Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 17 (3)

From Rangjung Yeshe Wiki Texts
Theg mchog mdzod (Longchenpa)Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 17 (3)
< Theg mchog mdzod (Longchenpa)
Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 17 (3)
Jump to navigation Jump to search
Theg mchog mdzod study edition: editions, critical edition, translation, bilingual (22 November 2026)
 
Theg mchog mdzod study edition: Tibetan sizes relative to the English, apparatus under each page, link to the Adzom edition (22 November 2026)
 
Line 1: Line 1:
{{DISPLAYTITLE:Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 17 (3)}}
__NOTOC__{{DISPLAYTITLE:Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 17 (3)}}
<div style="display:flex;justify-content:space-between;font-size:95%;margin-bottom:0.6em"><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 17 (2)|← Ch. 17 (2)]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|Theg mchog mdzod: contents]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 18 (1)|Ch. 18 (1) →]]</span></div>'''Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 17: dmigs pa yul gyi blo rim can 'jug pa'i lam zab rgya cher bshad pa''' · <span class="TibetanMachineUni18" lang="bo">དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ</span><br />Pages 113–138 of volume 2 of the corrected base text (part 3 of 3 of Ch. 17).
<div style="display:flex;justify-content:space-between;font-size:95%;margin-bottom:0.6em"><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 17 (2)|← Ch. 17 (2)]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|Theg mchog mdzod: contents]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 18 (1)|Ch. 18 (1) →]]</span></div>'''Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 17: dmigs pa yul gyi blo rim can 'jug pa'i lam zab rgya cher bshad pa''' · <span class="lcp-bo" lang="bo">དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ</span><br />Pages 113–138 of volume 2 of the corrected base text (part 3 of 3 of Ch. 17).
<div style="font-size:90%;color:#54595d">Not in this part's tabs (the edition does not contain it): two volumes MW0TTBBC0007.</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">Not in this part's tabs (the edition does not contain it): two volumes MW0TTBBC0007.</div>
= Adzom Chögar (standard edition) =
= Adzom Chögar (standard edition) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page). The whole edition on this wiki: [[mdzod bdun (a 'dzom par ma)]].</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I1PD87</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I1PD87</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;105]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོགས་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;105]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོགས་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;106]</span> གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས་ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;106]</span> གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས་ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;107]</span> ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;107]</span> ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;108]</span> རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་པའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;108]</span> རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་པའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;109]</span> དེ་འདྲ་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱུང་ནས་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;109]</span> དེ་འདྲ་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱུང་ནས་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;110]</span> བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;110]</span> བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;111]</span> གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡ་ར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེང་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མ་ཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;111]</span> གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡ་ར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེང་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མ་ཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;112]</span> ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚང་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་རིགས་ལ་བ་མེད་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;112]</span> ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚང་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་རིགས་ལ་བ་མེད་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> ༄༅། །ཕྱི་ལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་ནི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་རླིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ར་ག་ཟ་བསྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་ པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུས་དུས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ ལས༑ དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་པ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་མ་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> ༄༅། །ཕྱི་ལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་ནི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་རླིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ར་ག་ཟ་བསྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་ པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུས་དུས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ ལས༑ དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་པ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་མ་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span> བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོ་དག་ཟ་འ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། བློ་ང་དྲུག་པ་ལས། ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་ཏུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་ པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་བརྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བྱས་པ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span> བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོ་དག་ཟ་འ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། བློ་ང་དྲུག་པ་ལས། ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་ཏུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་ པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་བརྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བྱས་པ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མང་དྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལ་མ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span> མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མང་དྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལ་མ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་བདག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་བདག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། གློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་༑ རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། གློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་༑ རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> རིག་གོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་པས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> རིག་གོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་པས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྡུ་ལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྡུ་ལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span> པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span> ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་བོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་ང་ཕོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span> ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་བོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་ང་ཕོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span> སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་མིག་རྣམ་པར་གནས་སུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span> སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་མིག་རྣམ་པར་གནས་སུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span> དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། བྲམ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆད་དབྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆ་མ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆ་མ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span> དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། བྲམ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆད་དབྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆ་མ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆ་མ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span> རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span> རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span> ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།དཔྱིད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འབྱུང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span> ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།དཔྱིད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འབྱུང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span> བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span> བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
</div>
</div>
= W22920 (BDRC e-text) =
= W22920 (BDRC e-text) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ནི། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིགས་པ་དང་ར་བ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གདངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུར་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལས་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུགས་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞིར་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོགས་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོག་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློ་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུང་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆེན་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུས་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལས་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེད་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་ཡོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེས་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེས་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞན་ཆེན་པོ་འི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམ་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་ངར་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བར་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འཕངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་ངར་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞི་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །
གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ནི། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིགས་པ་དང་ར་བ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གདངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུར་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལས་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུགས་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞིར་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོགས་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོག་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློ་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུང་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆེན་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུས་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལས་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེད་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་ཡོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེས་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེས་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞན་ཆེན་པོ་འི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམ་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་ངར་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བར་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འཕངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་ངར་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞི་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །
</div>
</div>
= Pe cin 2009 (dpe bsdur ma) =
= Pe cin 2009 (dpe bsdur ma) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དྭངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་ །སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་    རྣམ་པ་«༼༡༽»སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་ག ཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ།རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན«༼༡༽«། །»ཞཻས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། ། འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་ །འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་«བུ»འོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེས་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་«༼༡༽»འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག «།»མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་སོང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟཻ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། ། ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ངག་«༼༡༽«ཏུ»་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དྭངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་དེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོ ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས།ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག «།»ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག «།»ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག «།»མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག «།»ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག «།»འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།ཡུ»ལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག «།»འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག «།»རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།སྒྲ»་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།» གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག «།»རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག «།»ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ «།»དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་«༼༡༽»ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་སོང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་སོང་ཡང ས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། ། «སྟོ»ང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་སོང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་«སྟེ། །»རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་«སྟེ། །»འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། ། ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། ། དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། ། དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། ། འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་སོང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། ། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དྭངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག «།»བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག «།»བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག «།»ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག «།»ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག «།»ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་«༼༡༽»པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་«༼༢༽»པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། སོང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་«༼༡༽» ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག «།»རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག «།»རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག «།»ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། « །།
གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དྭངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་ །སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་    རྣམ་པ་«༼༡༽»སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་ག ཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ།རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན«༼༡༽«། །»ཞཻས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། ། འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་ །འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་«བུ»འོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེས་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་«༼༡༽»འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག «།»མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་སོང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟཻ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། ། ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ངག་«༼༡༽«ཏུ»་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དྭངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་དེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོ ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས།ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག «།»ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག «།»ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག «།»མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག «།»ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག «།»འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།ཡུ»ལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག «།»འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག «།»རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།སྒྲ»་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།» གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག «།»རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག «།»ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ «།»དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་«༼༡༽»ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་སོང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་སོང་ཡང ས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། ། «སྟོ»ང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་སོང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་«སྟེ། །»རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་«སྟེ། །»འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། ། ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། ། དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། ། དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། ། འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་སོང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། ། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དྭངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག «།»བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག «།»བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག «།»ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག «།»ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག «།»ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་«༼༡༽»པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་«༼༢༽»པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། སོང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་«༼༡༽» ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག «།»རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག «།»རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག «།»ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། « །།
</div>
</div>
= Karma Lekshey Ling =
= Karma Lekshey Ling =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling.</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ནི། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིགས་པ་དང་ར་བ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གདངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུར་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལས་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུགས་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞིར་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོགས་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོག་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློ་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུང་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆེན་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུས་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལས་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེད་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་ཡོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེས་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེས་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞན་ཆེན་པོ་འི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམ་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་ངར་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བར་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འཕངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་ངར་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞི་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །
གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ནི། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིགས་པ་དང་ར་བ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གདངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུར་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལས་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུགས་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞིར་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོགས་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོག་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློ་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུང་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆེན་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུས་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལས་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེད་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་ཡོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེས་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེས་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞན་ཆེན་པོ་འི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམ་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་ངར་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བར་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འཕངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་ངར་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞི་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །
</div>
</div>
= Derge (sde dge par ma) =
= Derge (sde dge par ma) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I1CZ5002</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I1CZ5002</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;591]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་ རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་བ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;591]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་ རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་བ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;592]</span> སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཚོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། རང་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;592]</span> སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཚོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། རང་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;593]</span> ༄༅། །དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་ གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་ པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་ དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེ་འབངས་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;593]</span> ༄༅། །དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་ གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་ པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་ དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེ་འབངས་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;594]</span> ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ཁས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་ རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་ འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་ བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;594]</span> ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ཁས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་ རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་ འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་ བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;595]</span> ༄༅། །གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་ རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་ སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུ་ན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཉེ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་ གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;595]</span> ༄༅། །གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་ རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་ སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུ་ན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཉེ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་ གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;596]</span> ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་ བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་ བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་ འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་ མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;596]</span> ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་ བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་ བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་ འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་ མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;597]</span> བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་མ་ལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་ གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་ རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པར་སོང་བ་ཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་ སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། ། མ་རྟོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་མ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་ སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;597]</span> བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་མ་ལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་ གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་ རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པར་སོང་བ་ཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་ སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། ། མ་རྟོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་མ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་ སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;598]</span> སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་ དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། ། དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོང་པ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་ པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་ གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་ པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;598]</span> སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་ དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། ། དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོང་པ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་ པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་ གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་ པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;599]</span> དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཚེ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིད་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་བདག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་ པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལག། ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག། ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;599]</span> དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཚེ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིད་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་བདག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་ པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལག། ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག། ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;600]</span> རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱོད་ མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤར་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་ པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། ། ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་ གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་པོ་སོ་སོའི་ ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟོས་པས། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;600]</span> རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱོད་ མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤར་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་ པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། ། ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་ གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་པོ་སོ་སོའི་ ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟོས་པས། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;601]</span> ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོང་། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;601]</span> ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོང་། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;602]</span> འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་ གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། །དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུག་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་ བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་ སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡོད་ག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་ པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;602]</span> འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་ གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། །དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུག་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་ བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་ སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡོད་ག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་ པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;603]</span> ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་པ། ། ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུ་འདའ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་ བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་ དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་བ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདི་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྒྱལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་གས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་བ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྤྱི་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;603]</span> ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་པ། ། ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུ་འདའ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་ བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་ དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་བ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདི་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྒྱལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་གས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་བ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྤྱི་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;604]</span> མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ཏིང་ངུ་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅིག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཙོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི་གོལ་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་ གཅིག་པ་རིང་དུ་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་ མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ཅག་ དག་པའི་སྣང་བ་ནི། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;604]</span> མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ཏིང་ངུ་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅིག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཙོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི་གོལ་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་ གཅིག་པ་རིང་དུ་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་ མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ཅག་ དག་པའི་སྣང་བ་ནི། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;605]</span> ༄༅། །ལ། བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་ པོར་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་ གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་ པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;605]</span> ༄༅། །ལ། བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་ པོར་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་ གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་ པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;606]</span> ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉག་གཅིག་ཆ་བའི་སྣང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;606]</span> ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉག་གཅིག་ཆ་བའི་སྣང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;607]</span> བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་ གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། འབྱུང་བ་ འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་པ། ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག། རྟོག་ འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;607]</span> བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་ གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། འབྱུང་བ་ འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་པ། ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག། རྟོག་ འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
</div>
</div>
= Serthang Larung =
= Serthang Larung =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I3CN4265), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 160 pages, Mitra OCR on 364 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I3CN4265), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 160 pages, Mitra OCR on 364 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I3CN4265</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I3CN4265</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;107]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་ པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་ གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་ གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དྭངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་ གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་ འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། ། འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་ གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་ གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;107]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་ པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་ གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་ གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དྭངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་ གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་ འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། ། འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་ གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་ གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;108]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་ དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་ འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་ གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་ འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེས་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་ དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་ མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་ མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། ། མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་ སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་ དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་ བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་ འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་ མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;108]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་ དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་ འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་ གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་ འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེས་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་ དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་ མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་ མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། ། མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་ སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་ དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་ བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་ འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་ མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;109]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། ། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་ སྟེ༑ དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་༡༥ང་ སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་ གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། ། གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་ བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་ གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་ དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་ གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་ པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;109]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། ། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་ སྟེ༑ དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་༡༥ང་ སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་ གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། ། གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་ བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་ གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་ དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་ གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་ པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;110]</span> རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། དྭངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་ འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་ གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་ གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་ བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་ གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་ དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་ གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་ འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། ། དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན ༡། །ཞེས་སོ། ། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;110]</span> རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། དྭངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་ འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་ གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་ གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་ བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་ གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་ དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་ གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་ འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། ། དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན ༡། །ཞེས་སོ། ། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;111]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། ། མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། ། དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་ པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ ནི༑ སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་ བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་ བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་ སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་ རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་ གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་ མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་ བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་ མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་ འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;111]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། ། མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། ། དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་ པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ ནི༑ སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་ བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་ བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་ སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་ རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་ གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་ མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་ བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་ མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་ འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;112]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་ པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་ གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་ དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་ དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་ དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་ འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་ པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེས་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་ འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་ གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་ འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;112]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་ པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་ གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་ དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་ དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་ དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་ འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་ པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེས་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་ འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་ གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་ འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་ འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་ སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་ བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་ པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་ གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་ འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་ གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་ འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་ གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་ འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་ སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་ བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་ པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་ གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་ འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་ གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་ འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་ གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་ གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་ གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་ བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། ། རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། ། དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་ དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངག ༡ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དྭངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་ དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་དེ་ གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་ གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། ། རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་ འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། ། ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་ བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་ གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་ གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་ བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། ། རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། ། དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་ དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངག ༡ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དྭངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་ དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་དེ་ གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་ གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། ། རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་ འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། ། ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་ བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། ། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་ འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་ བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་ མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་ བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་ བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་ རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། ། དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་ གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་ སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་ བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་ མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟེན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །འགྱུ་བྱེད་རང་ དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་་ང་ཡིས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span> བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། ། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་ འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་ བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་ མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་ བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་ བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་ རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། ། དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་ གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་ སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་ བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་ མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟེན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །འགྱུ་བྱེད་རང་ དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་་ང་ཡིས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་ དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་ དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག ། ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ༑ ༑ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་ མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འདོད་ལོག་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་ རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་ སང་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་པ་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། ། དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་ དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་ དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག ། ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ༑ ༑ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་ མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འདོད་ལོག་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་ རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་ སང་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་པ་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། ། དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ ཏེ༑ ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་ བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་ བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། ། གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་ རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་ གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་ འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་ རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་ བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་ རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་ སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་ གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་ འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། ། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ ཏེ༑ ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་ བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་ བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། ། གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་ རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་ གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་ འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་ རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་ བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་ རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་ སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་ གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་ འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། ། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་ སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་ དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ ལ༑ ༑རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་ གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་ རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་ འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་ རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་ དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་ སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། ། བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་ མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་ དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་ བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་ བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། ། སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། ། བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་ སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་ དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ ལ༑ ༑རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་ གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་ རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་ འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་ རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་ དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་ སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། ། བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་ མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་ དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་ བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་ བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། ། སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། ། བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། ། བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་ སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། ། སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་ གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། ། རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་ པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་ དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་ སོ༑ ༑ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་ དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་ དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། ། དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། ། བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་ སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། ། སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་ གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། ། རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་ པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་ དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་ སོ༑ ༑ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་ དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་ དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། ། དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་ པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་ སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་ པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། ། རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་ དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་ སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། ། རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་ མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་ མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། ། རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། ། གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་ པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་ སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་ པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། ། རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་ དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་ སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། ། རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་ མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་ མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། ། རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། ། གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། ། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། ། གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་ སྟེ༑ ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་ དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་ པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་ གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་ རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་ མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་ དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་ འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་ སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། ། ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་ བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་ བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། ། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། ། གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་ སྟེ༑ ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་ དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་ པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་ གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་ རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་ མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་ དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་ འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་ སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། ། ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་ བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་ བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་ དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་ དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། ། ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། ། གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་ གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་ འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་ འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་ མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་ འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་ པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་ བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ། ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་ དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་ དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། ། ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། ། གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་ གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་ འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་ འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་ མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་ འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་ པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་ བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ། ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span> ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་ དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་ མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དྭངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་ བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་ བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་ དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་ རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་ མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་ སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span> ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་ དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་ མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དྭངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་ བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་ བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་ དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་ རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་ མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་ སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་ བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་༡པོ་དེ་ཡང་ གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་ འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་ བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་ འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་ གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་ བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་༤པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་ རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་ རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་ པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ ཏེ༑ ༑མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་ རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་ པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span> ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་ བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་༡པོ་དེ་ཡང་ གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་ འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་ བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་ འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་ གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་ བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་༤པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་ རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་ རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་ པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ ཏེ༑ ༑མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་ རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་ པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span> ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་ མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་ བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་ མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་ པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་ རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span> ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་ མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་ བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་ མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་ པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་ རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
</div>
</div>
= single volume MW2PD19906 =
= single volume MW2PD19906 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I2PD19908</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I2PD19908</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;333]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ཏེ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སང་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཅན་ ལས་སྣང་ཆ་སོན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་ འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་ འཕོ་བར་བཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་པ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;333]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ཏེ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སང་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཅན་ ལས་སྣང་ཆ་སོན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་ འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་ འཕོ་བར་བཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་པ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;334]</span> ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་བཟུང་པ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་ སུ་དཔེ་གསལ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ།། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། མིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་ གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྤྱི་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཚོང་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ།། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་ལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་ འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ།། འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་ མོའོ།། མཉམ་བཞག་གཉིད་དང་མི་སྲེན་སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་པར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྣང་ནས་ཐད་དྲང་དུ་ལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ ནས་ངང་ལ་བསྒོམ་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རིས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།། དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་པ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་ འཚེ་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་པ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་ཅི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་པར་ ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ།། གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་པ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་རྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚང་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ དུ་སེམས་འཇོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་བཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ།། བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏང་ངེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་པས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་བྱེད་པ་འཆར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;334]</span> ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་བཟུང་པ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་ སུ་དཔེ་གསལ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ།། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། མིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་ གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྤྱི་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཚོང་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ།། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་ལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་ འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ།། འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་ མོའོ།། མཉམ་བཞག་གཉིད་དང་མི་སྲེན་སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་པར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྣང་ནས་ཐད་དྲང་དུ་ལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ ནས་ངང་ལ་བསྒོམ་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རིས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།། དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་པ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་ འཚེ་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་པ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་ཅི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་པར་ ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ།། གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་པ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་རྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚང་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ དུ་སེམས་འཇོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་བཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ།། བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏང་ངེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་པས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་བྱེད་པ་འཆར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;335]</span> དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནང་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོང་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། དེ་འང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ།། འདིར་རང་གིས་འོང་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ།། སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ།། དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ གནང་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོང་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ།། ཅེས་སོ།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་ འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་པ་ནང་འཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ།། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །འཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་ པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ།། ༈ །།དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནང་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ པའོ།། །།དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཅན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་ འོད་གསལ་གྱི་གནང་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནང་གཅིག་དུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག། དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུ་བ་འབྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གི་ འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པ་ཡི་སྔོན་མ་བསླང་། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ།། ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་བར་དོ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;335]</span> དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནང་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོང་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། དེ་འང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ།། འདིར་རང་གིས་འོང་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ།། སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ།། དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ གནང་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོང་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ།། ཅེས་སོ།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་ འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་པ་ནང་འཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ།། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །འཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་ པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ།། ༈ །།དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནང་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ པའོ།། །།དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཅན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་ འོད་གསལ་གྱི་གནང་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནང་གཅིག་དུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག། དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུ་བ་འབྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གི་ འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པ་ཡི་སྔོན་མ་བསླང་། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ།། ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་བར་དོ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;336]</span> དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨག་ཧྲི་སྙིང་ཁྲ་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་ མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡིད་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་འཐུང་ངེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་ གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཅེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་ལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མིའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་ ༄༅། །རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་འཆམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ སྦྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤོར་བས། བསྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་བཙོགས་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། བསྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་ སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེ་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་པས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་པ་ལམ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་ དྲུག་ལྷུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནང་ལ་བཙུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འབྲུ་བ་ཕྱི་ནང་ གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་བཙོགས་བཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་སྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;336]</span> དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨག་ཧྲི་སྙིང་ཁྲ་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་ མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡིད་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་འཐུང་ངེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་ གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཅེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་ལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མིའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་ ༄༅། །རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་འཆམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ སྦྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤོར་བས། བསྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་བཙོགས་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། བསྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་ སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེ་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་པས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་པ་ལམ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་ དྲུག་ལྷུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནང་ལ་བཙུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འབྲུ་བ་ཕྱི་ནང་ གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་བཙོགས་བཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་སྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;337]</span> བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྟོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་འདི་ནི། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་བྲིས་བུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། ། མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོང་བའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་བུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་ བྱ་སྤྱན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར། །ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བཀག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཆོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྨྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དེ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;337]</span> བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྟོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་འདི་ནི། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་བྲིས་བུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། ། མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོང་བའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་བུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་ བྱ་སྤྱན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར། །ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བཀག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཆོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྨྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དེ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;338]</span> ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བྲམ་ཟེའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སླར་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ།། རྡོ་རྗེ་།།དོན་གསུམ་བལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ བཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་སྣང་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་པོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ ཚིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དང་། ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འཐད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཀྱང་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོར། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །དོང་དང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་པ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;338]</span> ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བྲམ་ཟེའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སླར་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ།། རྡོ་རྗེ་།།དོན་གསུམ་བལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ བཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་སྣང་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་པོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ ཚིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དང་། ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འཐད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཀྱང་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོར། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །དོང་དང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་པ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;339]</span> ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་པ་སྟོང་། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་ བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྟ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་ མཆོད་ཕྱེ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་བཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་བསྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལྟར་མེད་སྤྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དྭངས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་ དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནང་ངོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅང་། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐྱ་ ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་འཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློངས་སུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་འཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བཱི་ས་འཚམས་ནི།། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བརྗོད་དང་སྦྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་གསུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད།། ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ དོས་བཟུང་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེན་གསུམ་ལས། རང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་ལྟས་པས་སྣང་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡི་དག་ཆེན་པོར་ རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ། ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་པ་སྟེ། །རྟོགས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;339]</span> ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་པ་སྟོང་། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་ བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྟ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་ མཆོད་ཕྱེ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་བཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་བསྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལྟར་མེད་སྤྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དྭངས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་ དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནང་ངོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅང་། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐྱ་ ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་འཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློངས་སུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་འཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བཱི་ས་འཚམས་ནི།། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བརྗོད་དང་སྦྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་གསུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད།། ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ དོས་བཟུང་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེན་གསུམ་ལས། རང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་ལྟས་པས་སྣང་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡི་དག་ཆེན་པོར་ རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ། ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་པ་སྟེ། །རྟོགས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;340]</span> སེང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་ རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་ དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་ཐལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐ་ག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་ བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་གས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་འདས་པའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏབ་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ཟློག་པར་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་འཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་ ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། རླུང་ནས་ རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་ལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ ཡོད་བློ་ལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་བཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །སྣང་བ་རང་བཞག་གཞིར་ཤར་བས། །བཙོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་བ་ལས། བྱུང་ ཛར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་བ་ཆེན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;340]</span> སེང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་ རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་ དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་ཐལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐ་ག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་ བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་གས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་འདས་པའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏབ་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ཟློག་པར་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་འཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་ ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། རླུང་ནས་ རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་ལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ ཡོད་བློ་ལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་བཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །སྣང་བ་རང་བཞག་གཞིར་ཤར་བས། །བཙོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་བ་ལས། བྱུང་ ཛར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་བ་ཆེན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;341]</span> པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་པ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་པ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །བླང་དོམ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ངའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་འམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་ གང་ཟག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་པ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ།། ༈ །།དོན་བཞི་པ་ འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡང་པོ་ལ་ རྒྱལ་པོ་གདེངས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཉེ་བས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་བསྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྤོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་ གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་སྤང་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་བསྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། ། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་སྤྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;341]</span> པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་པ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་པ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །བླང་དོམ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ངའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་འམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་ གང་ཟག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་པ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ།། ༈ །།དོན་བཞི་པ་ འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡང་པོ་ལ་ རྒྱལ་པོ་གདེངས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཉེ་བས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་བསྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྤོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་ གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་སྤང་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་བསྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། ། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་སྤྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;342]</span> གཐུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏང་བའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་དེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་རང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡང་ དག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དུ་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཨཱི་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐང་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོ་འམ་སྦྲུལ་གྱི་མ་རུང་བ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་ རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་བྲང་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག་ ༄༅། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྒྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ།། །།ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ སྟེ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;342]</span> གཐུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏང་བའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་དེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་རང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡང་ དག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དུ་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཨཱི་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐང་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོ་འམ་སྦྲུལ་གྱི་མ་རུང་བ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་ རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་བྲང་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག་ ༄༅། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྒྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ།། །།ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ སྟེ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
</div>
</div>
= single volume MW8LS32770 =
= single volume MW8LS32770 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I8LS32893</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I8LS32893</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;829]</span> བརྗོད་པའི་རྒྱུན་རྣམས་བཅད་པ་གནད། །གསང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;829]</span> བརྗོད་པའི་རྒྱུན་རྣམས་བཅད་པ་གནད། །གསང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;830]</span> ༄༅། །པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་ བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་ བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་ སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;830]</span> ༄༅། །པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་ བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་ བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་ སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;831]</span> གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་སྤྲོ་བས་ དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནང་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ལ་མང་པའི་ དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པ་མ་ཡོད། མི་རྟོག་ པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་ བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རང་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་ གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;831]</span> གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་སྤྲོ་བས་ དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནང་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ལ་མང་པའི་ དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པ་མ་ཡོད། མི་རྟོག་ པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་ བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རང་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་ གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;832]</span> ༄༅། །བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་ འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མ་ས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་ བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་ བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། །འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;832]</span> ༄༅། །བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་ འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མ་ས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་ བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་ བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། །འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;833]</span> དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་ པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་བྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་ རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ ཁམས་དྲང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;833]</span> དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་ པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་བྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་ རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ ཁམས་དྲང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;834]</span> ༄༅། །བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ མེད༏ ༏ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་ བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་ འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་ པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;834]</span> ༄༅། །བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ མེད༏ ༏ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་ བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་ འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་ པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;835]</span> རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་ འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་ རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་ བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་ པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་རིང་ཀྱི་གཏང་བས་འབུལ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟེངས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;835]</span> རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་ འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་ རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་ བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་ པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་རིང་ཀྱི་གཏང་བས་འབུལ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟེངས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;836]</span> ༄༅། །པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་ བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;836]</span> ༄༅། །པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་ བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;837]</span> པོར་འཛིན་པ་དེ་དག་དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེ་ཞུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་འགྱུས་ཐོབ་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡི་ཛ་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཨལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཚུ་ཐེམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་ བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་དེ་འོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མོ་ཞེས་ སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཉི་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་ གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཚང་ ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡང་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;837]</span> པོར་འཛིན་པ་དེ་དག་དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེ་ཞུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་འགྱུས་ཐོབ་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡི་ཛ་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཨལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཚུ་ཐེམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་ བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་དེ་འོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མོ་ཞེས་ སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཉི་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་ གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཚང་ ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡང་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;838]</span> ༄༅། །ནང་ཤེས་པས་སྡང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་ དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅད་པ་ སྟེ༑ ༑གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་ དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། ། འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དགྲ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;838]</span> ༄༅། །ནང་ཤེས་པས་སྡང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་ དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅད་པ་ སྟེ༑ ༑གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་ དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། ། འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དགྲ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;839]</span> དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། །མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་ གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;839]</span> དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། །མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་ གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;840]</span> ༄༅། །དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་ པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་ གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགྲུབ་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ཀུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལེབ་དགོངས་པ་བཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་མི་ནང་ངོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། །ཉོན་མོངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;840]</span> ༄༅། །དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་ པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་ གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགྲུབ་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ཀུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལེབ་དགོངས་པ་བཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་མི་ནང་ངོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། །ཉོན་མོངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;841]</span> དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྐང་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕྱམ་དུ་འཛིན་ན་གོལ་ སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། དབང་ པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུར་བ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པའི་དང་། །ཅེས་སོ། །དེ་འདྲ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་ མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་བྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་བརྒྱ་ཡན་པ་སྤངས་ན་ཁྲོ་ཕྱལ་བྱ་ལ་བྱ་ལ་བྱ་མི་འདྲ་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་ པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་འཆད་པ། །ཞེས་ཉིན་མོ་དང་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་ བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དགེ། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;841]</span> དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྐང་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕྱམ་དུ་འཛིན་ན་གོལ་ སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། དབང་ པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུར་བ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པའི་དང་། །ཅེས་སོ། །དེ་འདྲ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་ མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་བྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་བརྒྱ་ཡན་པ་སྤངས་ན་ཁྲོ་ཕྱལ་བྱ་ལ་བྱ་ལ་བྱ་མི་འདྲ་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་ པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་འཆད་པ། །ཞེས་ཉིན་མོ་དང་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་ བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དགེ། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;842]</span> ༄༅། །བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་ རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་ བློ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ ཆོས་ཉིད་ལོག་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་ པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;842]</span> ༄༅། །བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་ རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་ བློ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ ཆོས་ཉིད་ལོག་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་ པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;843]</span> པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་ གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་ དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་ གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་བདག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་།གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག་།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་བདག །རོ་ཉིད་སྣང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;843]</span> པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་ གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་ དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་ གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་བདག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་།གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག་།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་བདག །རོ་ཉིད་སྣང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;844]</span> ༄༅། །རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་ འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་གློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་ མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། ། འཇུག་པ་མར་མེ་ལྟ་བ་ཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲེག་གཅོད་ མི་བྱ་མཐའ་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ཁ་ལྟར་ཡོད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;844]</span> ༄༅། །རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་ འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་གློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་ མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། ། འཇུག་པ་མར་མེ་ལྟ་བ་ཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲེག་གཅོད་ མི་བྱ་མཐའ་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ཁ་ལྟར་ཡོད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;845]</span> ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་ གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་ རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་ བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་ དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;845]</span> ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་ གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་ རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་ བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་ དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;846]</span> ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོད་སྐད་དུ། རྐྱང་པ་ལྔ་པ། གྱྀ་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིན་དཔྱོད་དེ་དང་། མདོ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་ བརྗོད་དང་སྦྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་མ་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ ངོས་གཟུང་བ་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། །དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ མ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་བྱུང་བ་སྒྱུ་མའི་དང་པོ་རྒྱུད་དུ་མཐོང་སྟེ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ ཟླ་བ་ལ་ཞེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །མཐའ་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་སྒུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;846]</span> ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོད་སྐད་དུ། རྐྱང་པ་ལྔ་པ། གྱྀ་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིན་དཔྱོད་དེ་དང་། མདོ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་ བརྗོད་དང་སྦྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་མ་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ ངོས་གཟུང་བ་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། །དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ མ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་བྱུང་བ་སྒྱུ་མའི་དང་པོ་རྒྱུད་དུ་མཐོང་སྟེ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ ཟླ་བ་ལ་ཞེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །མཐའ་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་སྒུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;847]</span> དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། ། རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་ མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་བླ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་ སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །བླ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་ གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་གློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཆོ་ག་དོན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;847]</span> དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། ། རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་ མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་བླ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་ སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །བླ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་ གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་གློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཆོ་ག་དོན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;848]</span> ༄༅། །དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བ་དང་། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་རྣམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོབ། །རིག་པ་རིག་ཐོབ། ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དང་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། །དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་བུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;848]</span> ༄༅། །དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བ་དང་། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་རྣམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོབ། །རིག་པ་རིག་ཐོབ། ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དང་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། །དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་བུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;849]</span> ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་ འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་ པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་ འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;849]</span> ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་ འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་ པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་ འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;850]</span> ༄༅། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།བཟང་ངན་བྲལ་བའི་ སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ད་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན།།བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས་སོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟེན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་ཕ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས།ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས།ཆོས་ ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག།བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །ཆ་དང་བྲལ་པ་རང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;850]</span> ༄༅། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།བཟང་ངན་བྲལ་བའི་ སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ད་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན།།བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས་སོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟེན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་ཕ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས།ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས།ཆོས་ ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག།བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །ཆ་དང་བྲལ་པ་རང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;851]</span> པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་ གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རབ་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། ། གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་ གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་ རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་བ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;851]</span> པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་ གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རབ་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། ། གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་ གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་ རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་བ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;852]</span> ༄༅། །བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་ བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་ པར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མི་དད་པ་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་ དུ༑ ༑དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;852]</span> ༄༅། །བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་ བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་ པར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མི་དད་པ་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་ དུ༑ ༑དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;853]</span> སར་དག། །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག། །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག། །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་ བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞུང་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་ གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆན་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་ བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པ་ལ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཚམ་ ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྤངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་ གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;853]</span> སར་དག། །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག། །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག། །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་ བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞུང་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་ གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆན་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་ བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པ་ལ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཚམ་ ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྤངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་ གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;854]</span> ༄༅། །དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག ། ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ ཟབ་རྒྱ་ཚོར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;854]</span> ༄༅། །དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག ། ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ ཟབ་རྒྱ་ཚོར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།
</div>
</div>
= two volumes MW0TTBBC0034 =
= two volumes MW0TTBBC0034 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I0TTBBC0034_002</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I0TTBBC0034_002</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;47]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སང་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ ལས་སྣང་ཆ་སོན་གསལ་བའོ། །ང་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་ འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་ འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་པ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;47]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སང་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ ལས་སྣང་ཆ་སོན་གསལ་བའོ། །ང་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་ འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་ འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་པ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;48]</span> ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ན་འང་ཡོད་དེ་ངོས་བཟུང་པ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་ སུ་དཔེ་གསལ་ལ་ངོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ།། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། མིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་ གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་པ་དང་། བསྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ།། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་ལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་ འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལ་འང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ།། འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་ མེའོ།། མཉམ་བཞག་གཉིད་དང་མི་སྲེ་ན་སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐང་དྲང་དུ་ལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་དང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;48]</span> ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ན་འང་ཡོད་དེ་ངོས་བཟུང་པ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་ སུ་དཔེ་གསལ་ལ་ངོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ།། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། མིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་ གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་པ་དང་། བསྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ།། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་ལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་ འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལ་འང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ།། འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་ མེའོ།། མཉམ་བཞག་གཉིད་དང་མི་སྲེ་ན་སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐང་དྲང་དུ་ལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་དང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;49]</span> ༄༅། །དབྱིངས་ན་ཡོད་བསྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།། དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་པ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་པ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་ འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་པ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་པ་རྣམས་སྣང་པར་ ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་པ་ནི་གནང་ཡང་དག་པའོ།། གཉིས་པ་སྲོང་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་པ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་ངོ་ཚ་རྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚང་བའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ དུ་སེམས་འཇོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་བཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ།། བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ ལྷ་སྤངས་ཀྱེས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་དེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་པས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་ངེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;49]</span> ༄༅། །དབྱིངས་ན་ཡོད་བསྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།། དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་པ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་པ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་ འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་པ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་པ་རྣམས་སྣང་པར་ ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་པ་ནི་གནང་ཡང་དག་པའོ།། གཉིས་པ་སྲོང་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་པ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་ངོ་ཚ་རྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚང་བའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ དུ་སེམས་འཇོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་བཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ།། བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ ལྷ་སྤངས་ཀྱེས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་དེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་པས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་ངེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;50]</span> དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། ༈ །།ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། དེ་འང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ།། འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ།། སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ།། དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ།། ཅེས་སོ།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་པའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་ འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་པ་ནང་འཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ།། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གཞི་ལས། བུག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །འཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;50]</span> དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། ༈ །།ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། དེ་འང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ།། འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ།། སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ།། དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ།། ཅེས་སོ།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་པའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་ འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་པ་ནང་འཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ།། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གཞི་ལས། བུག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །འཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;51]</span> འཕགས། གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་སྤོངས་མེད། ཅེས་སོ།། །།དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱིན་པར་དོ་འདབ་པ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་གནད་ཚུལ་དང་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་དུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བ་ལ་གང་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱེད་མ་ཕྱེད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲུས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གི་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། ས་འོངས་པ་ཡི་སྔོན་མ་བསླང་། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;51]</span> འཕགས། གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་སྤོངས་མེད། ཅེས་སོ།། །།དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱིན་པར་དོ་འདབ་པ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་གནད་ཚུལ་དང་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་དུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བ་ལ་གང་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱེད་མ་ཕྱེད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲུས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གི་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། ས་འོངས་པ་ཡི་སྔོན་མ་བསླང་། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;52]</span> དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་ཁར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་ མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ།། དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡིད་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་འཐུང་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་ གྲོལ་བར་ངེས་སོ།། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ།། ཅེས་སོ།། ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལ་འང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ།། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞི་ནོ།། ཅེས་སོ།། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག། མ་བསྒོམས་ལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། ཅེས་སོ། དེ་འང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;52]</span> དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་ཁར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་ མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ།། དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡིད་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་འཐུང་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་ གྲོལ་བར་ངེས་སོ།། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ།། ཅེས་སོ།། ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལ་འང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ།། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞི་ནོ།། ཅེས་སོ།། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག། མ་བསྒོམས་ལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། ཅེས་སོ། དེ་འང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;53]</span> ༄༅། །རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་འཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ སྦྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། བསྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་བཙོགས་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། བསྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་པ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་ སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེ་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་ དྲུག་ལྷུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་མ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་བཙུན་ནས་ཤྲཱི་བ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་ གཙང་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་བཙོགས་བཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་སྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;53]</span> ༄༅། །རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་འཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ སྦྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། བསྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་བཙོགས་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། བསྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་པ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་ སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེ་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་ དྲུག་ལྷུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་མ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་བཙུན་ནས་ཤྲཱི་བ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་ གཙང་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་བཙོགས་བཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་སྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;54]</span> བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ།། ཅེས་སོ།། དེའི་ཚེ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་པས་ཏེ་གོལ་སའོ།། འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ།། རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད།། ཅེས་སོ། དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ།། ཅེས་སོ།། ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;54]</span> བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ།། ཅེས་སོ།། དེའི་ཚེ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་པས་ཏེ་གོལ་སའོ།། འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ།། རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད།། ཅེས་སོ། དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ།། ཅེས་སོ།། ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;55]</span> ༄༅། །ཡུལ་ངག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ།། དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་འོ།། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཆོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམ་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག། ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག། །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག། ཡིན་དང་མེན་པའི་སེམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;55]</span> ༄༅། །ཡུལ་ངག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ།། དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་འོ།། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཆོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམ་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག། ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག། །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག། ཡིན་དང་མེན་པའི་སེམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;56]</span> བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱུ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། ། མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོང་བའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྦྱང་། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ཆེ་ བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས་ ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཅེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམ་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;56]</span> བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱུ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། ། མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོང་བའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྦྱང་། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ཆེ་ བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས་ ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཅེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམ་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;57]</span> ༄༅། །ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ།། དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམ་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག། ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག། །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག། ཡིན་དང་མེན་པའི་སེམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;57]</span> ༄༅། །ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ།། དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམ་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག། ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག། །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག། ཡིན་དང་མེན་པའི་སེམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;58]</span> ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་ངག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་ངག།རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག།ཅེས་སོ།། །།དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ བཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ།། དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ།། ཅེས་སོ།། དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;58]</span> ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་ངག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་ངག།རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག།ཅེས་སོ།། །།དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ བཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ།། དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ།། ཅེས་སོ།། དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;59]</span> ༄༅། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ།། ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;59]</span> ༄༅། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ།། ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;60]</span> ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུར་བ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ པ་ཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;60]</span> ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུར་བ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ པ་ཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;61]</span> ༄༅། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ།། ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;61]</span> ༄༅། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ།། ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;62]</span> ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་བྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟེར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་བས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་བསྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལྟར་མེད་སྤྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་བ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང། །འཁོར་བ་མ་སྤང་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དངས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནང་ངོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;62]</span> ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་བྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟེར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་བས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་བསྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལྟར་མེད་སྤྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་བ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང། །འཁོར་བ་མ་སྤང་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དངས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནང་ངོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;63]</span> ༄༅། །གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཅེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རྭ་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་འཚམས་ ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་འཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློངས་སུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་འཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བཱི་ས་འཚམས་ནི། ། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་གསུམ་ཚང་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ ངོས་བཟུང་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། རང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་ལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་ རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ། ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་པ་སྟེ། །རྟོག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;63]</span> ༄༅། །གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཅེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རྭ་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་འཚམས་ ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་འཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློངས་སུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་འཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བཱི་ས་འཚམས་ནི། ། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་གསུམ་ཚང་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ ངོས་བཟུང་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། རང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་ལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་ རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ། ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་པ་སྟེ། །རྟོག་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;64]</span> མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུ་འང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་ རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་ དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་ བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་པ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ཟློག་པར་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེ་འང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྦྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་འཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;64]</span> མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུ་འང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་ རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་ དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་ བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་པ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ཟློག་པར་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེ་འང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྦྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་འཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;65]</span> ༄༅། །རྣམས་ནི་དབུགས་བྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ།། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་དུ་རི་བོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་སླད་མེད་པར་སྣང་པ་སྣང་ཐོག། རིག་པ་རིག་ ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དིར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། རླུང་ནས་ རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་པ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་ལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བ་རིན། །ཨ་ཏི་རང་བཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །སྣང་བ་རང་བཞག་གཞིར་ཤར་བས། །བཙོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡོ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་པས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་པར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཟུང་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་པ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;65]</span> ༄༅། །རྣམས་ནི་དབུགས་བྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ།། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་དུ་རི་བོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་སླད་མེད་པར་སྣང་པ་སྣང་ཐོག། རིག་པ་རིག་ ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དིར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། རླུང་ནས་ རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་པ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་ལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བ་རིན། །ཨ་ཏི་རང་བཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །སྣང་བ་རང་བཞག་གཞིར་ཤར་བས། །བཙོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡོ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་པས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་པར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཟུང་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་པ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;66]</span> བའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་ གང་ཟག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག། བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག། བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ རང་སར་དག། ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་པ་རང་སར་དག། ཟག་མེད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག། ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ།། ༈ །།དོན་བཞི་པ་ འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;66]</span> བའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་ གང་ཟག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག། བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག། བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ རང་སར་དག། ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་པ་རང་སར་དག། ཟག་མེད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག། ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ།། ༈ །།དོན་བཞི་པ་ འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;67]</span> ༄༅། །རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་མ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་བསྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ།། དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བས་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚུལ་བས་བྱས་པ་མ་བྱུང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པ། ས་རིག་པ་ གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་སླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དམ་པས། །རྩོལ་བསྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །ཐུགས་ཀར་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། ། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་སྤྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;67]</span> ༄༅། །རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་མ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་བསྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ།། དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བས་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚུལ་བས་བྱས་པ་མ་བྱུང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པ། ས་རིག་པ་ གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་སླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དམ་པས། །རྩོལ་བསྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །ཐུགས་ཀར་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། ། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་སྤྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;68]</span> གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་པའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས།། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ བཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐང་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ།། དེ་འང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག། བློ་ཚོགས་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་ངག། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག། རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།རྒྱུ་ རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་པ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;68]</span> གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་པའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས།། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ བཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐང་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ།། དེ་འང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག། བློ་ཚོགས་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་ངག། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག། རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།རྒྱུ་ རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་པ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;69]</span> ༄༅། །ཅེས་གསུངས་སོ།། འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ།། །།ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ སྟེ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། ༒ །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;69]</span> ༄༅། །ཅེས་གསུངས་སོ།། འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ།། །།ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ སྟེ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། ༒ །།
</div>
</div>
= Critical edition =
= Critical edition =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (254 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (254 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད།
<div style="font-size:90%;border-left:3px solid #c8ccd1;padding-left:0
</div>
<div class="lcp-app"><span class="lcp-bo" lang="bo">དེའི་ངང་ལས་<b>སད</b>་རྒྱུ་བྱུང</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">སང</span> <
</div>
</div>
<div class="lcp-app"><span class="lcp-bo" lang="bo">སོང་བ་ནི་<b>ཀློང</b>་དྲུག་ལས</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">སོང</span> <span style="font-family:sans-serif;font-size:90%;color:#54595d">P</span> · <span class="lcp-bo" lang="bo">བའི་སེམས་ཉིད་<b>ལ</b>་དམིགས་བྱེད</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">ལས</span> <span style="font-family:sans-serif;font-size:90%;color:#54595d">W K</span> · <span class="lcp-bo" lang="bo">རྣམས་རང་སར་<b>དག</b>་གཟུགས་སུ</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">དང</span> <span style="font-family:sans-serif;font-size:90%;color:#54595d">A D</span> · <span class="lcp-bo" lang="bo">བའི་སེམས་ཉིད་<b>ལ</b>་ཉོན་མོངས</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">པ</span> <span style="font-family:sans-serif;font-size:90%;color:#54595d">D T</span></div>
= Translation =
= Translation =
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div><span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span>
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div><span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span>
the aspects of the forms, sounds, and smells of one's surroundings are known without being obstructed; and if one were to say that one has not gone to sleep, one may be woken from that state by conditions. That is, apart from the mere ceasing of thoughts as compared with daytime appearances, the appearing aspect is clear just as it is. Moreover, of the six collections of consciousness, the mental consciousness (yid shes) has ceased, while the consciousnesses (rnam shes) of the five doors are clear without having ceased. When the mental consciousness has sunk into luminosity, the wind has entered the central channel,
the aspects of the forms, sounds, and smells of one's surroundings are known without being obstructed; and if one were to say that one has not gone to sleep, one may be woken from that state by conditions. That is, apart from the mere ceasing of thoughts as compared with daytime appearances, the appearing aspect is clear just as it is. Moreover, of the six collections of consciousness, the mental consciousness (yid shes) has ceased, while the consciousnesses (rnam shes) of the five doors are clear without having ceased. When the mental consciousness has sunk into luminosity, the wind has entered the central channel,


