམ་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་ སྲན་མའི་གཞུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ་ འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། ལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་

[p. 80] བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་། གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་ སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ཡོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་པོ་རྟག་དངོས་ བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱུད་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་ འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཁ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་བ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡངས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྲ་འབྱིན་ པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྐྲ་འོང་བ་

[p. 81] ༄༅། །དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྤགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་བློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤེ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཇོམ་པ་ ལས་ཏཱ་རྗེའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཇོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱེར་གྱི་དུས་གྲོག་ མའི་ཆང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་བློ་བུར་བ་དང་། རྐྱེན་བློ་བུར་བ་འཇོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆང་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་འབམ་སྒྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་ བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་གཞོག་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟངས་རིང་པོར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལཾ་འབབ་ པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ། །ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་

[p. 82] པར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་། གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་པོ་རྟག་དངོས་ བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་ འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་བ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལེན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་ པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་

[p. 83] ༄༅། །དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྤགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་བློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤེ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཇོམ་པ་ ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཇོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱེར་གྱི་དུས་གྲོག་ མའི་ཆང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡོའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་བློ་བུར་བ་དང་། རྒྱུན་བློ་བུར་བ་འཇོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆང་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ཐོག་ཅན་དང་། མི་འབམ་སྒྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འཁྱུད་ པའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་གཞོག་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟངས་རིང་པོར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལཾ་འབབ་ པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ། །ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤོར་ཆུ་བོ་འཐུར་

[p. 84] དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟངས་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་དུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་བ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོང་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་ བརྟགས་བློ་བུར་འཁྲུལ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅེས་རྒ་ལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་ངེས་ སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་པ་བཞི་ ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརླག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། ངེས་ དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་ དབྱིངས་ན་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་

[p. 85] ༄༅། །བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་སྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ ནས་བློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་བློ་བུར་དུ་གནས་ཅིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་བློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ།། གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་བཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་ འཛིན་དང་། །གསང་བ་མ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །འཚོང་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱང་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་བརླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་། ། གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆང་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་ བྱེད་དང་། །མ་དང་བྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་

[p. 86] དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟངས་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་དུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་ བརྟགས་བློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་ངེས་ སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརླག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། ངེས་ དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་ དབྱིངས་ཆ་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་

[p. 87] ༄༅། །བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་སྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ ནས་བློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་བློ་བུར་དུ་གནས་ཅིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་བློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ།། གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་བཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་ འཛིན་དང་། །གསང་བ་མ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །འཆོང་དང་འཆོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་བརླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་། ། གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་ བྱེད་དང་། །མ་དང་བྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་

[p. 88] དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ ཟུག་ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་བ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱང་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང་། །ཆ་འཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་ པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་།། འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་།། རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང་། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་ བྷི་ཤ། སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིད་དང་། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང་། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཅེས་སོ།། དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་བཅུ་ རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་ བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་བ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུཾ་པ་དང་། ཀོ་ ལྤགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་བ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་འཐུན་

[p. 89] ༄༅། །པ་དང་། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང་། རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། གློག་ཅན་དང་། ནང་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་དང་། ཀ་ལ་ ན་དྷ་ཀ་པ་དང་། སྣོད་རྩ་ཅན་དང་། སློངས་མོས་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་བཅུ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་འབྱུང་པ་དང་། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང་། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང། དུང་སྒྲ་ཅན་དང་། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཀ་ཀ་ན་དྷ་བ་དང་། གཅོད་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། གོས་མེད་ པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་དཔའ་དང་། མ་ལ་གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་བཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་པ་བ་དང་། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་ བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་གྱུར་བ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་། གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། འུག་པ་བ་སྟེ་བདུན་བཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་བ་ དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་བ་དང་། ཕྱུགས་བདག་པ་དང་། གེའུ་ཏ་མ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་དུ་ཁྲུས་མ་དང་། འཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་བཅུ་དང་། འཚེ་བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་།

[p. 90] ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང་། བྷར་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང་། པ་ཏན་ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་པུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི། ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུ་ཆད་ནམ་ མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུང་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དངས། །དེ་བཞིན་ རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །རྟེན་ཅིང་ མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེ་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཅེས་སོ། །

[p. 91] ༄༅། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་བཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་ གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དབུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་དུ་ལྟ་འོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་པའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་པ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་པ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་པ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་པས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་

[p. 92] རང་གི་ལུས་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་ པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང་། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། ། རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་སྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་

[p. 93] ༄༅། །སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་ གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་ འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་ གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ཚིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་བྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་ བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་ཟློགས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྟར་ལེན་པའི་ ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །

[p. 94] རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ཀ་དང་ལྕང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་བཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་ མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་ དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་པ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་པ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་འཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བཤ་སྟག་གོ། །མངོན་པར་སྣང་པ་ སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཆེར་ཆོ་དེ་རིགས་ཀྱི་

[p. 95] ༄༅། །བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཚ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་ཕ་གཅིག་བུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ཁ་ཅིག་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ། །ཀ་ནི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་པ་ ཟང་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། ། སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ།།དྷ་སིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོང་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་ བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།། ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་བ་ནི། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷཱོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ།། ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲེངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ། །ཅེས་སོ།། ད་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད། མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་

[p. 96] རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བདག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཾ་ཀ་དང་ལྕང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱུང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ ཀྱང་སྡོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་བཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་ངོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་ མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་ དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་པ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་འཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །མངོན་པར་སྣང་བ་ སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོ་དེ་རིགས་ཀྱི་

[p. 97] ༄༅། །བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཚ་བྱད་དུ་སེམས་འདིར་ང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་བུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ཁ་ཅིག་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ། །ཀ་ནི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ ཟང་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། ། སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ།།དྷ་སིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོང་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་ བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་བ་ནི། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ།། ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲེངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ། །ཅེས་སོ།། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད། མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་

[p. 98] ཕན་ནི། རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་པ་ནི། ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་བའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུགོ། །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆདོ། །ཕྱལ་བ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུ་ས པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུ་ས། །ཅེས་སོ། འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་བ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། རྣམ་ གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་བའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི། འདུས་ བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག། དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་པ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་

[p. 99] ༄༅། །ངན་པཟློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་ མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། འབྲས་བུ་ནི། །ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་ དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ། ཀྲི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་

[p. 100] ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་ པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་པའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་པའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྒྲགས་ ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། ། སེམས་ཡས་པ་ལ་སྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཅེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་ མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་ མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེས་ཚིག་ནི། སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་

[p. 101] ༄༅། །བཅས་ལྷག་མེད་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱ་ན། མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེ་སིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་པ་ཡང་། དོན་དམ་ པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་པ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་ རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་། སྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་ པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ ཕྱོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་

[p. 102] ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་ པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་པའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་པའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྒྲགས་ ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། ། སེམས་ཡས་པ་ལ་སྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཅེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་ མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་ མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེས་ཚིག་ནི། སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་

[p. 103] ༄༅། །བཅས་ལྷག་མེད་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན། མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེ་སིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། འོ་ན་ངོ་ པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བར་ ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་ རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་། སྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་ པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བས་ཁེབས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་

[p. 104] གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཕྱེད་བཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྷར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་སྒོམ་དུས་ ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱི་རིག་ཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་སྒོམ་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་སྒོམ་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་ དང་བྲལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་སྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྡུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་སྒོམ་མོ། །བདག་མེད་སྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་སྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་ གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྨྲིག་ཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཆེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་ སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆབས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དགར་པ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་བརྒྱུད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་

[p. 105] ༄༅། །འོང་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་འོས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་ འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ལུང་ པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནི་སིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟ་བ་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་ སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ ལ། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱི་ཡི་འབྱུང་པ་འདི་དག་ལ། །མ་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། ། བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཚིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་

[p. 106] གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཕྱེད་བཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲ་འོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་སྒོ་མདུས་ ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་སྒོམ་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་སྒོམ་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་ འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་སྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་སྒོམ་མོ། །བདག་མེད་སྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་སྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་ གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་ སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་པ་དང་། ཕྱིར་མི་

[p. 107] ༄༅། །འོང་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་ འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་ པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནེ་སིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་ སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ ལ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱི་ཡི་འབྱུང་པ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། ། བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཚིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་།།དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་

[p. 108] རུ། རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་ཐོ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཅི། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་འོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་པ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདང་པ་ཅིག །སྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། །སེམས་ ནི་སྟོང་པར་འདོད་པ་འོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་སྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་པོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་སྒོམས་པའི་འབྲས་བུའི། །རྒྱུར་ཏུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། ། དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དེ། །ཀུན་འབྱུང་སྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པ་འོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པ་འོ། །ས་དང་ལམ་ལ་ གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པ་འོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པ་འོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་ཐོས་པ་འོ། ། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ།། །།གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལམ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་རང་གཉིས་རྟོགས་པའི་ རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་བ་དང་། གསེར་ཏུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་

[p. 109] ༄༅། །གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི། དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་སྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤི་རི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0007_001, I0TTBBC0007_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 256 pages, Mitra OCR on 129 pages (the model with more recognisable syllables on each page)
Volume I0TTBBC0007_001

[p. 65] དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་བཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །བཤང་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་སོ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་། ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕག་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་

[p. 66] ༄༅། །བཞག་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་ངེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་འཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་བརྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་ བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ། །ཅེས་སོ། ། ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང་། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་ གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ། མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་པོད་དང་འཚམ་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་པ་ནས་རང་ སྲན་མའི་གཞུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ང་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ་ འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། ལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་

[p. 67] པར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟ་བ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་། གནས་སྐབས་འདིར་ཡང་མཆོད་ སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་པོ་རྟག་དངོས་ བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་ འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་པ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་པའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་ པ་ཡིན་ཞིང་། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་པ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང་། རྡེའུ་དང་། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་

[p. 68] ༄༅། །དང་། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྤགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང་། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་བློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང་། གྲོག་མ་དང་། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང་། འཇོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་ མའི་ཆེད་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང་། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་བློ་བུར་བ་དང་། རྐྱེན་བློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་པ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ།། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་ བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་གཞོག་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟངས་རིང་པར་བྱུང་བ་དང་། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང་། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་ པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ། །ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་

[p. 69] དུ་འབབ་པ་དང་། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟངས་རིང་རྣོ་བ་དང་། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་དུ་མཛེས་པ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་ལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོང་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣཾ་ བརྟགས་བློ་བུར་འཁྲུལ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་ངེས་ སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང་། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་པ་བཞི་ ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརླག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། ངེས་ དོན་མེད་པ་རང་ལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་ དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ ལ་ཡང་རིག་པར་འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང་། ནད་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང་། གྲོལ་

[p. 70] ༄༅། །བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་སྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ ནས་བློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་བློ་བུར་དུ་གནས་ཅིང་། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་བློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ།། གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་བཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང་། །ཀུ་མ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང་། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་ འཛིན་དང་། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང་། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང་། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང་། །འཚོང་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང་། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་བརླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང་། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང་། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང་། ། གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང་། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང་། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང་། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་ བྱེད་དང་། །མོ་དང་བྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང་། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང་། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང་། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང་། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་

[p. 71] དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང་། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང་། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་པ་ཐེར་ ཟུག་ཆེན་པོ་དང་། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང་། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང་། །ཆད་བ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང་། །ཆ་འཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་ པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང་།།འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང་། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང་།།རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང་། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་ བྷི་ཤ། སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིད་དང་། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང་། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཅེས་སོ།། དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་བཅུ་ རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་པ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་ བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཚོ་བ་པ་དང་། ལོ་མ་ཅན་དང་། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང་། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང་། ཀོ་ ལྤགས་ཅན་དང་། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཅུ་དང་། ལྷ་མཆོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང་། གདུང་པ་ཅན་དང་། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང་། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང་། མི་གཡོ་ཨུ་ཏ་རི་དང་། རིགས་དང་རྗེས་སུ་འཐུན་

[p. 72] ༄༅། །པ་དང་། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང་། འཁོར་སྐྱོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང་། རི་ལ་གནས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང་། གློག་ཅན་དང་། ནང་ཅན་དང་། རྟ་འདུལ་དང་། ཀ་ལ་ ན་དྷ་ཀ་པ་དང་། སྣོད་རྩ་ཅན་དང་། སློངས་མོས་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་བཅུ་དང་། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང་། གསེར་ཅན་དང་། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་འབྱུང་པ་དང་། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང་། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང་། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང་། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང་དུང་སྒྲ་ཅན་དང་། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང་། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་། ལྷའི་གྲོང་པ་དང་། གོས་མེད་ པ་དང་། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་སེམས་དཔའ་དང་། མ་ལ་གུས་པ་དང་། ཕ་ལ་གུས་པ་དང་། ཟླ་བཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་བཅུ་དང་། ཉི་མ་ཤར་པ་བ་དང་། ལག་པ་ཟ་རྦ་ད་དང་། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང་། འདས་པར་འགྱུར་ བ་པ་དང་། འདས་པར་མ་གྱུར་བ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་། གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང་། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་བཅུ་དང་། ནགས་ན་གནས་པ་དང་། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང་། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་ དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་བ་དང་། ཕྱུགས་བདག་པ་དང་། གེའུ་ཏ་མ་དང་། ཞི་བ་ཅན་མ་དང་། ཤིན་དུ་ཁྲུས་མ་དང་། འཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་བཅུ་དང་། འཚེ་བ་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང་། འཐོར་བྱེད་པ་དང་།

[p. 73] ཐོག་མ་པ་དང་། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང་། བྷར་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང་། པ་ཏ་ན་ཛ་པ་དང་། ལྷ་མཆོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང་། གོས་ཀྱི་དུམ་དུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང་། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང་། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། མེས་པོ་ཅན་དང་། མཁའ་ལྡིང་པ་དང་། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང་། འཕགས་མཆོག་པ་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་དང་། འགེངས་བྱེད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི། ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུ་ཆད་ནམ་ མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཚེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུང་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུ་མ་ཞིང་འདྲ་ལི་ལ་དཀར་ལ་དངས། །དེ་བཞིན་ རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །རྟེན་ཅིང་ མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཆེ་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཅེས་སོ། །

[p. 74] ༄༅། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་བཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་ གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་དུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་པའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་པ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣམ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། ། གསང་པ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཅོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཅོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་

[p. 75] རང་གི་ལུས་བསྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་ པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདིར་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། བྱེད་པ་པོ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང་། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། ། རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་སྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་

[p. 76] ༄༅། །སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་ གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་ འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་ གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང་། ནག་པོ་ཚིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་བྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་ བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་ཟློགས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭ་འམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཆོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །

[p. 77] རས་རྐྱང་པ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ཀ་དང་ལྕང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་བཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་ མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་ཟེར་བ་ དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་པ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་པར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་པ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་འཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ། །མངོན་པར་སྣང་པ་ སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚང་ཚོད་རིགས་ཀྱི་

[p. 78] ༄༅། །བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ།།ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་བུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་། ། ཁ་ཅིག་ནི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོང་ངོ། །ཀ་ནི་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་པ ཟང་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། ། སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ་། །དྷ་སིང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོང་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱ་འམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ།། ཕྱ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲགས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ། །ཅེསོ།། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད། མུར་ལྟ་དང་། མུར་ཐུག་དང་། རྒྱང་ཕན་དང་། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང

[p. 79] ཕན་ནི། རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་པ་ནི། ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་སྟེ་དང་ནི་མུར་ ཐུག་དང་། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་པའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ། མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་བ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་ཡང་། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་ པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཅེས་སོ། འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ལས་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱི་རངས་འཇིག་ ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། རྣམ་ གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི། འདུས་ བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། དེས་ཚིག། དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །དེས་ཚིག་ནི། གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་པ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་

[p. 80] ༄༅། །ངན་པ་བློ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག །ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་ མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། འབྲས་བུ་ནི། །ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་དང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་ དང་། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །ཨ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང་། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་ བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང་། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ། ཀྲི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང་། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་

[p. 81] ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་ པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་པའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་པའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། ། སེམས་ཡས་པ་ལ་སྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཅེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པ་དང་། དེ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་ མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་ མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་

[p. 82] ༄༅། །བཅས་ལྷག་མེད་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན། མདོ་སྡེ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེ་སིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་། དོན་དཾ་ པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་པ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་ རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་། སྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་ པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ།། མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་

[p. 83] གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཕྱེད་བཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་སྒོམ་དུས་ ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་སྒོམ་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང་། ཀེང་རུས་སྒོམ་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་ འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་སྒོམ་ཞིང་། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་སྒོམ་མོ། །བདག་མེད་སྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་སྒོམ་ཞིང་། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་ གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་ སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་པ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་པ་དང་། ཕྱིར་མི་

[p. 84] ༄༅། །འོད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་ འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོ་འོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་ པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། །གཡག་རྔ་ནེ་སིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །ཐོས་པ་བསམ་པ་ སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང་། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ ལ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་པ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང་། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། ། བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཚིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ ཐམས་ཅད་སྤོང་པའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང་།།དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་

[p. 85] རུ། རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་ཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་ གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་པའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་པ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང་། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདང་པ་ཅིག །སྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང་། །སེམས་ ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོངས། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་སྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་སྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། ། དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་སྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་པ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་ གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། ། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ།། །།གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་ རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི། འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང་། གསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་

[p. 86] ༄༅། །གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི། དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་སྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང་། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་།

[edit]
The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (323 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.

[p. 89] དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་

མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐེག ] བཞག O T U · བསམ་ཡས་ཀྱང་བཤད་ལུགས་རྣམ ] བཤང O T U

[p. 90] སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་

མྱང་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི ] ཅེས O T U · བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད ] འཕག O T U · རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ ] པ D O T U · བུ་ནི་ཐབས་དེས་རང་རང ] ངེས O U · བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས ] འཐུན O T U · ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར ] བརྟེན O T U · ལས་ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ ] om. W K · པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང ] པ W K · མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ་ཕྱིན ] ཅེས O T U · སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད་ཅེས ] བཅུར O T U

[p. 91] འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང༌། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང༌། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟབ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་

སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས ] པོད T U · ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས ] འཚམ T U · ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང ] om. W K · བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ ] ཐེ O T U · ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི ] རང O U · དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས་ཡང ] གཞུ O T U · དེ་ཡང་དཀར་བ་སྣུམ་པ ] པ W K · བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ ] ཅོག P · ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས ] པའི W K · གིས་རིག་ལ་བལྟར་མེད་པའི ] ལྟར O T U · ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ ] པར O U · ཡུལ་རིག་པས་ཟབ་པོ་དུས ] ཟ་བ A P D O T U

[p. 92] འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་

གནས་སྐབས་འདིར་⁁་མཆོད་སྦྱིན ] ཡང A P D O T U · ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར ] གསུམ O T U · པ་ལས་ཟ་བོ་རྟག་དངོས ] པོ O T U · ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི ] གྱི O T U · དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ ] ནས W K · ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ ] ཀྱི W K · ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས ] བ D O

[p. 93] ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང༌། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང༌། རྡེའུ་དང༌། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང༌། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང༌། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང༌། གྲོག་མ་དང༌། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང༌། འཛོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང༌། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་

སོགས་པ་དང་པགས་པ་བཤུས ] ལྤགས O T U · ལས་མེད་དེ་གློ་བུར་བ ] བློ O S T U · དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས ] འཛོམས P · བུར་འགྱུར་ཞིང་འཛོང་མོ་སྦལ ] འཇོང D T U · འཛོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས ] བར A P

[p. 94] དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང༌། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང༌། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང༌། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ་བ་དང༌། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང༌། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །

བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གློ་བུར་བ ] བློ O T U · བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ ] བློ O U · གློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས ] འཛོམས W K · བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ ] བུ W K · པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག ] ལྟ O T U · རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ ] གཞོག O T U · རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ ] བ་ཞོགས P · དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར ] གཟངས O T U · དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར ] གཟིང P · ལ་གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ ] པར O U · ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ ] གཟངས O T U · ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ ] གཟིང P · ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ་བ ] རིན W K · མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ ] དུ O T U · རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ་བལྟ་ན ] མོ A P D S · རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ་བལྟ་ན་སྡུག ] མོ་ལྟ O U · ཡིན་འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ ] རྣཾ O U · ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ ] བློ O T U

[p. 95] ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང༌། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང༌། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་

པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ ] ཅེས O T U · ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ ] om. W K · སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ་རྒྱུ་ཆད ] ཏེ W K · སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན ] ངེས O T U · ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ ] ནས W K · རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད ] བརླག O T U · མི་འཕྲོགས་ལ་དེས་དོན་མེད ] ངེས O T U · དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད ] པ་རང་ལ O U · རོ་དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན ] པའི W K