Line 382: Line 407:
By nature, the luminosity of bliss is present at the time of the coemergent joy of union (snyoms 'jug).
By nature, the luminosity of bliss is present at the time of the coemergent joy of union (snyoms 'jug).


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span>
The luminosity of clarity is present when samādhi has merged day and night. The luminosity of nonconceptuality is present when the mind's grasping thoughts have subsided. These are present at other times as well, but then they are difficult to identify, whereas at those times the example is clear and the meaning is easy to know. From the luminosity of bliss arise the experiences of being unable to bear parting from samādhi and of appearances dawning as joy and bliss. From the luminosity of clarity one sees smoke, mirages, fireflies, clouds, lightning, blazing flames, the moon, Rāhu, the form of a black jewel, appearances of the five lights, spheres, the kāyas of deities, living beings, and many buddha fields; one sees outer forms even while they are blocked off by coarse matter; one becomes able to pass straight through the walls and enclosures from within the meditation hut, and so forth; and many eyes (spyan) and superknowledges (mngon shes) arise. From the luminosity of nonconceptuality dawn immeasurable experiences: samādhi merging day and night; whatever appears fading away into nonthought when one looks at it; passing into nonthought without retaining anything of whatever is said; and the sense of constantly abiding in the state of space. Since these are evidently established also by the valid cognition (tshad ma) of definite experience, this is a profound key point.
The luminosity of clarity is present when samādhi has merged day and night. The luminosity of nonconceptuality is present when the mind's grasping thoughts have subsided. These are present at other times as well, but then they are difficult to identify, whereas at those times the example is clear and the meaning is easy to know. From the luminosity of bliss arise the experiences of being unable to bear parting from samādhi and of appearances dawning as joy and bliss. From the luminosity of clarity one sees smoke, mirages, fireflies, clouds, lightning, blazing flames, the moon, Rāhu, the form of a black jewel, appearances of the five lights, spheres, the kāyas of deities, living beings, and many buddha fields; one sees outer forms even while they are blocked off by coarse matter; one becomes able to pass straight through the walls and enclosures from within the meditation hut, and so forth; and many eyes (spyan) and superknowledges (mngon shes) arise. From the luminosity of nonconceptuality dawn immeasurable experiences: samādhi merging day and night; whatever appears fading away into nonthought when one looks at it; passing into nonthought without retaining anything of whatever is said; and the sense of constantly abiding in the state of space. Since these are evidently established also by the valid cognition (tshad ma) of definite experience, this is a profound key point.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span>
If one does not blend meditative equipoise with sleep, one sits cross-legged and,
If one does not blend meditative equipoise with sleep, one sits cross-legged and,


directing the eyes for a while into intermediate space, when cognition has become clear, limpid, and distinct, one lowers the eyes slightly and looks straight ahead, whereupon a fresh experience dawns. Identifying it and meditating within its state, that clarity of naturally clear awareness, resembling the sky, is the luminosity of clarity; and through familiarization (goms pa) with that state, appearances and mind become evenly open, without any gap, as if they had become a single space—this is its experience. Immeasurable experiences occur, such as the sense of being within the basic space of the sky and, at times, the sense that body and mind have separated. At that time countless appearances of rainbow light, spheres, and kāyas also dawn; this is called the outer luminosity of color, the natural radiance of the clarity of the five winds (rlung lnga). From the luminosity of color one sees the subtle particles and inner organs of one's own body, day and night appear alike, and one also sees the insides of others' bodies, and whatever activities sentient beings perform in the realms and regions, their dying and transmigrating, and their taking birth. Second, postattainment is what is called "rising from meditative equipoise": having risen from that state, one views these outer appearances as living beings, plants and trees, and the elements appearing within the vivid, translucent forms of the five lights;
directing the eyes for a while into intermediate space, when cognition has become clear, limpid, and distinct, one lowers the eyes slightly and looks straight ahead, whereupon a fresh experience dawns. Identifying it and meditating within its state, that clarity of naturally clear awareness, resembling the sky, is the luminosity of clarity; and through familiarization (goms pa) with that state, appearances and mind become evenly open, without any gap, as if they had become a single space—this is its experience. Immeasurable experiences occur, such as the sense of being within the basic space of the sky and, at times, the sense that body and mind have separated. At that time countless appearances of rainbow light, spheres, and kāyas also dawn; this is called the outer luminosity of color, the natural radiance of the clarity of the five winds (rlung lnga). From the luminosity of color one sees the subtle particles and inner organs of one's own body, day and night appear alike, and one also sees the insides of others' bodies, and whatever activities sentient beings perform in the realms and regions, their dying and transmigrating, and their taking birth. Second, postattainment is what is called "rising from meditative equipoise": having risen from that state, one views these outer appearances as living beings, plants and trees, and the elements appearing within the vivid, translucent forms of the five lights;


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span>
one views them as the eight similes of illusion; one views them as like space; and, blending this with the experience of a moment before, one trains evenly in the single state of empty clarity, appearing yet without grasping—this is the authentic key point. Second, gathering the sense faculties into their abode at dusk: sitting cross-legged, within the central channel from the secret place up to the aperture of Brahmā (tshangs bug) white A's abide stacked like piled coins; one meditates that all of them, from below upward, dissolve one into the next as far as the aperture of Brahmā, and finally one settles the mind, with everything, in the state of space. Third, placing objects of knowledge into the vase at midnight: when going to sleep, one lies in the lion's sleeping posture, focuses on the lamp of the five lights within the heart, and sleeps. Fourth, making primordial wisdom clear at dawn: directing the gaze (lta stangs) upward with the lion's gaze,
one views them as the eight similes of illusion; one views them as like space; and, blending this with the experience of a moment before, one trains evenly in the single state of empty clarity, appearing yet without grasping—this is the authentic key point. Second, gathering the sense faculties into their abode at dusk: sitting cross-legged, within the central channel from the secret place up to the aperture of Brahmā (tshangs bug) white A's abide stacked like piled coins; one meditates that all of them, from below upward, dissolve one into the next as far as the aperture of Brahmā, and finally one settles the mind, with everything, in the state of space. Third, placing objects of knowledge into the vase at midnight: when going to sleep, one lies in the lion's sleeping posture, focuses on the lamp of the five lights within the heart, and sleeps. Fourth, making primordial wisdom clear at dawn: directing the gaze (lta stangs) upward with the lion's gaze,


one holds the mind on a single white A hovering in the space a bow's length above the crown of the head. At first the A is clear; then that too is no more, and, without any other thought stirring, a clear, limpid distinctness dawns; one meditates within that state. Since these are key points of great importance for experiential practice, one should apply oneself to them with the utmost diligence. Fifth, transference has three divisions: the best, transference from luminosity; the middling, transference from the illusory body; and the least, transference from body and speech. Moreover, these are not three destinations of transference, but three degrees of mental capacity in the one who transfers.
one holds the mind on a single white A hovering in the space a bow's length above the crown of the head. At first the A is clear; then that too is no more, and, without any other thought stirring, a clear, limpid distinctness dawns; one meditates within that state. Since these are key points of great importance for experiential practice, one should apply oneself to them with the utmost diligence. Fifth, transference has three divisions: the best, transference from luminosity; the middling, transference from the illusory body; and the least, transference from body and speech. Moreover, these are not three destinations of transference, but three degrees of mental capacity in the one who transfers.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span>
Some construe them as three &#91;destinations&#93; transferred to, but that is a different matter. Here, if one has oneself mastered luminosity, then at the time of death, from within that state, one brings awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the basic space of phenomena. If one has mastered the illusory body, then at the time of death, from within the state of the illusory body, one casts awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena; thereby one seizes the illusory body of the intermediate state (bar do) and attains buddhahood. If one has mastered neither of these, one aligns the key points of the three—body, speech, and mind—with the channels and winds and transfers through the aperture of Brahmā. The Reverberation of Sound says:
Some construe them as three &#91;destinations&#93; transferred to, but that is a different matter. Here, if one has oneself mastered luminosity, then at the time of death, from within that state, one brings awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the basic space of phenomena. If one has mastered the illusory body, then at the time of death, from within the state of the illusory body, one casts awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena; thereby one seizes the illusory body of the intermediate state (bar do) and attains buddhahood. If one has mastered neither of these, one aligns the key points of the three—body, speech, and mind—with the channels and winds and transfers through the aperture of Brahmā. The Reverberation of Sound says:


Line 412: Line 437:
the respective elements being inwardly
the respective elements being inwardly


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span>
concordant,<br />
concordant,<br />
it is accomplished by the directing of body, speech, and mind.<br />
it is accomplished by the directing of body, speech, and mind.<br />
Line 429: Line 454:
the key point of the union of realization that is put into practice in this life, and the instruction on the actual intermediate state. First: in general the divisions of the intermediate state are many, but here, in view of the purpose of this context, from among the four topics—the intermediate state of birth and death, the intermediate state of dream, the intermediate state of the nature of phenomena, and the intermediate state of becoming (srid pa)—one trains the skill of the instructions in the first two. By becoming familiar during the day with the key points of the illusory body and luminosity and with the way the intermediate state arises, mastery in dream is the certain measure of liberation in the intermediate state. Moreover, if this is condensed into a single key point: one does not deliberately reject what is present; one does not deliberately produce what is absent; one does not manifestly cling to what is present; one does not fret over what is absent. With regard to any activity or rest, any good or bad, any mode of appearance, or any grasping thought whatsoever, one does not pursue the trail of the past, one does not go out to meet the future, and, without cultivating in the mind-stream the habitual
the key point of the union of realization that is put into practice in this life, and the instruction on the actual intermediate state. First: in general the divisions of the intermediate state are many, but here, in view of the purpose of this context, from among the four topics—the intermediate state of birth and death, the intermediate state of dream, the intermediate state of the nature of phenomena, and the intermediate state of becoming (srid pa)—one trains the skill of the instructions in the first two. By becoming familiar during the day with the key points of the illusory body and luminosity and with the way the intermediate state arises, mastery in dream is the certain measure of liberation in the intermediate state. Moreover, if this is condensed into a single key point: one does not deliberately reject what is present; one does not deliberately produce what is absent; one does not manifestly cling to what is present; one does not fret over what is absent. With regard to any activity or rest, any good or bad, any mode of appearance, or any grasping thought whatsoever, one does not pursue the trail of the past, one does not go out to meet the future, and, without cultivating in the mind-stream the habitual


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span>
tendencies of the present together with their antidotes, one is loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned; and by engaging with appearances as they are directly encountered—arising and leaving no trace—appearances are liberated right upon appearing, and grasping at them as entities is purified. This liberation right upon appearing is like a small bird carried off by a hawk. Movement ('gyu ba) is liberated right upon moving, vanishing of itself without a trace; this is like a breeze fading in intermediate space. Appearance and cognition are liberated into nonduality, with no division of outer and inner; this is like water dissolving into water. By realizing thus, the clinging of habitual tendencies is cut through. The Six Expanses says: "If a person does not pursue the trail of the past, does not summon the future, and leaves present cognition fresh as it is, then &#91;earlier and later&#93; mingle without before or after; this is called 'the essential nature (ngo bo nyid) gathered into one,' and it is the yoga of realizing the three times as equality (mnyam pa nyid)."
tendencies of the present together with their antidotes, one is loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned; and by engaging with appearances as they are directly encountered—arising and leaving no trace—appearances are liberated right upon appearing, and grasping at them as entities is purified. This liberation right upon appearing is like a small bird carried off by a hawk. Movement ('gyu ba) is liberated right upon moving, vanishing of itself without a trace; this is like a breeze fading in intermediate space. Appearance and cognition are liberated into nonduality, with no division of outer and inner; this is like water dissolving into water. By realizing thus, the clinging of habitual tendencies is cut through. The Six Expanses says: "If a person does not pursue the trail of the past, does not summon the future, and leaves present cognition fresh as it is, then &#91;earlier and later&#93; mingle without before or after; this is called 'the essential nature (ngo bo nyid) gathered into one,' and it is the yoga of realizing the three times as equality (mnyam pa nyid)."


Line 436: Line 461:
increase (mched pa), attainment (thob pa), and near-attainment (nye bar thob pa)—dawns in the first, second, third, and fourth instants. The yogin who has previously grown familiar with luminosity
increase (mched pa), attainment (thob pa), and near-attainment (nye bar thob pa)—dawns in the first, second, third, and fourth instants. The yogin who has previously grown familiar with luminosity


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span>
recognizes it there, and the mother and child luminosities mingle; in a single instant he passes unimpededly upward into the basic space of the primordially pure dharmakāya. Among those who do not recognize it there, those of middling faculties are liberated in the intermediate state of becoming (srid pa'i bar do) through the arising of the illusory body of the yidam deity (yi dam lha), and those of the lowest faculties carry on the continuity of their good karma, so that in the next life, having met with the unsurpassed Dharma, they are certain to be liberated. The Magical Net (sgyu 'phrul) says: "Even if liberation is not attained in this birth, in another birth, in existence, liberation will be attained." In the common system too it is explained that those who have faith in reality are liberated in a later life; as the Four Hundred (bzhi brgya pa) says: "If one who knows reality does not attain nirvāṇa here, he will certainly attain it without effort in another birth, just as with karma." With these and the points that follow from them, the meditative concentration of the Great Vehicle has been explained.
recognizes it there, and the mother and child luminosities mingle; in a single instant he passes unimpededly upward into the basic space of the primordially pure dharmakāya. Among those who do not recognize it there, those of middling faculties are liberated in the intermediate state of becoming (srid pa'i bar do) through the arising of the illusory body of the yidam deity (yi dam lha), and those of the lowest faculties carry on the continuity of their good karma, so that in the next life, having met with the unsurpassed Dharma, they are certain to be liberated. The Magical Net (sgyu 'phrul) says: "Even if liberation is not attained in this birth, in another birth, in existence, liberation will be attained." In the common system too it is explained that those who have faith in reality are liberated in a later life; as the Four Hundred (bzhi brgya pa) says: "If one who knows reality does not attain nirvāṇa here, he will certainly attain it without effort in another birth, just as with karma." With these and the points that follow from them, the meditative concentration of the Great Vehicle has been explained.


Third, the enlightened intent of the sugata has two parts. The brief presentation: Self-Arising Awareness says: "The enlightened intent of the tathāgata should be known as the vault of the sky. When one has grown familiar with that, the appearances of primordial wisdom arise freely. The genuine path, too, is like this." The extensive explanation: the Union of Sun and Moon says: "The
Third, the enlightened intent of the sugata has two parts. The brief presentation: Self-Arising Awareness says: "The enlightened intent of the tathāgata should be known as the vault of the sky. When one has grown familiar with that, the appearances of primordial wisdom arise freely. The genuine path, too, is like this." The extensive explanation: the Union of Sun and Moon says: "The


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span>
sugata's enlightened intent is twofold: by leaving things uncontrived, stirring and sensing cease; by looking without meditating, the measure of warmth is found." Moreover, since with regard to the appearances of the mother, the nature of phenomena (chos nyid ma), there is neither hope nor fear, neither projecting nor gathering, the enlightened intent, in the great absence of any division between meditative equipoise and post-attainment, is without interval—the yoga of the continuous river: in the nature of space, which has neither limit nor center, one rests in a single all-encompassing expanse, without distraction or nondistraction. At this time it is called "the meditation of the union of day and night": day is the aspect of nirvāṇa, night the aspect of saṃsāra, and since they arise without any distinction between day and night, meditative experience has nothing that is clear by day and nothing that is unclear by night—it has become wholly seamless.
sugata's enlightened intent is twofold: by leaving things uncontrived, stirring and sensing cease; by looking without meditating, the measure of warmth is found." Moreover, since with regard to the appearances of the mother, the nature of phenomena (chos nyid ma), there is neither hope nor fear, neither projecting nor gathering, the enlightened intent, in the great absence of any division between meditative equipoise and post-attainment, is without interval—the yoga of the continuous river: in the nature of space, which has neither limit nor center, one rests in a single all-encompassing expanse, without distraction or nondistraction. At this time it is called "the meditation of the union of day and night": day is the aspect of nirvāṇa, night the aspect of saṃsāra, and since they arise without any distinction between day and night, meditative experience has nothing that is clear by day and nothing that is unclear by night—it has become wholly seamless.


The second point, the pith instructions for this, the method of leaving the ocean as it is (rgya mtsho cog gzhag): the vital essence of the fluid of the eyes is called "the ocean," and because one leaves it without moving it, this is called "leaving the ocean as it is." Moreover, if one does not meditate, one does not meditate; but whenever one does meditate, the key point is to gaze wide-eyed and alert without blinking. When one does this, then just as, for example, all the reflections of planets, stars, and so forth that appear in the ocean, present vividly and transparently, exist as objects that appear but not as objects that are apprehended, and so do not stain the ocean, so too all the outer appearances that arise in the yogin's field of vision, though they appear to perception,
The second point, the pith instructions for this, the method of leaving the ocean as it is (rgya mtsho cog gzhag): the vital essence of the fluid of the eyes is called "the ocean," and because one leaves it without moving it, this is called "leaving the ocean as it is." Moreover, if one does not meditate, one does not meditate; but whenever one does meditate, the key point is to gaze wide-eyed and alert without blinking. When one does this, then just as, for example, all the reflections of planets, stars, and so forth that appear in the ocean, present vividly and transparently, exist as objects that appear but not as objects that are apprehended, and so do not stain the ocean, so too all the outer appearances that arise in the yogin's field of vision, though they appear to perception,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span>
since cognition does not stray onto the appearance, do not exist as apprehended objects, and one is not stained by them. Outer appearances do not stain cognition; inner cognition does not grasp appearances; and since the connection between appearance and cognition is severed, apprehended and apprehender clear away into objectlessness. This is called "the meditation in which the six collections of consciousness are left loose."
since cognition does not stray onto the appearance, do not exist as apprehended objects, and one is not stained by them. Outer appearances do not stain cognition; inner cognition does not grasp appearances; and since the connection between appearance and cognition is severed, apprehended and apprehender clear away into objectlessness. This is called "the meditation in which the six collections of consciousness are left loose."


This has two parts: the actual meditation and the cutting off of the points of deviation (gol sa). The actual meditation is to press wind and mind at the key point and leave cognition in its own place. The Reverberation of Sound says: "What is called meditation is that, the mind abiding, outer and inner movement is cut off; it is the ceasing of apprehended and apprehender." And the Tantra Without Letters (yi ge med pa) says: "Primordially uncontrived, self-arisen (rang byung), left as it is, unaltered by appearances, uncontrived by the intellect—when it abides in the sky of the nature of phenomena, this is taught as the enlightened intent. The primordial wisdom of the dharmakāya, having cast off all thinking—when there is nothing that moves, this is the enlightened intent of meditation. When one does not grasp at any direction as an object of focus, then, like planets and stars arising in the ocean, the aspect of clarity, without grasping, is unceasing: such is the way the enlightened intent abides." At that time one is perfected in the enlightened intent of the nature of phenomena primordially left as it is (ye gzhag). The Six Expanses says: "In mind itself, which is present as purity, the objects of the five doors are naturally pure; like undisturbed water that is clear, appearances, in their own place, are perfected."
This has two parts: the actual meditation and the cutting off of the points of deviation (gol sa). The actual meditation is to press wind and mind at the key point and leave cognition in its own place. The Reverberation of Sound says: "What is called meditation is that, the mind abiding, outer and inner movement is cut off; it is the ceasing of apprehended and apprehender." And the Tantra Without Letters (yi ge med pa) says: "Primordially uncontrived, self-arisen (rang byung), left as it is, unaltered by appearances, uncontrived by the intellect—when it abides in the sky of the nature of phenomena, this is taught as the enlightened intent. The primordial wisdom of the dharmakāya, having cast off all thinking—when there is nothing that moves, this is the enlightened intent of meditation. When one does not grasp at any direction as an object of focus, then, like planets and stars arising in the ocean, the aspect of clarity, without grasping, is unceasing: such is the way the enlightened intent abides." At that time one is perfected in the enlightened intent of the nature of phenomena primordially left as it is (ye gzhag). The Six Expanses says: "In mind itself, which is present as purity, the objects of the five doors are naturally pure; like undisturbed water that is clear, appearances, in their own place, are perfected."


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span>
So it is said.
So it is said.


Second, cutting off the points of deviation. Furthermore, if the six collections of consciousness cease and one goes into a state without mindfulness, one has gone one-sidedly into calm abiding (zhi gnas), and so it is a point of deviation. If one goes off into proliferation and agitation, vastly diffuse, it is a point of deviation. If one does not find the natural radiance of deep clarity (gting gsal), it is a point of deviation. If one holds to one-pointedness as though to a tethering stake, it is a point of deviation. In short, one should know that all those other than the meditation of awareness that is naturally clear, freed from all confines, without grasping, and naturally abiding are points of deviation. The Reverberation of Sound says: "The meditation that abides at the head: while the doors of the sense faculties are clear, there is no moving into the thoughts of the mental faculty; the mental faculty that engages in cognition itself does not stray outward at all." Moreover, cognition is not stained by appearances, and appearances are not engaged by cognition; in the clear, limpid distinctness of the nature, without the tethering stake of one-pointed grasping, what is vast, wide open, unconfined, a great natural clearing, utterly open—this is the meditation of self-arisen primordial wisdom (rang byung ye shes). The same text says: "The way the defining characteristic of meditation appears: in awareness whose defining characteristic is empty clarity, the nature is mixed with nothing at all; the extremes of apprehended and apprehender are exhausted, and the own face of the nature of phenomena is pure." Incidentally, as for the faults of not meditating, the same text says: "The faults of not
Second, cutting off the points of deviation. Furthermore, if the six collections of consciousness cease and one goes into a state without mindfulness, one has gone one-sidedly into calm abiding (zhi gnas), and so it is a point of deviation. If one goes off into proliferation and agitation, vastly diffuse, it is a point of deviation. If one does not find the natural radiance of deep clarity (gting gsal), it is a point of deviation. If one holds to one-pointedness as though to a tethering stake, it is a point of deviation. In short, one should know that all those other than the meditation of awareness that is naturally clear, freed from all confines, without grasping, and naturally abiding are points of deviation. The Reverberation of Sound says: "The meditation that abides at the head: while the doors of the sense faculties are clear, there is no moving into the thoughts of the mental faculty; the mental faculty that engages in cognition itself does not stray outward at all." Moreover, cognition is not stained by appearances, and appearances are not engaged by cognition; in the clear, limpid distinctness of the nature, without the tethering stake of one-pointed grasping, what is vast, wide open, unconfined, a great natural clearing, utterly open—this is the meditation of self-arisen primordial wisdom (rang byung ye shes). The same text says: "The way the defining characteristic of meditation appears: in awareness whose defining characteristic is empty clarity, the nature is mixed with nothing at all; the extremes of apprehended and apprehender are exhausted, and the own face of the nature of phenomena is pure." Incidentally, as for the faults of not meditating, the same text says: "The faults of not


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span>
having meditated: because the defining characteristics of saṃsāra manifestly appear, there are self and other—object and cognition—views together with words, and objects together with objects of focus, and the afflictions will bind one to a self. The path of the buddhas, too, will be lost, the nature of the fruition will not be known, there will be no ground of the equality of all phenomena, self-awareness will be bound within the three realms, and one will fall into the downfall accompanied by thought." Therefore one should strive in meditation.
having meditated: because the defining characteristics of saṃsāra manifestly appear, there are self and other—object and cognition—views together with words, and objects together with objects of focus, and the afflictions will bind one to a self. The path of the buddhas, too, will be lost, the nature of the fruition will not be known, there will be no ground of the equality of all phenomena, self-awareness will be bound within the three realms, and one will fall into the downfall accompanied by thought." Therefore one should strive in meditation.


Third, the arising of the nature of phenomena in which appearance and existence are settled in the ground, which is its enlightened intent. Earlier, under what was called "raising the ground," whatever appeared was in every case made into the path by examination and analysis; at this stage, elaboration having been brought to its measure, one is liberated into natural resting, because one does not move from the way the actual ground abides and is able to remain upon it. The Six Expanses says: "In mind itself without thought, through unheld, unceasing self-appearance, one recognizes the object of clear self-awareness: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent of the great settling in the ground. In mind itself without thinking, the appearance that is naturally abiding and spontaneously diffuse: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent in which the four sounds (sgra bzhi) turn back of themselves. In mind itself without
Third, the arising of the nature of phenomena in which appearance and existence are settled in the ground, which is its enlightened intent. Earlier, under what was called "raising the ground," whatever appeared was in every case made into the path by examination and analysis; at this stage, elaboration having been brought to its measure, one is liberated into natural resting, because one does not move from the way the actual ground abides and is able to remain upon it. The Six Expanses says: "In mind itself without thought, through unheld, unceasing self-appearance, one recognizes the object of clear self-awareness: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent of the great settling in the ground. In mind itself without thinking, the appearance that is naturally abiding and spontaneously diffuse: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent in which the four sounds (sgra bzhi) turn back of themselves. In mind itself without


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span>
mindfulness, the appearance in which what moves is naturally pure: this I, Samantabhadra, have taught as the meditative concentration in which grasping is naturally pure."
mindfulness, the appearance in which what moves is naturally pure: this I, Samantabhadra, have taught as the meditative concentration in which grasping is naturally pure."


Fourth, its fruition. Because the afflictions are sealed with their own seal, that aspect of the afflictions' natural purity arises as primordial wisdom, and everything that appears as the various phenomena of the signs of appearance is liberated, naked in natural clarity, within the state of the dharmakāya. The Six Expanses says: "In mind itself established just as it settles, the great settling in the ground is pure in its own place. In mind itself of great direct descent, appearances are directly pure in their own place. In mind itself appearing as 'it is,' false words are pure in their own place. In mind itself appearing as nonexistent, taking what is not given is pure in its own place. In mind itself of 'is' and 'is not,' unchaste conduct is pure in its own place. In mind itself without straying, idle chatter is pure in its own place. In mind itself appearing toward objects, words of slander are pure in their own place. In mind itself appearing as movement, wrong desires are pure in their own place. In mind itself primordially pure (ka nas dag pa), even the taking of life is pure in its own place. In mind itself appearing as conditions, covetous thoughts are pure in their own place. In mind itself appearing as fruition, malicious thoughts are pure in their own place.
Fourth, its fruition. Because the afflictions are sealed with their own seal, that aspect of the afflictions' natural purity arises as primordial wisdom, and everything that appears as the various phenomena of the signs of appearance is liberated, naked in natural clarity, within the state of the dharmakāya. The Six Expanses says: "In mind itself established just as it settles, the great settling in the ground is pure in its own place. In mind itself of great direct descent, appearances are directly pure in their own place. In mind itself appearing as 'it is,' false words are pure in their own place. In mind itself appearing as nonexistent, taking what is not given is pure in its own place. In mind itself of 'is' and 'is not,' unchaste conduct is pure in its own place. In mind itself without straying, idle chatter is pure in its own place. In mind itself appearing toward objects, words of slander are pure in their own place. In mind itself appearing as movement, wrong desires are pure in their own place. In mind itself primordially pure (ka nas dag pa), even the taking of life is pure in its own place. In mind itself appearing as conditions, covetous thoughts are pure in their own place. In mind itself appearing as fruition, malicious thoughts are pure in their own place.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span>
In mind itself appearing as sound, sounds are pure in their own place. In mind itself appearing as form, the aspects of apprehending ('dzin pa) are pure in their own place. In mind itself appearing as smell, the aspects of cognition are pure in their own place. In mind itself appearing as taste itself, the experiencing cognition is pure in its own place. In mind itself appearing as touch, the cognition of tangibles is pure in its own place."
In mind itself appearing as sound, sounds are pure in their own place. In mind itself appearing as form, the aspects of apprehending ('dzin pa) are pure in their own place. In mind itself appearing as smell, the aspects of cognition are pure in their own place. In mind itself appearing as taste itself, the experiencing cognition is pure in its own place. In mind itself appearing as touch, the cognition of tangibles is pure in its own place."


Line 473: Line 498:
The first has two parts: the detailed classification of the view in general, and identifying the meaning of our own view. The first has three: nature, divisions, and boundaries (sa mtshams). The nature of the view is that it is connected with the intellect that realizes that appearance and existence, the environment and its inhabitants (snod bcud), abide as liberated from the very beginning. The Reverberation of Sound says: "Since there is nothing in the environment and its inhabitants that the nature of the view does not pervade, everything whatsoever is liberated. Liberated phenomena are free of full maturation (rnam smin). Apart from the nature of phenomena that is whatever appears itself, there is no contrived nature of phenomena elsewhere. However one acts, nonconceptuality arises. Without rejecting or adopting, it is self-appearance." When divided,
The first has two parts: the detailed classification of the view in general, and identifying the meaning of our own view. The first has three: nature, divisions, and boundaries (sa mtshams). The nature of the view is that it is connected with the intellect that realizes that appearance and existence, the environment and its inhabitants (snod bcud), abide as liberated from the very beginning. The Reverberation of Sound says: "Since there is nothing in the environment and its inhabitants that the nature of the view does not pervade, everything whatsoever is liberated. Liberated phenomena are free of full maturation (rnam smin). Apart from the nature of phenomena that is whatever appears itself, there is no contrived nature of phenomena elsewhere. However one acts, nonconceptuality arises. Without rejecting or adopting, it is self-appearance." When divided,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span>
there are three: the view of words and meaning, the enumerated view (rnam grangs pa'i lta ba), and the view of the nature. The first, the view of words, consists of seven assertions made through the intellectual speculation (yid dpyod) of each &#91;system&#93;: asserting that it is primordially free of activity (bya bral); asserting that it is effortlessly and primordially liberated; asserting dissimilar categories in dependence on guiding the stages of the intellect from higher to higher; asserting that it transcends virtue and sin; asserting the great unmade and unarisen; asserting the great unaltered natural purity; and asserting great self-arising and self-liberation. The view of meaning is viewing awareness directly upon itself. The same text says: "Here the view is of two kinds: the view of words and the view of meaning. From the seven stages of the view of words, each one's assertion is made into an intellectual position: free of activity and without effort; gradual entry that draws out the distinction between self and others; taking life free of virtue and sin; unmade, without any place of arising; unaltered, appearances naturally pure; and afflictions in natural resting (rang gzhag) asserted to be liberated. As for the meaning, in the direct perception of the nature of phenomena (chos nyid mngon sum), one views it not by means of wisdom but as the very domain of the sense faculties." The view of words is a summary of the general view of the Mind and Expanse &#91;Classes&#93; (sems klong) of the Great Perfection. Second, the enumerated view comprises the individual views of the nine stages.
there are three: the view of words and meaning, the enumerated view (rnam grangs pa'i lta ba), and the view of the nature. The first, the view of words, consists of seven assertions made through the intellectual speculation (yid dpyod) of each &#91;system&#93;: asserting that it is primordially free of activity (bya bral); asserting that it is effortlessly and primordially liberated; asserting dissimilar categories in dependence on guiding the stages of the intellect from higher to higher; asserting that it transcends virtue and sin; asserting the great unmade and unarisen; asserting the great unaltered natural purity; and asserting great self-arising and self-liberation. The view of meaning is viewing awareness directly upon itself. The same text says: "Here the view is of two kinds: the view of words and the view of meaning. From the seven stages of the view of words, each one's assertion is made into an intellectual position: free of activity and without effort; gradual entry that draws out the distinction between self and others; taking life free of virtue and sin; unmade, without any place of arising; unaltered, appearances naturally pure; and afflictions in natural resting (rang gzhag) asserted to be liberated. As for the meaning, in the direct perception of the nature of phenomena (chos nyid mngon sum), one views it not by means of wisdom but as the very domain of the sense faculties." The view of words is a summary of the general view of the Mind and Expanse &#91;Classes&#93; (sems klong) of the Great Perfection. Second, the enumerated view comprises the individual views of the nine stages.


The Reverberation of Sound says: "The enumeration of the names of expressed words:
The Reverberation of Sound says: "The enumeration of the names of expressed words:


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span>
the outer, the inner, the secret, and the unsurpassed—four views. The outer, in viewing phenomena, is the assertions of the intellect of the eight stages, which assert as &#91;true&#93; the very apprehending of intellectual speculation. By looking at the inner nature of phenomena, one sees essence and nature as illusion. By looking at the secret self-awareness, one sees them linked together as chains (lu gu rgyud). That itself is basic space and awareness (dbyings rig)." Third, the view of the nature has &#91;four&#93;: the view of abiding, in which saṃsāra and nirvāṇa have from the very beginning passed beyond sorrow (mya ngan las 'das pa); the view of pure seeing (mthong dag), which transcends cause and result, activity and effort; the view of the nature, in which appearance and existence appear as primordially liberated; and the uncontrived view, the great vast expanse of liberation from extremes (mtha' grol). The same text says: "Furthermore, the wheel of the nature of phenomena is explained. By the view of abiding, all phenomena are realized. By the pure nature, saṃsāra and nirvāṇa are distinguished. Since nothing is made, what has arisen is lost. As the genuine path, it is pervaded by emptiness. Perfectly arisen, the nature of phenomena is empty. Since there is no activity, the unarisen is perfected. Since saṃsāra is pure, it is nirvāṇa. Furthermore, the view of pure seeing is the Great Perfection, without entities and naturally pure. There is no need to make offerings to deities; there is no recitation of mantra, no austerities. What use are incense, butter lamps, and offering cakes for the deities (lha bshos)? There are no feast gatherings, tormas (gtor ma), or offerings;
the outer, the inner, the secret, and the unsurpassed—four views. The outer, in viewing phenomena, is the assertions of the intellect of the eight stages, which assert as &#91;true&#93; the very apprehending of intellectual speculation. By looking at the inner nature of phenomena, one sees essence and nature as illusion. By looking at the secret self-awareness, one sees them linked together as chains (lu gu rgyud). That itself is basic space and awareness (dbyings rig)." Third, the view of the nature has &#91;four&#93;: the view of abiding, in which saṃsāra and nirvāṇa have from the very beginning passed beyond sorrow (mya ngan las 'das pa); the view of pure seeing (mthong dag), which transcends cause and result, activity and effort; the view of the nature, in which appearance and existence appear as primordially liberated; and the uncontrived view, the great vast expanse of liberation from extremes (mtha' grol). The same text says: "Furthermore, the wheel of the nature of phenomena is explained. By the view of abiding, all phenomena are realized. By the pure nature, saṃsāra and nirvāṇa are distinguished. Since nothing is made, what has arisen is lost. As the genuine path, it is pervaded by emptiness. Perfectly arisen, the nature of phenomena is empty. Since there is no activity, the unarisen is perfected. Since saṃsāra is pure, it is nirvāṇa. Furthermore, the view of pure seeing is the Great Perfection, without entities and naturally pure. There is no need to make offerings to deities; there is no recitation of mantra, no austerities. What use are incense, butter lamps, and offering cakes for the deities (lha bshos)? There are no feast gatherings, tormas (gtor ma), or offerings;


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;129]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;129]</span>
there is no giving, no fire offering, no performing of worship. There are no six perfections and no ritual activities. Since thus there is no ground or root whatsoever, there is no killing, no taking what is not given, and no unchaste conduct; there is no view, no meditation, and no conduct. Since there is nothing to look at and nothing to analyze, what desire for meditation is there? What desire of mind is there for emptiness (stong pa) and clarity (gsal ba)? Likewise, there is no Dharma and no dharma of the buddhas. Furthermore, the view of the nature is taught: earth, water, fire, and wind, the elements, are manifest buddhahood. Uncontrived, they are great self-liberation itself. Desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment are the ground of awakening (byang chub). Conceptual thought and the conduct of karma are the confidence of realization. Saṃsāra unabandoned is the enlightened intent of the buddhas. Body, speech, and mind being limpid, the three kāyas are complete. Mind, ignorance, and delusion are the ground of the nature of phenomena. Karma, habitual tendencies, and clinging are the key point of the view. Furthermore, the uncontrived view: buddhahood not arisen from Dharma; the fruition perfected without being produced by a cause; a body taken up that conditions do not destroy; a tenet system not arisen from scripture. Through pith instructions that do not rely on the tantras, the root of nirvāṇa is cut and the fruition of saṃsāra is brought to ripeness. What is inauthentic is the impure ground. In the matrix of the six afflictions,
there is no giving, no fire offering, no performing of worship. There are no six perfections and no ritual activities. Since thus there is no ground or root whatsoever, there is no killing, no taking what is not given, and no unchaste conduct; there is no view, no meditation, and no conduct. Since there is nothing to look at and nothing to analyze, what desire for meditation is there? What desire of mind is there for emptiness (stong pa) and clarity (gsal ba)? Likewise, there is no Dharma and no dharma of the buddhas. Furthermore, the view of the nature is taught: earth, water, fire, and wind, the elements, are manifest buddhahood. Uncontrived, they are great self-liberation itself. Desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment are the ground of awakening (byang chub). Conceptual thought and the conduct of karma are the confidence of realization. Saṃsāra unabandoned is the enlightened intent of the buddhas. Body, speech, and mind being limpid, the three kāyas are complete. Mind, ignorance, and delusion are the ground of the nature of phenomena. Karma, habitual tendencies, and clinging are the key point of the view. Furthermore, the uncontrived view: buddhahood not arisen from Dharma; the fruition perfected without being produced by a cause; a body taken up that conditions do not destroy; a tenet system not arisen from scripture. Through pith instructions that do not rely on the tantras, the root of nirvāṇa is cut and the fruition of saṃsāra is brought to ripeness. What is inauthentic is the impure ground. In the matrix of the six afflictions,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;130]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;130]</span>
the seed (sa bon) of awakening is emptied. The forms of the three lower realms ripen, and even the three kāyas are held in the hand." So it says.
the seed (sa bon) of awakening is emptied. The forms of the three lower realms ripen, and even the three kāyas are held in the hand." So it says.


Line 493: Line 518:
Second, identifying our own view: it is the view of the Great Perfection, free of activity and spontaneously present. When divided, there are three. First, by looking at outer phenomena, one sees that phenomena are without nature. That is, by looking with the vajra eye at fragmentary phenomena, one sees appearances as the eight examples of illusion; and since one realizes that delusion is not truly established, there is no fear of reverting to the three realms, and so the mind is at ease. By looking with the eye of wisdom at particular phenomena,
Second, identifying our own view: it is the view of the Great Perfection, free of activity and spontaneously present. When divided, there are three. First, by looking at outer phenomena, one sees that phenomena are without nature. That is, by looking with the vajra eye at fragmentary phenomena, one sees appearances as the eight examples of illusion; and since one realizes that delusion is not truly established, there is no fear of reverting to the three realms, and so the mind is at ease. By looking with the eye of wisdom at particular phenomena,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;131]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;131]</span>
one realizes relative (kun rdzob) appearances to be groundless, great primordial purity (ye dag), and so one finds the ease of mind in which awareness has no karma or habitual tendencies. The Union of Sun and Moon says: "The outer view is like this: whoever familiarizes themselves with the absence of nature in the objects that appear as objects of focus—by this, appearance and emptiness are nondual, and the six collections of consciousness are unobstructed and loose." And Self-Arising Awareness says: "With regard to phenomena appearing as characteristics, since the eye faculty is not obstructed, the view of mind is excellent. Outer appearances are the magical display of one's own clear awareness; if, from the essence of nonconceptual clarity, they are known as the great self-arisen, that is the view that views phenomena." So it says.
one realizes relative (kun rdzob) appearances to be groundless, great primordial purity (ye dag), and so one finds the ease of mind in which awareness has no karma or habitual tendencies. The Union of Sun and Moon says: "The outer view is like this: whoever familiarizes themselves with the absence of nature in the objects that appear as objects of focus—by this, appearance and emptiness are nondual, and the six collections of consciousness are unobstructed and loose." And Self-Arising Awareness says: "With regard to phenomena appearing as characteristics, since the eye faculty is not obstructed, the view of mind is excellent. Outer appearances are the magical display of one's own clear awareness; if, from the essence of nonconceptual clarity, they are known as the great self-arisen, that is the view that views phenomena." So it says.


Second, by looking at the inner nature of phenomena, one sees with the eye of primordial wisdom that it is without nature; and since one realizes that there is no mind grasping even at self-awareness, the mind is at ease in the state of the exhaustion of phenomena (chos zad). Self-Arising Awareness says: "In unborn (skye med) awareness, the nature of phenomena, conceptual thoughts and characteristics are naturally absent. In awareness without negation or affirmation, how could there be any conduct of clinging? Realizing the nature of phenomena is to be known within the state in which there is nothing to do. If awareness free of action and agent does not fall to any side, it is called great meditation. Moreover, the means of realizing it
Second, by looking at the inner nature of phenomena, one sees with the eye of primordial wisdom that it is without nature; and since one realizes that there is no mind grasping even at self-awareness, the mind is at ease in the state of the exhaustion of phenomena (chos zad). Self-Arising Awareness says: "In unborn (skye med) awareness, the nature of phenomena, conceptual thoughts and characteristics are naturally absent. In awareness without negation or affirmation, how could there be any conduct of clinging? Realizing the nature of phenomena is to be known within the state in which there is nothing to do. If awareness free of action and agent does not fall to any side, it is called great meditation. Moreover, the means of realizing it


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;132]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;132]</span>
is as follows: "Through the wisdom of a single perception, when the depths of the intellect have gained conviction and the unborn nature of phenomena has been realized, great primordial wisdom will arise." So it says.
is as follows: "Through the wisdom of a single perception, when the depths of the intellect have gained conviction and the unborn nature of phenomena has been realized, great primordial wisdom will arise." So it says.


Line 505: Line 530:
one decides definitively that buddhahood is not attained through the words of intellectual speculation; and since one sees saṃsāra and nirvāṇa as primordially pure, as the exhaustion of phenomena, the mind is at ease. The Union of Sun and Moon says: "Whoever sees basic space and awareness thereby grows familiar with the level of buddhahood. There is no other skillful means higher than this; it is especially exalted above the grasping of intellectual speculation." And the Lion's Perfect Dynamic Energy (seng ge rtsal rdzogs) says: "The ultimate view of all buddhas does not go beyond the two, basic space and awareness." So it says. If such views are given a name, they are called "the view that cuts off the continuity of the city": the continuity of the city of the womb is cut off, and without returning to the three realms one attains buddhahood in this very life. Moreover, according to the distinctions of faculties, the best attain buddhahood in this very life, the middling in the intermediate state (bar do), and the lowest in the natural nirmāṇakāya (rang bzhin sprul sku), for the Union of Sun and Moon says: "For the best, a second birth is not needed; the middling, at the juncture between two births; the lowest are given relief, and the emanator liberates their own continua." So it says.
one decides definitively that buddhahood is not attained through the words of intellectual speculation; and since one sees saṃsāra and nirvāṇa as primordially pure, as the exhaustion of phenomena, the mind is at ease. The Union of Sun and Moon says: "Whoever sees basic space and awareness thereby grows familiar with the level of buddhahood. There is no other skillful means higher than this; it is especially exalted above the grasping of intellectual speculation." And the Lion's Perfect Dynamic Energy (seng ge rtsal rdzogs) says: "The ultimate view of all buddhas does not go beyond the two, basic space and awareness." So it says. If such views are given a name, they are called "the view that cuts off the continuity of the city": the continuity of the city of the womb is cut off, and without returning to the three realms one attains buddhahood in this very life. Moreover, according to the distinctions of faculties, the best attain buddhahood in this very life, the middling in the intermediate state (bar do), and the lowest in the natural nirmāṇakāya (rang bzhin sprul sku), for the Union of Sun and Moon says: "For the best, a second birth is not needed; the middling, at the juncture between two births; the lowest are given relief, and the emanator liberates their own continua." So it says.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;133]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;133]</span>
Second, as its pith instruction, the skillful means of leaving as it is like a mountain is this: having decisively determined everything through the view, one leaves appearances right upon their appearing and awareness right upon its being aware, without alteration or adulteration; thereby the enlightened intent of all vehicles is gathered therein, and from within that state one sees the meaning of everything, while others do not see the meaning of this. For example, just as from the summit of the king of mountains one sees all the low valleys at once, yet from the valley one does not see the summit of the mountain, so, looking from the side of the Great Perfection, primordially liberated and spontaneously present, one realizes the assertions of the nine successive vehicles within one's own system, while the other vehicles do not realize the enlightened intent of this; and it is perfected as the great total liberation of the three realms. The Six Expanses says: "In the mind itself that is there to be viewed, since appearance and existence self-arise as one, the liberation of the three realms in their own place is perfected in the great natural resting of Ati. In the mind itself that is there to be left, since appearances arise as the ground of natural resting, the view of the great leaving as it is is perfected in the manner of no seeking." So it says. Third, its enlightened intent, the total liberation of the three realms: when the yogin who has realized in this way looks, there is nothing whatever that is not liberated, for he sees it as primordially beyond bondage and liberation, as groundless great self-appearance, as the nature of a dream, an
Second, as its pith instruction, the skillful means of leaving as it is like a mountain is this: having decisively determined everything through the view, one leaves appearances right upon their appearing and awareness right upon its being aware, without alteration or adulteration; thereby the enlightened intent of all vehicles is gathered therein, and from within that state one sees the meaning of everything, while others do not see the meaning of this. For example, just as from the summit of the king of mountains one sees all the low valleys at once, yet from the valley one does not see the summit of the mountain, so, looking from the side of the Great Perfection, primordially liberated and spontaneously present, one realizes the assertions of the nine successive vehicles within one's own system, while the other vehicles do not realize the enlightened intent of this; and it is perfected as the great total liberation of the three realms. The Six Expanses says: "In the mind itself that is there to be viewed, since appearance and existence self-arise as one, the liberation of the three realms in their own place is perfected in the great natural resting of Ati. In the mind itself that is there to be left, since appearances arise as the ground of natural resting, the view of the great leaving as it is is perfected in the manner of no seeking." So it says. Third, its enlightened intent, the total liberation of the three realms: when the yogin who has realized in this way looks, there is nothing whatever that is not liberated, for he sees it as primordially beyond bondage and liberation, as groundless great self-appearance, as the nature of a dream, an


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;134]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;134]</span>
illusion, or space;
illusion, or space;


and so it is perfected as the enlightened intent of the great expanse equal to space. The Six Expanses says: "In the mind itself without the feeling of arising, the appearance of unthought special insight (lhag mthong) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent in which coming and going are exhausted.' In the mind itself without anything apprehended, the unceasing pure appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the samādhi of great display (rol pa).' In the mind itself without an apprehender, the great self-arising appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the unceasing nonconceptual enlightened intent.' In the mind itself without anguish, the appearance free of conceiving a self I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great natural resting.' In the mind itself without permanence or annihilation, the appearance free of good and bad I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent free of rejecting and adopting.' In the mind itself without adopting or discarding, the impartial self-liberated appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great all-pervasiveness (khyab gdal).'" So it says. Fourth, its fruition, the afflictions pure in their own place: at that time the afflictions, not abandoned yet not abiding, are pure in their own place, like clouds dispersing in the sky, or like water's
and so it is perfected as the enlightened intent of the great expanse equal to space. The Six Expanses says: "In the mind itself without the feeling of arising, the appearance of unthought special insight (lhag mthong) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent in which coming and going are exhausted.' In the mind itself without anything apprehended, the unceasing pure appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the samādhi of great display (rol pa).' In the mind itself without an apprehender, the great self-arising appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the unceasing nonconceptual enlightened intent.' In the mind itself without anguish, the appearance free of conceiving a self I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great natural resting.' In the mind itself without permanence or annihilation, the appearance free of good and bad I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent free of rejecting and adopting.' In the mind itself without adopting or discarding, the impartial self-liberated appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great all-pervasiveness (khyab gdal).'" So it says. Fourth, its fruition, the afflictions pure in their own place: at that time the afflictions, not abandoned yet not abiding, are pure in their own place, like clouds dispersing in the sky, or like water's


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;135]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;135]</span>
turbidity clearing: in the beginning delusion was never experienced, at present one does not abide in delusion, and in the end, since one has arrived upon what is the ground where delusion is impossible, one is called "a person who has cast off phenomena." Again, from that same text:
turbidity clearing: in the beginning delusion was never experienced, at present one does not abide in delusion, and in the end, since one has arrived upon what is the ground where delusion is impossible, one is called "a person who has cast off phenomena." Again, from that same text:


Line 533: Line 558:
The first has three: the king who has secured his seat and does not change; the populace brought to submission and not changing; and the minister taken prisoner and not changing. The first: for example, just as one of royal lineage, empowered at the crown of the head, secures his own royal seat and does not change, so awareness secures its own place and does not change from the nature of phenomena; thus it has secured its own place. The second: just as when a certain king
The first has three: the king who has secured his seat and does not change; the populace brought to submission and not changing; and the minister taken prisoner and not changing. The first: for example, just as one of royal lineage, empowered at the crown of the head, secures his own royal seat and does not change, so awareness secures its own place and does not change from the nature of phenomena; thus it has secured its own place. The second: just as when a certain king


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;136]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;136]</span>
has led an army into a country and its subjects have been brought to submission, that country's king and subjects, together with their circle, have no room to change anything, so, since the ground from which the consciousnesses of the five doors arise has been emptied, there is not even the name of saṃsāra. The third: just as, when a king's chief minister is taken prisoner by the king of another country, that king too must heed whatever the other king says, so, since the continuum of the movement of mental consciousness is cut off, awareness, its ground of arising ('char gzhi), attains its own sovereignty.
has led an army into a country and its subjects have been brought to submission, that country's king and subjects, together with their circle, have no room to change anything, so, since the ground from which the consciousnesses of the five doors arise has been emptied, there is not even the name of saṃsāra. The third: just as, when a king's chief minister is taken prisoner by the king of another country, that king too must heed whatever the other king says, so, since the continuum of the movement of mental consciousness is cut off, awareness, its ground of arising ('char gzhi), attains its own sovereignty.