[p. 96] འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང༌། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང༌། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང༌། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང༌། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང༌། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང༌། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང༌། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང༌། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང༌། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང༌། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང༌། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང༌། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང༌། །

སྣ་ཚོགས་དང་ནང་སེམས་ཅན ] ནད O U · ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས ] སྐྱར O T U · ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ ] བློ O T U · དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང ] བར W K · ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ ] བློ O T U · བུར་དུ་གནས་ཤིང་ཐ་མ ] ཅིང O T U · ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ ] བློ O T U · སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད་སུམ ] བཅུར O T U · བཤད་པའོ་དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ ] བཅུའི O T U · སྨྲ་དང་ཀུ་མཱ་ར་ལ ] མ O U · ཆེན་པོ་དང་རྣམ་ཕུག་པའི ] རྣ་མ W P K · ལོག་སྤྱོད་དང་མཆོད་དང་འཚོག ] མཆོང P · ལོག་སྤྱོད་དང་མཆོད་དང་འཚོག ] འཆོང O T

[p. 97] དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང༌། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང༌། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང༌། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང༌། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང༌། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང༌། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང༌། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང༌། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང༌། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང༌། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང༌། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་སྟོང་

སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང ] བརླབས O T U · པའོ་ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར ] ཅན W K · དང་མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར ] བྲ T U · ལྟ་དང་ཆད་པ་སྟོང་པ ] བ O T U

[p. 98] པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང༌། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་བྷི་ཤ། །སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིང་དང༌། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང༌། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང༌། འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། འཚོ་བ་པ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་དང༌། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང༌། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང༌། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང༌། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་

བ་དང་ཆ་མཐུན་གོལ་བའི ] འཐུན T U · སྟེགས་དང་རྟག་པ་དོན་མེད ] པར W K · སི་ར་དང་ཀ་བྷི་ཤ ] ཀྲ A P · ཤ་སིན་དྷ་ར་དང་དྷ ] རང W K · ར་དང་དྷ་སིང་དང་ཀ ] སིད T U · དྷ་ཤ་ཀའོ་ཞེས་སོ་དེ ] ཅེས O T U · ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད ] དྲུག་ཅུས W K · གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར ] བཅུ O T U · མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ་སྟོན ] པ D U · དང་འཚོ་བ་པ་དང་ལོ ] om. W K · པ་དང་ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང ] བཞུགས P

[p. 99] སྟེ་བཅུ་དང༌། ལྷ་མཆོག་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང༌། གདུང་བ་ཅན་དང༌། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། མི་གཡོ་ཨུརྟ་བི་དང༌། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང༌། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང༌། རི་ལ་གནས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང༌། གློག་ཅན་དང༌། ནད་ཅན་དང༌། རྟ་འདུལ་དང༌། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང༌། སྣོད་རྩ་ཅན་དང༌། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང༌། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང༌། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང༌། གསེར་ཅན་དང༌། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང༌། །ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང༌། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང༌། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང༌། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང༌། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང༌། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། དུང་སྒྲ་ཅན་དང༌། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང༌། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཀུན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང༌། གཅོད་པ་དང༌། ལྷའི་གྲོང་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་དང༌། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང༌། ཟླ་

བཅུ་དང་ལྷ་མཆོག་པ་དང ] མཆོད A P · ཅན་དང་གདུང་བ་ཅན་དང ] པ D U · དང་མི་གཡོ་ཨུརྟ་བི་དང་རིགས ] ཨུ་ཏ་རི A P D O T U · དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང ] འཐུན T U · གློག་ཅན་དང་ནད་ཅན་དང ] ནང P S T U · འདུལ་དང་ཀ་ལན་དྷ་ཀ ] ལ་ན D T U · རྩ་ཅན་དང་སློང་མོས་རྒྱུ ] སློངས T U · ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ ] གཏུམ་བ P · པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང་སྒྲོན ] བཅུ T U · ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང་ཤིང ] པ T U · མའི་བུ་དང་ལུས་ལ་གནོད ] ལུ W K · པ་དང་ཀུན་དུ་གནོད་པ ] ཏུ P T U · ཀུན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ ] པར W K · ཀ་ན་དྷ་པ་དང་གཅོད ] བ A T

[p. 100] བ་ཕྱེད་པ་དང༌། ཆོས་སེམས་པ་དང༌། མ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཕ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང༌། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང༌། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང༌། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང༌། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང༌། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང༌། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང༌། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང༌། ནགས་ན་གནས་པ་དང༌། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང༌། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་པ་དང༌། ཕྱུགས་བདག་པ་དང༌། གོའུ་ཏ་མ་དང༌། ཞི་བ་ཅན་མ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང༌། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། འཚེ་བ་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང༌། འཐོར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོག་མ་པ་དང༌། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང༌། བྷྲ་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང༌། པ་ཏན་ཛ་པ་དང༌། ལྷ་མཆོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང༌། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང༌། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང༌། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང༌། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། མེས་པོ་ཅན་དང༌། མཁའ་ལྡིང་བ་དང༌། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང༌། འཕགས་མཆོག་པ་དང༌། གཉེན་གྱི་བུ་དང༌། འགེངས་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་

དང་ཆོས་སེམས་པ་དང་མ ] དཔའ O T U · པ་དང་ཟླ་བ་ཤར་བ་པ ] བཤར T U · པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང་ཉི ] བཅུ O T U · ཉི་མ་ཤར་⁁་བ་པ ] པ T U · མ་ཤར་བ་པ་དང་ལག ] om. T U · པར་མ་གྱུར་པ་དང་ཕུང ] བ O T U · དང་འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན ] བ O T · པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང་ནགས ] བཅུ O T U · ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང་ཚངས ] བ A T · དང་སྤྱོད་པ་པ་དང་ཕྱུགས ] བ W K D O T U · བདག་པ་དང་གོའུ་ཏ་མ ] གེའུ T U · པ་དང་གོའུ་ཏ་མ་དང ] om. P · མ་དང་ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ ] དུ T U · ཁྲུས་མ་དང་མཚེའུའི་འགྲམ་ན ] འཚེའུའི O T U · འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད ] om. W K · མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང་འཚེ ] བཅུ O T U · ཛ་པ་དང་བྷྲ་ཤའི་གྲངས ] བྷར P O T U · གྲངས་ཅན་དང་པ་ཏན་ཛ་པ ] བཏན A P · དང་མཁའ་ལྡིང་བ་དང་ཁྱིམ ] པ O T U

[p. 101] ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུན་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དྭངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་

སྟོང་པ་ཆེ་རྒྱུན་ཆད་ནམ ] རྒྱུ D O T U · བཞིན་ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད ] ར་ང P · ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ་རྒྱུ་རྟག ] མཐའོ P · མ་བརྟེན་པར་ཆེས་ཏེ་ཆེ ] ཆོས A D · པར་ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ ] ཆེན A D O S · སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ ] ཡུང O T U · ལ་དཀར་ལ་དྭངས་དེ་བཞིན ] དངས D O S T U · འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ O T U · ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟེན་ཅིང་མཆོད ] རྟེན O T U · སྐྱེ་བར་བྱེད་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ O T U · ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས ] ཆེ A T U · མི་མཐུན་པའོ་ཞེས་སོ་གཉིས ] ཅེས T U

[p. 102] དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང༌། མུན་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ༌། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་མེ་

གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས ] བཅུའི O S T U · གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ་དེ ] འདོད A P · ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱིའི ] om. W K · རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ་དེ ] དུ O U · འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ་འདི ] ཅན O T U · མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ་ལུས ] ཅན O S T U · ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ ] པའི O T U · གནས་པའོ་ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ ] མ O T U · འདི་ལྟར་འདོད་དོ་སེམས་མེད ] དེ A P · པར་འདོད་པའོ་རྣ་མ་ཕུག་པའི ] རྣམ A D O U · པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི ] པ O T U · སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ T U · པར་འདོད་དོ་རྣ་མ་ཕུག་པའི ] རྣམ A O T U · ལྟ་བུའོ་གསང་བ་མེ་ལྔ ] པ T U

[p. 103] ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། །མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་

བ་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི ] བརྟེན P · བ་མེ་ལྔ་བསྟན་པ་འདི ] བསྟེན O T U · སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི ] ཀྱིས P · པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ ] གི W K · ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ་མེའི ] བཅོས O U · ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང ] བཅོས O U · རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད ] བསྲེག O T U · རང་གི་ལུས་⁁་འདི་སའི ] འདིས A D · སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ་དུར ] བཅུགས P · དོ་བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ ] པོ O S T U · བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ་བ ] རྒྱུ་ར P

[p. 104] མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། །ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང༌། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་

དང་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཐ ] om. W K · ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ T U · བོར་བ་དང་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ O T U · པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ ] om. W K · རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག ] སྐྱེད O T U · བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱའམ D S · བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱྭ་འམ T U · དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ ] ཅེས W K · མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ O S · མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱྭ་འམ T U

[p. 105] གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང༌། ནག་པོ་ཆིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་

ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱའམ D S · ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱྭ་འམ T U · སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ ] ཕྱུགས D S · འདོད་དེ་ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ ] om. W K · སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི་ངན་སྔགས་ལ་གཙོ་བོར ] om. W K · བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག ] པའི W K · བྱེད་ཅིང་ནག་པོ་ཆིག་ཚུགས ] པོའི W K · ཅིང་ནག་པོ་ཆིག་ཚུགས་སུ ] ཚིག O S T U · པའོ་མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ ] བྲ S T U · དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད ] ཟློགས O T U · གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱའམ D S · གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱྭ་འམ T U · ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད ] བདག S T · བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་འཇིག་རྟེན ] ཡོང་ངོ A D

[p. 106] རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རས་རྐྱང་བ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་

དོ་རས་རྐྱང་བ་རེས་ལུས ] པ P D O T U · དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང ] ཀ O T U · ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས ] ལྕང O T U · སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད ] བཟུང O T U · བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང ] ཕྱ A O T U · སྲོག་བཅད་དོ་སྲོག་བཅད་པ ] སྲོད P

[p. 107] ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད ] པ A O U · སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད ] པ O T U · ཡོད་དོ་ཆ་མཐུན་པ་ལས ] འཐུན O T U · མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི ] པ O U · ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ་ཐམས ] རྟོག W K · དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེ་སྡང ] དེ O T U · བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད ] བདག W K · འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས ] གྱིས་ཀྱི W K · སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན ] བུ T U · བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཀ་ནི ] ཡོང་ངོ T U · དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཀ་ནི ] om. A D · དོ་ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ ] བ O T U

[p. 108] དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང༌། མུར་ཐུག་དང༌། རྒྱང་ཕན་དང༌། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །

པའོ་སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ ] པ P D U · བྱ་སྟེ་སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས ] པ་ཟང O U · མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན ] པ W K · པའོ་སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ ] om. W K · པའོ་དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ ] བ O T U · སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དོན་ཅི ] བྱས་ཏེ W K · ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ་ཀ ] འདོང T U · སྟེ་དོན་ཅི་⁁་ཡང་ཡོད ] ཡང T U · བདེན་པ་ནི་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག ] ཕྱ་འམ O T U · ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང ] ཕྱ O T U · ལ་འདུས་པའོ་ཕྱྭ་དང་དབང ] ཕྱ O T U · ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ ] གྲགས A D U · པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ་དེ ] ཅེས O T

[p. 109] དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་བ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ཐུག་དང༌། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་པའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། །ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ༌། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་

འདོད་པའོ་ཕྱལ་བ་ནི་ཕྱམ ] པ P O T U · དང་ནི་ཕྱལ་པའོ་དེ་ཡང ] བའོ W K T · ཐེར་ཟུག་གོ་མུར་ཐུག་ཕྱེད ] མུ་ར P · ཆད་དོ་ཕྱལ་པ་ཆད་པ ] བ O S T U · སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང་རྣམ ] བཅུ O T U · གཉིས་སུ་འདུས་ཞེས་སོ་འདི ] ཅེས O U · ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས ] ཕྱི་རངས O U · ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ ] ཅེས O T U · ལ་གསུམ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་པ ] ཕྱིར W K

[p. 110] པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་

བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན ] ཤིང W K · འདས་པ་ཞི་བའོ་གཉིས་པ ] པའོ W K · དགོས་པ་འབྲས་བུའོ་འཇིག་རྟེན ] བུ་འོ P · ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ ] ཐིག A S · ཐབས་དམ་པའོ་ངེས་ཚིག་ནི ] དེས D U · བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ་སྡུད ] པ O T U · ཁང་ཆེན་ནོ་ཞེས་སོ་དབྱེ ] ཅེས O T U

[p. 111] གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང༌། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང༌། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང༌། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་

མི་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང ] ཆེར W K · འདས་ཆེན་པོའོ་རྒྱས་པ་ཆེན ] རྒྱལ W K · སྟེ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར ] རྣམས W K · བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཀྲི་ཡ ] དཔའ་འོ O T U · འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ ] རྗེ W K · འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ ] པ W K · པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ ] ཀྲི O T U · པོ་གསུམ་ལ་མ་ཧཱ་ཨ་ནུ ] མཧཱ O T U

[p. 112] ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང༌། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན

ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར ] པའི O T U · ལྟ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར ] རྟོག P · གསུམ་སྟེ་ཆུང་བའི་བློ་དང ] པའི T U · ཚུལ་དུ་བསྟན་ཆུང་བའི་རིམ ] ཆུ་ང P · དུ་བསྟན་ཆུང་བའི་རིམ་པ ] པའི O T U · སྟེ་དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན ] བ W K · ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ ] སྐྱེད O T U · རྫོགས་པའོ་མཆོག་གསང་རབ་ལ ] གསར W K · རྫོགས་པ་ཆེ་ཞེས་སོ་ཤིན ] ཅེས O T U

[p. 113] ་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། མངོན་པ་དང༌། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང༌། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་

དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ ] མཉམ O T U · ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང ] om. W K · གྱིས་མི་ཁྱབ་⁁་བརྗོད་ལས ] པ W K · དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས ] བཞག O T U · རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར ] པུར W K · སུ་གྱུར་པའོ་ངེས་ཚིག་ནི ] དེས O S T · པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི ] om. W K · ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས ] om. W K · བུ་ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི ] om. W K · བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ ] གྱི T U · ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་⁁་ཐོབ་པའོ ] པ W K · གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས ] ནེ་སིང T U · སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྐོར་བ ] བར W K

[p. 114] བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་

ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ ] སྤངས W K · འགོག་པ་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ ] ཀྱི W K · མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང ] སྒོམས O T U · ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད ] བཅུ O T U

[p. 115] རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང༌། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང༌། ཀེང་རུས་བསྒོམས་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང༌། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང༌། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་

གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ ] བས D O U · ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས ] བཟུང O T U · ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ ] རེ W K · རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས ] འབྱོར W K · གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ ] སྒོམ O T U · དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ་སོ ] བསྒོམ W K · དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ་སོ ] སྒོམ O T U · དང་ཀེང་རུས་བསྒོམས་ལ་ཞེ ] བསྒོམ W K · དང་ཀེང་རུས་བསྒོམས་ལ་ཞེ ] སྒོམ O T U · དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང་རྣམ ] སྒོམ O T U · བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ་བདག ] སྒོམ O T U · མོ་བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ ] སྒོམ D O T U · དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང་བྱིང ] སྒོམ O T U · བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ ] གཏོང་བར O U

[p. 116] པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་ འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། གཡག་རྔ་ནེའུ་

པས་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང ] བརྟུལ O T U · དེ་བློ་ཆུང་བ་དང་འབྲིང ] པ O U · ས་བརྒྱད་བཤད་དོ་དེ་ལ ] དེ A P D O T U · བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ ] ཏུ O T U · པ་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང ] གཅིག O T U · ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར ] པ O T U · ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ ] པ O T · རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ་བྱང ] ཞེས O T U · ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ ] om. W K · ལ་གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་ཚུལ་དུ ] ནེ་སིང T U

[p. 117] གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང༌། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང༌། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཆིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང༌། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང༌། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་

བ་ནི་ཁ་དོན་བྱས་པའི ] ཏོན P · རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས ] བསྒོམ W K · རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས ] སྒོམས O T U · ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག ] པ O T U · གཏན་མི་རྟོག་ཆིག་ཚུགས་སྒོམ ] ཚིག A O T U · མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ་ས ] སྤོང O T

[p. 118] དང༌། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང༌། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང༌། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང༌། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །

རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ ] ཐོ O T · གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ་དེ་ནས ] ཅི O T · སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི་རང ] པ O T U · དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག ] གདང O T U · གདངས་པ་ཅིག་བསྒོམས་པས་ཤེས ] བསྒོམ W K · གདངས་པ་ཅིག་བསྒོམས་པས་ཤེས ] སྒོམས O T U · མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་དེ་ལྟར ] སྤོངས A U · ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས ] སྒོམས O T U · པ་བཞི་ཐོབ་བོ་འབྲས་བུ ] པོ O S T · ན་འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས ] བསྒོམ P · ན་འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས ] སྒོམས O T U · བུ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ ] ཏུ O U · དོ་ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང ] བསྒོམ P · དོ་ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང ] སྒོམས O T U · བཞིན་གྱིས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི ] གཅིག O T U · ཐོབ་པའོ་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི ] བསྒོམ W K

[p. 119] ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང༌། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང༌། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང༌། ཆོས་

ཐོབ་པ་ནི་ས་བཅུ་མཐར ] སུ W K · པའོ་ས་དང་ལམ་ལ་གནས ] མ W K · དོ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས ] བརླབས O T U · ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར ] ལམ O T · བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ ] པའི P · དབྱེ་ན་ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས ] ཙོ W K · ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང་བསེ ] བ A D O · ལྡིང་པ་དང་བསེ་རུ་ལྟར ] གསེ O U · ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས་ཁམས ] སྒོམས O U · རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད ] སྤོ་ང P · དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ ] པ W K
[edit]
Machine translation, not yet reviewed by a translator. Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p. N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See the contents page for how it was made.

[p. 89]

Having thus understood the categories of the phenomena (chos) of deluded appearances ('khrul snang), there follows the presentation of the tenet systems (grub pa'i mtha') by which they are assessed—the extensive ascertainment of the categories of the vehicles (theg pa). The Great Tantra of Self-Arising Awareness (rig pa rang shar chen po'i rgyud) says:

Kye ho! Holder of the secret vajra,
Though my vehicles are inconceivable,
Their modes of exposition are gathered into two:
Saṃsāra ('khor ba) and nirvāṇa (myang 'das).

[p. 90] As for the meaning of this statement, there are two kinds here: the mundane vehicle and the supramundane vehicle. The first, again, has five topics: the essence (ngo bo) of the vehicle, its etymology (nges tshig), its divisions (dbye ba), its purpose (dgos pa), and its fruition ('bras bu). The essence is any category of intellectual speculation (yid dpyod) that does not rise above saṃsāra, which, focusing on a fruition to be attained, abides as the words and meaning of a definite enumeration. The etymology: it joins one to, and establishes one in, merely the good things of the world. When divided, there are two: the vehicle that is left intact (sor bzhag) and the perverted vehicle. The purpose is to bring about the accomplishment of their respective fruitions. The fruition is that, through those means, their respective fruitions at some point become manifest.

Among these, the vehicle of gods and humans that is left intact is the means by which, through accumulating karma (las) concordant with merit (bsod nams), such as firmly abiding in the ten virtues and the poṣadha observance, the happiness and well-being of gods and humans is accomplished in a future life. Since it serves as the support whatever accomplishment one enters upon, it is called the vehicle that is left intact. The Great Magical Net (sgyu 'phrul) of Vajrasattva says: "The earliest of the vehicles is the vehicle of gods and humans."

As for the perverted vehicle, the Self-Arising Awareness says:

The wrong vehicles are as follows:
They assert three hundred and sixty [views of] the transitory collection.

Accordingly,

[p. 91] there are two topics here: a general presentation of the nature of eternalism and nihilism (rtag chad), and a specific explanation of their categories. The first has two parts: the view (lta ba) of eternalism and the view of nihilism.

As for the first, although the systems of the non-Buddhists hold many different assertions, the Sāṃkhyas, who propound a permanent cause, are the parent tradition of them all, and so they are explained first. The essence in which the three—rajas (rdul), tamas (mun pa), and sattva (snying stobs)—are in equal proportion is called the self (bdag). It is something possessing form, commensurate with the size of the body, that dwells in the heart of every sentient being (sems can): in the large, about the size of a thumb; in the small, the size of a barley grain or a pea pod; in the very small, about the size of a single sesame seed; and so forth. It is, moreover, white, glossy, and round; it cannot be broken down or destroyed; and it exists hidden as a self that no one sees. At present, when rajas, tamas, and sattva—that is, the three of desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment (gti mug)—are in equal proportion, its nature (rang bzhin) is known by itself, a nature that cannot be seen. Later, when it is completely liberated, they assert that liberation (thar pa) appears as something possessing color and shape, like a white parasol encircling all around above the higher realms. At present its nature is an essence without movement, free of action and agent, profound in that it cognizes objects (yul), and existing permanently through time; and since this nature is not known,

[p. 92] one wanders; but if, having known it, one does not stray from its essence, one is liberated (grol ba). And by properly performing sacrificial offerings (mchod sbyin) and the like in this present state, one will in the next life be born in the abode of Īśvara (dbang phyug), with one's own retinue and enjoyments perfect and complete—so they hold.