Line 548: Line 573:
being neither arbitrary assertion ('dod rgyal) nor intellectual speculation,
being neither arbitrary assertion ('dod rgyal) nor intellectual speculation,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;137]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;137]</span>
the heart essence is perfected as the great utmost secret.<br />
the heart essence is perfected as the great utmost secret.<br />
In the mind itself in which there is something to focus upon,<br />
In the mind itself in which there is something to focus upon,<br />
Line 565: Line 590:
Fourth, the fruition of the self-liberation of the afflictions: at that time, whatever afflictions and hosts of thoughts arise, those very thoughts, unable to take hold and without any substance, go straight into self-dissolving and self-liberation, like a drawing on water or a snake's knot dissolving by itself. Moreover, since one is free of grasping at saṃsāra and nirvāṇa, one is called "a yogin who has passed beyond phenomena";
Fourth, the fruition of the self-liberation of the afflictions: at that time, whatever afflictions and hosts of thoughts arise, those very thoughts, unable to take hold and without any substance, go straight into self-dissolving and self-liberation, like a drawing on water or a snake's knot dissolving by itself. Moreover, since one is free of grasping at saṃsāra and nirvāṇa, one is called "a yogin who has passed beyond phenomena";


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;138]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;138]</span>
so it is called. As for feelings that arise (byung tshor) and conceptual thoughts going into self-dissolution, from the Six Expanses:
so it is called. As for feelings that arise (byung tshor) and conceptual thoughts going into self-dissolution, from the Six Expanses:


Line 590: Line 615:


== Translation notes ==
== Translation notes ==
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན… མ་སོང་བྱས་ན: MITRA ("If one engages &#91;in the practice&#93;… if one does not") misreads; Dharmamitra and Grok 4.7 take it as a plain conditional; GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1 take བྱས་ན as "if one were to say", which fits the paradox being described (asleep, yet perceiving; awake, yet able to be woken). I follow the latter.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན… མ་སོང་བྱས་ན: MITRA ("If one engages &#91;in the practice&#93;… if one does not") misreads; Dharmamitra and Grok 4.7 take it as a plain conditional; GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1 take བྱས་ན as "if one were to say", which fits the paradox being described (asleep, yet perceiving; awake, yet able to be woken). I follow the latter.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ / Adzom མི་རྟོགས་པའི: "nonconceptual" is required by the triad bliss–clarity–nonconceptuality; Adzom's རྟོགས ("realization") is an error. Text kept.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ / Adzom མི་རྟོགས་པའི: "nonconceptual" is required by the triad bliss–clarity–nonconceptuality; Adzom's རྟོགས ("realization") is an error. Text kept.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ: I read དངས as དྭངས (lucid, limpid), "the child luminosity of its own lucidity", parallel to ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ; Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Claude Fable 5.1 read it as རང་གདངས "self-radiance", which is also possible but is a different word.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ: I read དངས as དྭངས (lucid, limpid), "the child luminosity of its own lucidity", parallel to ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ; Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Claude Fable 5.1 read it as རང་གདངས "self-radiance", which is also possible but is a different word.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ: MITRA "for the most excellent", GPT-6 Astra "is supreme", Grok 4.7/Claude Fable 5.1 "by the supreme transference"; I take རབ་ཀྱིས as the instrumental agent, "by the best/those of supreme capacity", i.e. this transference is practiced by those of highest faculties.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ: MITRA "for the most excellent", GPT-6 Astra "is supreme", Grok 4.7/Claude Fable 5.1 "by the supreme transference"; I take རབ་ཀྱིས as the instrumental agent, "by the best/those of supreme capacity", i.e. this transference is practiced by those of highest faculties.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span> སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ: Gemini 3.1 Pro and Dharmamitra "divine eyes", MITRA/Grok 4.7/Claude Fable 5.1 "eyes"; rendered "eyes (spyan)", the Tibetan having no qualifier. ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ: MITRA misconstrues the syntax, making the passing through walls an example of seeing screened forms; the Tibetan lists it as a separate item, as Gemini 3.1 Pro/GPT-6 Astra/Grok 4.7/Claude Fable 5.1.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span> སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ: Gemini 3.1 Pro and Dharmamitra "divine eyes", MITRA/Grok 4.7/Claude Fable 5.1 "eyes"; rendered "eyes (spyan)", the Tibetan having no qualifier. ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ: MITRA misconstrues the syntax, making the passing through walls an example of seeing screened forms; the Tibetan lists it as a separate item, as Gemini 3.1 Pro/GPT-6 Astra/Grok 4.7/Claude Fable 5.1.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> ནང་ཁྲོལ་མཐོང: W22920 reads ནང་གྲོལ་མཐོང་བ, which yields no sense; followed the e-text/Adzom ཁྲོལ "inner organs".
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span> ནང་ཁྲོལ་མཐོང: W22920 reads ནང་གྲོལ་མཐོང་བ, which yields no sense; followed the e-text/Adzom ཁྲོལ "inner organs".
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ: MITRA "five clarified winds", Claude Fable 5.1 "the five winds growing clear as their own radiance"; read with GPT-6 Astra/Grok 4.7/Dharmamitra as "the natural radiance of the clarity of the five winds", in apposition to "outer luminosity of color". ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ: rendered "realms and regions" (not "buddha fields") since the passage concerns sentient beings' activities and rebirths, per the glossary's proviso.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span> རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ: MITRA "five clarified winds", Claude Fable 5.1 "the five winds growing clear as their own radiance"; read with GPT-6 Astra/Grok 4.7/Dharmamitra as "the natural radiance of the clarity of the five winds", in apposition to "outer luminosity of color". ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ: rendered "realms and regions" (not "buddha fields") since the passage concerns sentient beings' activities and rebirths, per the glossary's proviso.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ: Grok 4.7 "spears in a pit" misreads དོང་ཚེ (coins); followed Gemini 3.1 Pro/MITRA/GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 "piled coins". གཞུ་གང: Dharmamitra "a cubit" is incorrect; a bow's length (Gemini 3.1 Pro, MITRA, GPT-6 Astra, Grok 4.7, Claude Fable 5.1).
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ: Grok 4.7 "spears in a pit" misreads དོང་ཚེ (coins); followed Gemini 3.1 Pro/MITRA/GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 "piled coins". གཞུ་གང: Dharmamitra "a cubit" is incorrect; a bow's length (Gemini 3.1 Pro, MITRA, GPT-6 Astra, Grok 4.7, Claude Fable 5.1).
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> ཉལ་བའོ: Adzom ཉལ་པའོ, no change of meaning; e-text kept.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> ཉལ་བའོ: Adzom ཉལ་པའོ, no change of meaning; e-text kept.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> The final sentence runs onto p. 117 (…སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།); the English sentence has been completed here because of word order, and the next part should begin at ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> The final sentence runs onto p. 117 (…སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།); the English sentence has been completed here because of word order, and the next part should begin at ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་: MITRA "apply the three types differently", Grok 4.7/GPT-6 Astra "three transferences", Claude Fable 5.1 "three destinations transferred to". Following the preceding sentence's contrast (not three destinations but three capacities), I read 'phos gsum as "three &#91;places&#93; transferred to," with Claude Fable 5.1.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་: MITRA "apply the three types differently", Grok 4.7/GPT-6 Astra "three transferences", Claude Fable 5.1 "three destinations transferred to". Following the preceding sentence's contrast (not three destinations but three capacities), I read 'phos gsum as "three &#91;places&#93; transferred to," with Claude Fable 5.1.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ: rendered "the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena" (the deity that is the nature of phenomena in actuality, as opposed to a symbolic deity), with Claude Fable 5.1; MITRA/Dharmamitra "ultimate deity's body of reality" paraphrase.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ: rendered "the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena" (the deity that is the nature of phenomena in actuality, as opposed to a symbolic deity), with Claude Fable 5.1; MITRA/Dharmamitra "ultimate deity's body of reality" paraphrase.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས: Adzom reads འབྲེལ་བ་སྦྱངས་པས; no change of meaning, text kept.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས: Adzom reads འབྲེལ་བ་སྦྱངས་པས; no change of meaning, text kept.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> གོམས་སྟོབས་སྟོན: Adzom reads སྟེན ("relies on"); adopted, since the non-actual transference depending on the power of mental familiarization is the evident sense, whereas "shows the power" (MITRA, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Dharmamitra, Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra) is strained. Text reading noted.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> གོམས་སྟོབས་སྟོན: Adzom reads སྟེན ("relies on"); adopted, since the non-actual transference depending on the power of mental familiarization is the evident sense, whereas "shows the power" (MITRA, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Dharmamitra, Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra) is strained. Text reading noted.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> རྩལ་སྦྱོང་: rtsal here is the idiom rtsal sbyong "to train, exercise a skill," not the technical "dynamic energy"; rendered "trains the skill of the instructions" (with Grok 4.7/Claude Fable 5.1).
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> རྩལ་སྦྱོང་: rtsal here is the idiom rtsal sbyong "to train, exercise a skill," not the technical "dynamic energy"; rendered "trains the skill of the instructions" (with Grok 4.7/Claude Fable 5.1).
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> བར་དོར / Adzom བར་དོའི: no change of meaning; text kept.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> བར་དོར / Adzom བར་དོའི: no change of meaning; text kept.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> སྡུག་རྟོག་མི་བྱ: "does not fret over" (anxious thoughts), with Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra; MITRA's "distressing thoughts" acceptable, Gemini 3.1 Pro similar.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> སྡུག་རྟོག་མི་བྱ: "does not fret over" (anxious thoughts), with Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra; MITRA's "distressing thoughts" acceptable, Gemini 3.1 Pro similar.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ: colloquial idioms for a loose, uncontrived, unconcerned state; rendered "loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned" (Claude Fable 5.1). Dharmamitra's "hazy, shimmering flow… translucent mist" adds imagery not in the Tibetan.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ: colloquial idioms for a loose, uncontrived, unconcerned state; rendered "loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned" (Claude Fable 5.1). Dharmamitra's "hazy, shimmering flow… translucent mist" adds imagery not in the Tibetan.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> བར་སྣང་གི་སེར་བུ: ser bu is "breeze," not "hailstone" (Grok 4.7, confusing ser ba); bar snang rendered "intermediate space" per glossary.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> བར་སྣང་གི་སེར་བུ: ser bu is "breeze," not "hailstone" (Grok 4.7, confusing ser ba); bar snang rendered "intermediate space" per glossary.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག: "leaves present cognition fresh as it is" (so la = in its fresh, uncorrected state), with GPT-6 Astra; Gemini 3.1 Pro/Claude Fable 5.1 "in its own place" acceptable but less exact.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག: "leaves present cognition fresh as it is" (so la = in its fresh, uncorrected state), with GPT-6 Astra; Gemini 3.1 Pro/Claude Fable 5.1 "in its own place" acceptable but less exact.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> The part ends mid-sentence (སྔར་འོད་གསལ་); the English sentence is carried to "grown familiar with luminosity" (ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས) for word order; the next part continues from དེར་ངོས་ཟིན་ནས.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> The part ends mid-sentence (སྔར་འོད་གསལ་); the English sentence is carried to "grown familiar with luminosity" (ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས) for word order; the next part continues from དེར་ངོས་ཟིན་ནས.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> འདྲེས་ (e-text) vs. Adzom འདྲིས་ ("become acquainted"): I follow འདྲེས་, "mingle," the standard idiom for the meeting of mother and child luminosities.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> འདྲེས་ (e-text) vs. Adzom འདྲིས་ ("become acquainted"): I follow འདྲེས་, "mingle," the standard idiom for the meeting of mother and child luminosities.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> 'od gsal ma bu: Grok 4.7 "clear light" rejected for the house rendering "luminosity"; Dharmamitra omits the whole first sentence.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> 'od gsal ma bu: Grok 4.7 "clear light" rejected for the house rendering "luminosity"; Dharmamitra omits the whole first sentence.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> dgongs pa: Gemini 3.1 Pro, MITRA, Dharmamitra render "realization"; the house glossary requires "enlightened intent," which also fits the tantra's contrast with sgom pa'i dgongs pa below.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> dgongs pa: Gemini 3.1 Pro, MITRA, Dharmamitra render "realization"; the house glossary requires "enlightened intent," which also fits the tantra's contrast with sgom pa'i dgongs pa below.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> ལས་བཞིན་ནོ (Catuḥśataka 8.22): MITRA "the ripening of karma" adds; Dharmamitra misconstrues as "as it is said in the karma." Read as "just as with karma," i.e. the result follows inevitably without further effort.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> ལས་བཞིན་ནོ (Catuḥśataka 8.22): MITRA "the ripening of karma" adds; Dharmamitra misconstrues as "as it is said in the karma." Read as "just as with karma," i.e. the result follows inevitably without further effort.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> དྲོད་ཚད་ (e-text) vs. Adzom དྲོད་ཚང་ ("warmth in full"): I follow ཚད་, "measure of warmth," which matches the treatise's usage of drod tshad elsewhere.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> དྲོད་ཚད་ (e-text) vs. Adzom དྲོད་ཚང་ ("warmth in full"): I follow ཚད་, "measure of warmth," which matches the treatise's usage of drod tshad elsewhere.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> བྱུང་ཚོར་འགག: Grok 4.7 "sensations of arising," Gemini 3.1 Pro "occurrence and sensation," Dharmamitra "arising thoughts"; I read byung tshor as the mind's stirrings and the sensing of them, hence "stirring and sensing cease."
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> བྱུང་ཚོར་འགག: Grok 4.7 "sensations of arising," Gemini 3.1 Pro "occurrence and sensation," Dharmamitra "arising thoughts"; I read byung tshor as the mind's stirrings and the sensing of them, hence "stirring and sensing cease."
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད།་མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར: Grok 4.7 "nothing by day that is yet to become clear" and Dharmamitra "nothing that is not clear during the day" misread; the sense is that experience is neither specially clear by day nor unclear by night, i.e. uniform (phril gyis song).
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད།་མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར: Grok 4.7 "nothing by day that is yet to become clear" and Dharmamitra "nothing that is not clear during the day" misread; the sense is that experience is neither specially clear by day nor unclear by night, i.e. uniform (phril gyis song).
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> rjes thob rendered "post-attainment," consistent with its earlier introduction; mnyam rjes = mnyam gzhag and rjes thob.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> rjes thob rendered "post-attainment," consistent with its earlier introduction; mnyam rjes = mnyam gzhag and rjes thob.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང: Dharmamitra reads as an imperative ("do not grasp"); it is a statement parallel to the preceding clause, as in Grok 4.7, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span> ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང: Dharmamitra reads as an imperative ("do not grasp"); it is a statement parallel to the preceding clause, as in Grok 4.7, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> དག་ཏུ་ (e-text) vs. Adzom ངག་ཏུ་: ངག་ ("speech") makes no sense here and is surely an OCR or scribal error; I follow དག་.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span> དག་ཏུ་ (e-text) vs. Adzom ངག་ཏུ་: ངག་ ("speech") makes no sense here and is surely an OCR or scribal error; I follow དག་.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> The final verse's verb རྫོགས stands at the start of the next page; I have completed the English sentence ("are perfected") here, and the next part begins after it.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span> The final verse's verb རྫོགས stands at the start of the next page; I have completed the English sentence ("are perfected") here, and the next part begins after it.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span> རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ: read with Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro as the nature's clear, limpid distinctness (phyed "distinct"); Grok 4.7's "some portion" (phyed "half") is less apt here.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span> རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ: read with Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro as the nature's clear, limpid distinctness (phyed "distinct"); Grok 4.7's "some portion" (phyed "half") is less apt here.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span> W22920 ཁྲོ་ལེ་བ་ for ཁྲོལ་ལེ་ is an evident misprint; the text's reading is kept. The Adzom དུ་/ཏུ་ variant changes nothing.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span> W22920 ཁྲོ་ལེ་བ་ for ཁྲོལ་ལེ་ is an evident misprint; the text's reading is kept. The Adzom དུ་/ཏུ་ variant changes nothing.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span> སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས: rendered "elaboration having been brought to its measure" (its extent gauged and reached); Grok 4.7 "cut off," GPT-6 Astra "run its course," Gemini 3.1 Pro "curbed" are paraphrases of the same sense.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span> སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས: rendered "elaboration having been brought to its measure" (its extent gauged and reached); Grok 4.7 "cut off," GPT-6 Astra "run its course," Gemini 3.1 Pro "curbed" are paraphrases of the same sense.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span> རང་གཞག: spelling variant of rang bzhag, already introduced as "natural resting"; not the "self-settling" of Dharmamitra/Grok 4.7.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span> རང་གཞག: spelling variant of rang bzhag, already introduced as "natural resting"; not the "self-settling" of Dharmamitra/Grok 4.7.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span> འདོད་ལོག: rendered literally "wrong desires" (Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra); Dharmamitra/MITRA "sexual misconduct" would duplicate mi tshangs spyod pa two lines above, and Claude Fable 5.1 "wrong views" has no basis in the wording.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span> འདོད་ལོག: rendered literally "wrong desires" (Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra); Dharmamitra/MITRA "sexual misconduct" would duplicate mi tshangs spyod pa two lines above, and Claude Fable 5.1 "wrong views" has no basis in the wording.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span> The final line runs on to p. 126 (རང་ &#124; སར་དག); the sentence is completed here.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span> The final line runs on to p. 126 (རང་ &#124; སར་དག); the sentence is completed here.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span> ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ: Adzom reads རྒྱན་ ("ornament"), which gives no sense here; I follow the e-text རྒྱུན་ ("continuously"), matching the title lta ba grong khyer rgyun gcod and the "continuous practice" theme (Dharmamitra's "maintaining the continuity" is the same reading).
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span> ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ: Adzom reads རྒྱན་ ("ornament"), which gives no sense here; I follow the e-text རྒྱུན་ ("continuously"), matching the title lta ba grong khyer rgyun gcod and the "continuous practice" theme (Dharmamitra's "maintaining the continuity" is the same reading).
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span> ཉོན་མོངས་གནས་དག: Grok 4.7 "Purification of the Abode of the Afflictions" takes gnas as a noun; GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1/Dharmamitra "purified in their own place." I read gnas dag as "pure where they abide" (afflictions pure in situ), parallel to rang sar dag in the preceding quotation.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span> ཉོན་མོངས་གནས་དག: Grok 4.7 "Purification of the Abode of the Afflictions" takes gnas as a noun; GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1/Dharmamitra "purified in their own place." I read gnas dag as "pure where they abide" (afflictions pure in situ), parallel to rang sar dag in the preceding quotation.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span> རྟོགས་པའི་བློ: Dharmamitra renders blo as "awareness"; the house term is "intellect" and rig pa is not used here, so "intellect" is kept.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span> རྟོགས་པའི་བློ: Dharmamitra renders blo as "awareness"; the house term is "intellect" and rig pa is not used here, so "intellect" is kept.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span> ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ: literally "the view of the view of words and meaning"; all drafts simplify to "the view of words and meaning," which I follow.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span> ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ: literally "the view of the view of words and meaning"; all drafts simplify to "the view of words and meaning," which I follow.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span> The verse of the tantra lists six positions while the prose lists seven; the discrepancy is in the source, not the drafts, and is left as it stands.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span> The verse of the tantra lists six positions while the prose lists seven; the discrepancy is in the source, not the drafts, and is left as it stands.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span> དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ: GPT-6 Astra/MITRA/Claude Fable 5.1/Grok 4.7 correctly take this as viewing the nature of phenomena as the object of the sense faculties (direct perception), not via wisdom; Gemini 3.1 Pro's "look at the direct perception" is less accurate.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span> དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ: GPT-6 Astra/MITRA/Claude Fable 5.1/Grok 4.7 correctly take this as viewing the nature of phenomena as the object of the sense faculties (direct perception), not via wisdom; Gemini 3.1 Pro's "look at the direct perception" is less accurate.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span> ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད: the drafts vary between "held to be nothing more than intellectual speculation" (Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra) and "asserted as mental analysis and grasping" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7). I read it as the outer views asserting, as true, what is merely the apprehending of intellectual speculation.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span> ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད: the drafts vary between "held to be nothing more than intellectual speculation" (Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra) and "asserted as mental analysis and grasping" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7). I read it as the outer views asserting, as true, what is merely the apprehending of intellectual speculation.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span> ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ: GPT-6 Astra/MITRA/Grok 4.7 "suchness/reality"; Gemini 3.1 Pro likewise. I take kho na nyid as "that itself," i.e., the unsurpassed view itself, which is basic space and awareness; the sense is the same either way.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span> ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ: GPT-6 Astra/MITRA/Grok 4.7 "suchness/reality"; Gemini 3.1 Pro likewise. I take kho na nyid as "that itself," i.e., the unsurpassed view itself, which is basic space and awareness; the sense is the same either way.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span> The final sentence runs onto p. 129 (ending in མེད); I have supplied the negation here so that the English sentence is complete. The next part should begin with གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span> The final sentence runs onto p. 129 (ending in མེད); I have supplied the negation here so that the English sentence is complete. The next part should begin with གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;129]</span> pha rol phyin drug las mtha' med: read las mtha' as "ritual activities" (so Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); MITRA and Dharmamitra "no end to the six perfections" misparse las mtha'.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;129]</span> pha rol phyin drug las mtha' med: read las mtha' as "ritual activities" (so Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); MITRA and Dharmamitra "no end to the six perfections" misparse las mtha'.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;129]</span> chos las ma byung sangs rgyas pa: chos taken as "Dharma" (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra), parallel to "not arisen from scripture" and "not relying on the tantras"; MITRA and Grok 4.7 read "phenomena."
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;129]</span> chos las ma byung sangs rgyas pa: chos taken as "Dharma" (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra), parallel to "not arisen from scripture" and "not relying on the tantras"; MITRA and Grok 4.7 read "phenomena."
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;129]</span> lus dang ngag yid dang bas: dang ba read as "limpid" (Claude Fable 5.1); MITRA "purified," Dharmamitra/Grok 4.7 omit the word.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;129]</span> lus dang ngag yid dang bas: dang ba read as "limpid" (Claude Fable 5.1); MITRA "purified," Dharmamitra/Grok 4.7 omit the word.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;129]</span> yang dag ma yin ma dag gzhi: rendered "what is inauthentic is the impure ground"; GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro take it as a locative phrase leading into the next line, but the Tibetan shows no la here.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;129]</span> yang dag ma yin ma dag gzhi: rendered "what is inauthentic is the impure ground"; GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro take it as a locative phrase leading into the next line, but the Tibetan shows no la here.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;130]</span> lag bcangs: "held in the hand" (MITRA, Claude Fable 5.1, Dharmamitra, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro); Grok 4.7 "seized" loses the idiom.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;130]</span> lag bcangs: "held in the hand" (MITRA, Claude Fable 5.1, Dharmamitra, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro); Grok 4.7 "seized" loses the idiom.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;130]</span> Thal 'gyur citation: Dharmamitra misconstrues the syntax, making "the meaning of mental speculation" the subject of "the self looks at the self"; the Tibetan contrasts tshig (words, bsam pas yid dpyod) with don (meaning, rang lta rang gis lta). Grok 4.7's "continuum of the lamb" for lu gu rgyud is a literalism; glossary "chains."
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;130]</span> Thal 'gyur citation: Dharmamitra misconstrues the syntax, making "the meaning of mental speculation" the subject of "the self looks at the self"; the Tibetan contrasts tshig (words, bsam pas yid dpyod) with don (meaning, rang lta rang gis lta). Grok 4.7's "continuum of the lamb" for lu gu rgyud is a literalism; glossary "chains."
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;130]</span> rtogs pa dang 'brel dus klong du phebs pa: "arriving in the expanse when connected with each one's own realization" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7); GPT-6 Astra's "their respective expanses" over-reads rang rang.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;130]</span> rtogs pa dang 'brel dus klong du phebs pa: "arriving in the expanse when connected with each one's own realization" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7); GPT-6 Astra's "their respective expanses" over-reads rang rang.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;131]</span> ye shes kyi mig: "eye of primordial wisdom" (MITRA, Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Grok 4.7); Dharmamitra wrongly repeats "eye of wisdom" (shes rab).
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;131]</span> ye shes kyi mig: "eye of primordial wisdom" (MITRA, Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Grok 4.7); Dharmamitra wrongly repeats "eye of wisdom" (shes rab).
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;131]</span> tshogs drug ma bkag lhug pa: "unobstructed and loose"; MITRA "unceasing" is acceptable but ma bkag is "not blocked/obstructed."
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;131]</span> tshogs drug ma bkag lhug pa: "unobstructed and loose"; MITRA "unceasing" is acceptable but ma bkag is "not blocked/obstructed."
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;132]</span> བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས: "the depths of the intellect have gained conviction" (blo = intellect per glossary); for བློ་བདེ་བ I keep "the mind is at ease" to match the definitive rendering of the same phrase in the previous part.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;132]</span> བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས: "the depths of the intellect have gained conviction" (blo = intellect per glossary); for བློ་བདེ་བ I keep "the mind is at ease" to match the definitive rendering of the same phrase in the previous part.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;132]</span> ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ: dbugs phyung = "given relief/respite" (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro); MITRA's "relieved of breath" misreads the idiom. Adzom reads བོས་ for པོས་ in སྤྲུལ་པ་པོས་; this yields no sense and is an evident misreading; I follow པོས་ "the emanator", i.e. the nirmāṇakāya who liberates those reborn in the natural nirmāṇakāya fields.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;132]</span> ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ: dbugs phyung = "given relief/respite" (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro); MITRA's "relieved of breath" misreads the idiom. Adzom reads བོས་ for པོས་ in སྤྲུལ་པ་པོས་; this yields no sense and is an evident misreading; I follow པོས་ "the emanator", i.e. the nirmāṇakāya who liberates those reborn in the natural nirmāṇakāya fields.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;133]</span> རང་ལུགས་སུ་རྟོགས: read as "realizes &#91;the assertions of the nine vehicles&#93; within one's own system" (GPT-6 Astra), i.e. the Great Perfection comprehends all lower tenets from its own standpoint; Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro "as one's own system" is close, MITRA's "natural system" adds a word not in the Tibetan.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;133]</span> རང་ལུགས་སུ་རྟོགས: read as "realizes &#91;the assertions of the nine vehicles&#93; within one's own system" (GPT-6 Astra), i.e. the Great Perfection comprehends all lower tenets from its own standpoint; Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro "as one's own system" is close, MITRA's "natural system" adds a word not in the Tibetan.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;133]</span> རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན: MITRA misreads མའམ across the page break as "mother"; the sense is "a dream, an illusion, or space" (all other drafts).
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;133]</span> རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན: MITRA misreads མའམ across the page break as "mother"; the sense is "a dream, an illusion, or space" (all other drafts).
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;134]</span> བྱུང་ཚོར་མེད་པ: "without the feeling of arising" (the felt occurrence of thoughts), with Grok 4.7; Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro "arising and sensation/feeling" is the same sense less idiomatically.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;134]</span> བྱུང་ཚོར་མེད་པ: "without the feeling of arising" (the felt occurrence of thoughts), with Grok 4.7; Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro "arising and sensation/feeling" is the same sense less idiomatically.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;134]</span> Dharmamitra duplicates verse lines of the Six Expanses quotation and truncates others; the Tibetan has six four-line stanzas, rendered here in full.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;134]</span> Dharmamitra duplicates verse lines of the Six Expanses quotation and truncates others; the Tibetan has six four-line stanzas, rendered here in full.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;135]</span> བདེ་དང་རང་འཛིན: rang 'dzin is not bdag 'dzin; Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, MITRA, Gemini 3.1 Pro render "self-grasping," which would translate bdag 'dzin. I read it as the apprehension of the bliss itself ("bliss and the apprehension of it"), parallel to the next line's clinging intellects.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;135]</span> བདེ་དང་རང་འཛིན: rang 'dzin is not bdag 'dzin; Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, MITRA, Gemini 3.1 Pro render "self-grasping," which would translate bdag 'dzin. I read it as the apprehension of the bliss itself ("bliss and the apprehension of it"), parallel to the next line's clinging intellects.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;135]</span> ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག: all drafts agree on "cast off/relinquished phenomena"; Claude Fable 5.1's "dharmas" is replaced by the house rendering.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;135]</span> ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག: all drafts agree on "cast off/relinquished phenomena"; Claude Fable 5.1's "dharmas" is replaced by the house rendering.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;136]</span> རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ: Dharmamitra ("ensures that the king... do not waver") and MITRA ("become as if incapable of change") misconstrue; the sense, as in Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro, is that the subdued country's king and subjects have no room to change anything, matching the emptied ground of the five sense consciousnesses.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;136]</span> རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ: Dharmamitra ("ensures that the king... do not waver") and MITRA ("become as if incapable of change") misconstrue; the sense, as in Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro, is that the subdued country's king and subjects have no room to change anything, matching the emptied ground of the five sense consciousnesses.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;136]</span> བཙོན་དུ་བཟུང: Adzom reads བཙན་དུ་བཟུང ("seized by force"). The heading above (བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན) supports btson "taken prisoner"; I follow the e-text.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;136]</span> བཙོན་དུ་བཟུང: Adzom reads བཙན་དུ་བཟུང ("seized by force"). The heading above (བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན) supports btson "taken prisoner"; I follow the e-text.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;136]</span> བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ: the bse tree (probably the lacquer tree, Rhus) is left untranslated, as in all drafts; the point is a fruit that does not become a seed again.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;136]</span> བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ: the bse tree (probably the lacquer tree, Rhus) is left untranslated, as in all drafts; the point is a fruit that does not become a seed again.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;136]</span> ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས: rendered "the continuum of the movement of mental consciousness is cut off" (with Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); Dharmamitra and MITRA omit rgyun.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;136]</span> ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས: rendered "the continuum of the movement of mental consciousness is cut off" (with Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); Dharmamitra and MITRA omit rgyun.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;137]</span> འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར: 'dod rgyal is "arbitrary assertion" (Claude Fable 5.1, MITRA, Gemini 3.1 Pro); Grok 4.7's "partial desire" misreads it.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;137]</span> འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར: 'dod rgyal is "arbitrary assertion" (Claude Fable 5.1, MITRA, Gemini 3.1 Pro); Grok 4.7's "partial desire" misreads it.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;137]</span> ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ: "the subtle appearance of the single one," with the glossary; Grok 4.7's "single vital point" adds an interpretation.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;137]</span> ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ: "the subtle appearance of the single one," with the glossary; Grok 4.7's "single vital point" adds an interpretation.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;138]</span> ཞེས་བྱ་སྟེ། completes the sentence of the previous part ("one is called 'a yogin who has passed beyond phenomena'"); Dharmamitra wrongly re-translates the preceding clause and runs it into the next sentence. MITRA and GPT-6 Astra omit the closing ཅེས་གསུངས་སོ; restored.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;138]</span> ཞེས་བྱ་སྟེ། completes the sentence of the previous part ("one is called 'a yogin who has passed beyond phenomena'"); Dharmamitra wrongly re-translates the preceding clause and runs it into the next sentence. MITRA and GPT-6 Astra omit the closing ཅེས་གསུངས་སོ; restored.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;138]</span> དཔྱོད་བྱེད (Adzom: དཔྱིད་བྱེད, "spring") is an evident misreading of the print; the e-text reading "the aspects that analyze" is followed.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;138]</span> དཔྱོད་བྱེད (Adzom: དཔྱིད་བྱེད, "spring") is an evident misreading of the print; the e-text reading "the aspects that analyze" is followed.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;138]</span> དྲན་པའི་ཟུངས: rendered "retentions of mindfulness" (Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro; cf. Claude Fable 5.1 "holds"); Grok 4.7 "sustaining essences" and GPT-6 Astra "retentive powers of recollection" are freer and GPT-6 Astra departs from the glossary's "mindfulness" for dran pa.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;138]</span> དྲན་པའི་ཟུངས: rendered "retentions of mindfulness" (Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro; cf. Claude Fable 5.1 "holds"); Grok 4.7 "sustaining essences" and GPT-6 Astra "retentive powers of recollection" are freer and GPT-6 Astra departs from the glossary's "mindfulness" for dran pa.
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;138]</span> རིམ་ཁང: all drafts have "storey"; the house glossary prescribes "tier," which is used here.
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;138]</span> རིམ་ཁང: all drafts have "storey"; the house glossary prescribes "tier," which is used here.
= Bilingual =
= Bilingual =
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div>
{| class="wikitable" style="width:100%"
{| class="wikitable lcp-bi" style="width:100%"
! Tibetan (critical edition) !! English
! Tibetan (critical edition) !! English
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
the aspects of the forms, sounds, and smells of one's surroundings are known without being obstructed; and if one were to say that one has not gone to sleep, one may be woken from that state by conditions. That is, apart from the mere ceasing of thoughts as compared with daytime appearances, the appearing aspect is clear just as it is. Moreover, of the six collections of consciousness, the mental consciousness (yid shes) has ceased, while the consciousnesses (rnam shes) of the five doors are clear without having ceased. When the mental consciousness has sunk into luminosity, the wind has entered the central channel,
the aspects of the forms, sounds, and smells of one's surroundings are known without being obstructed; and if one were to say that one has not gone to sleep, one may be woken from that state by conditions. That is, apart from the mere ceasing of thoughts as compared with daytime appearances, the appearing aspect is clear just as it is. Moreover, of the six collections of consciousness, the mental consciousness (yid shes) has ceased, while the consciousnesses (rnam shes) of the five doors are clear without having ceased. When the mental consciousness has sunk into luminosity, the wind has entered the central channel,


Line 685: Line 710:
By nature, the luminosity of bliss is present at the time of the coemergent joy of union (snyoms 'jug).
By nature, the luminosity of bliss is present at the time of the coemergent joy of union (snyoms 'jug).
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །</span>
| style="vertical-align:top" |
|
The luminosity of clarity is present when samādhi has merged day and night. The luminosity of nonconceptuality is present when the mind's grasping thoughts have subsided. These are present at other times as well, but then they are difficult to identify, whereas at those times the example is clear and the meaning is easy to know. From the luminosity of bliss arise the experiences of being unable to bear parting from samādhi and of appearances dawning as joy and bliss. From the luminosity of clarity one sees smoke, mirages, fireflies, clouds, lightning, blazing flames, the moon, Rāhu, the form of a black jewel, appearances of the five lights, spheres, the kāyas of deities, living beings, and many buddha fields; one sees outer forms even while they are blocked off by coarse matter; one becomes able to pass straight through the walls and enclosures from within the meditation hut, and so forth; and many eyes (spyan) and superknowledges (mngon shes) arise. From the luminosity of nonconceptuality dawn immeasurable experiences: samādhi merging day and night; whatever appears fading away into nonthought when one looks at it; passing into nonthought without retaining anything of whatever is said; and the sense of constantly abiding in the state of space. Since these are evidently established also by the valid cognition (tshad ma) of definite experience, this is a profound key point.
The luminosity of clarity is present when samādhi has merged day and night. The luminosity of nonconceptuality is present when the mind's grasping thoughts have subsided. These are present at other times as well, but then they are difficult to identify, whereas at those times the example is clear and the meaning is easy to know. From the luminosity of bliss arise the experiences of being unable to bear parting from samādhi and of appearances dawning as joy and bliss. From the luminosity of clarity one sees smoke, mirages, fireflies, clouds, lightning, blazing flames, the moon, Rāhu, the form of a black jewel, appearances of the five lights, spheres, the kāyas of deities, living beings, and many buddha fields; one sees outer forms even while they are blocked off by coarse matter; one becomes able to pass straight through the walls and enclosures from within the meditation hut, and so forth; and many eyes (spyan) and superknowledges (mngon shes) arise. From the luminosity of nonconceptuality dawn immeasurable experiences: samādhi merging day and night; whatever appears fading away into nonthought when one looks at it; passing into nonthought without retaining anything of whatever is said; and the sense of constantly abiding in the state of space. Since these are evidently established also by the valid cognition (tshad ma) of definite experience, this is a profound key point.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
If one does not blend meditative equipoise with sleep, one sits cross-legged and,
If one does not blend meditative equipoise with sleep, one sits cross-legged and,


directing the eyes for a while into intermediate space, when cognition has become clear, limpid, and distinct, one lowers the eyes slightly and looks straight ahead, whereupon a fresh experience dawns. Identifying it and meditating within its state, that clarity of naturally clear awareness, resembling the sky, is the luminosity of clarity; and through familiarization (goms pa) with that state, appearances and mind become evenly open, without any gap, as if they had become a single space—this is its experience. Immeasurable experiences occur, such as the sense of being within the basic space of the sky and, at times, the sense that body and mind have separated. At that time countless appearances of rainbow light, spheres, and kāyas also dawn; this is called the outer luminosity of color, the natural radiance of the clarity of the five winds (rlung lnga). From the luminosity of color one sees the subtle particles and inner organs of one's own body, day and night appear alike, and one also sees the insides of others' bodies, and whatever activities sentient beings perform in the realms and regions, their dying and transmigrating, and their taking birth. Second, postattainment is what is called "rising from meditative equipoise": having risen from that state, one views these outer appearances as living beings, plants and trees, and the elements appearing within the vivid, translucent forms of the five lights;
directing the eyes for a while into intermediate space, when cognition has become clear, limpid, and distinct, one lowers the eyes slightly and looks straight ahead, whereupon a fresh experience dawns. Identifying it and meditating within its state, that clarity of naturally clear awareness, resembling the sky, is the luminosity of clarity; and through familiarization (goms pa) with that state, appearances and mind become evenly open, without any gap, as if they had become a single space—this is its experience. Immeasurable experiences occur, such as the sense of being within the basic space of the sky and, at times, the sense that body and mind have separated. At that time countless appearances of rainbow light, spheres, and kāyas also dawn; this is called the outer luminosity of color, the natural radiance of the clarity of the five winds (rlung lnga). From the luminosity of color one sees the subtle particles and inner organs of one's own body, day and night appear alike, and one also sees the insides of others' bodies, and whatever activities sentient beings perform in the realms and regions, their dying and transmigrating, and their taking birth. Second, postattainment is what is called "rising from meditative equipoise": having risen from that state, one views these outer appearances as living beings, plants and trees, and the elements appearing within the vivid, translucent forms of the five lights;
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
one views them as the eight similes of illusion; one views them as like space; and, blending this with the experience of a moment before, one trains evenly in the single state of empty clarity, appearing yet without grasping—this is the authentic key point. Second, gathering the sense faculties into their abode at dusk: sitting cross-legged, within the central channel from the secret place up to the aperture of Brahmā (tshangs bug) white A's abide stacked like piled coins; one meditates that all of them, from below upward, dissolve one into the next as far as the aperture of Brahmā, and finally one settles the mind, with everything, in the state of space. Third, placing objects of knowledge into the vase at midnight: when going to sleep, one lies in the lion's sleeping posture, focuses on the lamp of the five lights within the heart, and sleeps. Fourth, making primordial wisdom clear at dawn: directing the gaze (lta stangs) upward with the lion's gaze,
one views them as the eight similes of illusion; one views them as like space; and, blending this with the experience of a moment before, one trains evenly in the single state of empty clarity, appearing yet without grasping—this is the authentic key point. Second, gathering the sense faculties into their abode at dusk: sitting cross-legged, within the central channel from the secret place up to the aperture of Brahmā (tshangs bug) white A's abide stacked like piled coins; one meditates that all of them, from below upward, dissolve one into the next as far as the aperture of Brahmā, and finally one settles the mind, with everything, in the state of space. Third, placing objects of knowledge into the vase at midnight: when going to sleep, one lies in the lion's sleeping posture, focuses on the lamp of the five lights within the heart, and sleeps. Fourth, making primordial wisdom clear at dawn: directing the gaze (lta stangs) upward with the lion's gaze,


one holds the mind on a single white A hovering in the space a bow's length above the crown of the head. At first the A is clear; then that too is no more, and, without any other thought stirring, a clear, limpid distinctness dawns; one meditates within that state. Since these are key points of great importance for experiential practice, one should apply oneself to them with the utmost diligence. Fifth, transference has three divisions: the best, transference from luminosity; the middling, transference from the illusory body; and the least, transference from body and speech. Moreover, these are not three destinations of transference, but three degrees of mental capacity in the one who transfers.
one holds the mind on a single white A hovering in the space a bow's length above the crown of the head. At first the A is clear; then that too is no more, and, without any other thought stirring, a clear, limpid distinctness dawns; one meditates within that state. Since these are key points of great importance for experiential practice, one should apply oneself to them with the utmost diligence. Fifth, transference has three divisions: the best, transference from luminosity; the middling, transference from the illusory body; and the least, transference from body and speech. Moreover, these are not three destinations of transference, but three degrees of mental capacity in the one who transfers.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
Some construe them as three &#91;destinations&#93; transferred to, but that is a different matter. Here, if one has oneself mastered luminosity, then at the time of death, from within that state, one brings awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the basic space of phenomena. If one has mastered the illusory body, then at the time of death, from within the state of the illusory body, one casts awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena; thereby one seizes the illusory body of the intermediate state (bar do) and attains buddhahood. If one has mastered neither of these, one aligns the key points of the three—body, speech, and mind—with the channels and winds and transfers through the aperture of Brahmā. The Reverberation of Sound says:
Some construe them as three &#91;destinations&#93; transferred to, but that is a different matter. Here, if one has oneself mastered luminosity, then at the time of death, from within that state, one brings awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the basic space of phenomena. If one has mastered the illusory body, then at the time of death, from within the state of the illusory body, one casts awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena; thereby one seizes the illusory body of the intermediate state (bar do) and attains buddhahood. If one has mastered neither of these, one aligns the key points of the three—body, speech, and mind—with the channels and winds and transfers through the aperture of Brahmā. The Reverberation of Sound says:


Line 719: Line 744:
the respective elements being inwardly
the respective elements being inwardly
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
concordant,<br />
concordant,<br />
it is accomplished by the directing of body, speech, and mind.<br />
it is accomplished by the directing of body, speech, and mind.<br />
Line 737: Line 762:
the key point of the union of realization that is put into practice in this life, and the instruction on the actual intermediate state. First: in general the divisions of the intermediate state are many, but here, in view of the purpose of this context, from among the four topics—the intermediate state of birth and death, the intermediate state of dream, the intermediate state of the nature of phenomena, and the intermediate state of becoming (srid pa)—one trains the skill of the instructions in the first two. By becoming familiar during the day with the key points of the illusory body and luminosity and with the way the intermediate state arises, mastery in dream is the certain measure of liberation in the intermediate state. Moreover, if this is condensed into a single key point: one does not deliberately reject what is present; one does not deliberately produce what is absent; one does not manifestly cling to what is present; one does not fret over what is absent. With regard to any activity or rest, any good or bad, any mode of appearance, or any grasping thought whatsoever, one does not pursue the trail of the past, one does not go out to meet the future, and, without cultivating in the mind-stream the habitual
the key point of the union of realization that is put into practice in this life, and the instruction on the actual intermediate state. First: in general the divisions of the intermediate state are many, but here, in view of the purpose of this context, from among the four topics—the intermediate state of birth and death, the intermediate state of dream, the intermediate state of the nature of phenomena, and the intermediate state of becoming (srid pa)—one trains the skill of the instructions in the first two. By becoming familiar during the day with the key points of the illusory body and luminosity and with the way the intermediate state arises, mastery in dream is the certain measure of liberation in the intermediate state. Moreover, if this is condensed into a single key point: one does not deliberately reject what is present; one does not deliberately produce what is absent; one does not manifestly cling to what is present; one does not fret over what is absent. With regard to any activity or rest, any good or bad, any mode of appearance, or any grasping thought whatsoever, one does not pursue the trail of the past, one does not go out to meet the future, and, without cultivating in the mind-stream the habitual
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
tendencies of the present together with their antidotes, one is loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned; and by engaging with appearances as they are directly encountered—arising and leaving no trace—appearances are liberated right upon appearing, and grasping at them as entities is purified. This liberation right upon appearing is like a small bird carried off by a hawk. Movement ('gyu ba) is liberated right upon moving, vanishing of itself without a trace; this is like a breeze fading in intermediate space. Appearance and cognition are liberated into nonduality, with no division of outer and inner; this is like water dissolving into water. By realizing thus, the clinging of habitual tendencies is cut through. The Six Expanses says: "If a person does not pursue the trail of the past, does not summon the future, and leaves present cognition fresh as it is, then &#91;earlier and later&#93; mingle without before or after; this is called 'the essential nature (ngo bo nyid) gathered into one,' and it is the yoga of realizing the three times as equality (mnyam pa nyid)."
tendencies of the present together with their antidotes, one is loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned; and by engaging with appearances as they are directly encountered—arising and leaving no trace—appearances are liberated right upon appearing, and grasping at them as entities is purified. This liberation right upon appearing is like a small bird carried off by a hawk. Movement ('gyu ba) is liberated right upon moving, vanishing of itself without a trace; this is like a breeze fading in intermediate space. Appearance and cognition are liberated into nonduality, with no division of outer and inner; this is like water dissolving into water. By realizing thus, the clinging of habitual tendencies is cut through. The Six Expanses says: "If a person does not pursue the trail of the past, does not summon the future, and leaves present cognition fresh as it is, then &#91;earlier and later&#93; mingle without before or after; this is called 'the essential nature (ngo bo nyid) gathered into one,' and it is the yoga of realizing the three times as equality (mnyam pa nyid)."


Line 745: Line 770:
increase (mched pa), attainment (thob pa), and near-attainment (nye bar thob pa)—dawns in the first, second, third, and fourth instants. The yogin who has previously grown familiar with luminosity
increase (mched pa), attainment (thob pa), and near-attainment (nye bar thob pa)—dawns in the first, second, third, and fourth instants. The yogin who has previously grown familiar with luminosity
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
recognizes it there, and the mother and child luminosities mingle; in a single instant he passes unimpededly upward into the basic space of the primordially pure dharmakāya. Among those who do not recognize it there, those of middling faculties are liberated in the intermediate state of becoming (srid pa'i bar do) through the arising of the illusory body of the yidam deity (yi dam lha), and those of the lowest faculties carry on the continuity of their good karma, so that in the next life, having met with the unsurpassed Dharma, they are certain to be liberated. The Magical Net (sgyu 'phrul) says: "Even if liberation is not attained in this birth, in another birth, in existence, liberation will be attained." In the common system too it is explained that those who have faith in reality are liberated in a later life; as the Four Hundred (bzhi brgya pa) says: "If one who knows reality does not attain nirvāṇa here, he will certainly attain it without effort in another birth, just as with karma." With these and the points that follow from them, the meditative concentration of the Great Vehicle has been explained.
recognizes it there, and the mother and child luminosities mingle; in a single instant he passes unimpededly upward into the basic space of the primordially pure dharmakāya. Among those who do not recognize it there, those of middling faculties are liberated in the intermediate state of becoming (srid pa'i bar do) through the arising of the illusory body of the yidam deity (yi dam lha), and those of the lowest faculties carry on the continuity of their good karma, so that in the next life, having met with the unsurpassed Dharma, they are certain to be liberated. The Magical Net (sgyu 'phrul) says: "Even if liberation is not attained in this birth, in another birth, in existence, liberation will be attained." In the common system too it is explained that those who have faith in reality are liberated in a later life; as the Four Hundred (bzhi brgya pa) says: "If one who knows reality does not attain nirvāṇa here, he will certainly attain it without effort in another birth, just as with karma." With these and the points that follow from them, the meditative concentration of the Great Vehicle has been explained.


Third, the enlightened intent of the sugata has two parts. The brief presentation: Self-Arising Awareness says: "The enlightened intent of the tathāgata should be known as the vault of the sky. When one has grown familiar with that, the appearances of primordial wisdom arise freely. The genuine path, too, is like this." The extensive explanation: the Union of Sun and Moon says: "The
Third, the enlightened intent of the sugata has two parts. The brief presentation: Self-Arising Awareness says: "The enlightened intent of the tathāgata should be known as the vault of the sky. When one has grown familiar with that, the appearances of primordial wisdom arise freely. The genuine path, too, is like this." The extensive explanation: the Union of Sun and Moon says: "The
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
sugata's enlightened intent is twofold: by leaving things uncontrived, stirring and sensing cease; by looking without meditating, the measure of warmth is found." Moreover, since with regard to the appearances of the mother, the nature of phenomena (chos nyid ma), there is neither hope nor fear, neither projecting nor gathering, the enlightened intent, in the great absence of any division between meditative equipoise and post-attainment, is without interval—the yoga of the continuous river: in the nature of space, which has neither limit nor center, one rests in a single all-encompassing expanse, without distraction or nondistraction. At this time it is called "the meditation of the union of day and night": day is the aspect of nirvāṇa, night the aspect of saṃsāra, and since they arise without any distinction between day and night, meditative experience has nothing that is clear by day and nothing that is unclear by night—it has become wholly seamless.
sugata's enlightened intent is twofold: by leaving things uncontrived, stirring and sensing cease; by looking without meditating, the measure of warmth is found." Moreover, since with regard to the appearances of the mother, the nature of phenomena (chos nyid ma), there is neither hope nor fear, neither projecting nor gathering, the enlightened intent, in the great absence of any division between meditative equipoise and post-attainment, is without interval—the yoga of the continuous river: in the nature of space, which has neither limit nor center, one rests in a single all-encompassing expanse, without distraction or nondistraction. At this time it is called "the meditation of the union of day and night": day is the aspect of nirvāṇa, night the aspect of saṃsāra, and since they arise without any distinction between day and night, meditative experience has nothing that is clear by day and nothing that is unclear by night—it has become wholly seamless.


The second point, the pith instructions for this, the method of leaving the ocean as it is (rgya mtsho cog gzhag): the vital essence of the fluid of the eyes is called "the ocean," and because one leaves it without moving it, this is called "leaving the ocean as it is." Moreover, if one does not meditate, one does not meditate; but whenever one does meditate, the key point is to gaze wide-eyed and alert without blinking. When one does this, then just as, for example, all the reflections of planets, stars, and so forth that appear in the ocean, present vividly and transparently, exist as objects that appear but not as objects that are apprehended, and so do not stain the ocean, so too all the outer appearances that arise in the yogin's field of vision, though they appear to perception,
The second point, the pith instructions for this, the method of leaving the ocean as it is (rgya mtsho cog gzhag): the vital essence of the fluid of the eyes is called "the ocean," and because one leaves it without moving it, this is called "leaving the ocean as it is." Moreover, if one does not meditate, one does not meditate; but whenever one does meditate, the key point is to gaze wide-eyed and alert without blinking. When one does this, then just as, for example, all the reflections of planets, stars, and so forth that appear in the ocean, present vividly and transparently, exist as objects that appear but not as objects that are apprehended, and so do not stain the ocean, so too all the outer appearances that arise in the yogin's field of vision, though they appear to perception,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
since cognition does not stray onto the appearance, do not exist as apprehended objects, and one is not stained by them. Outer appearances do not stain cognition; inner cognition does not grasp appearances; and since the connection between appearance and cognition is severed, apprehended and apprehender clear away into objectlessness. This is called "the meditation in which the six collections of consciousness are left loose."
since cognition does not stray onto the appearance, do not exist as apprehended objects, and one is not stained by them. Outer appearances do not stain cognition; inner cognition does not grasp appearances; and since the connection between appearance and cognition is severed, apprehended and apprehender clear away into objectlessness. This is called "the meditation in which the six collections of consciousness are left loose."


This has two parts: the actual meditation and the cutting off of the points of deviation (gol sa). The actual meditation is to press wind and mind at the key point and leave cognition in its own place. The Reverberation of Sound says: "What is called meditation is that, the mind abiding, outer and inner movement is cut off; it is the ceasing of apprehended and apprehender." And the Tantra Without Letters (yi ge med pa) says: "Primordially uncontrived, self-arisen (rang byung), left as it is, unaltered by appearances, uncontrived by the intellect—when it abides in the sky of the nature of phenomena, this is taught as the enlightened intent. The primordial wisdom of the dharmakāya, having cast off all thinking—when there is nothing that moves, this is the enlightened intent of meditation. When one does not grasp at any direction as an object of focus, then, like planets and stars arising in the ocean, the aspect of clarity, without grasping, is unceasing: such is the way the enlightened intent abides." At that time one is perfected in the enlightened intent of the nature of phenomena primordially left as it is (ye gzhag). The Six Expanses says: "In mind itself, which is present as purity, the objects of the five doors are naturally pure; like undisturbed water that is clear, appearances, in their own place, are perfected."
This has two parts: the actual meditation and the cutting off of the points of deviation (gol sa). The actual meditation is to press wind and mind at the key point and leave cognition in its own place. The Reverberation of Sound says: "What is called meditation is that, the mind abiding, outer and inner movement is cut off; it is the ceasing of apprehended and apprehender." And the Tantra Without Letters (yi ge med pa) says: "Primordially uncontrived, self-arisen (rang byung), left as it is, unaltered by appearances, uncontrived by the intellect—when it abides in the sky of the nature of phenomena, this is taught as the enlightened intent. The primordial wisdom of the dharmakāya, having cast off all thinking—when there is nothing that moves, this is the enlightened intent of meditation. When one does not grasp at any direction as an object of focus, then, like planets and stars arising in the ocean, the aspect of clarity, without grasping, is unceasing: such is the way the enlightened intent abides." At that time one is perfected in the enlightened intent of the nature of phenomena primordially left as it is (ye gzhag). The Six Expanses says: "In mind itself, which is present as purity, the objects of the five doors are naturally pure; like undisturbed water that is clear, appearances, in their own place, are perfected."
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
So it is said.
So it is said.


Second, cutting off the points of deviation. Furthermore, if the six collections of consciousness cease and one goes into a state without mindfulness, one has gone one-sidedly into calm abiding (zhi gnas), and so it is a point of deviation. If one goes off into proliferation and agitation, vastly diffuse, it is a point of deviation. If one does not find the natural radiance of deep clarity (gting gsal), it is a point of deviation. If one holds to one-pointedness as though to a tethering stake, it is a point of deviation. In short, one should know that all those other than the meditation of awareness that is naturally clear, freed from all confines, without grasping, and naturally abiding are points of deviation. The Reverberation of Sound says: "The meditation that abides at the head: while the doors of the sense faculties are clear, there is no moving into the thoughts of the mental faculty; the mental faculty that engages in cognition itself does not stray outward at all." Moreover, cognition is not stained by appearances, and appearances are not engaged by cognition; in the clear, limpid distinctness of the nature, without the tethering stake of one-pointed grasping, what is vast, wide open, unconfined, a great natural clearing, utterly open—this is the meditation of self-arisen primordial wisdom (rang byung ye shes). The same text says: "The way the defining characteristic of meditation appears: in awareness whose defining characteristic is empty clarity, the nature is mixed with nothing at all; the extremes of apprehended and apprehender are exhausted, and the own face of the nature of phenomena is pure." Incidentally, as for the faults of not meditating, the same text says: "The faults of not
Second, cutting off the points of deviation. Furthermore, if the six collections of consciousness cease and one goes into a state without mindfulness, one has gone one-sidedly into calm abiding (zhi gnas), and so it is a point of deviation. If one goes off into proliferation and agitation, vastly diffuse, it is a point of deviation. If one does not find the natural radiance of deep clarity (gting gsal), it is a point of deviation. If one holds to one-pointedness as though to a tethering stake, it is a point of deviation. In short, one should know that all those other than the meditation of awareness that is naturally clear, freed from all confines, without grasping, and naturally abiding are points of deviation. The Reverberation of Sound says: "The meditation that abides at the head: while the doors of the sense faculties are clear, there is no moving into the thoughts of the mental faculty; the mental faculty that engages in cognition itself does not stray outward at all." Moreover, cognition is not stained by appearances, and appearances are not engaged by cognition; in the clear, limpid distinctness of the nature, without the tethering stake of one-pointed grasping, what is vast, wide open, unconfined, a great natural clearing, utterly open—this is the meditation of self-arisen primordial wisdom (rang byung ye shes). The same text says: "The way the defining characteristic of meditation appears: in awareness whose defining characteristic is empty clarity, the nature is mixed with nothing at all; the extremes of apprehended and apprehender are exhausted, and the own face of the nature of phenomena is pure." Incidentally, as for the faults of not meditating, the same text says: "The faults of not
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
having meditated: because the defining characteristics of saṃsāra manifestly appear, there are self and other—object and cognition—views together with words, and objects together with objects of focus, and the afflictions will bind one to a self. The path of the buddhas, too, will be lost, the nature of the fruition will not be known, there will be no ground of the equality of all phenomena, self-awareness will be bound within the three realms, and one will fall into the downfall accompanied by thought." Therefore one should strive in meditation.
having meditated: because the defining characteristics of saṃsāra manifestly appear, there are self and other—object and cognition—views together with words, and objects together with objects of focus, and the afflictions will bind one to a self. The path of the buddhas, too, will be lost, the nature of the fruition will not be known, there will be no ground of the equality of all phenomena, self-awareness will be bound within the three realms, and one will fall into the downfall accompanied by thought." Therefore one should strive in meditation.


Third, the arising of the nature of phenomena in which appearance and existence are settled in the ground, which is its enlightened intent. Earlier, under what was called "raising the ground," whatever appeared was in every case made into the path by examination and analysis; at this stage, elaboration having been brought to its measure, one is liberated into natural resting, because one does not move from the way the actual ground abides and is able to remain upon it. The Six Expanses says: "In mind itself without thought, through unheld, unceasing self-appearance, one recognizes the object of clear self-awareness: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent of the great settling in the ground. In mind itself without thinking, the appearance that is naturally abiding and spontaneously diffuse: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent in which the four sounds (sgra bzhi) turn back of themselves. In mind itself without
Third, the arising of the nature of phenomena in which appearance and existence are settled in the ground, which is its enlightened intent. Earlier, under what was called "raising the ground," whatever appeared was in every case made into the path by examination and analysis; at this stage, elaboration having been brought to its measure, one is liberated into natural resting, because one does not move from the way the actual ground abides and is able to remain upon it. The Six Expanses says: "In mind itself without thought, through unheld, unceasing self-appearance, one recognizes the object of clear self-awareness: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent of the great settling in the ground. In mind itself without thinking, the appearance that is naturally abiding and spontaneously diffuse: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent in which the four sounds (sgra bzhi) turn back of themselves. In mind itself without
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
mindfulness, the appearance in which what moves is naturally pure: this I, Samantabhadra, have taught as the meditative concentration in which grasping is naturally pure."
mindfulness, the appearance in which what moves is naturally pure: this I, Samantabhadra, have taught as the meditative concentration in which grasping is naturally pure."


Fourth, its fruition. Because the afflictions are sealed with their own seal, that aspect of the afflictions' natural purity arises as primordial wisdom, and everything that appears as the various phenomena of the signs of appearance is liberated, naked in natural clarity, within the state of the dharmakāya. The Six Expanses says: "In mind itself established just as it settles, the great settling in the ground is pure in its own place. In mind itself of great direct descent, appearances are directly pure in their own place. In mind itself appearing as 'it is,' false words are pure in their own place. In mind itself appearing as nonexistent, taking what is not given is pure in its own place. In mind itself of 'is' and 'is not,' unchaste conduct is pure in its own place. In mind itself without straying, idle chatter is pure in its own place. In mind itself appearing toward objects, words of slander are pure in their own place. In mind itself appearing as movement, wrong desires are pure in their own place. In mind itself primordially pure (ka nas dag pa), even the taking of life is pure in its own place. In mind itself appearing as conditions, covetous thoughts are pure in their own place. In mind itself appearing as fruition, malicious thoughts are pure in their own place.
Fourth, its fruition. Because the afflictions are sealed with their own seal, that aspect of the afflictions' natural purity arises as primordial wisdom, and everything that appears as the various phenomena of the signs of appearance is liberated, naked in natural clarity, within the state of the dharmakāya. The Six Expanses says: "In mind itself established just as it settles, the great settling in the ground is pure in its own place. In mind itself of great direct descent, appearances are directly pure in their own place. In mind itself appearing as 'it is,' false words are pure in their own place. In mind itself appearing as nonexistent, taking what is not given is pure in its own place. In mind itself of 'is' and 'is not,' unchaste conduct is pure in its own place. In mind itself without straying, idle chatter is pure in its own place. In mind itself appearing toward objects, words of slander are pure in their own place. In mind itself appearing as movement, wrong desires are pure in their own place. In mind itself primordially pure (ka nas dag pa), even the taking of life is pure in its own place. In mind itself appearing as conditions, covetous thoughts are pure in their own place. In mind itself appearing as fruition, malicious thoughts are pure in their own place.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག ། །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག ། །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
In mind itself appearing as sound, sounds are pure in their own place. In mind itself appearing as form, the aspects of apprehending ('dzin pa) are pure in their own place. In mind itself appearing as smell, the aspects of cognition are pure in their own place. In mind itself appearing as taste itself, the experiencing cognition is pure in its own place. In mind itself appearing as touch, the cognition of tangibles is pure in its own place."
In mind itself appearing as sound, sounds are pure in their own place. In mind itself appearing as form, the aspects of apprehending ('dzin pa) are pure in their own place. In mind itself appearing as smell, the aspects of cognition are pure in their own place. In mind itself appearing as taste itself, the experiencing cognition is pure in its own place. In mind itself appearing as touch, the cognition of tangibles is pure in its own place."