Branching off from this, their respective systems proliferated in great number. As the Madhyamakāvatāra ('jug pa) says:

A self that is enjoyer, permanent, an entity, and not an agent,
Without qualities (yon tan) and without activity—such the Sāṃkhyas (grangs can) postulate;
In dependence upon slight distinctions of this,
The systems of the tīrthikas (mu stegs can) became diverse.

The proponents of nihilism (chad pa):

These are the Lokāyatas (rgyang 'phan pa). They hold that apart from these present appearances of seeing and hearing, pleasure and pain, and beings, there is nothing whatsoever—no former and later lives, no karma with its cause (rgyu) and result, no liberation or release, and so on. Within this, too, there are two: those who propound the nihilism of the cause and those who propound the nihilism of the result. The first: some, such as the Nirgrantha Jñātiputra (gcer bu pa gnyen gyi bu), hold that the former mind (sems) is not this present one. Rather, since there is a mind that abides by nature in the four elements ('byung ba bzhi), that very mind, enveloped in the covering of the elements, is unmanifest; and when, from that state, it meets with conditions (rkyen) such as warmth and moisture, that naturally latent (bag la zha) mind rises up, a new mind enters a new body, and a sentient being is established.

[p. 93] Moreover, because there is a naturally latent (bag la nyal) mind in earth, it produces plants, forests, and the like; because there is one in water, it moistens, flows, and gives forth sound; because there is one in fire, it blazes and burns; and because there is one in wind, it arises as moving and lifting—this too is the key point (gnad) of that view. Therefore sticks, pebbles, and all coarse entities (dngos po) have mind: because when one is struck against another a sound comes forth, and when they are thrown they move; because certain trees contract their leaves at night and spread them by day, and so on; and because when their bark is stripped off they dry up, and they revive and grow, and so forth. Therefore, if beings possessed the karma and mind of a former life, then trees and the like would also have a former life; but they do not—they are adventitious (glo bur ba), arising from the present assembling of a collection, just like a mushroom bursting forth on a meadow. How is this evident? It is known from this: when warmth and moisture come together in summer, the part of a single hair of a horse's tail that has gone into the water turns into a worm, while the part that has not gone in remains as tail-hair; ants and worms turn into flies; and tadpoles turn into frogs. Therefore the cause is not permanent, because in summertime sticks and pebbles that have gone into an anthill, husks of rice, and the like turn into sentient

[p. 94] beings.

Through the coming together of an adventitious cause and an adventitious condition, the result is established as a sentient being; and moreover, from a good cause and condition the result too is established as good, just as a king's daughter, lovely to behold, is born from a beautiful queen—so they hold.

Those who propound the nihilism of the result—Kakuda Kātyāyana (ka ta'i bu nog can), Ajita Keśakambala (mi 'pham skra'i lwa ba can), and others—hold that not only do present beings have no former life, there is not even production by the cause of a mind latent in the elements; rather, things have arisen by their essential nature (ngo bo nyid). Moreover, there is no one at all who has whittled thorns with a blade as the cause that makes them sharp, and yet they come forth sharp and long-pointed; the sun rises in the east; water flows downward; and so on—these have no cause, and yet by their essential nature such a manner of formation has come about from the very beginning. And since after death one departs without a trace, the result of a future life is utterly nonexistent—so they hold. As the Tantra of Black Īśvara (dbang phyug nag po'i rgyud) says:

The sun rising, rivers flowing downward,
Peas round, thorns long-pointed and sharp,
The peacock's eye-spots brilliant and most beautiful,
And the sons of kings, lovely to behold—
Made by no one, they arose by their essential nature.
Destruction, too, is no entity; a later life does not exist.
All this is conceptual imputation, adventitious delusion ('khrul pa) itself.

[p. 95] So it is said.

When it is objected, "If that is so, the composing of treatises would be pointless," they give their reply in these words. The faction of the nihilists regarding the cause say: "Although there is no mind of a former life, there is a mind belonging to the individual elements of the present; and so, now, at the time when that has ripened into a sentient being, if one has familiarized oneself with the nature of nonexistence, then later, at death, even though there is latency in each of the four elements, the mind does not enter into it but is liberated, and so the treatise has a purpose. But if one has not familiarized oneself with nonexistence, then at the time of death, when the four elements of the body—earth, water, fire, and wind—dissolve into the respective elements of the outer objects, this cognition (shes pa) too splits into four parts and once again perishes into the nature of the afflictions (nyon mongs pa)." So they say.

The nihilists regarding the result say: "If one knows the nature of nonexistence, one will not be carried away by other treatises; and since those make one toil to no purpose, our composing a treatise that proclaims nonexistence has a purpose, in order to turn one away from that in this very life." So they say.

Those who hold the position of both of these, Kakuda Kātyāyana and others, hold that all sentient beings at first also arose from the basic space (dbyings) of the elements, in the interim also abide in the basic space of the elements, and in the end also vanish into the basic space of the elements and become nothing whatsoever; and they say that the mere basic space of the elements is the identity of all. When abiding in the basic space, since everything that could possibly abide abides, awareness (rig pa)

[p. 96] dawns in anything whatsoever; when arising from the basic space of the elements, since everything that could possibly arise arises, the outer objects—forms and the rest, the manifold white and red—and the inner sentient beings and the thoughts (rtog pa) of the mind and their dissimilar bodies all come to be, everything that could possibly come to be; and at the time of liberation, since everything that could possibly be liberated is liberated, the environment and its inhabitants (snod bcud), all embodied beings, vanish of themselves, and since there is nothing that is not liberated, it is impossible for what has disintegrated to return once more to the three realms (khams gsum). Therefore, they hold, all living beings at first also arose adventitiously from the basic space, now also abide adventitiously in the basic space, and in the end also are adventitiously liberated into the basic space and do not return.

Second, the specific explanation of their enumeration. From Self-Arising Awareness (rig pa rang shar):

The perverse vehicles are as follows:
They hold to three hundred and sixty [views of] the transitory collection ('jig tshogs);
The three hundred are explained in relation to basic space.
The sixty views are as follows:
The Sāṃkhyas, who propound what is perverse;
The Vaiśeṣikas, who propound their own cause;
The great Kumārala;
Those who hold the treatises of the Namphukpa (rnam phug pa);
Those who rely upon the secret five fires;
Those who burn the body with fire, cloth, and sesame oil;
The perverse conduct of the austerity (dka' thub) of spear-points;
The austerities of worship and of hacking;
Cutting rounds of flesh on the body and plucking them off;
Behaving in the guise of dogs;

[p. 97] Likewise, the level of subtle superknowledge (mngon shes);
The blessings (byin rlabs) of the buddhas appearing in a general way—
Such is the conduct of perverse austerity.
The views by aspect are as follows:
Those who propound an agent as the cause;
Those who take the agent as the path (lam);
The great [view of] permanence (rtag pa) that indicates the real;
Those who propound the everlasting and unchanging;
Those who propound temporary states as permanent;
Those who propound permanence in the cause;
Those who propound the result as permanent;
The path's dependence upon permanence itself;
Those who hold conduct (spyod pa) to be permanent;
And the nihilist view that in reality there is no permanence—
Such are the aspects of eternalism.
Those who make limitless evil mantras their chief concern;
Those who make divination and prognostication their chief concern;
Those who make subtle miraculous powers (rdzu 'phrul) their chief concern;
Those who take up disputation as their portion;
The practitioners of austerities;
Those attached to this world;
Those who cling to their own activities;
Those who become wearers of the blanket-cloak;
Ajita of the cotton robe;
And those who make hand-emblems their chief concern.
Those who propound action as dependent;
Those who refute opponents by reasoning;
Those who propound the nihilism of no cause;
Those who propound utter annihilation as emptiness (stong pa);
The view of the annihilation of the cause and the annihilation of the result;
The view of the annihilation of the path and the annihilation of primordial wisdom (ye shes);
The great everlasting annihilation;
The annihilation of the path and the definitive annihilation of the result;
The nihilist view of a perverse mind;
And the great emptiness of annihilation.

[p. 98] Those who propound the Vedas (rig byed) as secret;
Tīrthikas who go astray through partial concordance;
Tīrthikas of the mind of manifest appearance;
Tīrthikas who grasp at deluded appearances;
Tīrthikas who generate anger;
Tīrthikas of the mind of action and agent;
Tīrthikas of pointless grasping;
Tīrthikas who go astray in verbal assertion;
Tīrthikas of pointless permanence;
Kani and the Miserly One (ser sna);
Bhasira and Kabhiśa;
Sindhara and Dhasiṅ;
Kati and Saṅgha;
Śaṅkari and Dhaśaka.

So it is said. The extensive explanation of the meaning of these has two parts:

the extensive explanation of the three hundred wrong views (lta log) concerning basic space, and the extensive explanation of their sixty points of divergence (gyes mdo). First: having strayed from the basic space of the elements and of cognition, each seizes upon a tenet system through his own thoughts; and since the hundred teachers (ston pa) adopt a wrong mode of apprehension ('dzin stangs) with regard to the three times—past, future, and present—they are explained as three hundred. Who are the hundred teachers? They are as follows: Jaimini (rgyal dpog pa), the One Without Grasping, the Ājīvika ('tsho ba pa), the Leaf-Clad One, the Observer of Purity, Viṣṇu (khyab 'jug), Viṣṇu-Mind, the Bearer of the Triple Staff (Tridaṇḍin), the Hide-Clad One, and the One of Even Conduct,

[p. 99] making ten; the Follower of the Supreme Deity, the Bestower of Supreme Dharma, the Tormented One, the One with Tormented Hands, the Proponent of the King, the Proponent of the Elder, the Unmoving Urtabi, the One Who Conforms to His Class, the One Who Sits Bound, and the One Called Protector of the Retinue, making twenty; the Mountain-Dweller, the One Who Lives on the King's Alms, the Bearer of the King's Victory Banner, the One with Lightning, the Diseased One, the Horse-Tamer, Kalandaka, the One with Vessel and Roots, the One Who Wanders Begging, and the One Whose Limbs Are Wrapped in Rags, making thirty; the One with a Lamp in His Hand, the One with Gold, the Proponent of Accomplishment, Indra (dbang po), the One with Lead, the One Arisen from Space, the One with Many Chariots, the One of All Aims, the One Who Delights in Meditative Concentration (bsam gtan), and the One Endowed with Dharma, making forty; the Eater of Cold Food, the One with a Cloth on His Shoulder, the One with a Single Pot, the Dweller at the Northern Edge, the Dweller at the Southern Edge, the One with the Sound of a Conch, the Son of the Woman Who Gives Shrines to the Gods, the One Who Harms the Body, the One Who Harms All, and the One of Manifold Forms, making fifty; Kakanadha, the Cutter, the One of the Village of the Gods, the Naked One, the Dweller within the Earth, the Half-

[p. 100] Moon,

the Dharma-Contemplator, the One Who Reveres His Mother, the One Who Reveres His Father, and the Moonrise, making sixty; the Sunrise, the One Who Eats from His Hand, the One Who Lives on the Heart, the One Who Will Pass Beyond, the One Who Has Not Passed Beyond, the One of Three Aggregates (phung po), the One Who Lives by Twos and Threes, the Engager, the Sāṃkhya Yogin (rnal 'byor), and the Owl-Follower (Aulūkya), making seventy; the Forest-Dweller, the Vaikhānasa, Bhala of the Five Dogs (Vālakhilya), the Brahmacārin (tshangs par spyod pa), the Practitioner of Conduct, the Pāśupata (phyugs bdag pa), Gautama, the Peaceful Woman, the Well-Bathed Woman, and the Woman Who Dwells on the Lakeshore, making eighty; the Harmer, the One Liberated from Saṃsāra, the Scatterer, the One of the Beginning, Bharadvāja, the Sāṃkhya of Bhraśa, the Follower of Patañjali (Pātañjala), the Worshipper of the Gods, the One Who Bows to No Other, and the One Clad in Scraps of Cloth, making ninety; the One with Owl's Wings, the One Who Enters the Water Three Times, the One Who Does Not Contradict, the One with an Ancestor, the Garuḍa (mkha' lding), the One Who Dwells in the Enclosure of a House, the Supremely Noble One, the Son of the Kinsman (Jñātiputra), the Filler (Pūraṇa), and the Śramaṇa (dge sbyong), making a full hundred. Of these, some propound permanence, some propound annihilation, and some propound both,

[p. 101] yet they are all subsumed within the two, permanence and annihilation. From the Self-Arising Awareness:

Moreover, in brief it is like this:
permanence and annihilation.
The meaning of the view of annihilation is like this:
the tīrthikas of utter annihilation hold a great emptiness;
the continuum is cut off, like empty space;
they view annihilation as devoid of any nature;
the fruition is annihilated, empty.
Permanence in which there is no emptiness
is the tenet system of the vehicle of permanence,
the tenet system of everlasting permanence.
The entity of a permanent cause is like this:
from within the maṇḍala (dkyil 'khor) of each one's own citta,
not arisen from the cause of the father
and not dependent on the condition of the mother,
at its very largest it is the size of a pea;
at its very smallest, the size of a mustard seed;
smaller still, the size of the tip of a hair;
oily and round, white and clear.
Likewise, that nature of the cause
exists permanently, unchanging from the very beginning.
Since it and this aggregate of habitual tendencies (bag chags)
abide inseparably as one,
they assert the tenet system of a permanent cause.
The permanent fruition is like this:
through the qualities of serving and worshipping
Phywa or Maheśvara (dbang phyug chen po) himself,
even when this first body is cast off,
one is made to take birth in one's own respective abode.
Made by Phywa or Maheśvara,
the fruition is asserted to be permanent.
The two kinds, permanence and annihilation,
are discordant in their respective meanings.

So it says.

Second,

[p. 102] the extensive explanation of the meaning of their sixty divergent schools.

Again, from that same tantra: The assertion of the Sāṃkhyas is as follows: they hold the three—rajas, tamas, and sattva—to be permanent. Moreover, they assert that bewilderment serves as the ground; desire produces pleasure; and they assert that anger repels opposing forces. That is the doctrinal position of the Sāṃkhyas. The view of the Vaiśeṣikas (bye brag pa) is as follows: they view the outer aggregates, constituents (khams), and sense sources (skye mched) as subtle particles (rdul phra rab). Moreover, having first grasped them with the apprehender ('dzin pa), they count the particles and the subtle particles, saying, "This is the cause and condition of destruction; this is the cause and condition of an emptiness in which there is nothing whatsoever." When this body is cast off, the mind lies latent in space and this body lies latent in the elements; they abide at the extreme of an emptiness that is nothing at all. The tenet system of Kumāra asserts as follows: they assert a body without mind. There is no mind in the body, and since there is no mind, when the body is cast off they assert an emptiness in which there is nothing whatsoever. The tenet system of the Unpierced-Ears is as follows: they see these appearances (snang ba) as permanent provisionally, but assert that ultimately (don dam pa) these appearances are impermanent. As for the appearances of the next life, they assert that one is permanent in the retinue of Phywa or Īśvara. The doctrinal position of the Unpierced-Ears is also like that. The teaching of the secret five

[p. 103] fires is as follows: because a person dwelling in a buddha's emanated field, by offering lamps, sees with subtle superknowledge that buddhahood comes from the appearance of the five primordial wisdoms (ye shes lnga), there is the practice of the five fires. In this, having boiled sandalwood logs in sesame oil and kindled five heaps of fire, there are also those who burn their own bodies. There are also those called "fire-cloth ones" (me ras pa), who boil cloth in sesame oil, wrap it around their own bodies, set fire to it, and burn their own bodies. There is the ascetic practice of the trident: they plant a trident in the ground, leap onto it, and so practice asceticism. There are those who leap from a cliff or a precipice and destroy their bodies. There is what is called the perverse conduct of taking portions (log pa cha 'dzin): having cut out pieces of flesh the size of a mirror from their own bodies—from the right and left shoulders and from the crown of the head—they set this body of theirs in a pit in the earth and let their own bodies be eaten by carrion birds; such ones also exist. Again, there are also those called "practitioners of the perverse conduct of animals," who take on the guise of a dog and practice perverse asceticism. As for those who propound a creator as the cause: for example, just as a skilled carpenter makes the distinct forms of a man and a woman

[p. 104] and thereby carries out his work, so too, they hold, phenomena and the rest are made as his work by his own superknowledge, and thereafter one is born into the retinue of Phywa (phywa) or Īśvara.

The tenet system that takes the creator (byed pa) as the path: having performed in this world the activities of the household and so forth, in the next life, when one has cast off one's own body, Phywa or Īśvara comes forward to welcome one and establishes one upon the terraces of Mount Meru.

The view that indicates permanence as the reality (don): while its own reality is permanent, it teaches that others are annihilated, utterly cut off.

Those who propound permanence as everlasting (ther zug) hold as follows: they hold that reality, a great unchanging permanence, is of indeterminate nature.

Again, those who propound change for the time being hold as follows: with regard to a reality that is annihilated, they view it as permanent for the time being.

Viewing the cause as permanent: there are those who view as permanent that entity of the cause in the center of one's own heart—round in shape, white in color, the size of a pea—which has not arisen from the father's cause and has not been produced by the mother's condition.

Holding the fruition to be permanent: they say that the cause is impermanent, for mind does not exist as an entity, while the fruition is permanent, for Phywa or Īśvara definitely exists.

Relying on the path for permanence: the cause is impermanent, for mind does not exist as an entity; the fruition is impermanent, for one does not reach the level of Phywa or Īśvara

[p. 105] without a companion; the path is permanent, for on the path of Phywa or Īśvara one abides on the summit of Mount Meru—there, they hold, one abides on the path.

Again, holding conduct to be permanent: cause and fruition are impermanent, but they hold that one is liberated through permanent conduct; the land and the houses are permanent, and they view all these appearances as permanent.

Viewing as annihilated a reality that has no permanence: this is to view reality as annihilated, and yet upon this very point they practice a tenet system of permanence.

Those who make evil mantras (ngan sngags) their chief concern: making evil mantras their chief concern, they perform fierce rites of destruction and proclaim the black rites alone as the single way; they cling manifestly to that and desire its fruition.

Those who make divination and prognostic visions (mo dang pra) their chief concern: looking solely to the happiness of this world, they say that there is nothing whatever hereafter.

Those who make minor miraculous powers their chief concern: in this world there is the repelling of the ranks of an army by miraculous powers, and they hold that in the next life too, having overwhelmed others by miraculous powers, one is born into the retinue of Phywa or Īśvara.

The view of those devoted to disputation (rtsod pa) is as follows: there are also those who, having taken their own truth to heart, hope for the goal in refuting opponents.

There are also those who hope for the goal in perverse asceticism.

Attachment to this world: these are called the worldly Lokāyatas, and they engage in the affairs of this world.

Again,

[p. 106] there are also those who, having taken their own truth to heart, hold others in contempt.

There are also some who seek the goal by means of their attire. Among these, there are also those who make a garment of hair and seek the goal thereby. There are also those who wrap their bodies in a single piece of plain cotton cloth and say, "Inner warmth has arisen in me." There are also those who hold a khaṭvāṅga and a small drum as their hand-emblems and say, "I am a nirmāṇakāya (sprul pa'i sku)." There are also those who say, "Whatever virtue you perform benefits me," and look to that as the goal. There are also those who refute the reasoning of opponents by their own reasoning, declare, "This is my work," and look to that as the goal.

There are also those who say that the cause is annihilated—utterly cut off, like space. There are also those who say that, all being utterly cut off, even one's own body is empty.

Both the cause and the fruition being annihilated: there are also those who say that the cause is annihilated, for mind cannot be apprehended as an entity, and the fruition is annihilated, for Phywa and Īśvara do not exist.

Again, there are also those who say that the path is annihilated, for there is no one to come and welcome one; that primordial wisdom is annihilated, for there is no buddha; and that there is neither cause nor fruition—it is empty, utterly cut off.

There are also those who say that, the path being cut off for the time being, the fruition is cut off forever.

There are also those who say, "With a perverse mind, life is taken; from taking life the goal arises."

[p. 107] Annihilation being emptiness: there are also those who say that, since you too are annihilated and I too am annihilated, it is empty, nothing whatsoever.

As for those who propound the secret Veda: there are also those who say that reality is empty and utterly cut off, just as space is; that what exists does not exist as an entity; that some slight portion does exist; and that there also exists what is fit to appear to the sense faculties.

Those called tīrthikas who deviate from concordance: deviating from concordance with the insiders, the Buddhists, they are without exception those who deviate by perverting the Buddhist tenets. There are also those who, understanding manifest appearances to be the magical display of mind, teach that everything is magical display. Again, there are also those who say that these deluded appearances are true, because there is no ultimate. There are also those who say, "When anger arises, spirits are destroyed; therefore, son of noble family, abide in anger." There are also those who say that this mind, just as it appears, is itself buddha, and so there is nothing to alter. There are also those who say that it is enough to rely solely on meditating on the kāya of a deity. Some are tīrthikas, and so there are also those who deviate by speaking in the manner of tīrthika disputation. There are also those who say that, since this alone is permanent, nothing whatsoever is to be done with regard to it.

Those called Kanipa

[p. 108] hold reality to be indifferent (phyal ba). Those called the Misers have the suffering of fearing that appearances will be exhausted and emptied out. Those called Saṃbhari

hold that there is no particular reality whatsoever and no common reality whatsoever. Those called Kabhiśa hold that there is no common reality, but that every particular reality exists. Those called Sindhara hold that there is no reality whatsoever. Those called Dhasiṅpa hold that every reality exists. Those called Katipa hold that, while every reality exists, it is annihilated at the point where the breath is cut off. Those called Saṅgha: there are also those who say, "It is enough that I have entered into the guise of the saṅgha." Those called Śaṃkari: utter impermanence is true; the truth of the utter impermanence of the conditioned is that Phywa or Īśvara is true. Those called Dhośaka: the essential point of everything is gathered into Phywa and Īśvara. There are also those who say that Phywa and Īśvara certainly exist on the summit of Mount Meru.