Line 789: Line 814:
The first has two parts: the detailed classification of the view in general, and identifying the meaning of our own view. The first has three: nature, divisions, and boundaries (sa mtshams). The nature of the view is that it is connected with the intellect that realizes that appearance and existence, the environment and its inhabitants (snod bcud), abide as liberated from the very beginning. The Reverberation of Sound says: "Since there is nothing in the environment and its inhabitants that the nature of the view does not pervade, everything whatsoever is liberated. Liberated phenomena are free of full maturation (rnam smin). Apart from the nature of phenomena that is whatever appears itself, there is no contrived nature of phenomena elsewhere. However one acts, nonconceptuality arises. Without rejecting or adopting, it is self-appearance." When divided,
The first has two parts: the detailed classification of the view in general, and identifying the meaning of our own view. The first has three: nature, divisions, and boundaries (sa mtshams). The nature of the view is that it is connected with the intellect that realizes that appearance and existence, the environment and its inhabitants (snod bcud), abide as liberated from the very beginning. The Reverberation of Sound says: "Since there is nothing in the environment and its inhabitants that the nature of the view does not pervade, everything whatsoever is liberated. Liberated phenomena are free of full maturation (rnam smin). Apart from the nature of phenomena that is whatever appears itself, there is no contrived nature of phenomena elsewhere. However one acts, nonconceptuality arises. Without rejecting or adopting, it is self-appearance." When divided,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
there are three: the view of words and meaning, the enumerated view (rnam grangs pa'i lta ba), and the view of the nature. The first, the view of words, consists of seven assertions made through the intellectual speculation (yid dpyod) of each &#91;system&#93;: asserting that it is primordially free of activity (bya bral); asserting that it is effortlessly and primordially liberated; asserting dissimilar categories in dependence on guiding the stages of the intellect from higher to higher; asserting that it transcends virtue and sin; asserting the great unmade and unarisen; asserting the great unaltered natural purity; and asserting great self-arising and self-liberation. The view of meaning is viewing awareness directly upon itself. The same text says: "Here the view is of two kinds: the view of words and the view of meaning. From the seven stages of the view of words, each one's assertion is made into an intellectual position: free of activity and without effort; gradual entry that draws out the distinction between self and others; taking life free of virtue and sin; unmade, without any place of arising; unaltered, appearances naturally pure; and afflictions in natural resting (rang gzhag) asserted to be liberated. As for the meaning, in the direct perception of the nature of phenomena (chos nyid mngon sum), one views it not by means of wisdom but as the very domain of the sense faculties." The view of words is a summary of the general view of the Mind and Expanse &#91;Classes&#93; (sems klong) of the Great Perfection. Second, the enumerated view comprises the individual views of the nine stages.
there are three: the view of words and meaning, the enumerated view (rnam grangs pa'i lta ba), and the view of the nature. The first, the view of words, consists of seven assertions made through the intellectual speculation (yid dpyod) of each &#91;system&#93;: asserting that it is primordially free of activity (bya bral); asserting that it is effortlessly and primordially liberated; asserting dissimilar categories in dependence on guiding the stages of the intellect from higher to higher; asserting that it transcends virtue and sin; asserting the great unmade and unarisen; asserting the great unaltered natural purity; and asserting great self-arising and self-liberation. The view of meaning is viewing awareness directly upon itself. The same text says: "Here the view is of two kinds: the view of words and the view of meaning. From the seven stages of the view of words, each one's assertion is made into an intellectual position: free of activity and without effort; gradual entry that draws out the distinction between self and others; taking life free of virtue and sin; unmade, without any place of arising; unaltered, appearances naturally pure; and afflictions in natural resting (rang gzhag) asserted to be liberated. As for the meaning, in the direct perception of the nature of phenomena (chos nyid mngon sum), one views it not by means of wisdom but as the very domain of the sense faculties." The view of words is a summary of the general view of the Mind and Expanse &#91;Classes&#93; (sems klong) of the Great Perfection. Second, the enumerated view comprises the individual views of the nine stages.


The Reverberation of Sound says: "The enumeration of the names of expressed words:
The Reverberation of Sound says: "The enumeration of the names of expressed words:
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
the outer, the inner, the secret, and the unsurpassed—four views. The outer, in viewing phenomena, is the assertions of the intellect of the eight stages, which assert as &#91;true&#93; the very apprehending of intellectual speculation. By looking at the inner nature of phenomena, one sees essence and nature as illusion. By looking at the secret self-awareness, one sees them linked together as chains (lu gu rgyud). That itself is basic space and awareness (dbyings rig)." Third, the view of the nature has &#91;four&#93;: the view of abiding, in which saṃsāra and nirvāṇa have from the very beginning passed beyond sorrow (mya ngan las 'das pa); the view of pure seeing (mthong dag), which transcends cause and result, activity and effort; the view of the nature, in which appearance and existence appear as primordially liberated; and the uncontrived view, the great vast expanse of liberation from extremes (mtha' grol). The same text says: "Furthermore, the wheel of the nature of phenomena is explained. By the view of abiding, all phenomena are realized. By the pure nature, saṃsāra and nirvāṇa are distinguished. Since nothing is made, what has arisen is lost. As the genuine path, it is pervaded by emptiness. Perfectly arisen, the nature of phenomena is empty. Since there is no activity, the unarisen is perfected. Since saṃsāra is pure, it is nirvāṇa. Furthermore, the view of pure seeing is the Great Perfection, without entities and naturally pure. There is no need to make offerings to deities; there is no recitation of mantra, no austerities. What use are incense, butter lamps, and offering cakes for the deities (lha bshos)? There are no feast gatherings, tormas (gtor ma), or offerings;
the outer, the inner, the secret, and the unsurpassed—four views. The outer, in viewing phenomena, is the assertions of the intellect of the eight stages, which assert as &#91;true&#93; the very apprehending of intellectual speculation. By looking at the inner nature of phenomena, one sees essence and nature as illusion. By looking at the secret self-awareness, one sees them linked together as chains (lu gu rgyud). That itself is basic space and awareness (dbyings rig)." Third, the view of the nature has &#91;four&#93;: the view of abiding, in which saṃsāra and nirvāṇa have from the very beginning passed beyond sorrow (mya ngan las 'das pa); the view of pure seeing (mthong dag), which transcends cause and result, activity and effort; the view of the nature, in which appearance and existence appear as primordially liberated; and the uncontrived view, the great vast expanse of liberation from extremes (mtha' grol). The same text says: "Furthermore, the wheel of the nature of phenomena is explained. By the view of abiding, all phenomena are realized. By the pure nature, saṃsāra and nirvāṇa are distinguished. Since nothing is made, what has arisen is lost. As the genuine path, it is pervaded by emptiness. Perfectly arisen, the nature of phenomena is empty. Since there is no activity, the unarisen is perfected. Since saṃsāra is pure, it is nirvāṇa. Furthermore, the view of pure seeing is the Great Perfection, without entities and naturally pure. There is no need to make offerings to deities; there is no recitation of mantra, no austerities. What use are incense, butter lamps, and offering cakes for the deities (lha bshos)? There are no feast gatherings, tormas (gtor ma), or offerings;
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;129]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;129]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
there is no giving, no fire offering, no performing of worship. There are no six perfections and no ritual activities. Since thus there is no ground or root whatsoever, there is no killing, no taking what is not given, and no unchaste conduct; there is no view, no meditation, and no conduct. Since there is nothing to look at and nothing to analyze, what desire for meditation is there? What desire of mind is there for emptiness (stong pa) and clarity (gsal ba)? Likewise, there is no Dharma and no dharma of the buddhas. Furthermore, the view of the nature is taught: earth, water, fire, and wind, the elements, are manifest buddhahood. Uncontrived, they are great self-liberation itself. Desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment are the ground of awakening (byang chub). Conceptual thought and the conduct of karma are the confidence of realization. Saṃsāra unabandoned is the enlightened intent of the buddhas. Body, speech, and mind being limpid, the three kāyas are complete. Mind, ignorance, and delusion are the ground of the nature of phenomena. Karma, habitual tendencies, and clinging are the key point of the view. Furthermore, the uncontrived view: buddhahood not arisen from Dharma; the fruition perfected without being produced by a cause; a body taken up that conditions do not destroy; a tenet system not arisen from scripture. Through pith instructions that do not rely on the tantras, the root of nirvāṇa is cut and the fruition of saṃsāra is brought to ripeness. What is inauthentic is the impure ground. In the matrix of the six afflictions,
there is no giving, no fire offering, no performing of worship. There are no six perfections and no ritual activities. Since thus there is no ground or root whatsoever, there is no killing, no taking what is not given, and no unchaste conduct; there is no view, no meditation, and no conduct. Since there is nothing to look at and nothing to analyze, what desire for meditation is there? What desire of mind is there for emptiness (stong pa) and clarity (gsal ba)? Likewise, there is no Dharma and no dharma of the buddhas. Furthermore, the view of the nature is taught: earth, water, fire, and wind, the elements, are manifest buddhahood. Uncontrived, they are great self-liberation itself. Desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment are the ground of awakening (byang chub). Conceptual thought and the conduct of karma are the confidence of realization. Saṃsāra unabandoned is the enlightened intent of the buddhas. Body, speech, and mind being limpid, the three kāyas are complete. Mind, ignorance, and delusion are the ground of the nature of phenomena. Karma, habitual tendencies, and clinging are the key point of the view. Furthermore, the uncontrived view: buddhahood not arisen from Dharma; the fruition perfected without being produced by a cause; a body taken up that conditions do not destroy; a tenet system not arisen from scripture. Through pith instructions that do not rely on the tantras, the root of nirvāṇa is cut and the fruition of saṃsāra is brought to ripeness. What is inauthentic is the impure ground. In the matrix of the six afflictions,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;130]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ་དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;130]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ་དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
the seed (sa bon) of awakening is emptied. The forms of the three lower realms ripen, and even the three kāyas are held in the hand." So it says.
the seed (sa bon) of awakening is emptied. The forms of the three lower realms ripen, and even the three kāyas are held in the hand." So it says.


Line 813: Line 838:
Second, identifying our own view: it is the view of the Great Perfection, free of activity and spontaneously present. When divided, there are three. First, by looking at outer phenomena, one sees that phenomena are without nature. That is, by looking with the vajra eye at fragmentary phenomena, one sees appearances as the eight examples of illusion; and since one realizes that delusion is not truly established, there is no fear of reverting to the three realms, and so the mind is at ease. By looking with the eye of wisdom at particular phenomena,
Second, identifying our own view: it is the view of the Great Perfection, free of activity and spontaneously present. When divided, there are three. First, by looking at outer phenomena, one sees that phenomena are without nature. That is, by looking with the vajra eye at fragmentary phenomena, one sees appearances as the eight examples of illusion; and since one realizes that delusion is not truly established, there is no fear of reverting to the three realms, and so the mind is at ease. By looking with the eye of wisdom at particular phenomena,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;131]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;131]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
one realizes relative (kun rdzob) appearances to be groundless, great primordial purity (ye dag), and so one finds the ease of mind in which awareness has no karma or habitual tendencies. The Union of Sun and Moon says: "The outer view is like this: whoever familiarizes themselves with the absence of nature in the objects that appear as objects of focus—by this, appearance and emptiness are nondual, and the six collections of consciousness are unobstructed and loose." And Self-Arising Awareness says: "With regard to phenomena appearing as characteristics, since the eye faculty is not obstructed, the view of mind is excellent. Outer appearances are the magical display of one's own clear awareness; if, from the essence of nonconceptual clarity, they are known as the great self-arisen, that is the view that views phenomena." So it says.
one realizes relative (kun rdzob) appearances to be groundless, great primordial purity (ye dag), and so one finds the ease of mind in which awareness has no karma or habitual tendencies. The Union of Sun and Moon says: "The outer view is like this: whoever familiarizes themselves with the absence of nature in the objects that appear as objects of focus—by this, appearance and emptiness are nondual, and the six collections of consciousness are unobstructed and loose." And Self-Arising Awareness says: "With regard to phenomena appearing as characteristics, since the eye faculty is not obstructed, the view of mind is excellent. Outer appearances are the magical display of one's own clear awareness; if, from the essence of nonconceptual clarity, they are known as the great self-arisen, that is the view that views phenomena." So it says.


Second, by looking at the inner nature of phenomena, one sees with the eye of primordial wisdom that it is without nature; and since one realizes that there is no mind grasping even at self-awareness, the mind is at ease in the state of the exhaustion of phenomena (chos zad). Self-Arising Awareness says: "In unborn (skye med) awareness, the nature of phenomena, conceptual thoughts and characteristics are naturally absent. In awareness without negation or affirmation, how could there be any conduct of clinging? Realizing the nature of phenomena is to be known within the state in which there is nothing to do. If awareness free of action and agent does not fall to any side, it is called great meditation. Moreover, the means of realizing it
Second, by looking at the inner nature of phenomena, one sees with the eye of primordial wisdom that it is without nature; and since one realizes that there is no mind grasping even at self-awareness, the mind is at ease in the state of the exhaustion of phenomena (chos zad). Self-Arising Awareness says: "In unborn (skye med) awareness, the nature of phenomena, conceptual thoughts and characteristics are naturally absent. In awareness without negation or affirmation, how could there be any conduct of clinging? Realizing the nature of phenomena is to be known within the state in which there is nothing to do. If awareness free of action and agent does not fall to any side, it is called great meditation. Moreover, the means of realizing it
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;132]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;132]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །</span>
| style="vertical-align:top" |
|
is as follows: "Through the wisdom of a single perception, when the depths of the intellect have gained conviction and the unborn nature of phenomena has been realized, great primordial wisdom will arise." So it says.
is as follows: "Through the wisdom of a single perception, when the depths of the intellect have gained conviction and the unborn nature of phenomena has been realized, great primordial wisdom will arise." So it says.


Line 827: Line 852:
one decides definitively that buddhahood is not attained through the words of intellectual speculation; and since one sees saṃsāra and nirvāṇa as primordially pure, as the exhaustion of phenomena, the mind is at ease. The Union of Sun and Moon says: "Whoever sees basic space and awareness thereby grows familiar with the level of buddhahood. There is no other skillful means higher than this; it is especially exalted above the grasping of intellectual speculation." And the Lion's Perfect Dynamic Energy (seng ge rtsal rdzogs) says: "The ultimate view of all buddhas does not go beyond the two, basic space and awareness." So it says. If such views are given a name, they are called "the view that cuts off the continuity of the city": the continuity of the city of the womb is cut off, and without returning to the three realms one attains buddhahood in this very life. Moreover, according to the distinctions of faculties, the best attain buddhahood in this very life, the middling in the intermediate state (bar do), and the lowest in the natural nirmāṇakāya (rang bzhin sprul sku), for the Union of Sun and Moon says: "For the best, a second birth is not needed; the middling, at the juncture between two births; the lowest are given relief, and the emanator liberates their own continua." So it says.
one decides definitively that buddhahood is not attained through the words of intellectual speculation; and since one sees saṃsāra and nirvāṇa as primordially pure, as the exhaustion of phenomena, the mind is at ease. The Union of Sun and Moon says: "Whoever sees basic space and awareness thereby grows familiar with the level of buddhahood. There is no other skillful means higher than this; it is especially exalted above the grasping of intellectual speculation." And the Lion's Perfect Dynamic Energy (seng ge rtsal rdzogs) says: "The ultimate view of all buddhas does not go beyond the two, basic space and awareness." So it says. If such views are given a name, they are called "the view that cuts off the continuity of the city": the continuity of the city of the womb is cut off, and without returning to the three realms one attains buddhahood in this very life. Moreover, according to the distinctions of faculties, the best attain buddhahood in this very life, the middling in the intermediate state (bar do), and the lowest in the natural nirmāṇakāya (rang bzhin sprul sku), for the Union of Sun and Moon says: "For the best, a second birth is not needed; the middling, at the juncture between two births; the lowest are given relief, and the emanator liberates their own continua." So it says.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;133]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;133]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
Second, as its pith instruction, the skillful means of leaving as it is like a mountain is this: having decisively determined everything through the view, one leaves appearances right upon their appearing and awareness right upon its being aware, without alteration or adulteration; thereby the enlightened intent of all vehicles is gathered therein, and from within that state one sees the meaning of everything, while others do not see the meaning of this. For example, just as from the summit of the king of mountains one sees all the low valleys at once, yet from the valley one does not see the summit of the mountain, so, looking from the side of the Great Perfection, primordially liberated and spontaneously present, one realizes the assertions of the nine successive vehicles within one's own system, while the other vehicles do not realize the enlightened intent of this; and it is perfected as the great total liberation of the three realms. The Six Expanses says: "In the mind itself that is there to be viewed, since appearance and existence self-arise as one, the liberation of the three realms in their own place is perfected in the great natural resting of Ati. In the mind itself that is there to be left, since appearances arise as the ground of natural resting, the view of the great leaving as it is is perfected in the manner of no seeking." So it says. Third, its enlightened intent, the total liberation of the three realms: when the yogin who has realized in this way looks, there is nothing whatever that is not liberated, for he sees it as primordially beyond bondage and liberation, as groundless great self-appearance, as the nature of a dream, an
Second, as its pith instruction, the skillful means of leaving as it is like a mountain is this: having decisively determined everything through the view, one leaves appearances right upon their appearing and awareness right upon its being aware, without alteration or adulteration; thereby the enlightened intent of all vehicles is gathered therein, and from within that state one sees the meaning of everything, while others do not see the meaning of this. For example, just as from the summit of the king of mountains one sees all the low valleys at once, yet from the valley one does not see the summit of the mountain, so, looking from the side of the Great Perfection, primordially liberated and spontaneously present, one realizes the assertions of the nine successive vehicles within one's own system, while the other vehicles do not realize the enlightened intent of this; and it is perfected as the great total liberation of the three realms. The Six Expanses says: "In the mind itself that is there to be viewed, since appearance and existence self-arise as one, the liberation of the three realms in their own place is perfected in the great natural resting of Ati. In the mind itself that is there to be left, since appearances arise as the ground of natural resting, the view of the great leaving as it is is perfected in the manner of no seeking." So it says. Third, its enlightened intent, the total liberation of the three realms: when the yogin who has realized in this way looks, there is nothing whatever that is not liberated, for he sees it as primordially beyond bondage and liberation, as groundless great self-appearance, as the nature of a dream, an
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;134]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;134]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
illusion, or space;
illusion, or space;


and so it is perfected as the enlightened intent of the great expanse equal to space. The Six Expanses says: "In the mind itself without the feeling of arising, the appearance of unthought special insight (lhag mthong) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent in which coming and going are exhausted.' In the mind itself without anything apprehended, the unceasing pure appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the samādhi of great display (rol pa).' In the mind itself without an apprehender, the great self-arising appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the unceasing nonconceptual enlightened intent.' In the mind itself without anguish, the appearance free of conceiving a self I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great natural resting.' In the mind itself without permanence or annihilation, the appearance free of good and bad I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent free of rejecting and adopting.' In the mind itself without adopting or discarding, the impartial self-liberated appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great all-pervasiveness (khyab gdal).'" So it says. Fourth, its fruition, the afflictions pure in their own place: at that time the afflictions, not abandoned yet not abiding, are pure in their own place, like clouds dispersing in the sky, or like water's
and so it is perfected as the enlightened intent of the great expanse equal to space. The Six Expanses says: "In the mind itself without the feeling of arising, the appearance of unthought special insight (lhag mthong) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent in which coming and going are exhausted.' In the mind itself without anything apprehended, the unceasing pure appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the samādhi of great display (rol pa).' In the mind itself without an apprehender, the great self-arising appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the unceasing nonconceptual enlightened intent.' In the mind itself without anguish, the appearance free of conceiving a self I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great natural resting.' In the mind itself without permanence or annihilation, the appearance free of good and bad I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent free of rejecting and adopting.' In the mind itself without adopting or discarding, the impartial self-liberated appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great all-pervasiveness (khyab gdal).'" So it says. Fourth, its fruition, the afflictions pure in their own place: at that time the afflictions, not abandoned yet not abiding, are pure in their own place, like clouds dispersing in the sky, or like water's
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;135]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;135]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
turbidity clearing: in the beginning delusion was never experienced, at present one does not abide in delusion, and in the end, since one has arrived upon what is the ground where delusion is impossible, one is called "a person who has cast off phenomena." Again, from that same text:
turbidity clearing: in the beginning delusion was never experienced, at present one does not abide in delusion, and in the end, since one has arrived upon what is the ground where delusion is impossible, one is called "a person who has cast off phenomena." Again, from that same text:


Line 858: Line 883:
The first has three: the king who has secured his seat and does not change; the populace brought to submission and not changing; and the minister taken prisoner and not changing. The first: for example, just as one of royal lineage, empowered at the crown of the head, secures his own royal seat and does not change, so awareness secures its own place and does not change from the nature of phenomena; thus it has secured its own place. The second: just as when a certain king
The first has three: the king who has secured his seat and does not change; the populace brought to submission and not changing; and the minister taken prisoner and not changing. The first: for example, just as one of royal lineage, empowered at the crown of the head, secures his own royal seat and does not change, so awareness secures its own place and does not change from the nature of phenomena; thus it has secured its own place. The second: just as when a certain king
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;136]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;136]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
has led an army into a country and its subjects have been brought to submission, that country's king and subjects, together with their circle, have no room to change anything, so, since the ground from which the consciousnesses of the five doors arise has been emptied, there is not even the name of saṃsāra. The third: just as, when a king's chief minister is taken prisoner by the king of another country, that king too must heed whatever the other king says, so, since the continuum of the movement of mental consciousness is cut off, awareness, its ground of arising ('char gzhi), attains its own sovereignty.
has led an army into a country and its subjects have been brought to submission, that country's king and subjects, together with their circle, have no room to change anything, so, since the ground from which the consciousnesses of the five doors arise has been emptied, there is not even the name of saṃsāra. The third: just as, when a king's chief minister is taken prisoner by the king of another country, that king too must heed whatever the other king says, so, since the continuum of the movement of mental consciousness is cut off, awareness, its ground of arising ('char gzhi), attains its own sovereignty.


Line 874: Line 899:
being neither arbitrary assertion ('dod rgyal) nor intellectual speculation,
being neither arbitrary assertion ('dod rgyal) nor intellectual speculation,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;137]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ་གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;137]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ་གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
the heart essence is perfected as the great utmost secret.<br />
the heart essence is perfected as the great utmost secret.<br />
In the mind itself in which there is something to focus upon,<br />
In the mind itself in which there is something to focus upon,<br />
Line 892: Line 917:
Fourth, the fruition of the self-liberation of the afflictions: at that time, whatever afflictions and hosts of thoughts arise, those very thoughts, unable to take hold and without any substance, go straight into self-dissolving and self-liberation, like a drawing on water or a snake's knot dissolving by itself. Moreover, since one is free of grasping at saṃsāra and nirvāṇa, one is called "a yogin who has passed beyond phenomena";
Fourth, the fruition of the self-liberation of the afflictions: at that time, whatever afflictions and hosts of thoughts arise, those very thoughts, unable to take hold and without any substance, go straight into self-dissolving and self-liberation, like a drawing on water or a snake's knot dissolving by itself. Moreover, since one is free of grasping at saṃsāra and nirvāṇa, one is called "a yogin who has passed beyond phenomena";
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;138]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;138]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །</span>
| style="vertical-align:top" |
|
so it is called. As for feelings that arise (byung tshor) and conceptual thoughts going into self-dissolution, from the Six Expanses:
so it is called. As for feelings that arise (byung tshor) and conceptual thoughts going into self-dissolution, from the Six Expanses:



Latest revision as of 22:28, 21 November 2026

← Ch. 17 (2)Theg mchog mdzod: contentsCh. 18 (1) →

Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 17: dmigs pa yul gyi blo rim can 'jug pa'i lam zab rgya cher bshad pa · དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ
Pages 113–138 of volume 2 of the corrected base text (part 3 of 3 of Ch. 17).

Not in this part's tabs (the edition does not contain it): two volumes MW0TTBBC0007.
[edit]
The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page). The whole edition on this wiki: mdzod bdun (a 'dzom par ma).
Volume I1PD87

[p. 105] གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོགས་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་

[p. 106] གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས་ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་

[p. 107] ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་

[p. 108] རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་པའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །

[p. 109] དེ་འདྲ་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱུང་ནས་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་

[p. 110] བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་

[p. 111] གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡ་ར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེང་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མ་ཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་

[p. 112] ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚང་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་རིགས་ལ་བ་མེད་པར་

[p. 113] ༄༅། །ཕྱི་ལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་ནི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་རླིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ར་ག་ཟ་བསྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་ པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུས་དུས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ ལས༑ དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་པ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་མ་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་

[p. 114] བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོ་དག་ཟ་འ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། བློ་ང་དྲུག་པ་ལས། ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་ཏུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་ པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་བརྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བྱས་པ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་

[p. 115] མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མང་དྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལ་མ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་

[p. 116] འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་

[p. 117] སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་བདག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་

[p. 118] མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། གློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་༑ རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་

[p. 119] རིག་གོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་པས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་

[p. 120] ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྡུ་ལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །

[p. 121] དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་

[p. 122] པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་

[p. 123] ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་བོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་ང་ཕོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་

[p. 124] སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་མིག་རྣམ་པར་གནས་སུ་

[p. 125] དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། བྲམ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆད་དབྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆ་མ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆ་མ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་

[p. 126] རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་

[p. 127] ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།དཔྱིད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འབྱུང་

[p. 128] བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།

[edit]
BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it).

གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ནི། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིགས་པ་དང་ར་བ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གདངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུར་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལས་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུགས་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞིར་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོགས་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོག་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློ་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུང་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆེན་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུས་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལས་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེད་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་ཡོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེས་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེས་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞན་ཆེན་པོ་འི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམ་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་ངར་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བར་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འཕངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་ངར་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞི་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །

[edit]
rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026).

གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དྭངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་ །སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་ རྣམ་པ་«༼༡༽»སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་ག ཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ།རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན«༼༡༽«། །»ཞཻས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། ། འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་ །འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་«བུ»འོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེས་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་«༼༡༽»འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག «།»མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་སོང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟཻ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། ། ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ངག་«༼༡༽«ཏུ»་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དྭངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་དེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོ ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས།ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག «།»ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག «།»ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག «།»མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག «།»ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག «།»འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།ཡུ»ལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག «།»འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག «།»རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།སྒྲ»་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།» གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག «།»རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག «།»ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ «།»དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་«༼༡༽»ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་སོང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་སོང་ཡང ས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། ། «སྟོ»ང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་སོང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་«སྟེ། །»རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་«སྟེ། །»འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། ། ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། ། དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། ། དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། ། འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་སོང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། ། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དྭངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག «།»བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག «།»བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག «།»ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག «།»ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག «།»ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་«༼༡༽»པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། སོང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་«༼༢༽»པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། སོང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་«༼༡༽» ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག «།»གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག «།»རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག «།»འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག «།»རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག «།»ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། « །།

[edit]
rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling.

གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ནི། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིགས་པ་དང་ར་བ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གདངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུར་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལས་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུགས་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལ། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞིར་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོགས་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞིར་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོག་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློ་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲང་ནི། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུང་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆེན་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུས་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལས་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེད་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་ཡོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེས་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེས་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞན་ཆེན་པོ་འི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམ་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་ངར་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བར་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འཕངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་ངར་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞི་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །

[edit]
OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I1CZ5002

[p. 591] གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་ རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་བ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་

[p. 592] སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཚོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། རང་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་

[p. 593] ༄༅། །དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་ གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་ པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་ དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེ་འབངས་པར་

[p. 594] ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ཁས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་ རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་ འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་ བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་

[p. 595] ༄༅། །གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་ རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་ སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུ་ན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཉེ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་ གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་

[p. 596] ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་ བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་ བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་ འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དྭངས་ མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་

[p. 597] བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་མ་ལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་ གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་ རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པར་སོང་བ་ཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་ སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། ། མ་རྟོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་མ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་ སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་

[p. 598] སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་ དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། ། དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོང་པ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་ པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་ གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་ པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་

[p. 599] དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཚེ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིད་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་བདག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་ པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལག། ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག། ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་

[p. 600] རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱོད་ མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤར་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་ པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། ། ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་ གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་པོ་སོ་སོའི་ ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟོས་པས། །

[p. 601] ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོང་། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་

[p. 602] འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་ གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། །དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུག་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་ བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་ སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡོད་ག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་ པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་

[p. 603] ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་པ། ། ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུ་འདའ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་ བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་ དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་བ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདི་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྒྱལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་གས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་བ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྤྱི་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་

[p. 604] མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ཏིང་ངུ་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅིག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཙོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི་གོལ་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་ གཅིག་པ་རིང་དུ་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་ མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ཅག་ དག་པའི་སྣང་བ་ནི། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་

[p. 605] ༄༅། །ལ། བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་ པོར་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོར་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་ གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་ པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་

[p. 606] ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉག་གཅིག་ཆ་བའི་སྣང་

[p. 607] བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་ གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དང་། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། འབྱུང་བ་ འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་པ། ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག། རྟོག་ འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I3CN4265), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 160 pages, Mitra OCR on 364 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I3CN4265

[p. 107] གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་ པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་ གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་ གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དྭངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་ གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་ འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། ། འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་ གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་ གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་

[p. 108] ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་ དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་ འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་ གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་ འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེས་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་ དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་ མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་ མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། ། མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་ སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་ དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་ བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་ འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་ མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་

[p. 109] ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། ། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་ སྟེ༑ དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་༡༥ང་ སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་ གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། ། གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་ བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་ གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་ དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་ གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་ པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་

[p. 110] རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། དྭངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་ འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་ གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་ གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་ བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་ གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་ དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་ གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་ འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། ། དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟེན ༡། །ཞེས་སོ། ། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་

[p. 111] ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། ། མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། ། དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་ པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ ནི༑ སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་ བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་ གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་ བར་དོའི་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་ སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་ རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་ གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་ མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་ བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་ མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་ འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་

[p. 112] ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་ པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་ གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་ དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་ དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་ དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་ འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་ པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེས་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་ འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་ གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་ འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །

[p. 113] ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་ འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་ སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་ བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་ པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ ཆུའི་དྭངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་ གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་ འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་ གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་ འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་ གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་

[p. 114] ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་ གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་ གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་ བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། ། རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། ། དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་ དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངག ༡ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དྭངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་ དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་དེ་ གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་ གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། ། རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་ འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། ། ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་ བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དྭངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་

[p. 115] བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ་བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། ། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་ འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་ བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་ མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་ བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་ བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་ རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། ། དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་ གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་ སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་ བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་ མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟེན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །འགྱུ་བྱེད་རང་ དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་་ང་ཡིས་

[p. 116] ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་ དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་ དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག ། ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ༑ ༑ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་ མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འདོད་ལོག་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་ རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་ སང་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་པ་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། ། དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་

[p. 117] ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ ཏེ༑ ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་ བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་ བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། ། གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་ རང་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་ གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་ལས་ འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་ རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་ བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་ རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་ སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་ གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་ འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། ། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་

[p. 118] ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་ སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་ དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ ལ༑ ༑རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་ གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་ རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་ འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་ རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་ དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་ སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། ། བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་ མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་ དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་ བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་ བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། ། སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། ། བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་

[p. 119] ༈ ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། ། བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་ སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། ། སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་ གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། ། རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་ པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་ དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་ སོ༑ ༑ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་ དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་ དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། ། དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་

[p. 120] ༈ རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་ པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་ སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་ པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་ པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། ། རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་ དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་ སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། ། རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་ མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་ མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། ། རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། ། གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་

[p. 121] ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། ། ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། ། གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་ སྟེ༑ ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་ དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་ པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་ གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་ རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་ མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་ རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་ དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་ འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་ སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། ། ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་ བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་ བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་

[p. 122] ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་ དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་ དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། ། ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། ། གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་ གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་ འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་ འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་ མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་ འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་ པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་ བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། ། ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །

[p. 123] ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་ དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་ མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དྭངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་ བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་ བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་ དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་ རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་ མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕབ་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་ སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་

[p. 124] ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་ བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་༡པོ་དེ་ཡང་ གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་ འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་ བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་ འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་ གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་ བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་༤པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་ རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་ རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་ པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ ཏེ༑ ༑མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་ རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་ པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་

[p. 125] ། ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་ མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་ པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་ བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ། ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་ མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་ པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་ རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I2PD19908

[p. 333] གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ཏེ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སང་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཅན་ ལས་སྣང་ཆ་སོན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་ འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་ འཕོ་བར་བཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་པ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་

[p. 334] ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་བཟུང་པ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་ སུ་དཔེ་གསལ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ།། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། མིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་ གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྤྱི་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཚོང་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ།། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་ལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་ འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ།། འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་ མོའོ།། མཉམ་བཞག་གཉིད་དང་མི་སྲེན་སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་པར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྣང་ནས་ཐད་དྲང་དུ་ལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ ནས་ངང་ལ་བསྒོམ་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རིས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།། དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་པ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་ འཚེ་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་པ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་ཅི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་པར་ ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ།། གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་པ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་རྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚང་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ དུ་སེམས་འཇོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་བཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ།། བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏང་ངེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་པས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་བྱེད་པ་འཆར་

[p. 335] དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནང་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོང་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། དེ་འང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ།། འདིར་རང་གིས་འོང་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ།། སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ།། དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ གནང་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོང་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ།། ཅེས་སོ།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་ འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་པ་ནང་འཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ།། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །འཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་ པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ།། ༈ །།དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནང་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་ པའོ།། །།དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཅན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་ འོད་གསལ་གྱི་གནང་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནང་གཅིག་དུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག། དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུ་བ་འབྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གི་ འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པ་ཡི་སྔོན་མ་བསླང་། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ།། ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་བར་དོ་

[p. 336] དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨག་ཧྲི་སྙིང་ཁྲ་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་ མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡིད་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་འཐུང་ངེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་ གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཅེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་ལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མིའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་ ༄༅། །རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་འཆམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ སྦྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤོར་བས། བསྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་བཙོགས་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། བསྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་ སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེ་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་པས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་པ་ལམ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་ དྲུག་ལྷུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནང་ལ་བཙུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འབྲུ་བ་ཕྱི་ནང་ གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་བཙོགས་བཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་སྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་

[p. 337] བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྟོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་འདི་ནི། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་བྲིས་བུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། ། མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོང་བའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་བུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་ བྱ་སྤྱན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ ཕྱིར། །ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བཀག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཆོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྨྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དེ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་

[p. 338] ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བྲམ་ཟེའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སླར་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ།། རྡོ་རྗེ་།།དོན་གསུམ་བལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ བཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་སྣང་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་པོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ ཚིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དང་། ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འཐད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཀྱང་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོར། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །དོང་དང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་པ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་

[p. 339] ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་པ་སྟོང་། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་ བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྟ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་ མཆོད་ཕྱེ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་བཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་བསྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལྟར་མེད་སྤྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དྭངས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་ དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནང་ངོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་ མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅང་། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐྱ་ ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་འཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློངས་སུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་འཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བཱི་ས་འཚམས་ནི།། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བརྗོད་དང་སྦྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་གསུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད།། ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ དོས་བཟུང་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེན་གསུམ་ལས། རང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་ལྟས་པས་སྣང་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡི་དག་ཆེན་པོར་ རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ། ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་པ་སྟེ། །རྟོགས་

[p. 340] སེང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་ རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་ དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་ཐལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐ་ག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་ བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་བུ་གས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་འདས་པའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏབ་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ཟློག་པར་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་འཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་ ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། རླུང་ནས་ རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་ལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ ཡོད་བློ་ལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་བཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །སྣང་བ་རང་བཞག་གཞིར་ཤར་བས། །བཙོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་བ་ལས། བྱུང་ ཛར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་བ་ཆེན་

[p. 341] པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་པ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་པ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །བླང་དོམ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ངའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པ་འམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་ གང་ཟག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་པ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ།། ༈ །།དོན་བཞི་པ་ འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །ཡང་པོ་ལ་ རྒྱལ་པོ་གདེངས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཉེ་བས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་བསྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྤོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་ གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་སྤང་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་བསྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། ། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་སྤྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །

[p. 342] གཐུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏང་བའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་དེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་རང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡང་ དག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དུ་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཨཱི་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐང་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོ་འམ་སྦྲུལ་གྱི་མ་རུང་བ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་ རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་བྲང་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག་ ༄༅། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྒྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ།། །།ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ སྟེ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I8LS32893

[p. 829] བརྗོད་པའི་རྒྱུན་རྣམས་བཅད་པ་གནད། །གསང་

[p. 830] ༄༅། །པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་ བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་། གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་ བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་ སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ།

[p. 831] གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་སྤྲོ་བས་ དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནང་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ལ་མང་པའི་ དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པ་མ་ཡོད། མི་རྟོག་ པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་ བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རང་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་ གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་

[p. 832] ༄༅། །བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་ འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མ་ས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་ བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་ བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། །འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་

[p. 833] དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་ པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་བྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་ རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་བ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ ཁམས་དྲང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་

[p. 834] ༄༅། །བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང་། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ མེད༏ ༏ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་ བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་ འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་ པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་

[p. 835] རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་ འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་ རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། ། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་ བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་ པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས། །ལུས་ངག་རིང་ཀྱི་གཏང་བས་འབུལ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟེངས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། །

[p. 836] ༄༅། །པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་ བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །

[p. 837] པོར་འཛིན་པ་དེ་དག་དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེ་ཞུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་འགྱུས་ཐོབ་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡི་ཛ་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཨལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཚུ་ཐེམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་སུ་ བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་དེ་འོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མོ་ཞེས་ སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཉི་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་ གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཚང་ ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡང་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་

[p. 838] ༄༅། །ནང་ཤེས་པས་སྡང་བ་ལ་མ་བཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་ དངོས་དང་། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅད་པ་ སྟེ༑ ༑གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་ དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། ། འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དགྲ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་

[p. 839] དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། །མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་ གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས།

[p. 840] ༄༅། །དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་ པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་ གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགྲུབ་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ཀུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལེབ་དགོངས་པ་བཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་མི་ནང་ངོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། །ཉོན་མོངས་

[p. 841] དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྐང་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕྱམ་དུ་འཛིན་ན་གོལ་ སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། དབང་ པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུར་བ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པའི་དང་། །ཅེས་སོ། །དེ་འདྲ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་ མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་བྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལ་བརྒྱ་ཡན་པ་སྤངས་ན་ཁྲོ་ཕྱལ་བྱ་ལ་བྱ་ལ་བྱ་མི་འདྲ་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་ པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་འཆད་པ། །ཞེས་ཉིན་མོ་དང་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་ བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དགེ། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་

[p. 842] ༄༅། །བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་ རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་ བློ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ ཆོས་ཉིད་ལོག་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་ པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། །ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྡིག་

[p. 843] པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་ གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་ དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་ གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་བདག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག་།གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག་།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་བདག །རོ་ཉིད་སྣང་

[p. 844] ༄༅། །རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་ འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་གློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་ མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། ། འཇུག་པ་མར་མེ་ལྟ་བ་ཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་མེད། །གཏང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲེག་གཅོད་ མི་བྱ་མཐའ་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ཁ་ལྟར་ཡོད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་

[p. 845] ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་ གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་ རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་ བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་ དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་

[p. 846] ༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོད་སྐད་དུ། རྐྱང་པ་ལྔ་པ། གྱྀ་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིན་དཔྱོད་དེ་དང་། མདོ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། །ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་ བརྗོད་དང་སྦྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་མ་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ ངོས་གཟུང་བ་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། །དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ མ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་བྱུང་བ་སྒྱུ་མའི་དང་པོ་རྒྱུད་དུ་མཐོང་སྟེ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་སེམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ ཟླ་བ་ལ་ཞེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །མཐའ་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་སྒུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་

[p. 847] དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། ། རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང་། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་ མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་བླ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་ སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །བླ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་ གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་གློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཆོ་ག་དོན་

[p. 848] ༄༅། །དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བ་དང་། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་རྣམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོབ། །རིག་པ་རིག་ཐོབ། ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དང་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། །དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་བུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་

[p. 849] ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་ འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་ པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་ འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་

[p. 850] ༄༅། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།བཟང་ངན་བྲལ་བའི་ སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ད་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན།།བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས་སོ། ། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟེན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་ཕ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས།ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས།ཆོས་ ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག།བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །ཆ་དང་བྲལ་པ་རང་

[p. 851] པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་ གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རབ་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། ། གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་ གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་ རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་བ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་ དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན། །

[p. 852] ༄༅། །བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་ བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་ པར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།།ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མི་དད་པ་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་ དུ༑ ༑དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་

[p. 853] སར་དག། །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག། །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག། །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་ བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞུང་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་ གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ། རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆན་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་ བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པ་ལ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཚམ་ ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྤངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་ གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་

[p. 854] ༄༅། །དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག ། ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ ཟབ་རྒྱ་ཚོར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I0TTBBC0034_002

[p. 47] གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སང་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ ལས་སྣང་ཆ་སོན་གསལ་བའོ། །ང་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་ འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་ འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་པ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་

[p. 48] ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། དུས་གཞན་ན་འང་ཡོད་དེ་ངོས་བཟུང་པ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་ སུ་དཔེ་གསལ་ལ་ངོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ།། བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ།། གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང་། མིག་རྒྱུ་དང་། མེ་ཁྱེར་དང་། སྤྲིན་དང་ གློག་དང་། འབར་བ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྒྲ་གཅན་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང་། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ལྷ་སྐུ་དང་། སྐྱེ་འགྲོ་དང་། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང་། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་པ་དང་། བསྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ།། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང་། གང་སྣང་ལ་ལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་ འགྲོ་བ་དང་། གཏམ་གང་ལ་འང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ།། འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་ མེའོ།། མཉམ་བཞག་གཉིད་དང་མི་སྲེ་ན་སྐྱིལ་དཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐང་དྲང་དུ་ལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་དང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་

[p. 49] ༄༅། །དབྱིངས་ན་ཡོད་བསྙམ་པ་དང་། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།། དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་པ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ།། ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་གྲོལ་མཐོང་པ་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་ འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་པ་ཡིན་ནོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་པ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་པ་རྣམས་སྣང་པར་ ལྟ་བ་དང་། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང་། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་པ་ནི་གནང་ཡང་དག་པའོ།། གཉིས་པ་སྲོང་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་པ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་ངོ་ཚ་རྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚང་བའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ དུ་སེམས་འཇོག་པའོ།། གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་བཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ།། བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ ལྷ་སྤངས་ཀྱེས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་དེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་པས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་ངེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་

[p. 50] དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ།། འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། ༈ །།ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། དེ་འང་འཕོ་སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཁ་ཅིག་འཕོ་ས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ།། འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ།། སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ།། དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང་། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ།། ཅེས་སོ།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་པའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང་། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་བས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་ འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་པའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང་། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་པ་ནང་འཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། ། དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ།། ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་གཞི་ལས། བུག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང་། །འཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་

[p. 51] འཕགས། གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་སྤོངས་མེད། ཅེས་སོ།། །།དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང་། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱིན་པར་དོ་འདབ་པ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། །རྨི་ལམ་བར་དོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ། །སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང་། བར་དོའི་གནད་ཚུལ་དང་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་དུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང་། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་བ་ལ་གང་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང་། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང་། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱེད་མ་ཕྱེད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲུས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གི་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། ས་འོངས་པ་ཡི་སྔོན་མ་བསླང་། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་

[p. 52] དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམས་ཀྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་ཁར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང་ མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་གསུམ་དང་། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ།། དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡིད་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་འཐུང་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་ གྲོལ་བར་ངེས་སོ།། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ།། ཅེས་སོ།། ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལ་འང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ།། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ།། གསུམ་པ་བདེ་བར་ གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞི་ནོ།། ཅེས་སོ།། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག། མ་བསྒོམས་ལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། ཅེས་སོ། དེ་འང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་

[p. 53] ༄༅། །རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་འཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ སྦྱོར་གྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་བས། བསྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་ དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་བཙོགས་བཞག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། བསྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་ གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་པ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་ སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་བཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེ་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་གཟུང་། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་ དྲུག་ལྷུག་པའི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བསྒོམ་པ་དངོས་དང་། གོལ་མ་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་བཙུན་ནས་ཤྲཱི་བ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་ གཙང་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་བཙོགས་བཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་སྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་

[p. 54] བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ།། ཅེས་སོ།། དེའི་ཚེ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ།། གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་པས་ཏེ་གོལ་སའོ།། འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ།། རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད།། ཅེས་སོ། དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ལེ བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ།། ཅེས་སོ།། ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི

[p. 55] ༄༅། །ཡུལ་ངག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ།། དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་འོ།། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཆོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམ་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག། ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག། །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག། ཡིན་དང་མེན་པའི་སེམས་

[p. 56] བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ ཆོས་ཉིད་ཡེ་བཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོགས་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ ནི། དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱུ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། ། མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོང་བའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྦྱང་། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོ་ཆེ་ བ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། ཆོས་ ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཅེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་བསྒོམ་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང་། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང་། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་

[p. 57] ༄༅། །ཡུལ་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང་། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང་། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང་། ། རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར།། ཅེས་སོ།། དེས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ།། །།གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་ འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་བཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། སློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་པས། །རང་ རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམ་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལས། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་ རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་བཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག། ཐོག་ བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག། །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག། །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག། ཡིན་དང་མེན་པའི་སེམས་

[p. 58] ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་ངག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་ངག།རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག།ཅེས་སོ།། །།དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ བཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ།། དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ།། ཅེས་སོ།། དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་

[p. 59] ༄༅། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ།། ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་

[p. 60] ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུར་བ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་ སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་ སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་བཙོག་ པ་ཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བས་འཚམས་ གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་ སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་

[p. 61] ༄༅། །ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང་། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང་། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང་། དགེ་ སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་། མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་།རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་ བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང་། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང་། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང་། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་ མེད་པ་དང་། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང་། །ཉོན་མོངས་རང་བཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་གསུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཅེས་སོ།། ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་ འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང་། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་ལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང་། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་རང་བཞིན་ གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང་། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་

[p. 62] ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་བྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟེར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ མཆོད་པ་མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་བས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་བསྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལྟར་མེད་སྤྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི འདོད་པ་གང་། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང་། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་བ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང། །འཁོར་བ་མ་སྤང་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དངས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནང་ངོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ

[p. 63] ༄༅། །གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཅེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རྭ་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་འཚམས་ ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་འཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློངས་སུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་འཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང་། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་དོན་ལྟ་བཱི་ས་འཚམས་ནི། ། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ། །དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་གསུམ་ཚང་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ ངོས་བཟུང་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། རང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་ལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་ རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། ། ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་པ་སྟེ། །རྟོག་

[p. 64] མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུ་འང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་ རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་ དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །བསྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་ལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་ བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་པ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཅེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །སངས་ རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ཟློག་པར་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེ་འང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྦྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་འཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་

[p. 65] ༄༅། །རྣམས་ནི་དབུགས་བྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ།། ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་དུ་རི་བོ་བཙོག་བཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་སླད་མེད་པར་སྣང་པ་སྣང་ཐོག། རིག་པ་རིག་ ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དིར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང་། རླུང་ནས་ རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་པ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་ལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང་། ཁམས་གསུམ་ ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བ་རིན། །ཨ་ཏི་རང་བཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །བཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །སྣང་བ་རང་བཞག་གཞིར་ཤར་བས། །བཙོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས།། ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ ལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡོ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་པས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་པར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཟུང་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་པ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་

[p. 66] བའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་ རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་ བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་ པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་ གང་ཟག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག། བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག། བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ རང་སར་དག། ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་པ་རང་སར་དག། ཟག་མེད་སྣང་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག། ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ།། ༈ །།དོན་བཞི་པ་ འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་

[p. 67] ༄༅། །རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་མ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་མི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་ འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ།། གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཅིག་གིས་ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་བསྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་ དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ།། དོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བས་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཚུལ་བས་བྱས་པ་མ་བྱུང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ།། གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་བཙོགས་བཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པ། ས་རིག་པ་ གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་སླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དམ་པས། །རྩོལ་བསྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །ཐུགས་ཀར་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། ། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་སྤྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །

[p. 68] གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་པའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས།། ཅེས་སོ།། གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ་ཀ་ དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ བཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ།། ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅེས་སོ།། བཞི་པ་ཉོན་ མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐང་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ།། དེ་འང་ འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག། བློ་ཚོགས་ སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག། ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།།དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་ངག། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག། རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ།རྒྱུ་ རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག།ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ་། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་པ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག

[p. 69] ༄༅། །ཅེས་གསུངས་སོ།། འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ།། །།ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ སྟེ། རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ།། ༒ །།

[edit]
The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (254 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.

[p. 113] བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད།

དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང ] སང O T · ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ ] སོན O T · མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས ] om. W K · ཏུ་བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད ] དྭངས P L · ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ ] པ O T · བ་གསལ་བ་ན་འདིས་ནི ] ནི W K

[p. 114] གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །

ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ ] བཟུང་པ O T · དུ་བ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང ] མིག O T · ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང ] ཕྱིར W K · མཐོང་བ་དང་སྒོམ་ཁང་ནས ] བསྒོམ O T · སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང ] རྩིགས W K · དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན ] om. W K · གསལ་ལས་ཏིང་⁁་ངེ་འཛིན ] ངེ A D T · ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས ] om. W K · གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག ] ལྟས O T · མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས ] པ W K

[p. 115] མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌།

ཟབ་མོའོ་མཉམ་གཞག་གཉིད་དང ] བཞག O T · བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག ] དཀྲུང O T · པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས ] གདངས W K · ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས ] དྭངས A P L · ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས ] ལྟས O T · ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ ] བས W K · ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང ] གྲོལ D O T · ནང་ཁྲོལ་མཐོང་⁁་དང་ཉིན ] པ O T · ནང་ཁྲོལ་མཐོང་⁁་དང་ཉིན ] བ A P D L S · ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ ] om. W K · རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ ] པ O T · ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས ] བཞག O T · ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག ] པ O T · བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ ] པར O T

[p. 116] སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་

འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས ] པ O T · ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག ] ག་ཅིག P · བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི ] བཞུག O T · གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང ] ཀྱིས W K · ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ ] ཞིག P L · ལ་སེམས་བཟུང་བས་དང་པོ ] པས O T · གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ ] འགྱུར W K · འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ ] དྭངས P · ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ ] བས W K · ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར ] དུ O T · ལས་འཕོ་བའོ་དེའང་འཕོ་སའི ] དེ་འང O T

[p. 117] སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་

ནོ་ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ ] འཕོ་ས P L T · ངག་ཡིད་ལའོ་ཞེས་སོ་ལུས ] ཅེས O T · དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ ] བས O T · འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ ] ལས W K · རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས་སྒྲ ] པའི A O T · སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་མཐུན ] པ O T

[p. 118] མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་

འབྱུང་བ་ནང་མཐུན་པས་ལུས ] འཐུན O T · ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན་ཅེས་སོ་ཚངས ] སྟེན་ཞཻས P · རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས་བུ ] གཞི O T · གསོད་པ་དང་མཚམས་མེད་ལྔ ] འཚམས O T · ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ ] པས W K · པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད ] དོའི A P L · དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན ] དུ O T · མི་བྱ་བྱ་གཞག་དང་ལེགས ] བཞག W K O · མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ ] སྔོན O T

[p. 119] ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་

སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི ] ཐུགས W K · ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ་དེ་ལྟར ] བུ་འོ P · པ་ཆོད་དེ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི ] གི O T · མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས ] སྡུན W K · ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ ] ཅིས W K · རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ་གཉིས ] ཅེས O T · ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས ] རིམས་ཀྱིས O T · པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི ] རྣཾ O T

[p. 120] ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་

པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི ] ཡིད O T · མ་ཐོབ་ཀྱང་སྐྱེ་གཞན་སྲིད ] སྐྱེས P L · སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ་ཅེས ] བ D O S T · བཤད་དེ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས ] བརྒྱད W K · ལས་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ ] ཅེས O T · དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ་རྒྱས ] ཅེས O T · ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས་བདེ་གཤེགས ] ལ W K

[p. 121] གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་

འགག་མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད ] ལྟས O T · ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར ] ཀྱི W K · མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར ] པ W K · ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག ] སོང P · ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ ] དུ O T · ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས ] བསྒོམ O T · པར་ཤར་བས་སྒོམ་ཉམས་ཉིན ] བསྒོམ O T · ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས ] བཙོག་བཞག O T · ནི་མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ ] དྭངས A P D L · པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ་དེ ] བཙོགས་བཞག་ཞེས O T · ན་མི་བསྒོམ་སྒོམ་བྱེད་ཕན ] བསྒོམ O T · ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག ] འཛུམས P D L O S T · དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ ] བཟུང O T

[p. 122] ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་

མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ ] བཟུང O T · ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས ] དེ O T · བ་ལ་མ་བཟུང་སྣང་ཤེས ] གཟུང A T · དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས ] བསྒོམ O T · བྱའོ་འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས ] བསྒོམ O T · སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས ] བཙུན O T · སོར་བཞག་པ་སྟེ་ཐལ་འགྱུར ] སྟཻ P · ཐལ་འགྱུར་ལས་སྒོམ་པ་ཞེས ] བསྒོམ O T · པ་འགག་པའོ་ཞེས་པ་དང ] ཅེས O T · བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད་སྣང ] བཙོགས་བཞག O T · སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས ] སྒྱུར O T · བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས ] བསྒོམ O T · དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ་དེའི ] ཅེས O T · ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས ] བཞག O T · པར་རྫོགས་ཏེ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · དྲུག་པ་ལས་དག་ཏུ་ཡོད ] ངག A P L · པ་ལས་དག་ཏུ་ཡོད་པའི ] དུ O T · རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན ] དྭངས P L

[p. 123] རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་

རང་སར་རྫོགས་ཞེས་སོ་གཉིས ] ཅེས O T · ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ ] དེ P L · རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས ] བསྒོམ O T · ཐལ་འགྱུར་ལས་མགོ་ལ་གནས ] མ་གོ P · ཐལ་འགྱུར་ལས་མགོ་ལ་གནས་པའི ] མ་གོལ D L O T · ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི ] བསྒོམ O T · སྤྱོད་པའི་ཡིད་⁁་ཕྱིར་ལ ] ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད W K · རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ ] དྭངས P L · པར་ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ ] ཁྲོ P D L T · པ་ཁྲོལ་ལེ་⁁་རྒྱ་ཡན ] བ P D L T · ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ ] བསྒོམ O T · དེ་ཉིད་ལས་སྒོམ་པའི་མཚན ] བསྒོམ O T · མ་འདྲེས་པ་གཟུང་དང་འཛིན ] བཟུང O T

[p. 124] བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་

སོ་དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ ] བསྒོམ O T · བ་ནི་སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས ] གཞིར W K · ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ ] བཞག O T · པའི་ཕྱིར་རོ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · མེད་རང་སྣང་བས་རང་རིག ] པས O T · ཡུལ་ངོ་ཤེས་གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི ] གཞིར་བཞག W K · ངོ་ཤེས་གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི ] བཞག O T · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D S · སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ ] ལོགས W K · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A O S T

[p. 125] སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་

པའི་སེམས་ཉིད་ལ་འགྱུ་བྱེད ] ལས D O T · གཏན་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D · ཤར་ནས་སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས ] བཏགས W K · བ་ཡིན་ཏེ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · སེམས་ཉིད་ལ་གཞི་གཞག་ཆེན་པོ ] གཞིར་བཞག W K · ཉིད་ལ་གཞི་གཞག་ཆེན་པོ ] བཞག O T · རང་སར་དག་ཡུལ་ལ་སྣང ] ཡུ་ལ P · བའི་སེམས་ཉིད་ལ་འདོད་ལོག ] ལས D L

[p. 126] སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག ། །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་

ནི་རང་སར་དག་སྒྲ་རུ ] བདག D S · ལ་འཛིན་པའི་⁁་ཆ་རྣམས ] སེམས W K · རྣམས་རང་སར་དག་རོ་ཉིད ] བདག A S · མྱོང་བྱེད་ཤེས་⁁་པ་རང ] རང་སར་དག་མྱོང་བྱེད་ཤེས W K · སར་དག་རེག་ཏུ་སྣང་བའི ] དུ O T · གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ་དང ] བཟུང O T · བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ ] རྟོག W K · ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ་སྤང་དང ] སྟེ W K

[p. 127] ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི།

སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ ] བློ W K · ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར ] བཞག O T · ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་ཤེས ] གསུམ O T · ཉིད་དུ་ལྟ་ཞེས་སོ་ཚིག ] ཅེས O T · ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ ] སོང P · མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཕྱི ] གྲང W K

[p. 128] ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་

ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་ངོ ] ལྟས O T · རང་རིག་ལ་བལྟས་པས་ལུ ] ལྟས O T · དབྱིངས་རིག་གོ་ཞེས་སོ་གསུམ ] ཅེས O T · གོ་ཞེས་སོ་གསུམ་པ་རང ] གསུང W K · བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ ] སོང་ཡང་ས P · ཁྱབ་རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང ] ཆེན W K

[p. 129] མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་

བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད ] བསྒོམ O T · སྤྱོད་པ་མེད་བལྟར་མེད་དཔྱད ] ལྟར O T · མེད་བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད ] སྤྱད O T · འདོད་པ་གང་སྟོང་དང་གསལ ] སྟོ་ང P · བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ ] པ W K · ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ་གཞན་ཡང ] གནང་ངོ O T · ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ ] དྲུག W K

[p. 130] ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ་དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་

བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང ] འཚམས O T · དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས ] སོང P · དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ ] ཀློངས་སུ O T · ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན ] དུས W K · ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད ] འཚམས O T · ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས ] བཱི O T · ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི་ཚིག ] འཚམས O T · བྱེད་པ་དེ་ལ་བསམ་པས ] ལས W K · ཡིད་དཔྱོད་དོ་དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ་མངོན་སུམ ] om. W K · ན་གསུམ་ལས་དང་པོ་ཕྱི ] རང O T · ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས ] ལྟས O T · ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ ] དུ་མ D T · ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ ] om. W K · རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང ] ལྟས O T · པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས ] རྟོག W K · ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས ] བཟློག O T

[p. 131] ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་

ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས་ཀུན ] ལྟས O T · བཀག་ལྷུག་པའོ་ཞེས་པ་དང ] ཅེས O T · མཚན་མར་སྣང་བ་ལ་མིག ] པ O T · ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ་རྟོག ] པ O T · བའི་ལྟ་བའོ་ཞེས་སོ་གཉིས ] ཅེས O T · ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང ] ལྟས O T · ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ ] སྐྱེད W K · རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ ] བསྒྲུབ O T · ཡོད་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད ] རྟོག W K · མ་ལྷུང་ན་སྒོམ་པ་ཆེན ] བསྒོམ O T

[p. 132] བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །

རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས ] ལྟས O T · ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས ] གི O T · ན་མེད་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས ] ཡོད W K · ཁྱད་པར་འཕགས་ཞེས་པ་དང ] ཅེས O T · ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི་དབྱིངས ] བུ་གས D O · མ་འདས་པའོ་ཞེས་སོ་དེ ] ཅེས O T · མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར ] ནས W K · གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ ] ཟློག O T · ལས་རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི ] སྐྱེས W K · ཏེ་འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས ] སྐྱེས W K · པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ་ཐ ] འཚམས O T

[p. 133] གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་

དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང ] འདུལ A D O · ལ་མཐོང་ཡང་ཀླུང་ནས་རི ] རླུང O T · པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག ] ལྟས O T · པོར་རྫོགས་ཏེ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར ] པ W K · ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར ] བཞག O T · ཆེན་པོར་རྫོགས་གཞག་ཏུ་ཡོད ] བཞག O T · སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར ] བཞག O T · གཞིར་ཤར་བས་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི ] བཙོག་བཞག O T · ཤར་བས་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི ] གཞན W K · ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར ] པོ་འི W K · ཚུལ་དུ་རྫོགས་ཞེས་སོ་གསུམ ] ཅེས O T · རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ ] ལྟས O T

[p. 134] མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་

བས་མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི ] སོང P · པར་རྫོགས་ཏེ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · ཏེ་ཀློང་དྲུག་པ་ལས་བྱུང ] བ O S · ཉིད་ལ་མ་བསམས་ལྷག་མཐོང ] བསམ W K · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D O S T · འཛིན་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D S · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D · བ་ནི་རང་གཞག་ཆེན་པོའི ] བཞག O T · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D · བ་ནི་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི ] བརྡལ O T · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D

[p. 135] རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་

པའམ་ཆུའི་རྙོག་དེངས་པ་ལྟར ] དྭངས P L · བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ ] ཞེས O T · ལ་བདེ་དང་རང་འཛིན་རང ] ངར W K · ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར ] བར W K · བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར ] པ O T · ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད ] པའི O T · ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས ] བཙོགས་བཞག O T · དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར ] ཕབ་སྟེ P L · ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་ཡུལ ] ཅིག O T

[p. 136] ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་

དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ ] འཕངས W K · འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི ] ཕབ P L · དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས ] བསྐོར O T · གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར ] པོས P L · ཐོབ་པའོ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ ] གྱིས O T · བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ ] པ O T · ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན ] བཙོགས་བཞག O T · འཇོག་པ་སྟེ་ཀློང་དྲུག་པ ] སོང P · དག་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང ] བསྒྲུབ O T · འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར ] སྤྱོད O T

[p. 137] ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ་གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་

བཅས་ཏེ་རྫོགས་ཞེས་སོ་གསུམ ] ཅེས O T · རྫོགས་ཞེས་སོ་གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྲིད་གསུམ ] om. W K · དེ་ཉིད་ལས་ཡ་ང་མེད་པའི ] ཡང A D O T · ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན ] ཡང W K · པ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ ] དུ A D T · པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི ] ངར W K · ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ ] ཐང O T · མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང ] ཞི W K

[p. 138] ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །

སོང་བ་ནི་ཀློང་དྲུག་ལས ] སོང P · བའི་སེམས་ཉིད་ལ་དམིགས་བྱེད ] ལས W K · རྣམས་རང་སར་དག་གཟུགས་སུ ] དང A D · བའི་སེམས་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས ] པ D T
[edit]
Machine translation, not yet reviewed by a translator. Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p. N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See the contents page for how it was made.

[p. 113]

the aspects of the forms, sounds, and smells of one's surroundings are known without being obstructed; and if one were to say that one has not gone to sleep, one may be woken from that state by conditions. That is, apart from the mere ceasing of thoughts as compared with daytime appearances, the appearing aspect is clear just as it is. Moreover, of the six collections of consciousness, the mental consciousness (yid shes) has ceased, while the consciousnesses (rnam shes) of the five doors are clear without having ceased. When the mental consciousness has sunk into luminosity, the wind has entered the central channel,

and since the consciousnesses of the five doors are nonconceptual, the appearances of objects too do not come under the power of apprehending. This is called the luminosity that is clear yet nonconceptual. At this time, the luminosity of bliss is present within the state of samādhi; the luminosity of clarity is present as appearance that has not ceased; and the luminosity of nonconceptuality is present within that state as intrinsic nonconceptuality. Thus the child luminosity of its own lucidity merges nondually into the primordially pure luminosity of the nature of the ground, and since clarity dawns again upon primordial clarity, this is called the merging of the mother and child luminosities. The Reverberation of Sound says:

Transference into luminosity is for those of supreme capacity:
having trained in the meditative concentration of sleep,
when through mastery outer appearances are clear
without difference between day and night—
by this the great luminosity is accomplished.

So it is said.

By nature, the luminosity of bliss is present at the time of the coemergent joy of union (snyoms 'jug).

[p. 114] The luminosity of clarity is present when samādhi has merged day and night. The luminosity of nonconceptuality is present when the mind's grasping thoughts have subsided. These are present at other times as well, but then they are difficult to identify, whereas at those times the example is clear and the meaning is easy to know. From the luminosity of bliss arise the experiences of being unable to bear parting from samādhi and of appearances dawning as joy and bliss. From the luminosity of clarity one sees smoke, mirages, fireflies, clouds, lightning, blazing flames, the moon, Rāhu, the form of a black jewel, appearances of the five lights, spheres, the kāyas of deities, living beings, and many buddha fields; one sees outer forms even while they are blocked off by coarse matter; one becomes able to pass straight through the walls and enclosures from within the meditation hut, and so forth; and many eyes (spyan) and superknowledges (mngon shes) arise. From the luminosity of nonconceptuality dawn immeasurable experiences: samādhi merging day and night; whatever appears fading away into nonthought when one looks at it; passing into nonthought without retaining anything of whatever is said; and the sense of constantly abiding in the state of space. Since these are evidently established also by the valid cognition (tshad ma) of definite experience, this is a profound key point.