"Likewise, the essential points of the countless views of the transitory collection are gathered into two, namely eternalism and nihilism; from these the countless views of the transitory collection have proliferated." So it is said.

All that has thus been taught is gathered into four: those who view the extreme (mur lta), those who reach the extreme (mur thug), the Materialists, and the Indifferent.

[p. 109] Of these, "those who view the extreme" refers to those who assert permanence as everlasting. Those who reach the extreme assert both, saying, "The permanent is permanent, and the impermanent is impermanent." The Materialists hold to eternalism and nihilism half and half. "The Indifferent" refers to those who assert utter annihilation. That these too are gathered into the two, eternalism and nihilism, is stated in the same tantra cited above:

These and other such wrong views
Are explained as gathered into four kinds:
Those who view the extreme and those who reach the extreme,
The Materialists and the Indifferent.
The way these are explained is as follows:
Those who view the extreme—permanence, everlasting;
Those who reach the extreme—half permanent, half annihilated;
The Indifferent—annihilation, utterly cut off;
The Materialists—the fruition annihilated.
Thus the three hundred and sixty, too,
Are gathered into four kinds,
And these are gathered into the two, eternalism and nihilism.

So it is said. The purpose of teaching these is that, by recognizing wrong paths, one does not enter them. From the same tantra:

"Likewise, son of noble family, out of concern that you might enter a wrong path, I have gathered together and taught the many views of the transitory collection." So it is said.

The tenets of the outsiders have now been explained.

Second, the extensive division of the vehicles that transcend the world has three parts: the way in which they are superior to the outsiders; a general presentation of their enumeration; and an extensive explanation of their particulars.

[p. 110] First: they are superior in that they accept the four seals (phyag rgya bzhi) that are the marks of the Dharma and go for refuge to the Three Jewels (dkon mchog gsum) as their deity, for on the path of the outsiders these are absent. The four seals are: all that is conditioned ('dus byas) is impermanent; all that is defiled (zag pa dang bcas pa) is suffering; all phenomena are empty and without self; nirvāṇa is peace (zhi ba).

The second has five parts: essence, etymology, divisions, purpose, and fruition. The essence of a vehicle that transcends the world is whatever enumeration of Dharma is a sublime skillful means (thabs) that definitely delivers one from saṃsāra. The etymology: it is that which, when one has entered it, gives rise to happiness and well-being. From the Condensed Prajñāpāramitā (sdud pa):

Mounting upon it, all sentient beings overcome sorrow;
It actually accomplishes joy, well-being and bliss—the supreme quality;
This vehicle is a great celestial palace (gzhal med khang) like space.

So it is said. When divided, there are two, the lesser and the greater; or three, the vehicles of the śrāvakas (nyan thos), the pratyekabuddhas (rang rgyal), and the bodhisattvas (byang chub sems dpa'); or, in relation to the intellects (blo) of those to be tamed (gdul bya), they are inconceivable. From the Laṅkāvatāra:

For as long as mind is in operation,
There is no reaching a limit to the vehicles.

So it is said. The purpose: there is the purpose of accomplishing the two aims, the provisional and the ultimate. The fruition: having definitely emerged from the three

[p. 111] realms, one attains liberation.

Third, the extensive explanation of the particulars. From Self-Arising Awareness:

The divisions of the vehicles are as follows:
The concise, the great extensive,
And the extremely great extensive.
The extremely great extensive
Is the eighty-four thousand, inconceivable,
Vast and great in number,
Inconceivable and immeasurable,
Inexpressible, beyond thought, and great.
The great extensive is as follows:

Its divisions are held to be nine in kind:
The śrāvaka and the pratyekabuddha,
And likewise the bodhisattva;
Kriyā and Upa,
And likewise the vehicle of Yoga are explained;
Mahā and Anuyoga,
And likewise the Ati of the Great Perfection (rdzogs chen).
Thus they are explained as nine in kind;
This is the great teaching of the Dharma.

To settle the meaning of this statement: in general, although the enumerations of the Buddha's Dharma are limitless, when they are condensed simply into vehicles, the vehicles presented in brief are two, the greater and the lesser, or else the causal vehicle of characteristics (rgyu mtshan nyid kyi theg pa) and the resultant vajra vehicle ('bras bu rdo rje'i theg pa); and when explained extensively, for the three of inferior faculties there are taught the three vehicles of the śrāvakas, pratyekabuddhas, and bodhisattvas; for the three of middling faculties, the three of Kriyā, Upa, and Yoga; and for the three of sharp faculties, the three of Mahā, Anu, and Ati. From the Great Array of

[p. 112] Ati (a ti bkod pa chen po):

The Dharmas that I have taught,
According to the levels of sentient beings' intellects,
By the distinction of great and lesser,
Are taught in the manner of two levels.
Each is left as it is in its own view.
Each in itself is of two levels:
The mistaken view and the correct view.
Through wrong realization one remains in saṃsāra.
The correct is of three levels:
To those of lesser intellect, of great intellect,
And likewise to those possessed of middling intellect,
It is taught in the manner of three levels.
The lesser level is threefold—
The Dharma that accords with their intellects:
To those tainted by thoughts, the śrāvaka;
To those possessed of perception ('du shes), the pratyekabuddha;
To those who apply thought, the bodhisattva.
What is taught to the three middling:
To the very inferior, Action;
To the inferior, Conduct;
To those possessed of consciousness (rnam shes), Yoga itself.
To the three possessed of the great levels:
To those whose minds are lofty, generation (bskyed pa);
To those whose minds possess the quintessence (bcud), completion (rdzogs pa);
To the supreme and most secret, the Great Perfection.

So it is said. The vehicle of the extremely great extensive: all the Word (bka') is comprised within the three piṭakas (sde snod gsum), and the mantras (sngags) are the great Abhidharma

[p. 113] , and so, with the Sūtra, the Vinaya, the Abhidharma, and that in which those three are balanced, each numbering twenty-one thousand, there are eighty-four thousand aggregates of Dharma (chos kyi phung po). If these are divided further, then, relative to each single antidote (gnyen po) that tames the hosts of thoughts (rtog tshogs) of sentient beings, they are vast in extent and great in number, inconceivable and beyond expression.

Here, within the presentation of the nine vehicles, the first, the explanation of the vehicle of the śrāvakas, has five points. The essence is the intellect that wishes to liberate oneself alone from saṃsāra, which has become the skillful means for realizing the selflessness of the person (gang zag gi bdag med). The etymology: because, having heard the Dharma from the teacher, they proclaim it to others, and because their accomplishment of the awakening (byang chub) of the final existence depends upon a master, they are śrāvakas, "hearers." The purpose is definite emergence from saṃsāra. The fruition is the attainment of arhatship with remainder and without remainder. When divided, there are two, the Sautrāntikas (mdo sde pa) and the Vaibhāṣikas (bye brag tu smra ba). The Vaibhāṣikas assert that this coarse relative (kun rdzob) truth, although it appears as a single collection, like a yak's tail or a meadow, is ultimately (don dam par) scattered particles (rdul phran) possessing parts; that the continuum of cognition is relative, while the instant (skad cig), ultimate and partless, is like the water in a vase; and that, among the aggregates, constituents, and sense sources, the coarse appearances are subtle particles

[p. 114] surrounding [one another] with intervals between them. Although they accept the selflessness of the person, they accept that a self of phenomena (chos kyi bdag)—particles and instants—exists. Furthermore, having understood the phenomena comprised by the four truths (bden pa bzhi) as cause and result, as what is to be abandoned and what is to be adopted, they focus on the four aspects of cause, origin, cessation, and condition; and, as for the aspects of knowing, they come to know in the manner that suffering is to be known, origin is to be abandoned, the path is to be relied upon, and cessation is to be attained. Through the aspects of realizing [suffering] as what is to be abandoned because it is suffering, as empty, and as selfless; through [the aspects of] path, suitability, accomplishment, and definite emergence; and through meditating on the mode of cessation, peace, excellence, and selflessness, they abandon the four hundred and fourteen [afflictions] of the three realms to be abandoned by seeing and by meditation, actualize the sublime primordial wisdom of the knowledge of exhaustion (zad pa shes pa) and the knowledge of nonarising (mi skye ba shes pa), and assert that one is thereby liberated.

The Sautrāntikas, with respect to the four truths as the objects to be focused upon, know the cognitions that focus upon them as twelve, and thereby abandon the eighty-eight latent (phra rgyas) afflictions and assert that the sublime primordial wisdom is realized. Their selflessness of the person is like the former, and beyond that they are superior by one portion of the constituent of phenomena (chos kyi khams). That is, particles possessing parts

[p. 115] are refuted chiefly by [the analysis of] the five bases of objects of knowledge (shes bya'i gzhi lnga): by realizing the nature of phenomena (chos nyid) of the five—the principal, the basis of mind; the retinue, the basis of mental factors; the nonassociated, the basis of the aggregate of formations; the unconditioned, the basis of the permanent; and appearance, the basis of form—only the partless particle is not refuted. And as for the half portion of the constituent of phenomena—the apprehended object, the coarse appearances composed of particles lying adjacent to one another, touching but not merging—this too they realize as partless, and so they are superior to the former; and since in actuality it does not exist, this is similar to not accepting particles at all.

When both of these, at the time of meditating on the path, apply themselves earnestly according to the sequence in which the five paths (lam lnga) arise, they meditate on selflessness and illusion (sgyu ma) as the general antidote to the three poisons (dug gsum); and as the specific antidotes, for desire they meditate on the eight impure substances and the skeleton; for anger, on love; and for bewilderment, on dependent origination (rten 'brel) in forward and reverse order; and as the antidote to conceptual thought (rnam rtog), they meditate by counting and measuring the exhalations and inhalations of the breath. In meditating on selflessness, too, they meditate on the meaning of the cessation in which object and subject (yul can) have ceased, wherein nothing whatsoever is focused upon; and when sinking occurs, as the antidote to the bewilderment of torpor, they direct the mind to a blazing lamp at the crown of the head. By practicing in this way,

[p. 116] some of dull faculties and some of middling faculties who possess diligence (brtson 'grus) attain the fruition in that very lifetime; while those of sharp faculties and some bodhisattvas, on the basis of having previously gathered many accumulations (tshogs) on the five paths, complete the five paths in a single sitting and are held to be liberated. Moreover, from the standpoint of the vehicle of the śrāvakas, they hold that by that path of theirs, according to lesser, middling, and greater intellect, the three awakenings of the śrāvaka, the pratyekabuddha (rang sangs rgyas), and the buddha (sangs rgyas) are accomplished, but they do not accept what are called the paths of the Great Vehicle (theg chen) and of mantra. Furthermore, for śrāvakas and pratyekabuddhas eight inferior levels (sa) are explained, such as the level of seeing the white (dkar po rnam par mthong ba'i sa). Based on these there are the stream-enterer (rgyun du zhugs pa), the once-returner (lan cig phyir 'ong ba), the non-returner (phyir mi 'ong ba), and the arhat (dgra bcom pa); and since each of these is divided into two, the one entering and the one abiding, they are called the eight stages of great beings (skyes bu chen po'i rim pa brgyad). For bodhisattvas, too, it is explained that the four fruits of the śramaṇa exist on the ten levels, such as the Joyous (rab tu dga' ba). These points, too, are from the Self-Arising Awareness:

The vehicle of the śrāvakas is as follows.
The door of entry is the four truths;
this is the general door of entry for śrāvakas.
Two kinds of division are asserted:
the Vaibhāṣika and the Sautrāntika.
As for the view of the Vaibhāṣikas,
with regard to the aggregates, constituents, and sense sources,
they hold them to be in the manner of a yak's tail and a

[p. 117] meadow.
When these become the view of one's own intellect,
they hold them to be particles and subtle particles.
Having analyzed them in this way,
they meditate on emptiness (stong pa nyid).
As for the view of the Sautrāntikas,
through the nature of engaging in recitation,
and, by cultivating the three wisdoms (shes rab)—
hearing, reflection, and meditation (sgom pa), these three—
they hold that the fruition of the ten levels is attained.
As for the general mode of the śrāvakas,
they meditate on the four kinds of truth
and hold the fruition to be of four kinds.
Their way of meditating, moreover, is as follows:
in holding that cessation ('gog pa) is to be meditated upon,
they hold that the origin (kun 'byung) is to be abandoned.
The way of meditating on cessation is as follows:
toward these outer elements ('byung ba),
having entered the state of nonattachment,
one first familiarizes oneself (goms pa) with regard to food.
Once one has become familiarized with regard to food,
one cultivates meditative concentration and samādhi (ting 'dzin),
meditating one-pointedly on nonconceptual (mi rtog pa) meditative concentration.
They hold that the fruition will be attained
in the teaching of the Victor Maitreya.
Abandoning the origin is as follows:
being free of the perception of food,
they hold that the continuous thread of the origin is severed.
That, moreover, is meditated as the antidote to anger;
it is the abandoning of all afflictions.
Meditating on the levels and paths is as follows:
meditating on the antidote to desire,
and meditating on the antidote to bewilderment,

[p. 118] and likewise the meditation of the path
is held to be the abandoning of suffering (sdug bsngal).
The way of meditating on the path is as follows:
as the antidote to desire,
in the maṇḍala of one's own forehead
one meditates on a white skeleton (keng rus) the size of a thumb,
white and radiant with light;
generating it from that, to the size of a head,
then one meditates on it the size of a body,
then the extent of one's own surroundings,
then one meditates on it as all that appears whatsoever.
Thus the three-thousandfold world (stong gsum) is white;
having in this way become familiarized with the white,
the suffering of desire is abandoned.
As for abandoning the suffering of bewilderment:
at the very crown of one's own head as well,
by meditating on a red fire, bright and radiant,
cognition becomes clear
and the mind is held to be empty.
By that the suffering of bewilderment is abandoned.
By meditating in this way on the four aspects,
the four kinds of fruition are attained.
What are the four fruits?
The fruition of having meditated on cessation
is the attainment of the stream-enterer:
from the attainment of the Joyous
and likewise down through the seventh level.
By the nature of having meditated on the origin,
the once-returner and the non-returner are attained:
the eighth level and below are attained.
By the qualities of having meditated on the path,
the attainment of the fruition of the arhat is

[p. 119] the attainment of the culmination of the ten levels.
While abiding on the levels and paths,
they listen and hear.
Bodhisattvas from the seventh level down
listen to their own respective masters.
Bodhisattvas from the eighth level down
are held to listen to the nirmāṇakāya.
Yet even that is not seen as an entity;
it is heard by means of blessings.
The śrāvaka vehicle is held to be thus.

Thus it is said.

Second, the vehicle of the pratyekabuddhas also has five [topics]. The essence: since they are one-sidedly intent on their own benefit (rang don), it is of the nature of realizing one and a half selflessnesses (bdag med phyed dang gnyis), the skillful means of actualizing awakening at the time of their final existence (srid pa tha ma) without relying on a master. The etymology: they wish to become buddhas by themselves alone. The purpose: the attainment of the middling awakening that is liberation from saṃsāra. The fruition: the two [kinds of] arhat. As for the divisions, there are two: those who soar in flocks like parrots, and those who dwell alone like a rhinoceros. The rhinoceros-like, by meditating on the twelve links of dependent origination in forward order (lugs 'byung) with respect to the phenomena comprised by the four truths as their object of focus, are held to abandon all the subtle proliferations of the three realms. That is, they know that from the cause, ignorance (ma rig pa), come formations ('du byed), and from those consciousness, on through to aging and death, as earlier and later cause and result; and as their view, they realize that the self of the person and half of the self of

Translation notes

  • [p. 89] The page break falls inside the closing verse line (myang 'das / [p. 90] so); the marker is placed after the completed verse line, since the English cannot split it.
  • [p. 90] rnam grangs nges pa'i tshig don du gnas pa: read as "abides as the words and meaning of a definite enumeration," i.e. the vehicle exists as a definite set of terms and meanings aimed at a result; Dharmamitra's "remains within the meaning of the words that determine the enumeration" reverses the syntax.
  • [p. 90] sor bzhag: rendered "left intact" (with GPT-6 Astra) rather than "left as it is" (MITRA, Claude Fable 5.1, Grok 4.7) to avoid confusion with the technical cog bzhag "leaving as it is" of the glossary, and rather than Dharmamitra's "conventional," which is not in the Tibetan. The sense, given by the text itself, is that this vehicle is left standing as a support whichever system one enters.
  • [p. 90] gang gi grub pa la 'jug kyang: read as "whatever accomplishment one enters upon" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7); GPT-6 Astra's "whichever system of tenets one enters" is an interpretive gloss, though the sense is close.
  • [p. 90] 'jig tshogs sum brgya drug cu: the standard 360 views of the transitory collection ('jig tshogs la lta ba); Grok 4.7's "perishable collections" misses the ellipsis of lta ba.
  • [p. 91] rdul mun pa snying stobs: the three Sāṃkhya guṇas rajas, tamas, sattva; the literal renderings of Gemini 3.1 Pro and Grok 4.7 ("activity/particle, darkness, courage") are avoided. The text identifies the equilibrium of the guṇas as the self (bdag); this is Klong chen pa's presentation and is translated as it stands.
  • [p. 91] nas dang sran ma'i ga'u: nas is barley (Dharmamitra's "mustard seed" is wrong); sran ma'i ga'u read as "pea pod" with Claude Fable 5.1 (ga'u "container"), Grok 4.7's literal "pea's amulet-box" being unidiomatic.
  • [p. 91] gdugs dkar po kun nas bskor ba ltar mtho ris kyi steng na: "like a white parasol encircling all around above the higher realms" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7); GPT-6 Astra's "spreading out in every direction" paraphrases bskor ba.
  • [p. 91] The final sentence (ma shes pas…) runs on to p. 92 ('khor la…); it is left open here and continues in the next part.
  • [p. 92] འཁོར་ལ at the start continues the previous sentence ("since this nature is not known, one wanders"): MITRA and Gemini 3.1 Pro take it as "retinue/followers", which the syntax does not allow; GPT-6 Astra, Grok 4.7, Claude Fable 5.1, Dharmamitra read "wanders", followed here.
  • [p. 92] ཡོན་ཏན་བྱར་མེད in the Madhyamakāvatāra verse (Skt. nirguṇo niṣkriyaḥ) means "without qualities and without activity" (GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Dharmamitra); MITRA ("possessing qualities") and Gemini 3.1 Pro ("devoid of the activities of the qualities") misconstrue it.
  • [p. 93] འབུར་སོང is read as འབུ་ར་སོང, "turned into a worm" (GPT-6 Astra, Grok 4.7, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro), parallel to the following transformations; MITRA and Dharmamitra read it as "swells/bulges", which loses the point of the example.
  • [p. 93] འཛོང་མོ is an uncommon word; taken with GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro as "tadpoles" (the creature that turns into a frog). MITRA "crickets" is unsupported.
  • [p. 93] Adzom reads དཔྱར་ for དབྱར་ ("summer"); an orthographic variant with no change of meaning, not adopted.
  • [p. 94] རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ ("sons of kings"): W22920 reads བུ་མོ ("daughters"), which would match the prose example above (བུ་མོ). The e-text/Adzom reading བུ་བོ is kept; GPT-6 Astra, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro follow the "daughters/princesses" reading, MITRA, Grok 4.7, Claude Fable 5.1 "sons".
  • [p. 94] ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང is rendered "arisen by their essential nature" per the house glossary for ngo bo nyid (svabhāvataḥ, i.e. spontaneously, without a maker); MITRA and Dharmamitra "inherent nature", Grok 4.7 "very essence", GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro "very nature".
  • [p. 95] "'byung ba bzhi so so'i bag la zha yang": read as "even though there is latency in each of the four elements" (the latent element-mind of the earlier discussion); Dharmamitra "latent tendencies remain," Claude Fable 5.1 "subside separately," MITRA "dissolve back into their latencies." The point is that the familiarized mind does not re-enter the elemental latency.
  • [p. 95] "'byung ba'i dbyings": rendered "basic space of the elements" per the house glossary; GPT-6 Astra "sphere," Dharmamitra, Grok 4.7, Claude Fable 5.1/MITRA "expanse," Gemini 3.1 Pro "space." The term here is the tīrthikas' elemental dhātu, not the Great Perfection dbyings, but the glossary rendering is retained for consistency.
  • [p. 95] "mi gnas dgu gnas / ma shar dgu shar / ma grol dgu grol": the idiom "everything that could possibly X"; Grok 4.7 reads "the nine" literally, MITRA reads "everything that has not previously arisen"—both rejected. MITRA "there is no awareness of anything whatsoever" inverts "rig par 'char"; followed GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro.
  • [p. 96] "'jig tshogs sum brgya drug cur 'dod": the 360 views of the transitory collection (satkāyadṛṣṭi); Dharmamitra "composite phenomena" rejected.
  • [p. 96] "rnam phug pa": unidentified school; GPT-6 Astra "Vaikhānasa" and MITRA "Vyūha" are conjectures; left in transliteration.
  • [p. 96] "mchod dang 'tshog pa'i dka' thub": 'tshog pa taken as "hacking/piercing" (Claude Fable 5.1), not "gathering" (Dharmamitra/MITRA, which would require 'tshogs pa) or "beating" (GPT-6 Astra).
  • [p. 96] "sha kor lus la byas 'thog": MITRA "scar their bodies with iron filings" has no basis; followed Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro "cutting rounds of flesh and plucking them off."
  • [p. 97] "rtsod pa lhu ru len pa": lhu "portion, part"; Grok 4.7 "as a deity" (lha) rejected.
  • [p. 97] "lwa ba can": the coarse blanket-cloak (as in Keśakambala's epithet); GPT-6 Astra "clothing," Dharmamitra "patched robe" are imprecise.
  • [p. 97] "gtso bor / Adzom gtso bar": no change in meaning; e-text reading kept.
  • [p. 97] The final line "chad pa stong [pa chen po'o]" runs onto p. 98; the English sentence has been completed here ("the great emptiness of annihilation"), so the next part begins after "pa chen po'o."
  • [p. 98] rgyal dpog pa: MITRA alone identifies this as Jaimini, the standard Tibetan rendering of the Mīmāṃsā founder's name; the others translate literally ("Royal Diviner" etc.). Followed MITRA, giving the Wylie.
  • [p. 98] dbyings kyi lta log sum brgya: Dharmamitra and Grok 4.7 render dbyings as "basis"/"expanse"; house glossary "basic space" retained (GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro).
  • [p. 98] 'byung ba dang shes pa'i dbyings: Dharmamitra reads shes pa as "awareness (rig pa)", which is not in the Tibetan; shes pa = cognition per glossary.
  • [p. 99] lha mchog pa: Adzom reads lha mchod pa "the Deity-Worshipper". Followed the e-text "Follower of the Supreme Deity", since lha mchod pa occurs again as the eighty-eighth teacher and the list otherwise avoids duplication.
  • [p. 99] mi g.yo urta bi: Adzom reads u ta ri. The Sanskrit behind this name is uncertain; followed the e-text (all drafts).
  • [p. 99] yan lag ral ka'i nang du gtums pa: Adzom gtum pa ba ("fierce"?) makes poor sense with nang du; followed the e-text "wrapped in rags" (ral ka = rags, not "matted hair" as GPT-6 Astra).
  • [p. 99] zhwa nye can: Claude Fable 5.1 and Grok 4.7 read "hat-wearer" (zhwa); GPT-6 Astra and Gemini 3.1 Pro read zha nye "lead", the metal. Since zhwa nye as a compound is a common orthography of zha nye, followed "the One with Lead".
  • [p. 100] 'jug pa dang grangs can gyi rnal 'byor can: Claude Fable 5.1 took these as a single item ("yogins of Engagement and of Sāṃkhya"), but the decade count (61–70) requires two separate teachers, as GPT-6 Astra, Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro have it.
  • [p. 100] 'ug pa pa: standard Tibetan for Aulūkya (the Vaiśeṣika); given in parentheses. Likewise bha'i kha na pa = Vaikhānasa and bha la khyi lnga pa = Vālakhilya (so GPT-6 Astra), the latter folk-etymologized in Tibetan as "Bhala of the five dogs"; bhra sha'i grangs can may conceal the Sāṃkhya teacher Vārṣagaṇya but is left untranslated as uncertain.
  • [p. 100] mkha' lding ba: MITRA, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro "Sky-Soarer"; mkha' lding is the standard term for garuḍa (Claude Fable 5.1, Grok 4.7), so rendered "the Garuḍa".
  • [p. 100] The final sentence runs on into the next page (…gnyis kar smra yang rtag chad gnyis su 'dus te); stopped after "some propound both," for the next part to continue.
  • [p. 101] ཀར་སྨྲ་ཡང་ is the tail of གཉིས་ཀར་སྨྲ་ཡང་ ("propound both, yet…"), already begun in the previous part; MITRA misreads it as "proponents of Karma" and Grok 4.7 as "whatever else they assert." Rendered as continuing the sentence.
  • [p. 101] མ་ཡི་རྐྱེན ("condition of the mother"): Adzom reads མི་ཡི་ ("of a human"). I follow the e-text, since it parallels ཕ་ཡི་རྒྱུ ("cause of the father") in the preceding line.
  • [p. 101] རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད: sa here is the god's abode, not a bhūmi; rendered "abode" rather than the glossary's "level."
  • [p. 101] རྟག་པ / ཆད་པ: rendered "permanence / annihilation" to continue the previous part's wording ("some propound permanence, some propound annihilation") rather than "eternalism / nihilism" (GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro).
  • [p. 102] རྟག་པར་ལོབས་པའོ: Adzom reads འདོད་པའོ ("assert to be permanent"), which gives the natural sense and matches the following འདོད་ clauses; I follow Adzom. GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro ("accustomed," "habituated") follow the e-text.
  • [p. 102] རྡུལ་, མུན་པ་, སྙིང་སྟོབས་: the Tibetan renderings of the three Sāṃkhya guṇas; given as rajas, tamas, sattva (with GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, MITRA), the terms having been introduced in an earlier part.
  • [p. 102] འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད: bde ba rendered "pleasure" rather than the glossary's "bliss," as this is the Sāṃkhya doctrine of sukha produced by desire, not the bliss of the path.
  • [p. 102] འདོད་དོ / Adzom འདོད་དེ before སེམས་མེད་པའི་ལུས: merely joins the clauses; no change of meaning, e-text kept.
  • [p. 102] བག་ལ་ཞ: MITRA and Dharmamitra render "dissolves into the expanse"; bag la zha is a variant of bag la nyal, "lies latent," as in GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro.
  • [p. 103] ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ: read as the (mistaken) perception that motivates the fire practice—"sees with subtle superknowledge that buddhahood comes from the appearance of the five primordial wisdoms," hence the imitation with five fires; Grok 4.7 makes "buddhahood" qualify the superknowledge, Dharmamitra has them "perceive the Buddha." The ste links it causally to the following me lnga la spyod pa yod de.
  • [p. 103] ལོག་པ་ཆ་འཛིན: the name of the practice is obscure; taken as "taking portions" (of flesh), fitting the description that follows (with Grok 4.7), rather than "assuming a guise" (GPT-6 Astra) or "holding to the wrong" (MITRA, Dharmamitra).
  • [p. 103] ཤ་མེ་ལོང་ཙམ: "the size of a mirror"; Grok 4.7's "the size of a thumb" has no basis in the text. Grok 4.7's "and boiled them" likewise has no counterpart (ཁོལ་དུ་བཏོན is "cut out in pieces").
  • [p. 103] The final sentence runs onto p. 104; the English is finished through "a man and a woman" (བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས), and the next part continues from ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ.
  • [p. 104] byed pa lam du 'khyer ba: GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Claude Fable 5.1 read byed pa as "action"; MITRA/Dharmamitra as "agent/creator." Read "creator," parallel to the preceding heading byed pa rgyur smra ba ("propound a creator as the cause"); the content (Phywa or Īśvara welcoming one) confirms it.
  • [p. 104] chos la sogs pa'ang rang gi mngon shes kyis bya ba byas nas: the drafts make the adherents the agents; read the creator as agent, completing the carpenter simile (phenomena are his handiwork made by his superknowledge). Adzom reads bya ba las nas for bya ba byas nas; followed the e-text, Adzom's las yielding no sense.
  • [p. 104] dbang phyug gis rang gi mdun bsu nas: Adzom reads dbang phyug gi la; followed the e-text, gis being required by the verb bsu.
  • [p. 104] don: rendered "reality" in the eternalist/nihilist analyses (don rtag pa, don chad pa) and "the goal" where it is the object of hope or seeking (don re ba, don 'tshol ba, don 'byung); the Tibetan uses the one word for both.
  • [p. 105] nag po chig tshugs su smra: Grok 4.7 treats as a proper name ("Black Single-Pointed"); read with GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 as proclaiming the black (destructive) rites alone as the one way.
  • [p. 105] rdzu 'phrul gyis dmag gi dpung bzlog pa yod de: Claude Fable 5.1/Dharmamitra "there are those who repel"; read impersonally, "there is the repelling of an army."
  • [p. 106] sun ma med: obscure; GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro "no one to welcome/escort," Claude Fable 5.1 "guardian," Dharmamitra "refutation," Grok 4.7 leaves untranslated. Read sun ma as a corruption of bsu ma, "one who comes to welcome," matching Phywa or Īśvara's coming forward to welcome one (mdun bsu) on p. 104.
  • [p. 106] lam la gnas skabs kyis chad pa dag 'bras bu gtan chad: GPT-6 Astra "annihilation at stages culminate in permanent annihilation"; read with Gemini 3.1 Pro/Claude Fable 5.1/Dharmamitra: the path temporarily cut off, the fruition cut off forever. Adzom 'gras bu for 'bras bu is a misprint; ignored.
  • [p. 106] log pa'i sems kyis srog bcad do / srog bcad pa las don 'byung ngo: both clauses taken as the content of zer ba dag kyang yod do at the start of the next page; GPT-6 Astra/Grok 4.7/Claude Fable 5.1 make the first clause a narrative statement, but the final -ngo followed by zer ba marks the whole as reported speech.
  • [p. 107] ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས: MITRA reads rang sangs rgyas as "pratyekabuddha"; the context (a wrong view that mind needs no alteration) requires "is itself buddha," as Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Dharmamitra.
  • [p. 107] མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ: Grok 4.7/MITRA take las as "deviate from speaking"; I read gol ba las as deviation "by/through" speaking in the manner of tīrthika disputation, with Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra.
  • [p. 107] རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ: Dharmamitra's "secret of the knower" misreads rig byed (Veda, already introduced); rendered "those who propound the secret Veda."
  • [p. 108] དོན: rendered "reality" throughout this list of tenets (khyad par gyi don, thun mong gi don, don phyal ba), as GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro; Claude Fable 5.1/Grok 4.7/Dharmamitra "meaning"; the term was introduced in an earlier part.
  • [p. 108] འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ: read as the Śaṃkari position that the truth of the impermanence of the conditioned amounts to the truth of Phywa or Īśvara; MITRA's "chance" for phywa is not adopted—kept as the name Phywa, as in the previous part.
  • [p. 108] མུར་ལྟ། མུར་ཐུག། རྒྱང་ཕན། ཕྱལ་བ: the drafts vary widely (MITRA's Sanskritized "Mūrdha-dṛṣṭi" is unwarranted); rendered descriptively "those who view the extreme," "those who reach the extreme," "Materialists" (rgyang 'phan pa, already introduced), and "the Indifferent" (glossary phyal ba as a wrong view).
  • [p. 108] དོན་གང་ཡང་མེད: Adzom ལང for ཡང is an evident misprint; e-text followed.
  • [p. 109] རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག: Gemini 3.1 Pro/MITRA/Dharmamitra "both permanent and impermanent"; I follow Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra/Grok 4.7, "the permanent is permanent and the impermanent is impermanent," which is the literal sense of the two clauses.
  • [p. 109] ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ: Adzom ཆང་པ for ཆད་པ is meaningless, an evident misreading; e-text followed. Gemini 3.1 Pro places "That, too, is gathered into the two" as a separate statement before the citation; the Tibetan makes it the topic introduced by the quotation, as rendered.
  • [p. 110] phyag rgya bzhi: glossary gives "mudrā" for phyag rgya, but in "chos rtags kyi phyag rgya bzhi" the context is the four seals (dharmamudrā) of the Buddha's teaching, so "seals" is used.
  • [p. 110] lha dkon mchog gsum: Dharmamitra, MITRA and Grok 4.7 drop lha; GPT-6 Astra "divine Three Jewels", Gemini 3.1 Pro/Claude Fable 5.1 "the deity, the Three Jewels". Read as the Three Jewels being the object of refuge in the role of deity (as against the gods of the outsiders); rendered "the Three Jewels as their deity".
  • [p. 110] sdud pa quotation: Dharmamitra breaks the first line into a question ("By mounting what…?"); the Tibetan de gang zhon nas … is a relative construction ("mounting upon which/it"), as GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1, MITRA, Grok 4.7 take it.
  • [p. 111] mdo dang rgyas pa chen po: Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro, MITRA render mdo as "Sūtra(s)"; but the prose gloss (theg pa mdor bstan pa) shows mdo here means "concise" as opposed to "extensive" (GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1). Followed the latter.
  • [p. 112] log par rtogs pas: Adzom reads rdzogs pas ("through wrong perfection"), which makes poor sense against yang dag lta / phyin ci log in the preceding line; kept the e-text rtogs pas ("wrong realization").
  • [p. 112] rtog 'dzud can: drafts vary ("engage with concepts", "conceptual application/analysis"); 'dzud "to insert, apply" — rendered "those who apply thought", i.e., who engage in conceptual analysis, as befits the bodhisattva.
  • [p. 112] sems yas pa: Gemini 3.1 Pro "wandering minds" is unsupported; yas pa means "from above, lofty, expansive" (Dharmamitra, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, MITRA, Grok 4.7). Rendered "lofty".
  • [p. 112] The final sentence continues on p. 113 (…po yin pas); the English is left open so the next part can continue with "since… , the sūtra, vinaya…".
  • [p. 113] The part opens mid-sentence (mngon pa chen) po yin pas; the previous part already rendered "are the great Abhidharma," so the translation resumes with the consequential "and so."
  • [p. 113] rdul phran cha ldan sil bur: the Vaibhāṣika particles are "possessing parts" (cha ldan) and scattered; MITRA and Dharmamitra render "partless," which contradicts the Tibetan (and the contrast with the Sautrāntika "partless particle" below). Grok 4.7, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1 followed.
  • [p. 113] rdul phran is rendered "particles" (contrast rdul phra rab "subtle particles") because the passage distinguishes part-possessing particles (rdul phran cha ldan) from partless ones; the house gloss "subtle particles" would blur this.
  • [p. 113] bum chu lta bu is ambiguous ("water in a vase" or "a vase and water"); read with all drafts as "the water in a vase," the simile for the continuum that appears single but is ultimately momentary.
  • [p. 114] The four aspects of the truth of origin are given as rgyu, kun 'byung, 'gog pa, rkyen; the standard third aspect is rab skye ("intense production"), so 'gog pa may be a scribal slip. Translated as it stands. Likewise the aspects of suffering lack "impermanent" and the aspects of cessation end with bdag med rather than nges 'byung; rendered as in the text.
  • [p. 114] shes pa'i rnam pa … shes par bya ba dang: MITRA treats this as what "they seek to understand"; read with Grok 4.7/Gemini 3.1 Pro/Claude Fable 5.1 as the manner in which the truths are to be known (known, abandoned, relied upon, attained).
  • [p. 115] gtso bos khegs la: MITRA takes gtso bo as the Sāṃkhya pradhāna, which is a misreading; gtso bo here is the "principal" (mind) paired with 'khor (mental factors, its "retinue") among the five bases of knowables. Read with Grok 4.7/GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 as "refuted chiefly."
  • [p. 115] rdul phran 'dab chags reg la ma 'byar ba: "adjacent, touching but not merging"; Dharmamitra and Claude Fable 5.1 render "not touching," against reg la ("touching"). Followed GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro.
  • [p. 115] The part ends with dbang, the first syllable of dbang po ("faculties") that opens the next sentence; it is left for the next part, which begins "those of dull faculties…"
  • [p. 116] འབྲིང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན: Gemini 3.1 Pro and MITRA join "dull and middling" as faculties possessing diligence; Grok 4.7 reads "middling diligence." I read the diligent ones of dull and middling faculties (contrasted with the sharp), which fits the standard Abhidharma scheme of gradual versus rapid attainment.
  • [p. 116] ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ: Gemini 3.1 Pro "prior to the five paths," MITRA "merit," Dharmamitra "through the prior practice"; I read "having previously gathered many accumulations on the five paths," i.e. accumulations gathered on the paths in earlier lives.
  • [p. 116] བཤད་དོ: Adzom reads བཤད་དེ, linking the sentence to the next; the meaning is unchanged. I follow the e-text.
  • [p. 116] གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང: Grok 4.7 reads "a yak, a drum, and meadow-grass," taking རྔ as drum; གཡག་རྔ is the yak's tail (རྔ་མ), a mass of hairs, paired with a meadow as images of coarse continua that dissolve into particles under analysis (Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1, MITRA, GPT-6 Astra, Dharmamitra).
  • [p. 117] ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན: Grok 4.7 "established as the explicit meaning" and Claude Fable 5.1 "settled through verbal exposition"; I read ཁ་དོན = ཁ་འདོན, "recitation" (Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra), as the Sautrāntikas' scripture-based approach preceding the three wisdoms.
  • [p. 117] ཆིག་ཚུགས: Adzom ཚིག་ཚུགས is an evident misprint; I read ཆིག་ཚུགས "one-pointedly."
  • [p. 118] ཐོ་ཡུལ: Gemini 3.1 Pro "field of vision," MITRA "village," Dharmamitra/Grok 4.7 "domain"; the term denotes the area around oneself as far as one's marker or view extends; I render "the extent of one's own surroundings."
  • [p. 118] ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ: Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra, Dharmamitra render only "once-returner," Grok 4.7 "not returning even once"; since three meditations must yield four fruits and the eighth level is assigned here, I follow Claude Fable 5.1 in reading it as a compression of once-returner and non-returner.
  • [p. 119] བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར: Claude Fable 5.1 reads "master of awakening"; MITRA, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra take byang chub as the object of mngon du byed pa ("actualizing awakening ... without relying on a master"). The latter fits the standard definition of the pratyekabuddha (awakening in the last life without a teacher) and is adopted.
  • [p. 119] ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ: GPT-6 Astra "listen and cause others to hear"; the causative reading is unnecessary and the following lines (who listens to whom) show the sense is simply "listen and hear" (MITRA, Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra, Claude Fable 5.1).
[edit]
Machine translation, not yet reviewed by a translator. Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p. N] = pages of the base text. See the contents page for how it was made.
Tibetan (critical edition) English
[p. 89] དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འཇལ་བྱེད་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ང་ཡི་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱང་འདས་

Having thus understood the categories of the phenomena (chos) of deluded appearances ('khrul snang), there follows the presentation of the tenet systems (grub pa'i mtha') by which they are assessed—the extensive ascertainment of the categories of the vehicles (theg pa). The Great Tantra of Self-Arising Awareness (rig pa rang shar chen po'i rgyud) says:

Kye ho! Holder of the secret vajra,
Though my vehicles are inconceivable,
Their modes of exposition are gathered into two:
Saṃsāra ('khor ba) and nirvāṇa (myang 'das).

[p. 90] སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐེག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཐེག་པའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུ་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་འཕགས་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིག་དོན་དུ་གནས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པར་ཙམ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་འགོད་པའོ། །དབྱེ་ན། སོར་བཞག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་གཉིས་སོ། །དགོས་པ་ནི། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཐབས་དེས་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སོར་བཞག་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པ་ནི། དགེ་བ་བཅུ་དང་གསོ་སྦྱོང་ལ་ངེས་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་བསགས་པས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་ལེགས་ཕྱི་མ་ལ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། གང་གི་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོར་བཞག་གི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་ལ་སྔ་བ་ལྷ་དང་མིའི་ཐེག་པའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐེག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །ཅེས་པས་

As for the meaning of this statement, there are two kinds here: the mundane vehicle and the supramundane vehicle. The first, again, has five topics: the essence (ngo bo) of the vehicle, its etymology (nges tshig), its divisions (dbye ba), its purpose (dgos pa), and its fruition ('bras bu). The essence is any category of intellectual speculation (yid dpyod) that does not rise above saṃsāra, which, focusing on a fruition to be attained, abides as the words and meaning of a definite enumeration. The etymology: it joins one to, and establishes one in, merely the good things of the world. When divided, there are two: the vehicle that is left intact (sor bzhag) and the perverted vehicle. The purpose is to bring about the accomplishment of their respective fruitions. The fruition is that, through those means, their respective fruitions at some point become manifest.

Among these, the vehicle of gods and humans that is left intact is the means by which, through accumulating karma (las) concordant with merit (bsod nams), such as firmly abiding in the ten virtues and the poṣadha observance, the happiness and well-being of gods and humans is accomplished in a future life. Since it serves as the support whatever accomplishment one enters upon, it is called the vehicle that is left intact. The Great Magical Net (sgyu 'phrul) of Vajrasattva says: "The earliest of the vehicles is the vehicle of gods and humans."

As for the perverted vehicle, the Self-Arising Awareness says:

The wrong vehicles are as follows:
They assert three hundred and sixty [views of] the transitory collection.

Accordingly,

[p. 91] འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་ཆད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་མང་ཡང༌། རྒྱུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་པ་ནི་ཀུན་གྱི་གཞུང་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་བཤད་པ་ནི། རྡུལ་མུན་པ། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་ལུས་བོངས་དང་འཚམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ཆེ་བ་རྣམས་ལ་མཐེ་བོང་ཙམ་ལ། ཆུང་བ་ནས་དང་སྲན་མའི་གའུ་ནས། ཡང་ཆུང་ཏིལ་གྱི་ཉག་མ་ཙམ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཡང༌། དཀར་བ། སྣུམ་པ། འདྲིལ་བ། གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མེད་ལ། སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཡོད་པ། ད་ལྟ་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ཆ་མཉམ་པའི་དུས་ན། དེའི་རང་བཞིན་རང་གིས་རིག་ལ། བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན། མཐོ་རིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གདུགས་དཀར་པོ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐར་པ་མདོག་དབྱིབས་ཅན་དུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །ད་ལྟ་དེའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ། ཡུལ་རིག་པས་ཟབ་པོ། དུས་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འདི་མ་ཤེས་པས་

there are two topics here: a general presentation of the nature of eternalism and nihilism (rtag chad), and a specific explanation of their categories. The first has two parts: the view (lta ba) of eternalism and the view of nihilism.

As for the first, although the systems of the non-Buddhists hold many different assertions, the Sāṃkhyas, who propound a permanent cause, are the parent tradition of them all, and so they are explained first. The essence in which the three—rajas (rdul), tamas (mun pa), and sattva (snying stobs)—are in equal proportion is called the self (bdag). It is something possessing form, commensurate with the size of the body, that dwells in the heart of every sentient being (sems can): in the large, about the size of a thumb; in the small, the size of a barley grain or a pea pod; in the very small, about the size of a single sesame seed; and so forth. It is, moreover, white, glossy, and round; it cannot be broken down or destroyed; and it exists hidden as a self that no one sees. At present, when rajas, tamas, and sattva—that is, the three of desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment (gti mug)—are in equal proportion, its nature (rang bzhin) is known by itself, a nature that cannot be seen. Later, when it is completely liberated, they assert that liberation (thar pa) appears as something possessing color and shape, like a white parasol encircling all around above the higher realms. At present its nature is an essence without movement, free of action and agent, profound in that it cognizes objects (yul), and existing permanently through time; and since this nature is not known,

[p. 92] འཁོར་ལ། ཤེས་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡེངས་ན་གྲོལ་ཞིང་གནས་སྐབས་འདིར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པས། ཕྱི་མ་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་སུ་བདག་གི་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ལས་གྱེས་ནས་རང་རང་གི་ལུགས་མང་དུ་མཆེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱར་མེད་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །ཅེས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྒྱང་འཕན་པ་སྟེ། ད་ལྟའི་མཐོང་ཐོས་བདེ་སྡུག་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ལས། ཚེ་སྔ་ཕྱི། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སེམས་ད་ལྟའི་འདི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་སེམས་ཡོད་པས། དེ་ཉིད་འབྱུང་བའི་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ་མི་མངོན་པ་ལས། དྲོད་རླན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ན་བག་ལ་ཞ་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེ་ལངས་ནས། ལུས་གསར་པ་ལ་སེམས་གསར་པ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་

one wanders; but if, having known it, one does not stray from its essence, one is liberated (grol ba). And by properly performing sacrificial offerings (mchod sbyin) and the like in this present state, one will in the next life be born in the abode of Īśvara (dbang phyug), with one's own retinue and enjoyments perfect and complete—so they hold.

Branching off from this, their respective systems proliferated in great number. As the Madhyamakāvatāra ('jug pa) says:

A self that is enjoyer, permanent, an entity, and not an agent,
Without qualities (yon tan) and without activity—such the Sāṃkhyas (grangs can) postulate;
In dependence upon slight distinctions of this,
The systems of the tīrthikas (mu stegs can) became diverse.

The proponents of nihilism (chad pa):

These are the Lokāyatas (rgyang 'phan pa). They hold that apart from these present appearances of seeing and hearing, pleasure and pain, and beings, there is nothing whatsoever—no former and later lives, no karma with its cause (rgyu) and result, no liberation or release, and so on. Within this, too, there are two: those who propound the nihilism of the cause and those who propound the nihilism of the result. The first: some, such as the Nirgrantha Jñātiputra (gcer bu pa gnyen gyi bu), hold that the former mind (sems) is not this present one. Rather, since there is a mind that abides by nature in the four elements ('byung ba bzhi), that very mind, enveloped in the covering of the elements, is unmanifest; and when, from that state, it meets with conditions (rkyen) such as warmth and moisture, that naturally latent (bag la zha) mind rises up, a new mind enters a new body, and a sentient being is established.

[p. 93] ནོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་རང་བཞིན་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པས་རྩི་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆུ་ལ་ཡོད་པས་རླན་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་སྒྲ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞིང༌། མེ་ལ་ཡོད་པས་འབར་ཞིང་བསྲེག་ལ། རླུང་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་འདེགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་གནད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤིང་བུ་དང༌། རྡེའུ་དང༌། དངོས་པོ་རགས་པ་ཀུན་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབས་ན་སྒྲ་འོང་བ་དང༌། འཕངས་ན་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིང་འགའ་ཞིག་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམ་ལ་ཉིན་མོ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་དང༌། སོས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མའི་ལས་དང་སེམས་ཡོད་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལའང་ཚེ་སྔ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས། མེད་དེ་གློ་བུར་བ་སྟེ། ད་ལྟའི་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྤང་གི་ཤ་མོ་རྡོལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་མངོན་ན། དབྱར་དྲོད་རླན་འཛོམ་པ་ལས་རྟ་རྔའི་ཉག་མ་ཆུར་སོང་བའི་ཕྱོགས་འབུར་སོང་ལ། མ་སོང་བ་ངོས་རྔ་མར་ལུས་པ་དང༌། གྲོག་མ་དང༌། འབུ་ལས་སྦྲང་བུར་འགྱུར་ཞིང༌། འཛོང་མོ་སྦལ་པར་འགྲོ་བས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱར་གྱི་དུས་གྲོག་མའི་ཚང་དུ་སོང་བའི་ཤིང་བུ་རྡེའུ་དང༌། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་

Moreover, because there is a naturally latent (bag la nyal) mind in earth, it produces plants, forests, and the like; because there is one in water, it moistens, flows, and gives forth sound; because there is one in fire, it blazes and burns; and because there is one in wind, it arises as moving and lifting—this too is the key point (gnad) of that view. Therefore sticks, pebbles, and all coarse entities (dngos po) have mind: because when one is struck against another a sound comes forth, and when they are thrown they move; because certain trees contract their leaves at night and spread them by day, and so on; and because when their bark is stripped off they dry up, and they revive and grow, and so forth. Therefore, if beings possessed the karma and mind of a former life, then trees and the like would also have a former life; but they do not—they are adventitious (glo bur ba), arising from the present assembling of a collection, just like a mushroom bursting forth on a meadow. How is this evident? It is known from this: when warmth and moisture come together in summer, the part of a single hair of a horse's tail that has gone into the water turns into a worm, while the part that has not gone in remains as tail-hair; ants and worms turn into flies; and tadpoles turn into frogs. Therefore the cause is not permanent, because in summertime sticks and pebbles that have gone into an anthill, husks of rice, and the like turn into sentient

[p. 94] དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གློ་བུར་བ་དང་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་འཛོམ་པས་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་བཟང་བ་ལས་འབྲས་བུའང་བཟང་དུ་འགྲུབ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བཙུན་མོ་མཛེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང༌། མི་འཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་ཚེ་སྔ་མ་མེད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་བའི་སེམས་བག་ལ་ཞའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཚེར་མ་རྣོན་པོར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་གྱིས་བཞོགས་མཁན་སུ་ཡང་མེད་དེ་རྣོ་ལ་གཟང་རིང་བར་བྱུང་བ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་ནས་འཆར་བ་དང༌། ཆུ་འཐུར་ལ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡེ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཀྱང་རྗེས་མེད་པར་འགྲོ་བས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་གཏན་ནས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་འཐུར་དུ་འབབ་པ་དང༌། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟང་རིང་རྣོ་བ་དང༌། །རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་བུ་བོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང༌། །འཇིག་པའང་དངོས་མེད་ཕྱི་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ཀུན་རྣམ་བརྟགས་གློ་བུར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །

beings.

Through the coming together of an adventitious cause and an adventitious condition, the result is established as a sentient being; and moreover, from a good cause and condition the result too is established as good, just as a king's daughter, lovely to behold, is born from a beautiful queen—so they hold.

Those who propound the nihilism of the result—Kakuda Kātyāyana (ka ta'i bu nog can), Ajita Keśakambala (mi 'pham skra'i lwa ba can), and others—hold that not only do present beings have no former life, there is not even production by the cause of a mind latent in the elements; rather, things have arisen by their essential nature (ngo bo nyid). Moreover, there is no one at all who has whittled thorns with a blade as the cause that makes them sharp, and yet they come forth sharp and long-pointed; the sun rises in the east; water flows downward; and so on—these have no cause, and yet by their essential nature such a manner of formation has come about from the very beginning. And since after death one departs without a trace, the result of a future life is utterly nonexistent—so they hold. As the Tantra of Black Īśvara (dbang phyug nag po'i rgyud) says:

The sun rising, rivers flowing downward,
Peas round, thorns long-pointed and sharp,
The peacock's eye-spots brilliant and most beautiful,
And the sons of kings, lovely to behold—
Made by no one, they arose by their essential nature.
Destruction, too, is no entity; a later life does not exist.
All this is conceptual imputation, adventitious delusion ('khrul pa) itself.

[p. 95] ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒལ་བ་ན། ལན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྒྱུ་ཆད་པའི་ཕྱོགས་ན་རེ། ཚེ་སྔ་མའི་སེམས་མེད་ཀྱང་ད་ལྟའི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་དེས་སེམས་ཅན་དུ་སྨིན་དུས་འདིར། མེད་པའི་རང་བཞིན་གོམས་ན་ཕྱིས་འཆི་བ་ན་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་བག་ལ་ཞ་ཡང༌། སེམས་མི་འཇུག་པར་གྲོལ་བས་གཞུང་དོན་ཡོད་ལ། མེད་པ་ལ་མ་གོམས་ན་འཆི་དུས་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཐིམ་དུས། ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཚན་བཞིར་བྱེ་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། འབྲས་བུ་ཆད་པ་ན་རེ། མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་གཞུང་གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ལ། དེས་དོན་མེད་པར་ངལ་བར་བྱེད་པ་ལས། ཚེ་འདིར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་བཀོད་པ་དོན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་དང་པོ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། བར་དུ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ན་གནས། ཐ་མ་ཡང་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ཅང་མེད་པར་འདོད་ཅིང༌། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ཙམ་ཞིག་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ། དབྱིངས་ན་གནས་པའི་ཚེ་མི་གནས་དགུ་གནས་པས་གང་ལ་ཡང་རིག་པར་

So it is said.

When it is objected, "If that is so, the composing of treatises would be pointless," they give their reply in these words. The faction of the nihilists regarding the cause say: "Although there is no mind of a former life, there is a mind belonging to the individual elements of the present; and so, now, at the time when that has ripened into a sentient being, if one has familiarized oneself with the nature of nonexistence, then later, at death, even though there is latency in each of the four elements, the mind does not enter into it but is liberated, and so the treatise has a purpose. But if one has not familiarized oneself with nonexistence, then at the time of death, when the four elements of the body—earth, water, fire, and wind—dissolve into the respective elements of the outer objects, this cognition (shes pa) too splits into four parts and once again perishes into the nature of the afflictions (nyon mongs pa)." So they say.

The nihilists regarding the result say: "If one knows the nature of nonexistence, one will not be carried away by other treatises; and since those make one toil to no purpose, our composing a treatise that proclaims nonexistence has a purpose, in order to turn one away from that in this very life." So they say.

Those who hold the position of both of these, Kakuda Kātyāyana and others, hold that all sentient beings at first also arose from the basic space (dbyings) of the elements, in the interim also abide in the basic space of the elements, and in the end also vanish into the basic space of the elements and become nothing whatsoever; and they say that the mere basic space of the elements is the identity of all. When abiding in the basic space, since everything that could possibly abide abides, awareness (rig pa)

[p. 96] འཆར་ལ། འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་ཚེ་མ་ཤར་དགུ་ཤར་བས། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དཀར་དམར་སྣ་ཚོགས་དང༌། ནང་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང༌། ལུས་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་དགུ་བྱུང་ཞིང༌། གྲོལ་བའི་ཚེ། མ་གྲོལ་དགུ་གྲོལ་བས་སྣོད་བཅུད་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་ཡལ་ཏེ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པས། ཞིག་པ་རྣམས་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ནས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་ལ། ད་ལྟ་ཡང་དབྱིངས་ན་གློ་བུར་དུ་གནས་ཤིང༌། ཐ་མ་ཡང་དབྱིངས་སུ་གློ་བུར་དུ་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལོག་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འདོད། །སུམ་བརྒྱ་དབྱིངས་ལ་བཤད་པའོ། །དྲུག་ཅུའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །གྲངས་ཅན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུ་སྨྲ་དང༌། །ཀུ་མཱ་ར་ལ་ཆེན་པོ་དང༌། །རྣམ་ཕུག་པའི་གཞུང་འཛིན་དང༌། །གསང་བ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང༌། །མེ་རས་ཏིལ་མར་ལུས་བསྲེག་དང༌། །མདུང་རྩེའི་དཀའ་ཐུབ་ལོག་སྤྱོད་དང༌། །མཆོད་དང་འཚོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང༌། །ཤ་ཀོར་ལུས་ལ་བྱས་འཐོག་དང༌། །ཁྱི་ཡི་ཆ་བྱད་སྤྱོད་པ་དང༌། །

dawns in anything whatsoever; when arising from the basic space of the elements, since everything that could possibly arise arises, the outer objects—forms and the rest, the manifold white and red—and the inner sentient beings and the thoughts (rtog pa) of the mind and their dissimilar bodies all come to be, everything that could possibly come to be; and at the time of liberation, since everything that could possibly be liberated is liberated, the environment and its inhabitants (snod bcud), all embodied beings, vanish of themselves, and since there is nothing that is not liberated, it is impossible for what has disintegrated to return once more to the three realms (khams gsum). Therefore, they hold, all living beings at first also arose adventitiously from the basic space, now also abide adventitiously in the basic space, and in the end also are adventitiously liberated into the basic space and do not return.

Second, the specific explanation of their enumeration. From Self-Arising Awareness (rig pa rang shar):

The perverse vehicles are as follows:
They hold to three hundred and sixty [views of] the transitory collection ('jig tshogs);
The three hundred are explained in relation to basic space.
The sixty views are as follows:
The Sāṃkhyas, who propound what is perverse;
The Vaiśeṣikas, who propound their own cause;
The great Kumārala;
Those who hold the treatises of the Namphukpa (rnam phug pa);
Those who rely upon the secret five fires;
Those who burn the body with fire, cloth, and sesame oil;
The perverse conduct of the austerity (dka' thub) of spear-points;
The austerities of worship and of hacking;
Cutting rounds of flesh on the body and plucking them off;
Behaving in the guise of dogs;

[p. 97] དེ་བཞིན་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོའི་ས། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་སྤྱིར་སྣང་བ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱེད་པ་རྒྱུ་རུ་སྨྲ་བ་དང༌། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དང༌། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་ཆེན་པོ་དང༌། །ཐེར་ཟུག་འགྱུར་མེད་སྨྲ་བ་དང༌། །གནས་སྐབས་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་ལམ་ལྟོས་དང༌། །སྤྱོད་པ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། །དོན་ལ་རྟག་མེད་ཆད་ལྟ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྟག་པའི་རྣམ་པའོ། །ཚད་མེད་ངན་སྔགས་གཙོར་བྱེད་དང༌། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོར་བྱེད་དང༌། །རྩོད་པ་ལྷུ་རུ་ལེན་པ་དང༌། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་དང་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་དང༌། །རང་གི་བྱ་བ་འཛིན་པ་དང༌། །ལྭ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། །མི་འཕམ་རས་གོས་དག་དང་ནི། །ཕྱག་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་ལྟོས་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རིགས་པས་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་དང༌། །རྒྱུ་མེད་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཕྱམ་ཆད་སྟོང་པར་སྨྲ་བ་དང༌། །རྒྱུ་ཆད་འབྲས་བུ་ཆད་ལྟ་དང༌། །ལམ་ཆད་ཡེ་ཤེས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་ཐེར་ཟུག་ཆེན་པོ་དང༌། །ལམ་ཆད་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་དང༌། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆད་ལྟ་དང༌། །ཆད་པ་སྟོང་

Likewise, the level of subtle superknowledge (mngon shes);
The blessings (byin rlabs) of the buddhas appearing in a general way—
Such is the conduct of perverse austerity.
The views by aspect are as follows:
Those who propound an agent as the cause;
Those who take the agent as the path (lam);
The great [view of] permanence (rtag pa) that indicates the real;
Those who propound the everlasting and unchanging;
Those who propound temporary states as permanent;
Those who propound permanence in the cause;
Those who propound the result as permanent;
The path's dependence upon permanence itself;
Those who hold conduct (spyod pa) to be permanent;
And the nihilist view that in reality there is no permanence—
Such are the aspects of eternalism.
Those who make limitless evil mantras their chief concern;
Those who make divination and prognostication their chief concern;
Those who make subtle miraculous powers (rdzu 'phrul) their chief concern;
Those who take up disputation as their portion;
The practitioners of austerities;
Those attached to this world;
Those who cling to their own activities;
Those who become wearers of the blanket-cloak;
Ajita of the cotton robe;
And those who make hand-emblems their chief concern.
Those who propound action as dependent;
Those who refute opponents by reasoning;
Those who propound the nihilism of no cause;
Those who propound utter annihilation as emptiness (stong pa);
The view of the annihilation of the cause and the annihilation of the result;
The view of the annihilation of the path and the annihilation of primordial wisdom (ye shes);
The great everlasting annihilation;
The annihilation of the path and the definitive annihilation of the result;
The nihilist view of a perverse mind;
And the great emptiness of annihilation.

[p. 98] པ་ཆེན་པོའོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་དང༌། །ཆ་མཐུན་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །མངོན་སྣང་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །བྱ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང༌། །འཛིན་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཁ་ཚིག་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་དང༌། །རྟག་པ་དོན་མེད་མུ་སྟེགས་དང༌། །ཀ་ནི་དང་ནི་སེར་སྣ་དང༌། །བྷ་སི་ར་དང་ཀ་བྷི་ཤ། །སིན་དྷ་ར་དང་དྷ་སིང་དང༌། །ཀ་ཏི་དང་ནི་སང་གྷ་དང༌། །ཤང་ཀ་རི་དང་དྷ་ཤ་ཀའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་ལོག་སུམ་བརྒྱ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འབྱུང་བ་དང་ཤེས་པའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ནས་སོ་སོའི་རྟོག་པས་གྲུབ་མཐའ་རེ་བཟུང་བ་སྟེ། སྟོན་པ་བརྒྱས་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་ལ་ལོག་པའི་འཛིན་སྟངས་སུ་བྱེད་པས་སུམ་བརྒྱར་བཤད་དོ། །སྟོན་པ་བརྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང༌། འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། འཚོ་བ་པ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་དང༌། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་དང༌། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང༌། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང༌། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་

Those who propound the Vedas (rig byed) as secret;
Tīrthikas who go astray through partial concordance;
Tīrthikas of the mind of manifest appearance;
Tīrthikas who grasp at deluded appearances;
Tīrthikas who generate anger;
Tīrthikas of the mind of action and agent;
Tīrthikas of pointless grasping;
Tīrthikas who go astray in verbal assertion;
Tīrthikas of pointless permanence;
Kani and the Miserly One (ser sna);
Bhasira and Kabhiśa;
Sindhara and Dhasiṅ;
Kati and Saṅgha;
Śaṅkari and Dhaśaka.

So it is said. The extensive explanation of the meaning of these has two parts:

the extensive explanation of the three hundred wrong views (lta log) concerning basic space, and the extensive explanation of their sixty points of divergence (gyes mdo). First: having strayed from the basic space of the elements and of cognition, each seizes upon a tenet system through his own thoughts; and since the hundred teachers (ston pa) adopt a wrong mode of apprehension ('dzin stangs) with regard to the three times—past, future, and present—they are explained as three hundred. Who are the hundred teachers? They are as follows: Jaimini (rgyal dpog pa), the One Without Grasping, the Ājīvika ('tsho ba pa), the Leaf-Clad One, the Observer of Purity, Viṣṇu (khyab 'jug), Viṣṇu-Mind, the Bearer of the Triple Staff (Tridaṇḍin), the Hide-Clad One, and the One of Even Conduct,

[p. 99] སྟེ་བཅུ་དང༌། ལྷ་མཆོག་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང༌། གདུང་བ་ཅན་དང༌། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། མི་གཡོ་ཨུརྟ་བི་དང༌། རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང༌། འཁོར་སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང༌། རི་ལ་གནས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང༌། གློག་ཅན་དང༌། ནད་ཅན་དང༌། རྟ་འདུལ་དང༌། ཀ་ལན་དྷ་ཀ་པ་དང༌། སྣོད་རྩ་ཅན་དང༌། སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང༌། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང༌། སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་དང༌། གསེར་ཅན་དང༌། གྲུབ་པར་སྨྲ་དང༌། དབང་པོ་དང༌། ཞྭ་ཉེ་ཅན་དང༌། །ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང༌། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང༌། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ཅན་པ་སྟེ་བཞི་བཅུ་དང༌། ཟས་གྲང་མོ་ཅན་དང༌། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང༌། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། དུང་སྒྲ་ཅན་དང༌། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང༌། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཀུན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཀ་ཀ་ན་དྷ་པ་དང༌། གཅོད་པ་དང༌། ལྷའི་གྲོང་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་དང༌། ས་ཁོང་ན་གནས་པ་དང༌། ཟླ་

making ten; the Follower of the Supreme Deity, the Bestower of Supreme Dharma, the Tormented One, the One with Tormented Hands, the Proponent of the King, the Proponent of the Elder, the Unmoving Urtabi, the One Who Conforms to His Class, the One Who Sits Bound, and the One Called Protector of the Retinue, making twenty; the Mountain-Dweller, the One Who Lives on the King's Alms, the Bearer of the King's Victory Banner, the One with Lightning, the Diseased One, the Horse-Tamer, Kalandaka, the One with Vessel and Roots, the One Who Wanders Begging, and the One Whose Limbs Are Wrapped in Rags, making thirty; the One with a Lamp in His Hand, the One with Gold, the Proponent of Accomplishment, Indra (dbang po), the One with Lead, the One Arisen from Space, the One with Many Chariots, the One of All Aims, the One Who Delights in Meditative Concentration (bsam gtan), and the One Endowed with Dharma, making forty; the Eater of Cold Food, the One with a Cloth on His Shoulder, the One with a Single Pot, the Dweller at the Northern Edge, the Dweller at the Southern Edge, the One with the Sound of a Conch, the Son of the Woman Who Gives Shrines to the Gods, the One Who Harms the Body, the One Who Harms All, and the One of Manifold Forms, making fifty; Kakanadha, the Cutter, the One of the Village of the Gods, the Naked One, the Dweller within the Earth, the Half-

[p. 100] བ་ཕྱེད་པ་དང༌། ཆོས་སེམས་པ་དང༌། མ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཕ་ལ་གུས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང༌། ལག་པ་ཟ་བ་པ་དང༌། སྙིང་གི་འཚོ་བ་པ་དང༌། འདས་པར་འགྱུར་བ་པ་དང༌། འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང༌། གཉིས་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང༌། འཇུག་པ་དང་གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང༌། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང༌། ནགས་ན་གནས་པ་དང༌། བྷའི་ཁ་ན་པ་དང༌། བྷ་ལ་ཁྱི་ལྔ་པ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་པ་དང༌། ཕྱུགས་བདག་པ་དང༌། གོའུ་ཏ་མ་དང༌། ཞི་བ་ཅན་མ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང༌། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། འཚེ་བ་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང༌། འཐོར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོག་མ་པ་དང༌། བྷ་ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང༌། བྷྲ་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང༌། པ་ཏན་ཛ་པ་དང༌། ལྷ་མཆོད་པ་དང༌། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང༌། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང༌། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང༌། ལན་གསུམ་ཆུར་འཇུག་པ་དང༌། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། མེས་པོ་ཅན་དང༌། མཁའ་ལྡིང་བ་དང༌། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང༌། འཕགས་མཆོག་པ་དང༌། གཉེན་གྱི་བུ་དང༌། འགེངས་བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་པ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ། ལ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ། ལ་ལ་གཉིས་

Moon,

the Dharma-Contemplator, the One Who Reveres His Mother, the One Who Reveres His Father, and the Moonrise, making sixty; the Sunrise, the One Who Eats from His Hand, the One Who Lives on the Heart, the One Who Will Pass Beyond, the One Who Has Not Passed Beyond, the One of Three Aggregates (phung po), the One Who Lives by Twos and Threes, the Engager, the Sāṃkhya Yogin (rnal 'byor), and the Owl-Follower (Aulūkya), making seventy; the Forest-Dweller, the Vaikhānasa, Bhala of the Five Dogs (Vālakhilya), the Brahmacārin (tshangs par spyod pa), the Practitioner of Conduct, the Pāśupata (phyugs bdag pa), Gautama, the Peaceful Woman, the Well-Bathed Woman, and the Woman Who Dwells on the Lakeshore, making eighty; the Harmer, the One Liberated from Saṃsāra, the Scatterer, the One of the Beginning, Bharadvāja, the Sāṃkhya of Bhraśa, the Follower of Patañjali (Pātañjala), the Worshipper of the Gods, the One Who Bows to No Other, and the One Clad in Scraps of Cloth, making ninety; the One with Owl's Wings, the One Who Enters the Water Three Times, the One Who Does Not Contradict, the One with an Ancestor, the Garuḍa (mkha' lding), the One Who Dwells in the Enclosure of a House, the Supremely Noble One, the Son of the Kinsman (Jñātiputra), the Filler (Pūraṇa), and the Śramaṇa (dge sbyong), making a full hundred. Of these, some propound permanence, some propound annihilation, and some propound both,

[p. 101] ཀར་སྨྲ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པའོ། །ཆད་ལྟའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱམ་ཆད་མུ་སྟེགས་སྟོང་པ་ཆེ། །རྒྱུན་ཆད་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བཞིན། །ཆད་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ། །འབྲས་བུ་ཆད་པ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་མེད་པའི་རྟག་པ་ནི། །རྟག་པའི་ཐེག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གྲུབ་མཐའ་འོ། །རྒྱུ་རྟག་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །མ་ཡི་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །ཆེས་ཏེ་ཆེ་ན་སྲན་མ་ཙམ། །ཆུང་སྟེ་ཆུང་ན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ། །ཡང་ཆུང་སྐྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཙམ། །སྣུམ་ཞིང་འདྲིལ་ལ་དཀར་ལ་དྭངས། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་རྟག་པར་ཡོད། །དེ་དང་བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི། །མི་འབྲལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །རྒྱུ་རྟག་པ་ཡི་གྲུབ་མཐར་འདོད། །འབྲས་བུ་རྟག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཉིད། །བསྟེན་ཅིང་མཆོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དང་པོའི་ལུས་འདི་བོར་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རང་ས་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད། །ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཡིས། །བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད། །རྟག་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རང་རང་དོན་ལ་མི་མཐུན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་

yet they are all subsumed within the two, permanence and annihilation. From the Self-Arising Awareness:

Moreover, in brief it is like this:
permanence and annihilation.
The meaning of the view of annihilation is like this:
the tīrthikas of utter annihilation hold a great emptiness;
the continuum is cut off, like empty space;
they view annihilation as devoid of any nature;
the fruition is annihilated, empty.
Permanence in which there is no emptiness
is the tenet system of the vehicle of permanence,
the tenet system of everlasting permanence.
The entity of a permanent cause is like this:
from within the maṇḍala (dkyil 'khor) of each one's own citta,
not arisen from the cause of the father
and not dependent on the condition of the mother,
at its very largest it is the size of a pea;
at its very smallest, the size of a mustard seed;
smaller still, the size of the tip of a hair;
oily and round, white and clear.
Likewise, that nature of the cause
exists permanently, unchanging from the very beginning.
Since it and this aggregate of habitual tendencies (bag chags)
abide inseparably as one,
they assert the tenet system of a permanent cause.
The permanent fruition is like this:
through the qualities of serving and worshipping
Phywa or Maheśvara (dbang phyug chen po) himself,
even when this first body is cast off,
one is made to take birth in one's own respective abode.
Made by Phywa or Maheśvara,
the fruition is asserted to be permanent.
The two kinds, permanence and annihilation,
are discordant in their respective meanings.

So it says.

Second,

[p. 102] དེ་དག་གི་གྱེས་མདོ་དྲུག་ཅུའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡུལ་དང༌། མུན་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་གསུམ་རྟག་པར་ལོབས་པའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གིས་གཞི་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་གིས་དཔུང་བཟློག་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་གཞུང་ངོ༌། །བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ལྟའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་འཛིན་པས་བཟུང་ནས་རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །ལུས་འདི་བོར་བ་དང་སེམས་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ། ལུས་འདི་འབྱུང་བའི་བག་ལ་ཞ། ཅང་མེད་སྟོང་པའི་མུ་ལ་གནས་པའོ། །ཀུ་མཱ་རའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་འདོད་དོ། །སེམས་མེད་པའི་ལུས་འདོད་དོ། །ལུས་ལ་སེམས་མེད་དེ། སེམས་མེད་པས་ལུས་བོར་བ་ན་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་མི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱི་མའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་རྟག་པར་འདོད་དོ། །རྣ་མ་ཕུག་པའི་བཞེད་གཞུང་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་མེ་

the extensive explanation of the meaning of their sixty divergent schools.

Again, from that same tantra: The assertion of the Sāṃkhyas is as follows: they hold the three—rajas, tamas, and sattva—to be permanent. Moreover, they assert that bewilderment serves as the ground; desire produces pleasure; and they assert that anger repels opposing forces. That is the doctrinal position of the Sāṃkhyas. The view of the Vaiśeṣikas (bye brag pa) is as follows: they view the outer aggregates, constituents (khams), and sense sources (skye mched) as subtle particles (rdul phra rab). Moreover, having first grasped them with the apprehender ('dzin pa), they count the particles and the subtle particles, saying, "This is the cause and condition of destruction; this is the cause and condition of an emptiness in which there is nothing whatsoever." When this body is cast off, the mind lies latent in space and this body lies latent in the elements; they abide at the extreme of an emptiness that is nothing at all. The tenet system of Kumāra asserts as follows: they assert a body without mind. There is no mind in the body, and since there is no mind, when the body is cast off they assert an emptiness in which there is nothing whatsoever. The tenet system of the Unpierced-Ears is as follows: they see these appearances (snang ba) as permanent provisionally, but assert that ultimately (don dam pa) these appearances are impermanent. As for the appearances of the next life, they assert that one is permanent in the retinue of Phywa or Īśvara. The doctrinal position of the Unpierced-Ears is also like that. The teaching of the secret five

[p. 103] ལྔ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་མར་མེ་བཏང་བས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕྲ་མོས་མཐོང་སྟེ། །མེ་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་བཙོས་ཏེ། མེའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མེ་རས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ལུས་ལ་རས་ཏིལ་མར་དུ་བཙོས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་དཀྲིས་ཏེ། དེ་ལ་མེ་བཏང་སྟེ་རང་གི་ལུས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་དེའི་ཁར་མཆོངས་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡོད་དོ། །བྲག་གམ་གཡང་ལ་མཆོངས་ཏེ་ལུས་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ལོག་པ་ཆ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་མེ་ལོང་ཙམ་དཔུང་པ་གཡས་གཡོན་དང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་ཁོལ་དུ་བཏོན་ནས། རང་གི་ལུས་འདི་སའི་དོང་དུ་བཙུགས་ཏེ། དུར་བྱའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཟར་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལོག་པ་དུད་འགྲོའི་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིའི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བྱེད་པ་པོར་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་མཁན་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་

fires is as follows: because a person dwelling in a buddha's emanated field, by offering lamps, sees with subtle superknowledge that buddhahood comes from the appearance of the five primordial wisdoms (ye shes lnga), there is the practice of the five fires. In this, having boiled sandalwood logs in sesame oil and kindled five heaps of fire, there are also those who burn their own bodies. There are also those called "fire-cloth ones" (me ras pa), who boil cloth in sesame oil, wrap it around their own bodies, set fire to it, and burn their own bodies. There is the ascetic practice of the trident: they plant a trident in the ground, leap onto it, and so practice asceticism. There are those who leap from a cliff or a precipice and destroy their bodies. There is what is called the perverse conduct of taking portions (log pa cha 'dzin): having cut out pieces of flesh the size of a mirror from their own bodies—from the right and left shoulders and from the crown of the head—they set this body of theirs in a pit in the earth and let their own bodies be eaten by carrion birds; such ones also exist. Again, there are also those called "practitioners of the perverse conduct of animals," who take on the guise of a dog and practice perverse asceticism. As for those who propound a creator as the cause: for example, just as a skilled carpenter makes the distinct forms of a man and a woman

[p. 104] མེད་ཀྱི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་ལ་སོགས་པའང་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་ནས་དེ་ནས་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའོ། །བྱེད་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་གྲུབ་མཐའ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པས། །ཕྱི་མར་རང་གི་ལུས་བོར་བ་དང༌། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གིས་རང་གི་མདུན་བསུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དོན་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་ནི། དོན་རང་གི་རྟག་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། དོན་རྟག་པ་འགྱུར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རང་བཞིན་མ་ངེས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཆད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །རྒྱུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པ། ཁ་དོག་དཀར་བ། ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་སྲན་མ་ཙམ་སྟེ། ཕའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང༌། མའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ངེས་ཟེར་བའོ། །རྟག་པ་ལ་ལམ་ལྟོས་པ་ནི། རྒྱུ་མི་རྟག་སྟེ་སེམས་དངོས་པོར་མེད། འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་སར་

and thereby carries out his work, so too, they hold, phenomena and the rest are made as his work by his own superknowledge, and thereafter one is born into the retinue of Phywa (phywa) or Īśvara.

The tenet system that takes the creator (byed pa) as the path: having performed in this world the activities of the household and so forth, in the next life, when one has cast off one's own body, Phywa or Īśvara comes forward to welcome one and establishes one upon the terraces of Mount Meru.

The view that indicates permanence as the reality (don): while its own reality is permanent, it teaches that others are annihilated, utterly cut off.

Those who propound permanence as everlasting (ther zug) hold as follows: they hold that reality, a great unchanging permanence, is of indeterminate nature.

Again, those who propound change for the time being hold as follows: with regard to a reality that is annihilated, they view it as permanent for the time being.

Viewing the cause as permanent: there are those who view as permanent that entity of the cause in the center of one's own heart—round in shape, white in color, the size of a pea—which has not arisen from the father's cause and has not been produced by the mother's condition.

Holding the fruition to be permanent: they say that the cause is impermanent, for mind does not exist as an entity, while the fruition is permanent, for Phywa or Īśvara definitely exists.

Relying on the path for permanence: the cause is impermanent, for mind does not exist as an entity; the fruition is impermanent, for one does not reach the level of Phywa or Īśvara

[p. 105] གྲོགས་མེད་པར་མི་ཕྱིན་ཏེ། ལམ་རྟག་སྟེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ན་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེར་ལམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་སྤྱོད་པ་ལ་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་རྟག་སྟེ་སྤྱོད་པ་རྟག་པས་གྲོལ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རྟག་ལ། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ལྟའོ། །དོན་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི། དོན་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྟག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱོད་དོ། །ངན་སྔགས་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། ངན་སྔགས་ལ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཕུང་བའི་ལས་དྲག་པོ་བྱེད་ཅིང༌། ནག་པོ་ཆིག་ཚུགས་སུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །མོ་དང་པྲ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཕྱི་མ་ཅང་མེད་ཟེར་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དམག་གི་དཔུང་བཟློག་པ་ཡོད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་གི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་དཀའ་ཐུབ་ལ་དོན་རེ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཞེན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡང་

without a companion; the path is permanent, for on the path of Phywa or Īśvara one abides on the summit of Mount Meru—there, they hold, one abides on the path.

Again, holding conduct to be permanent: cause and fruition are impermanent, but they hold that one is liberated through permanent conduct; the land and the houses are permanent, and they view all these appearances as permanent.

Viewing as annihilated a reality that has no permanence: this is to view reality as annihilated, and yet upon this very point they practice a tenet system of permanence.

Those who make evil mantras (ngan sngags) their chief concern: making evil mantras their chief concern, they perform fierce rites of destruction and proclaim the black rites alone as the single way; they cling manifestly to that and desire its fruition.

Those who make divination and prognostic visions (mo dang pra) their chief concern: looking solely to the happiness of this world, they say that there is nothing whatever hereafter.

Those who make minor miraculous powers their chief concern: in this world there is the repelling of the ranks of an army by miraculous powers, and they hold that in the next life too, having overwhelmed others by miraculous powers, one is born into the retinue of Phywa or Īśvara.

The view of those devoted to disputation (rtsod pa) is as follows: there are also those who, having taken their own truth to heart, hope for the goal in refuting opponents.

There are also those who hope for the goal in perverse asceticism.

Attachment to this world: these are called the worldly Lokāyatas, and they engage in the affairs of this world.

Again,

[p. 106] རང་གི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལ་ལ་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐྲའི་ལྭ་བ་བྱས་ཏེ་དོན་འཚོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རས་རྐྱང་བ་རེས་ལུས་དཀྲིས་ཏེ་བདག་ལ་ནང་གི་དྲོད་སྐྱེས་ཞེས་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱག་མཚན་དུ་ཁ་ཊྭཱཾ་ག་དང་ཅང་ཏེའུ་ཐོགས་ནས་ང་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཅི་བྱས་པ་ང་ལ་ཕན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རང་གི་རིགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་རིགས་པ་སུན་ཕྱུང་ནས་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་དོན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཆད་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱམ་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱམ་ཆད་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱང་སྟོང་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་ཡང་ཆད་འབྲས་བུ་ཡང་ཆད་པ་ནི། རྒྱུ་ཆད་དེ་སེམས་དངོས་པོར་གཟུང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ཆད་དེ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་ལམ་ཆད་དེ་སུན་མ་མེད། ཡེ་ཤེས་ཆད་དེ་སངས་རྒྱས་མེད། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་པའོ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཆད་པ་དག་འབྲས་བུ་གཏན་ཆད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྲོག་བཅད་དོ། །སྲོག་བཅད་པ་ལས་དོན་འབྱུང་ངོ་

there are also those who, having taken their own truth to heart, hold others in contempt.

There are also some who seek the goal by means of their attire. Among these, there are also those who make a garment of hair and seek the goal thereby. There are also those who wrap their bodies in a single piece of plain cotton cloth and say, "Inner warmth has arisen in me." There are also those who hold a khaṭvāṅga and a small drum as their hand-emblems and say, "I am a nirmāṇakāya (sprul pa'i sku)." There are also those who say, "Whatever virtue you perform benefits me," and look to that as the goal. There are also those who refute the reasoning of opponents by their own reasoning, declare, "This is my work," and look to that as the goal.

There are also those who say that the cause is annihilated—utterly cut off, like space. There are also those who say that, all being utterly cut off, even one's own body is empty.

Both the cause and the fruition being annihilated: there are also those who say that the cause is annihilated, for mind cannot be apprehended as an entity, and the fruition is annihilated, for Phywa and Īśvara do not exist.

Again, there are also those who say that the path is annihilated, for there is no one to come and welcome one; that primordial wisdom is annihilated, for there is no buddha; and that there is neither cause nor fruition—it is empty, utterly cut off.

There are also those who say that, the path being cut off for the time being, the fruition is cut off forever.

There are also those who say, "With a perverse mind, life is taken; from taking life the goal arises."

[p. 107] ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆད་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་ཆད་ང་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཅང་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རིག་བྱེད་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི། དོན་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཕྱམ་ཆད་དེ། ཡོད་པ་དངོས་པོར་མེད། ཆ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ། དབང་པོ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡང་ཡོད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་བའི་མུ་སྟེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ལས་གོལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལོག་པས་གོལ་བ་ཤ་སྟག་གོ །མངོན་པར་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི་དག་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་འབྱུང་པོ་ཚར་ཆོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཆ་བྱད་དུ་སེམས་འདི་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་བཅོས་སུ་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྟེན་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཡིན་པས་མུ་སྟེགས་རྩོད་པ་ལྟར་སྨྲ་བ་ལས་གོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། ཀ་ནི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

Annihilation being emptiness: there are also those who say that, since you too are annihilated and I too am annihilated, it is empty, nothing whatsoever.

As for those who propound the secret Veda: there are also those who say that reality is empty and utterly cut off, just as space is; that what exists does not exist as an entity; that some slight portion does exist; and that there also exists what is fit to appear to the sense faculties.

Those called tīrthikas who deviate from concordance: deviating from concordance with the insiders, the Buddhists, they are without exception those who deviate by perverting the Buddhist tenets. There are also those who, understanding manifest appearances to be the magical display of mind, teach that everything is magical display. Again, there are also those who say that these deluded appearances are true, because there is no ultimate. There are also those who say, "When anger arises, spirits are destroyed; therefore, son of noble family, abide in anger." There are also those who say that this mind, just as it appears, is itself buddha, and so there is nothing to alter. There are also those who say that it is enough to rely solely on meditating on the kāya of a deity. Some are tīrthikas, and so there are also those who deviate by speaking in the manner of tīrthika disputation. There are also those who say that, since this alone is permanent, nothing whatsoever is to be done with regard to it.

Those called Kanipa

[p. 108] དོན་ཕྱལ་བར་འདོད་པའོ། །སེར་སྣ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་ཟད་ཅིང་སྟོངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའོ། །སཾ་བྷ་རི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་ཐུན་མོང་གི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་བྷི་ཤ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་དོན་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །སིན་དྷ་ར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དྷ་སིང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ཀ་ཏི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ལ་དབུགས་ཆད་པའི་བར་དུ་ཆད་པར་འདོད་པའོ། །སང་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ང་དགེ་འདུན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཤཾ་ཀ་རི་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་རྣམ་པར་མི་རྟག་བདེན་པ་ནི། ཕྱྭའམ་དབང་ཕྱུག་བདེན་པའོ། །དྷོ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་འདུས་པའོ། །ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་ངེས་སོ་ཟེར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའོ། །དེ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མུར་ལྟ་དང༌། མུར་ཐུག་དང༌། རྒྱང་ཕན་དང༌། ཕྱལ་བ་བཞིར་འདུས་སོ། །

hold reality to be indifferent (phyal ba). Those called the Misers have the suffering of fearing that appearances will be exhausted and emptied out. Those called Saṃbhari

hold that there is no particular reality whatsoever and no common reality whatsoever. Those called Kabhiśa hold that there is no common reality, but that every particular reality exists. Those called Sindhara hold that there is no reality whatsoever. Those called Dhasiṅpa hold that every reality exists. Those called Katipa hold that, while every reality exists, it is annihilated at the point where the breath is cut off. Those called Saṅgha: there are also those who say, "It is enough that I have entered into the guise of the saṅgha." Those called Śaṃkari: utter impermanence is true; the truth of the utter impermanence of the conditioned is that Phywa or Īśvara is true. Those called Dhośaka: the essential point of everything is gathered into Phywa and Īśvara. There are also those who say that Phywa and Īśvara certainly exist on the summit of Mount Meru.

"Likewise, the essential points of the countless views of the transitory collection are gathered into two, namely eternalism and nihilism; from these the countless views of the transitory collection have proliferated." So it is said.

All that has thus been taught is gathered into four: those who view the extreme (mur lta), those who reach the extreme (mur thug), the Materialists, and the Indifferent.

[p. 109] དེ་ཡང་མུར་ལྟ་ཞེས་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་བྱའོ། །མུར་ཐུག་ནི། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་ཅེས་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བའོ། །རྒྱང་ཕན་ནི་རྟག་ཆད་ཕྱེད་མར་འདོད་པའོ། །ཕྱལ་བ་ནི་ཕྱམ་ཆད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ནི། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པར་བཤད། །མུར་ལྟ་དང་ནི་མུར་ཐུག་དང༌། །རྒྱང་ཕན་དང་ནི་ཕྱལ་པའོ། །དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མུར་ལྟ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གོ །མུར་ཐུག་ཕྱེད་རྟག་ཕྱེད་ཆད་དོ། །ཕྱལ་པ་ཆད་པ་ཕྱམ་ཆད་དོ། །རྒྱང་ཕན་འབྲས་བུ་ཆད་པའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། །ལམ་ལོག་པ་ངོ་ཤེས་པས་མི་འཇུག་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་ངས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པ་ལས་འཕགས་པའི་ཚུལ། །རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ༌། བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་

Of these, "those who view the extreme" refers to those who assert permanence as everlasting. Those who reach the extreme assert both, saying, "The permanent is permanent, and the impermanent is impermanent." The Materialists hold to eternalism and nihilism half and half. "The Indifferent" refers to those who assert utter annihilation. That these too are gathered into the two, eternalism and nihilism, is stated in the same tantra cited above:

These and other such wrong views
Are explained as gathered into four kinds:
Those who view the extreme and those who reach the extreme,
The Materialists and the Indifferent.
The way these are explained is as follows:
Those who view the extreme—permanence, everlasting;
Those who reach the extreme—half permanent, half annihilated;
The Indifferent—annihilation, utterly cut off;
The Materialists—the fruition annihilated.
Thus the three hundred and sixty, too,
Are gathered into four kinds,
And these are gathered into the two, eternalism and nihilism.

So it is said. The purpose of teaching these is that, by recognizing wrong paths, one does not enter them. From the same tantra:

"Likewise, son of noble family, out of concern that you might enter a wrong path, I have gathered together and taught the many views of the transitory collection." So it is said.

The tenets of the outsiders have now been explained.

Second, the extensive division of the vehicles that transcend the world has three parts: the way in which they are superior to the outsiders; a general presentation of their enumeration; and an extensive explanation of their particulars.

[p. 110] པའོ། །དང་པོ་ནི་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཁས་ལེན་ཞིང་ལྷ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་འཕགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། དགོས་པ། འབྲས་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཐབས་དམ་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་གང་ཞིག་ཞུགས་ན་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་གང་ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ཟློ། དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་མཆོག ཐེག་པ་འདི་ནི་མཁའ་འདྲ་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སམ། ཉན་རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་མམ། གདུལ་བྱའི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགོས་པ་ནི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཁམས་

First: they are superior in that they accept the four seals (phyag rgya bzhi) that are the marks of the Dharma and go for refuge to the Three Jewels (dkon mchog gsum) as their deity, for on the path of the outsiders these are absent. The four seals are: all that is conditioned ('dus byas) is impermanent; all that is defiled (zag pa dang bcas pa) is suffering; all phenomena are empty and without self; nirvāṇa is peace (zhi ba).

The second has five parts: essence, etymology, divisions, purpose, and fruition. The essence of a vehicle that transcends the world is whatever enumeration of Dharma is a sublime skillful means (thabs) that definitely delivers one from saṃsāra. The etymology: it is that which, when one has entered it, gives rise to happiness and well-being. From the Condensed Prajñāpāramitā (sdud pa):

Mounting upon it, all sentient beings overcome sorrow;
It actually accomplishes joy, well-being and bliss—the supreme quality;
This vehicle is a great celestial palace (gzhal med khang) like space.

So it is said. When divided, there are two, the lesser and the greater; or three, the vehicles of the śrāvakas (nyan thos), the pratyekabuddhas (rang rgyal), and the bodhisattvas (byang chub sems dpa'); or, in relation to the intellects (blo) of those to be tamed (gdul bya), they are inconceivable. From the Laṅkāvatāra:

For as long as mind is in operation,
There is no reaching a limit to the vehicles.

So it is said. The purpose: there is the purpose of accomplishing the two aims, the provisional and the ultimate. The fruition: having definitely emerged from the three

[p. 111] གསུམ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་བྱེ་བྲག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། །ཤིན་ཏུའང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཆེན་པོ་སྟེ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། །བརྗོད་མེད་བསམ་འདས་ཆེན་པོའོ། །རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང༌། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀྲི་ཡ་དང་ནི་ཨུ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཡོ་གའི་ཐེག་པར་བཤད། །མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དང༌། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དགུར་བཤད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཙམ་དུ་བསྡུ་ན། ཐེག་པ་མདོར་བསྟན་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སམ། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་བཤད་ན། དབང་པོ་དམན་པ་གསུམ་ལ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་དང༌། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་དང༌། རྣོན་པོ་གསུམ་ལ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་གསུམ་གསུངས་ཏེ། ཨ་

realms, one attains liberation.

Third, the extensive explanation of the particulars. From Self-Arising Awareness:

The divisions of the vehicles are as follows:
The concise, the great extensive,
And the extremely great extensive.
The extremely great extensive
Is the eighty-four thousand, inconceivable,
Vast and great in number,
Inconceivable and immeasurable,
Inexpressible, beyond thought, and great.
The great extensive is as follows:

Its divisions are held to be nine in kind:
The śrāvaka and the pratyekabuddha,
And likewise the bodhisattva;
Kriyā and Upa,
And likewise the vehicle of Yoga are explained;
Mahā and Anuyoga,
And likewise the Ati of the Great Perfection (rdzogs chen).
Thus they are explained as nine in kind;
This is the great teaching of the Dharma.

To settle the meaning of this statement: in general, although the enumerations of the Buddha's Dharma are limitless, when they are condensed simply into vehicles, the vehicles presented in brief are two, the greater and the lesser, or else the causal vehicle of characteristics (rgyu mtshan nyid kyi theg pa) and the resultant vajra vehicle ('bras bu rdo rje'i theg pa); and when explained extensively, for the three of inferior faculties there are taught the three vehicles of the śrāvakas, pratyekabuddhas, and bodhisattvas; for the three of middling faculties, the three of Kriyā, Upa, and Yoga; and for the three of sharp faculties, the three of Mahā, Anu, and Ati. From the Great Array of

[p. 112] ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །ཆེ་དང་ཆུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །རང་རང་ལྟ་དང་སོར་བཞག་གོ །རང་རང་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཉིས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་ལྟ། །ལོག་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་ལ་གནས། །ཡང་དག་པ་ནི་རིམ་གསུམ་སྟེ། །ཆུང་བའི་བློ་དང་ཆེན་པོ་དང༌། །དེ་བཞིན་འབྲིང་པོའི་བློ་ཅན་ལ། །རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན། །ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཛུད་ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ནི། བཀའ་ཐམས་ཅད་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འདུ་ལ། སྔགས་རྣམས་ནི་མངོན་པ་ཆེན

Ati (a ti bkod pa chen po):

The Dharmas that I have taught,
According to the levels of sentient beings' intellects,
By the distinction of great and lesser,
Are taught in the manner of two levels.
Each is left as it is in its own view.
Each in itself is of two levels:
The mistaken view and the correct view.
Through wrong realization one remains in saṃsāra.
The correct is of three levels:
To those of lesser intellect, of great intellect,
And likewise to those possessed of middling intellect,
It is taught in the manner of three levels.
The lesser level is threefold—
The Dharma that accords with their intellects:
To those tainted by thoughts, the śrāvaka;
To those possessed of perception ('du shes), the pratyekabuddha;
To those who apply thought, the bodhisattva.
What is taught to the three middling:
To the very inferior, Action;
To the inferior, Conduct;
To those possessed of consciousness (rnam shes), Yoga itself.
To the three possessed of the great levels:
To those whose minds are lofty, generation (bskyed pa);
To those whose minds possess the quintessence (bcud), completion (rdzogs pa);
To the supreme and most secret, the Great Perfection.

So it is said. The vehicle of the extremely great extensive: all the Word (bka') is comprised within the three piṭakas (sde snod gsum), and the mantras (sngags) are the great Abhidharma

[p. 113] ་པོ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། མངོན་པ་དང༌། དེ་གསུམ་ཆ་སྙོམས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཆིག་སྟོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་ཚོགས་འདུལ་བའི་གཉེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱ་ཆེ་ལ་གྲངས་མང་ཞིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཐེག་པ་དགུར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། འཁོར་བ་ལས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་བར་འདོད་པའི་བློ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྟོན་པ་ལ་ཆོས་ཉན་ནས་གཞན་ལ་སྒྲོགས་ཤིང་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སོ། །དགོས་པ། འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །འབྲས་བུ། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའོ། །དབྱེ་ན་མདོ་སྡེ་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་རྔ་དང་ནེའུ་གསིང་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང༌། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ། སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་

, and so, with the Sūtra, the Vinaya, the Abhidharma, and that in which those three are balanced, each numbering twenty-one thousand, there are eighty-four thousand aggregates of Dharma (chos kyi phung po). If these are divided further, then, relative to each single antidote (gnyen po) that tames the hosts of thoughts (rtog tshogs) of sentient beings, they are vast in extent and great in number, inconceivable and beyond expression.

Here, within the presentation of the nine vehicles, the first, the explanation of the vehicle of the śrāvakas, has five points. The essence is the intellect that wishes to liberate oneself alone from saṃsāra, which has become the skillful means for realizing the selflessness of the person (gang zag gi bdag med). The etymology: because, having heard the Dharma from the teacher, they proclaim it to others, and because their accomplishment of the awakening (byang chub) of the final existence depends upon a master, they are śrāvakas, "hearers." The purpose is definite emergence from saṃsāra. The fruition is the attainment of arhatship with remainder and without remainder. When divided, there are two, the Sautrāntikas (mdo sde pa) and the Vaibhāṣikas (bye brag tu smra ba). The Vaibhāṣikas assert that this coarse relative (kun rdzob) truth, although it appears as a single collection, like a yak's tail or a meadow, is ultimately (don dam par) scattered particles (rdul phran) possessing parts; that the continuum of cognition is relative, while the instant (skad cig), ultimate and partless, is like the water in a vase; and that, among the aggregates, constituents, and sense sources, the coarse appearances are subtle particles

[p. 114] བསྐོར་བ་བར་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང་སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བས་སྤང་བྱ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིགས་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས་ནས། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་དོ། །དེའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྔ་མ་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་

surrounding [one another] with intervals between them. Although they accept the selflessness of the person, they accept that a self of phenomena (chos kyi bdag)—particles and instants—exists. Furthermore, having understood the phenomena comprised by the four truths (bden pa bzhi) as cause and result, as what is to be abandoned and what is to be adopted, they focus on the four aspects of cause, origin, cessation, and condition; and, as for the aspects of knowing, they come to know in the manner that suffering is to be known, origin is to be abandoned, the path is to be relied upon, and cessation is to be attained. Through the aspects of realizing [suffering] as what is to be abandoned because it is suffering, as empty, and as selfless; through [the aspects of] path, suitability, accomplishment, and definite emergence; and through meditating on the mode of cessation, peace, excellence, and selflessness, they abandon the four hundred and fourteen [afflictions] of the three realms to be abandoned by seeing and by meditation, actualize the sublime primordial wisdom of the knowledge of exhaustion (zad pa shes pa) and the knowledge of nonarising (mi skye ba shes pa), and assert that one is thereby liberated.

The Sautrāntikas, with respect to the four truths as the objects to be focused upon, know the cognitions that focus upon them as twelve, and thereby abandon the eighty-eight latent (phra rgyas) afflictions and assert that the sublime primordial wisdom is realized. Their selflessness of the person is like the former, and beyond that they are superior by one portion of the constituent of phenomena (chos kyi khams). That is, particles possessing parts

[p. 115] རྡུལ་ཕྲན་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང༌། ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་སྔར་བས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་འདྲའོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང༌། ཀེང་རུས་བསྒོམས་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང་གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་དང་ལུགས་བཟློག་བསྒོམ་ཞིང༌། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང༌། བྱིང་ན་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་འབར་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་

are refuted chiefly by [the analysis of] the five bases of objects of knowledge (shes bya'i gzhi lnga): by realizing the nature of phenomena (chos nyid) of the five—the principal, the basis of mind; the retinue, the basis of mental factors; the nonassociated, the basis of the aggregate of formations; the unconditioned, the basis of the permanent; and appearance, the basis of form—only the partless particle is not refuted. And as for the half portion of the constituent of phenomena—the apprehended object, the coarse appearances composed of particles lying adjacent to one another, touching but not merging—this too they realize as partless, and so they are superior to the former; and since in actuality it does not exist, this is similar to not accepting particles at all.

When both of these, at the time of meditating on the path, apply themselves earnestly according to the sequence in which the five paths (lam lnga) arise, they meditate on selflessness and illusion (sgyu ma) as the general antidote to the three poisons (dug gsum); and as the specific antidotes, for desire they meditate on the eight impure substances and the skeleton; for anger, on love; and for bewilderment, on dependent origination (rten 'brel) in forward and reverse order; and as the antidote to conceptual thought (rnam rtog), they meditate by counting and measuring the exhalations and inhalations of the breath. In meditating on selflessness, too, they meditate on the meaning of the cessation in which object and subject (yul can) have ceased, wherein nothing whatsoever is focused upon; and when sinking occurs, as the antidote to the bewilderment of torpor, they direct the mind to a blazing lamp at the crown of the head. By practicing in this way,

[p. 116] པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་བརྩོན་ འགྲུས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། ཁོའི་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། ཐེག་ཆེན་དང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཉན་རང་ལ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ས་བརྒྱད་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། གནས་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལའང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བདེན་པ་བཞི། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་འཇུག་སྒོའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །བྱེ་བྲག་པ་དང་མདོ་སྡེ་པའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ། གཡག་རྔ་ནེའུ་

some of dull faculties and some of middling faculties who possess diligence (brtson 'grus) attain the fruition in that very lifetime; while those of sharp faculties and some bodhisattvas, on the basis of having previously gathered many accumulations (tshogs) on the five paths, complete the five paths in a single sitting and are held to be liberated. Moreover, from the standpoint of the vehicle of the śrāvakas, they hold that by that path of theirs, according to lesser, middling, and greater intellect, the three awakenings of the śrāvaka, the pratyekabuddha (rang sangs rgyas), and the buddha (sangs rgyas) are accomplished, but they do not accept what are called the paths of the Great Vehicle (theg chen) and of mantra. Furthermore, for śrāvakas and pratyekabuddhas eight inferior levels (sa) are explained, such as the level of seeing the white (dkar po rnam par mthong ba'i sa). Based on these there are the stream-enterer (rgyun du zhugs pa), the once-returner (lan cig phyir 'ong ba), the non-returner (phyir mi 'ong ba), and the arhat (dgra bcom pa); and since each of these is divided into two, the one entering and the one abiding, they are called the eight stages of great beings (skyes bu chen po'i rim pa brgyad). For bodhisattvas, too, it is explained that the four fruits of the śramaṇa exist on the ten levels, such as the Joyous (rab tu dga' ba). These points, too, are from the Self-Arising Awareness:

The vehicle of the śrāvakas is as follows.
The door of entry is the four truths;
this is the general door of entry for śrāvakas.
Two kinds of division are asserted:
the Vaibhāṣika and the Sautrāntika.
As for the view of the Vaibhāṣikas,
with regard to the aggregates, constituents, and sense sources,
they hold them to be in the manner of a yak's tail and a

[p. 117] གསིང་ཚུལ་དུ་འདོད། །རང་གི་བློ་ཡི་ལྟས་གྱུར་ན། །རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གཞིགས་ནས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡི་ལྟ་བ་ནི། །ཁ་དོན་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། །ཐོས་པ་བསམ་པ་སྒོམ་པ་གསུམ། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །ས་བཅུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད། །ཉན་ཐོས་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྒོམ་ཞིང༌། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགོག་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། །མི་ཆགས་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དང་པོ་ཟས་ལ་གོམས་པར་བྱེད། །ཟས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པ་དང༌། །བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་དེ། །བསམ་གཏན་མི་རྟོག་ཆིག་ཚུགས་སྒོམ། །རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་བསྟན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང༌། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུན་ཐག་ཆོད་པར་འདོད། །དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གཉེན་པོར་སྒོམ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །ས་ལམ་སྒོམ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་དང༌། །གཏི་མུག་གཉེན་པོར་སྒོམ་པ་

meadow.
When these become the view of one's own intellect,
they hold them to be particles and subtle particles.
Having analyzed them in this way,
they meditate on emptiness (stong pa nyid).
As for the view of the Sautrāntikas,
through the nature of engaging in recitation,
and, by cultivating the three wisdoms (shes rab)—
hearing, reflection, and meditation (sgom pa), these three—
they hold that the fruition of the ten levels is attained.
As for the general mode of the śrāvakas,
they meditate on the four kinds of truth
and hold the fruition to be of four kinds.
Their way of meditating, moreover, is as follows:
in holding that cessation ('gog pa) is to be meditated upon,
they hold that the origin (kun 'byung) is to be abandoned.
The way of meditating on cessation is as follows:
toward these outer elements ('byung ba),
having entered the state of nonattachment,
one first familiarizes oneself (goms pa) with regard to food.
Once one has become familiarized with regard to food,
one cultivates meditative concentration and samādhi (ting 'dzin),
meditating one-pointedly on nonconceptual (mi rtog pa) meditative concentration.
They hold that the fruition will be attained
in the teaching of the Victor Maitreya.
Abandoning the origin is as follows:
being free of the perception of food,
they hold that the continuous thread of the origin is severed.
That, moreover, is meditated as the antidote to anger;
it is the abandoning of all afflictions.
Meditating on the levels and paths is as follows:
meditating on the antidote to desire,
and meditating on the antidote to bewilderment,

[p. 118] དང༌། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་སྒོམ་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ། །ལམ་གྱི་སྒོམ་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་དག་གི་གཉེན་པོ་རུ། །རང་གི་དཔྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེ་བོང་ཙམ། །དཀར་པོ་འོད་ཆགས་བསྒོམས་པ་ལས། །དེ་ལས་སྐྱེད་ནས་མགོ་བོ་ཙམ། །དེ་ནས་ལུས་པོ་ཙམ་སྒོམ་སྟེ། །དེ་ནས་རང་གི་ཐོ་ཡུལ་ཙམ། །དེ་ནས་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒོམ། །དེ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་དཀར་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་དཀར་པོ་གོམས་གྱུར་ནས། །འདོད་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའོ། །གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་ནི། །རང་གི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་ཡང༌། །མེ་དམར་གསལ་ལ་གདངས་པ་ཅིག །བསྒོམས་པས་ཤེས་པ་གསལ་བ་དང༌། །སེམས་ནི་སྟོང་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ནི་གཏི་མུག་སྡུག་བསྔལ་སྤོང༌། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞི་བསྒོམས་པ་ཡིས། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་བོ། །འབྲས་བུ་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། །འགོག་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ནས། །དེ་བཞིན་ས་བདུན་མན་ཆད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐོབ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་ཐོབ་པའོ། །ལམ་བསྒོམས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགྲ་བཅོམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། །

and likewise the meditation of the path
is held to be the abandoning of suffering (sdug bsngal).
The way of meditating on the path is as follows:
as the antidote to desire,
in the maṇḍala of one's own forehead
one meditates on a white skeleton (keng rus) the size of a thumb,
white and radiant with light;
generating it from that, to the size of a head,
then one meditates on it the size of a body,
then the extent of one's own surroundings,
then one meditates on it as all that appears whatsoever.
Thus the three-thousandfold world (stong gsum) is white;
having in this way become familiarized with the white,
the suffering of desire is abandoned.
As for abandoning the suffering of bewilderment:
at the very crown of one's own head as well,
by meditating on a red fire, bright and radiant,
cognition becomes clear
and the mind is held to be empty.
By that the suffering of bewilderment is abandoned.
By meditating in this way on the four aspects,
the four kinds of fruition are attained.
What are the four fruits?
The fruition of having meditated on cessation
is the attainment of the stream-enterer:
from the attainment of the Joyous
and likewise down through the seventh level.
By the nature of having meditated on the origin,
the once-returner and the non-returner are attained:
the eighth level and below are attained.
By the qualities of having meditated on the path,
the attainment of the fruition of the arhat is

[p. 119] ས་བཅུ་མཐར་ཕྱིན་ཐོབ་པའོ། །ས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །ཉན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བདུན་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །རང་རང་དཔོན་ལ་ཉན་པའོ། །ས་བརྒྱད་མན་ཆད་སེམས་དཔའ་ནི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཉན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་མཐོང་མེད་དོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐོས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་པས་བྱང་ཆུབ་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཁྱུས་ལྡིང་པ་དང༌། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་པ་གཉིས་ལས། བསེ་རུ་ནི་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བསྒོམས་པས། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད། དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཤེས་ཤིང༌། ལྟ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང༌། ཆོས་

the attainment of the culmination of the ten levels.
While abiding on the levels and paths,
they listen and hear.
Bodhisattvas from the seventh level down
listen to their own respective masters.
Bodhisattvas from the eighth level down
are held to listen to the nirmāṇakāya.
Yet even that is not seen as an entity;
it is heard by means of blessings.
The śrāvaka vehicle is held to be thus.

Thus it is said.

Second, the vehicle of the pratyekabuddhas also has five [topics]. The essence: since they are one-sidedly intent on their own benefit (rang don), it is of the nature of realizing one and a half selflessnesses (bdag med phyed dang gnyis), the skillful means of actualizing awakening at the time of their final existence (srid pa tha ma) without relying on a master. The etymology: they wish to become buddhas by themselves alone. The purpose: the attainment of the middling awakening that is liberation from saṃsāra. The fruition: the two [kinds of] arhat. As for the divisions, there are two: those who soar in flocks like parrots, and those who dwell alone like a rhinoceros. The rhinoceros-like, by meditating on the twelve links of dependent origination in forward order (lugs 'byung) with respect to the phenomena comprised by the four truths as their object of focus, are held to abandon all the subtle proliferations of the three realms. That is, they know that from the cause, ignorance (ma rig pa), come formations ('du byed), and from those consciousness, on through to aging and death, as earlier and later cause and result; and as their view, they realize that the self of the person and half of the self of