[p. 115] If one does not blend meditative equipoise with sleep, one sits cross-legged and,

directing the eyes for a while into intermediate space, when cognition has become clear, limpid, and distinct, one lowers the eyes slightly and looks straight ahead, whereupon a fresh experience dawns. Identifying it and meditating within its state, that clarity of naturally clear awareness, resembling the sky, is the luminosity of clarity; and through familiarization (goms pa) with that state, appearances and mind become evenly open, without any gap, as if they had become a single space—this is its experience. Immeasurable experiences occur, such as the sense of being within the basic space of the sky and, at times, the sense that body and mind have separated. At that time countless appearances of rainbow light, spheres, and kāyas also dawn; this is called the outer luminosity of color, the natural radiance of the clarity of the five winds (rlung lnga). From the luminosity of color one sees the subtle particles and inner organs of one's own body, day and night appear alike, and one also sees the insides of others' bodies, and whatever activities sentient beings perform in the realms and regions, their dying and transmigrating, and their taking birth. Second, postattainment is what is called "rising from meditative equipoise": having risen from that state, one views these outer appearances as living beings, plants and trees, and the elements appearing within the vivid, translucent forms of the five lights;

[p. 116] one views them as the eight similes of illusion; one views them as like space; and, blending this with the experience of a moment before, one trains evenly in the single state of empty clarity, appearing yet without grasping—this is the authentic key point. Second, gathering the sense faculties into their abode at dusk: sitting cross-legged, within the central channel from the secret place up to the aperture of Brahmā (tshangs bug) white A's abide stacked like piled coins; one meditates that all of them, from below upward, dissolve one into the next as far as the aperture of Brahmā, and finally one settles the mind, with everything, in the state of space. Third, placing objects of knowledge into the vase at midnight: when going to sleep, one lies in the lion's sleeping posture, focuses on the lamp of the five lights within the heart, and sleeps. Fourth, making primordial wisdom clear at dawn: directing the gaze (lta stangs) upward with the lion's gaze,

one holds the mind on a single white A hovering in the space a bow's length above the crown of the head. At first the A is clear; then that too is no more, and, without any other thought stirring, a clear, limpid distinctness dawns; one meditates within that state. Since these are key points of great importance for experiential practice, one should apply oneself to them with the utmost diligence. Fifth, transference has three divisions: the best, transference from luminosity; the middling, transference from the illusory body; and the least, transference from body and speech. Moreover, these are not three destinations of transference, but three degrees of mental capacity in the one who transfers.

[p. 117] Some construe them as three [destinations] transferred to, but that is a different matter. Here, if one has oneself mastered luminosity, then at the time of death, from within that state, one brings awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the basic space of phenomena. If one has mastered the illusory body, then at the time of death, from within the state of the illusory body, one casts awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena; thereby one seizes the illusory body of the intermediate state (bar do) and attains buddhahood. If one has mastered neither of these, one aligns the key points of the three—body, speech, and mind—with the channels and winds and transfers through the aperture of Brahmā. The Reverberation of Sound says:

The particular kinds of transference are three.
By the division of the faculties, they are
luminosity, the illusory body,
and lastly, body, speech, and mind.

As for transference through body, speech, and mind, there are two: transference with a support, aligned with the channels and winds and with the functioning of the elements in their interdependent connection; and transference without a support, by the mind's focus alone. These are taught as "actual transference" (dngos su 'pho ba) and "transference by the non-actual" (dngos med kyis 'pho ba). The Reverberation of Sound says:

Transference of body and speech is of two kinds:
actual transference and the non-actual.
The actual is the method of training the winds:
through training in sound, craft, skill,
and interdependent connection,
the respective elements being inwardly

[p. 118] concordant,
it is accomplished by the directing of body, speech, and mind.
The non-actual relies on the power of the mind's familiarization.

The aperture of Brahmā is the path of transference. The Four Vajra Seats (rdo rje gdan bzhi) says:

If, from above the nine orifices,
one at once transfers by means of mind,
then even one who daily kills a brahmin
and commits the five deeds of immediate retribution
will be liberated—of this there is no doubt.

Sixth, the instruction on union in the intermediate state has two parts:

the key point of the union of realization that is put into practice in this life, and the instruction on the actual intermediate state. First: in general the divisions of the intermediate state are many, but here, in view of the purpose of this context, from among the four topics—the intermediate state of birth and death, the intermediate state of dream, the intermediate state of the nature of phenomena, and the intermediate state of becoming (srid pa)—one trains the skill of the instructions in the first two. By becoming familiar during the day with the key points of the illusory body and luminosity and with the way the intermediate state arises, mastery in dream is the certain measure of liberation in the intermediate state. Moreover, if this is condensed into a single key point: one does not deliberately reject what is present; one does not deliberately produce what is absent; one does not manifestly cling to what is present; one does not fret over what is absent. With regard to any activity or rest, any good or bad, any mode of appearance, or any grasping thought whatsoever, one does not pursue the trail of the past, one does not go out to meet the future, and, without cultivating in the mind-stream the habitual

[p. 119] tendencies of the present together with their antidotes, one is loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned; and by engaging with appearances as they are directly encountered—arising and leaving no trace—appearances are liberated right upon appearing, and grasping at them as entities is purified. This liberation right upon appearing is like a small bird carried off by a hawk. Movement ('gyu ba) is liberated right upon moving, vanishing of itself without a trace; this is like a breeze fading in intermediate space. Appearance and cognition are liberated into nonduality, with no division of outer and inner; this is like water dissolving into water. By realizing thus, the clinging of habitual tendencies is cut through. The Six Expanses says: "If a person does not pursue the trail of the past, does not summon the future, and leaves present cognition fresh as it is, then [earlier and later] mingle without before or after; this is called 'the essential nature (ngo bo nyid) gathered into one,' and it is the yoga of realizing the three times as equality (mnyam pa nyid)."

Second, the instruction on the actual intermediate state: earth, water, fire, wind, and space dissolve in sequence, and when space dissolves into luminosity, the haṃ at the upper end of the central channel and the a at its lower end gather in the heart, whereby the luminosity of bliss, clarity, and nonconceptuality—the four primordial wisdoms of appearance,

increase (mched pa), attainment (thob pa), and near-attainment (nye bar thob pa)—dawns in the first, second, third, and fourth instants. The yogin who has previously grown familiar with luminosity

[p. 120] recognizes it there, and the mother and child luminosities mingle; in a single instant he passes unimpededly upward into the basic space of the primordially pure dharmakāya. Among those who do not recognize it there, those of middling faculties are liberated in the intermediate state of becoming (srid pa'i bar do) through the arising of the illusory body of the yidam deity (yi dam lha), and those of the lowest faculties carry on the continuity of their good karma, so that in the next life, having met with the unsurpassed Dharma, they are certain to be liberated. The Magical Net (sgyu 'phrul) says: "Even if liberation is not attained in this birth, in another birth, in existence, liberation will be attained." In the common system too it is explained that those who have faith in reality are liberated in a later life; as the Four Hundred (bzhi brgya pa) says: "If one who knows reality does not attain nirvāṇa here, he will certainly attain it without effort in another birth, just as with karma." With these and the points that follow from them, the meditative concentration of the Great Vehicle has been explained.

Third, the enlightened intent of the sugata has two parts. The brief presentation: Self-Arising Awareness says: "The enlightened intent of the tathāgata should be known as the vault of the sky. When one has grown familiar with that, the appearances of primordial wisdom arise freely. The genuine path, too, is like this." The extensive explanation: the Union of Sun and Moon says: "The

[p. 121] sugata's enlightened intent is twofold: by leaving things uncontrived, stirring and sensing cease; by looking without meditating, the measure of warmth is found." Moreover, since with regard to the appearances of the mother, the nature of phenomena (chos nyid ma), there is neither hope nor fear, neither projecting nor gathering, the enlightened intent, in the great absence of any division between meditative equipoise and post-attainment, is without interval—the yoga of the continuous river: in the nature of space, which has neither limit nor center, one rests in a single all-encompassing expanse, without distraction or nondistraction. At this time it is called "the meditation of the union of day and night": day is the aspect of nirvāṇa, night the aspect of saṃsāra, and since they arise without any distinction between day and night, meditative experience has nothing that is clear by day and nothing that is unclear by night—it has become wholly seamless.

The second point, the pith instructions for this, the method of leaving the ocean as it is (rgya mtsho cog gzhag): the vital essence of the fluid of the eyes is called "the ocean," and because one leaves it without moving it, this is called "leaving the ocean as it is." Moreover, if one does not meditate, one does not meditate; but whenever one does meditate, the key point is to gaze wide-eyed and alert without blinking. When one does this, then just as, for example, all the reflections of planets, stars, and so forth that appear in the ocean, present vividly and transparently, exist as objects that appear but not as objects that are apprehended, and so do not stain the ocean, so too all the outer appearances that arise in the yogin's field of vision, though they appear to perception,

[p. 122] since cognition does not stray onto the appearance, do not exist as apprehended objects, and one is not stained by them. Outer appearances do not stain cognition; inner cognition does not grasp appearances; and since the connection between appearance and cognition is severed, apprehended and apprehender clear away into objectlessness. This is called "the meditation in which the six collections of consciousness are left loose."

This has two parts: the actual meditation and the cutting off of the points of deviation (gol sa). The actual meditation is to press wind and mind at the key point and leave cognition in its own place. The Reverberation of Sound says: "What is called meditation is that, the mind abiding, outer and inner movement is cut off; it is the ceasing of apprehended and apprehender." And the Tantra Without Letters (yi ge med pa) says: "Primordially uncontrived, self-arisen (rang byung), left as it is, unaltered by appearances, uncontrived by the intellect—when it abides in the sky of the nature of phenomena, this is taught as the enlightened intent. The primordial wisdom of the dharmakāya, having cast off all thinking—when there is nothing that moves, this is the enlightened intent of meditation. When one does not grasp at any direction as an object of focus, then, like planets and stars arising in the ocean, the aspect of clarity, without grasping, is unceasing: such is the way the enlightened intent abides." At that time one is perfected in the enlightened intent of the nature of phenomena primordially left as it is (ye gzhag). The Six Expanses says: "In mind itself, which is present as purity, the objects of the five doors are naturally pure; like undisturbed water that is clear, appearances, in their own place, are perfected."

[p. 123] So it is said.

Second, cutting off the points of deviation. Furthermore, if the six collections of consciousness cease and one goes into a state without mindfulness, one has gone one-sidedly into calm abiding (zhi gnas), and so it is a point of deviation. If one goes off into proliferation and agitation, vastly diffuse, it is a point of deviation. If one does not find the natural radiance of deep clarity (gting gsal), it is a point of deviation. If one holds to one-pointedness as though to a tethering stake, it is a point of deviation. In short, one should know that all those other than the meditation of awareness that is naturally clear, freed from all confines, without grasping, and naturally abiding are points of deviation. The Reverberation of Sound says: "The meditation that abides at the head: while the doors of the sense faculties are clear, there is no moving into the thoughts of the mental faculty; the mental faculty that engages in cognition itself does not stray outward at all." Moreover, cognition is not stained by appearances, and appearances are not engaged by cognition; in the clear, limpid distinctness of the nature, without the tethering stake of one-pointed grasping, what is vast, wide open, unconfined, a great natural clearing, utterly open—this is the meditation of self-arisen primordial wisdom (rang byung ye shes). The same text says: "The way the defining characteristic of meditation appears: in awareness whose defining characteristic is empty clarity, the nature is mixed with nothing at all; the extremes of apprehended and apprehender are exhausted, and the own face of the nature of phenomena is pure." Incidentally, as for the faults of not meditating, the same text says: "The faults of not

[p. 124] having meditated: because the defining characteristics of saṃsāra manifestly appear, there are self and other—object and cognition—views together with words, and objects together with objects of focus, and the afflictions will bind one to a self. The path of the buddhas, too, will be lost, the nature of the fruition will not be known, there will be no ground of the equality of all phenomena, self-awareness will be bound within the three realms, and one will fall into the downfall accompanied by thought." Therefore one should strive in meditation.

Third, the arising of the nature of phenomena in which appearance and existence are settled in the ground, which is its enlightened intent. Earlier, under what was called "raising the ground," whatever appeared was in every case made into the path by examination and analysis; at this stage, elaboration having been brought to its measure, one is liberated into natural resting, because one does not move from the way the actual ground abides and is able to remain upon it. The Six Expanses says: "In mind itself without thought, through unheld, unceasing self-appearance, one recognizes the object of clear self-awareness: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent of the great settling in the ground. In mind itself without thinking, the appearance that is naturally abiding and spontaneously diffuse: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent in which the four sounds (sgra bzhi) turn back of themselves. In mind itself without

[p. 125] mindfulness, the appearance in which what moves is naturally pure: this I, Samantabhadra, have taught as the meditative concentration in which grasping is naturally pure."

Fourth, its fruition. Because the afflictions are sealed with their own seal, that aspect of the afflictions' natural purity arises as primordial wisdom, and everything that appears as the various phenomena of the signs of appearance is liberated, naked in natural clarity, within the state of the dharmakāya. The Six Expanses says: "In mind itself established just as it settles, the great settling in the ground is pure in its own place. In mind itself of great direct descent, appearances are directly pure in their own place. In mind itself appearing as 'it is,' false words are pure in their own place. In mind itself appearing as nonexistent, taking what is not given is pure in its own place. In mind itself of 'is' and 'is not,' unchaste conduct is pure in its own place. In mind itself without straying, idle chatter is pure in its own place. In mind itself appearing toward objects, words of slander are pure in their own place. In mind itself appearing as movement, wrong desires are pure in their own place. In mind itself primordially pure (ka nas dag pa), even the taking of life is pure in its own place. In mind itself appearing as conditions, covetous thoughts are pure in their own place. In mind itself appearing as fruition, malicious thoughts are pure in their own place.

[p. 126] In mind itself appearing as sound, sounds are pure in their own place. In mind itself appearing as form, the aspects of apprehending ('dzin pa) are pure in their own place. In mind itself appearing as smell, the aspects of cognition are pure in their own place. In mind itself appearing as taste itself, the experiencing cognition is pure in its own place. In mind itself appearing as touch, the cognition of tangibles is pure in its own place."

The third topic, the yoga of continuously practicing the view, has four parts: the view, "cutting the continuity of the city" (grong khyer rgyun gcod); its pith instruction, the method of "leaving as it is like a mountain" (ri bo cog gzhag); its enlightened intent, "the complete liberation of the three realms" (khams gsum yongs grol); and its fruition, "the afflictions pure where they abide" (nyon mongs gnas dag).

The first has two parts: the detailed classification of the view in general, and identifying the meaning of our own view. The first has three: nature, divisions, and boundaries (sa mtshams). The nature of the view is that it is connected with the intellect that realizes that appearance and existence, the environment and its inhabitants (snod bcud), abide as liberated from the very beginning. The Reverberation of Sound says: "Since there is nothing in the environment and its inhabitants that the nature of the view does not pervade, everything whatsoever is liberated. Liberated phenomena are free of full maturation (rnam smin). Apart from the nature of phenomena that is whatever appears itself, there is no contrived nature of phenomena elsewhere. However one acts, nonconceptuality arises. Without rejecting or adopting, it is self-appearance." When divided,

[p. 127] there are three: the view of words and meaning, the enumerated view (rnam grangs pa'i lta ba), and the view of the nature. The first, the view of words, consists of seven assertions made through the intellectual speculation (yid dpyod) of each [system]: asserting that it is primordially free of activity (bya bral); asserting that it is effortlessly and primordially liberated; asserting dissimilar categories in dependence on guiding the stages of the intellect from higher to higher; asserting that it transcends virtue and sin; asserting the great unmade and unarisen; asserting the great unaltered natural purity; and asserting great self-arising and self-liberation. The view of meaning is viewing awareness directly upon itself. The same text says: "Here the view is of two kinds: the view of words and the view of meaning. From the seven stages of the view of words, each one's assertion is made into an intellectual position: free of activity and without effort; gradual entry that draws out the distinction between self and others; taking life free of virtue and sin; unmade, without any place of arising; unaltered, appearances naturally pure; and afflictions in natural resting (rang gzhag) asserted to be liberated. As for the meaning, in the direct perception of the nature of phenomena (chos nyid mngon sum), one views it not by means of wisdom but as the very domain of the sense faculties." The view of words is a summary of the general view of the Mind and Expanse [Classes] (sems klong) of the Great Perfection. Second, the enumerated view comprises the individual views of the nine stages.

The Reverberation of Sound says: "The enumeration of the names of expressed words:

[p. 128] the outer, the inner, the secret, and the unsurpassed—four views. The outer, in viewing phenomena, is the assertions of the intellect of the eight stages, which assert as [true] the very apprehending of intellectual speculation. By looking at the inner nature of phenomena, one sees essence and nature as illusion. By looking at the secret self-awareness, one sees them linked together as chains (lu gu rgyud). That itself is basic space and awareness (dbyings rig)." Third, the view of the nature has [four]: the view of abiding, in which saṃsāra and nirvāṇa have from the very beginning passed beyond sorrow (mya ngan las 'das pa); the view of pure seeing (mthong dag), which transcends cause and result, activity and effort; the view of the nature, in which appearance and existence appear as primordially liberated; and the uncontrived view, the great vast expanse of liberation from extremes (mtha' grol). The same text says: "Furthermore, the wheel of the nature of phenomena is explained. By the view of abiding, all phenomena are realized. By the pure nature, saṃsāra and nirvāṇa are distinguished. Since nothing is made, what has arisen is lost. As the genuine path, it is pervaded by emptiness. Perfectly arisen, the nature of phenomena is empty. Since there is no activity, the unarisen is perfected. Since saṃsāra is pure, it is nirvāṇa. Furthermore, the view of pure seeing is the Great Perfection, without entities and naturally pure. There is no need to make offerings to deities; there is no recitation of mantra, no austerities. What use are incense, butter lamps, and offering cakes for the deities (lha bshos)? There are no feast gatherings, tormas (gtor ma), or offerings;

[p. 129] there is no giving, no fire offering, no performing of worship. There are no six perfections and no ritual activities. Since thus there is no ground or root whatsoever, there is no killing, no taking what is not given, and no unchaste conduct; there is no view, no meditation, and no conduct. Since there is nothing to look at and nothing to analyze, what desire for meditation is there? What desire of mind is there for emptiness (stong pa) and clarity (gsal ba)? Likewise, there is no Dharma and no dharma of the buddhas. Furthermore, the view of the nature is taught: earth, water, fire, and wind, the elements, are manifest buddhahood. Uncontrived, they are great self-liberation itself. Desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment are the ground of awakening (byang chub). Conceptual thought and the conduct of karma are the confidence of realization. Saṃsāra unabandoned is the enlightened intent of the buddhas. Body, speech, and mind being limpid, the three kāyas are complete. Mind, ignorance, and delusion are the ground of the nature of phenomena. Karma, habitual tendencies, and clinging are the key point of the view. Furthermore, the uncontrived view: buddhahood not arisen from Dharma; the fruition perfected without being produced by a cause; a body taken up that conditions do not destroy; a tenet system not arisen from scripture. Through pith instructions that do not rely on the tantras, the root of nirvāṇa is cut and the fruition of saṃsāra is brought to ripeness. What is inauthentic is the impure ground. In the matrix of the six afflictions,

[p. 130] the seed (sa bon) of awakening is emptied. The forms of the three lower realms ripen, and even the three kāyas are held in the hand." So it says.

This last is the view of great spontaneously present self-awareness; it establishes the nature of both liberation and delusion as the view. It is known as "the view of what is to be expressed" (brjod bya'i lta ba).

Third, the demarcations. The demarcation of the view in general is arriving in the expanse at the time when it is connected with each one's own realization. In particular, the demarcation of the views of word and meaning is distinguished by intellectual speculation and by what transcends it. The Reverberation of Sound says: "The demarcation of the views of word and meaning: words are the cause of expression; thinking about that by which one expresses and conjures forth is intellectual speculation. As for meaning, one's own view is viewed by oneself. Through the three measures of direct perception, one directly engages the chains." So it says.

Second, identifying our own view: it is the view of the Great Perfection, free of activity and spontaneously present. When divided, there are three. First, by looking at outer phenomena, one sees that phenomena are without nature. That is, by looking with the vajra eye at fragmentary phenomena, one sees appearances as the eight examples of illusion; and since one realizes that delusion is not truly established, there is no fear of reverting to the three realms, and so the mind is at ease. By looking with the eye of wisdom at particular phenomena,

[p. 131] one realizes relative (kun rdzob) appearances to be groundless, great primordial purity (ye dag), and so one finds the ease of mind in which awareness has no karma or habitual tendencies. The Union of Sun and Moon says: "The outer view is like this: whoever familiarizes themselves with the absence of nature in the objects that appear as objects of focus—by this, appearance and emptiness are nondual, and the six collections of consciousness are unobstructed and loose." And Self-Arising Awareness says: "With regard to phenomena appearing as characteristics, since the eye faculty is not obstructed, the view of mind is excellent. Outer appearances are the magical display of one's own clear awareness; if, from the essence of nonconceptual clarity, they are known as the great self-arisen, that is the view that views phenomena." So it says.

Second, by looking at the inner nature of phenomena, one sees with the eye of primordial wisdom that it is without nature; and since one realizes that there is no mind grasping even at self-awareness, the mind is at ease in the state of the exhaustion of phenomena (chos zad). Self-Arising Awareness says: "In unborn (skye med) awareness, the nature of phenomena, conceptual thoughts and characteristics are naturally absent. In awareness without negation or affirmation, how could there be any conduct of clinging? Realizing the nature of phenomena is to be known within the state in which there is nothing to do. If awareness free of action and agent does not fall to any side, it is called great meditation. Moreover, the means of realizing it

[p. 132] is as follows: "Through the wisdom of a single perception, when the depths of the intellect have gained conviction and the unborn nature of phenomena has been realized, great primordial wisdom will arise." So it says.

Third, by looking at the secret, awareness, one sees basic space and awareness to be nondual;

one decides definitively that buddhahood is not attained through the words of intellectual speculation; and since one sees saṃsāra and nirvāṇa as primordially pure, as the exhaustion of phenomena, the mind is at ease. The Union of Sun and Moon says: "Whoever sees basic space and awareness thereby grows familiar with the level of buddhahood. There is no other skillful means higher than this; it is especially exalted above the grasping of intellectual speculation." And the Lion's Perfect Dynamic Energy (seng ge rtsal rdzogs) says: "The ultimate view of all buddhas does not go beyond the two, basic space and awareness." So it says. If such views are given a name, they are called "the view that cuts off the continuity of the city": the continuity of the city of the womb is cut off, and without returning to the three realms one attains buddhahood in this very life. Moreover, according to the distinctions of faculties, the best attain buddhahood in this very life, the middling in the intermediate state (bar do), and the lowest in the natural nirmāṇakāya (rang bzhin sprul sku), for the Union of Sun and Moon says: "For the best, a second birth is not needed; the middling, at the juncture between two births; the lowest are given relief, and the emanator liberates their own continua." So it says.

[p. 133] Second, as its pith instruction, the skillful means of leaving as it is like a mountain is this: having decisively determined everything through the view, one leaves appearances right upon their appearing and awareness right upon its being aware, without alteration or adulteration; thereby the enlightened intent of all vehicles is gathered therein, and from within that state one sees the meaning of everything, while others do not see the meaning of this. For example, just as from the summit of the king of mountains one sees all the low valleys at once, yet from the valley one does not see the summit of the mountain, so, looking from the side of the Great Perfection, primordially liberated and spontaneously present, one realizes the assertions of the nine successive vehicles within one's own system, while the other vehicles do not realize the enlightened intent of this; and it is perfected as the great total liberation of the three realms. The Six Expanses says: "In the mind itself that is there to be viewed, since appearance and existence self-arise as one, the liberation of the three realms in their own place is perfected in the great natural resting of Ati. In the mind itself that is there to be left, since appearances arise as the ground of natural resting, the view of the great leaving as it is is perfected in the manner of no seeking." So it says. Third, its enlightened intent, the total liberation of the three realms: when the yogin who has realized in this way looks, there is nothing whatever that is not liberated, for he sees it as primordially beyond bondage and liberation, as groundless great self-appearance, as the nature of a dream, an

[p. 134] illusion, or space;

and so it is perfected as the enlightened intent of the great expanse equal to space. The Six Expanses says: "In the mind itself without the feeling of arising, the appearance of unthought special insight (lhag mthong) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent in which coming and going are exhausted.' In the mind itself without anything apprehended, the unceasing pure appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the samādhi of great display (rol pa).' In the mind itself without an apprehender, the great self-arising appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the unceasing nonconceptual enlightened intent.' In the mind itself without anguish, the appearance free of conceiving a self I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great natural resting.' In the mind itself without permanence or annihilation, the appearance free of good and bad I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent free of rejecting and adopting.' In the mind itself without adopting or discarding, the impartial self-liberated appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great all-pervasiveness (khyab gdal).'" So it says. Fourth, its fruition, the afflictions pure in their own place: at that time the afflictions, not abandoned yet not abiding, are pure in their own place, like clouds dispersing in the sky, or like water's

[p. 135] turbidity clearing: in the beginning delusion was never experienced, at present one does not abide in delusion, and in the end, since one has arrived upon what is the ground where delusion is impossible, one is called "a person who has cast off phenomena." Again, from that same text:

"In the mind itself appearing as the nature of phenomena,
bliss and the apprehension of it are pure in their own place.
In the mind itself appearing as a self,
the clinging intellects are pure in their own place.
In the mind itself appearing as selflessness,
freedom from parts is pure in its own place.
In the mind itself appearing as defiled (zag bcas),
the generating elements are pure in their own place.
In the mind itself appearing as undefiled,
the stains that are conditions of delusion are pure in their own place."

So it says. This is the fruition of teaching the view.

The fourth topic, the yoga of continuously practicing the fruition, has four parts: the fruition of natural utter purity; as its pith instruction, the skillful means of leaving awareness as it is; the enlightened intent of the primordial purity of the three levels of existence (srid gsum); and the fruition of the self-liberation of the afflictions.

The first has three: the king who has secured his seat and does not change; the populace brought to submission and not changing; and the minister taken prisoner and not changing. The first: for example, just as one of royal lineage, empowered at the crown of the head, secures his own royal seat and does not change, so awareness secures its own place and does not change from the nature of phenomena; thus it has secured its own place. The second: just as when a certain king

[p. 136] has led an army into a country and its subjects have been brought to submission, that country's king and subjects, together with their circle, have no room to change anything, so, since the ground from which the consciousnesses of the five doors arise has been emptied, there is not even the name of saṃsāra. The third: just as, when a king's chief minister is taken prisoner by the king of another country, that king too must heed whatever the other king says, so, since the continuum of the movement of mental consciousness is cut off, awareness, its ground of arising ('char gzhi), attains its own sovereignty.

The actual fruition, which does not revert to being a cause, is like the fruit of the bse tree. It is not like something that has come about by being produced through effort; because one naturally arrives upon the actuality that has abided thus from the very beginning, it is expressed by the convention "fruition."

Second, its skillful means, the pith instruction of leaving awareness as it is: since one has decided that everything, within the state of awareness, is from the very beginning self-arising, self-abiding and self-liberated, whatever awareness arises, one leaves that very arising, right where it arose, without alteration or adulteration, in open boundlessness (phyal yas). From the Six Expanses:

"In the mind itself in which there is something to attain,
since hope and fear themselves are naturally pure,
free of all striving and accomplishing,
the three kāyas are fully perfected within itself.
In the mind itself in which there is something to enumerate,
since the vehicles, each separately, arise of themselves,
being neither arbitrary assertion ('dod rgyal) nor intellectual speculation,

[p. 137] the heart essence is perfected as the great utmost secret.
In the mind itself in which there is something to focus upon,
various appearances arise of themselves,
and names and colors, each separately,
are perfected as form in two aspects.
In the mind itself in which there is something to measure,
the objects that appear arise as true,
and the very ground of reference, in self-arising,
is perfected together with the support of the focus."

So it says. Third, its enlightened intent, the primordial purity of the three levels of existence: since all the clinging thoughts, karma and habitual tendencies of the three doors are pure in great natural clearing, one finds the enlightened intent free of hope and fear regarding saṃsāra and nirvāṇa. From that same text:

"In the mind itself without dread, the appearance free of hope and fear I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of primordial resting endowed with confidence.' In the mind itself without any aspect of appearance, the subtle appearance of the single one (nyag gcig) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great freedom from elaboration.'" So it says.

Fourth, the fruition of the self-liberation of the afflictions: at that time, whatever afflictions and hosts of thoughts arise, those very thoughts, unable to take hold and without any substance, go straight into self-dissolving and self-liberation, like a drawing on water or a snake's knot dissolving by itself. Moreover, since one is free of grasping at saṃsāra and nirvāṇa, one is called "a yogin who has passed beyond phenomena";

[p. 138] so it is called. As for feelings that arise (byung tshor) and conceptual thoughts going into self-dissolution, from the Six Expanses:

"In the mind itself that appears as an object of focus,
the aspects that focus are pure in their own place.
In the mind itself that appears as the hosts of the intellect,
feelings are pure in their own place.
In the mind itself that appears as the mental faculty,
the aspects that analyze are pure in their own place.
In the mind itself that appears as form,
the assembled elements are pure in their own place.
In the mind itself that appears as consciousness,
causes and conditions are pure in their own place.
In the mind itself that appears as feeling,
experiences are pure in their own place.
In the mind itself that appears as perception,
the enumerated afflictions are pure in their own place.
In the mind itself free of conceptual grasping,
the retentions of mindfulness (dran pa'i zungs) are pure in their own place." So it says.

These points, drawn from the key points of the natural Great Perfection, are the meaning intended for those whose intellect is given to elaboration.

From the Precious Treasury of the Supreme Vehicle, this is the seventeenth tier (rim khang): the extensive explanation of the profound path of gradual entry for the intellect that has an object of focus.

Translation notes

  • [p. 113] གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན… མ་སོང་བྱས་ན: MITRA ("If one engages [in the practice]… if one does not") misreads; Dharmamitra and Grok 4.7 take it as a plain conditional; GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1 take བྱས་ན as "if one were to say", which fits the paradox being described (asleep, yet perceiving; awake, yet able to be woken). I follow the latter.
  • [p. 113] མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ / Adzom མི་རྟོགས་པའི: "nonconceptual" is required by the triad bliss–clarity–nonconceptuality; Adzom's རྟོགས ("realization") is an error. Text kept.
  • [p. 113] བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ: I read དངས as དྭངས (lucid, limpid), "the child luminosity of its own lucidity", parallel to ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ; Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Claude Fable 5.1 read it as རང་གདངས "self-radiance", which is also possible but is a different word.
  • [p. 113] འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ: MITRA "for the most excellent", GPT-6 Astra "is supreme", Grok 4.7/Claude Fable 5.1 "by the supreme transference"; I take རབ་ཀྱིས as the instrumental agent, "by the best/those of supreme capacity", i.e. this transference is practiced by those of highest faculties.
  • [p. 114] སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ: Gemini 3.1 Pro and Dharmamitra "divine eyes", MITRA/Grok 4.7/Claude Fable 5.1 "eyes"; rendered "eyes (spyan)", the Tibetan having no qualifier. ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ: MITRA misconstrues the syntax, making the passing through walls an example of seeing screened forms; the Tibetan lists it as a separate item, as Gemini 3.1 Pro/GPT-6 Astra/Grok 4.7/Claude Fable 5.1.
  • [p. 115] ནང་ཁྲོལ་མཐོང: W22920 reads ནང་གྲོལ་མཐོང་བ, which yields no sense; followed the e-text/Adzom ཁྲོལ "inner organs".
  • [p. 115] རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ: MITRA "five clarified winds", Claude Fable 5.1 "the five winds growing clear as their own radiance"; read with GPT-6 Astra/Grok 4.7/Dharmamitra as "the natural radiance of the clarity of the five winds", in apposition to "outer luminosity of color". ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ: rendered "realms and regions" (not "buddha fields") since the passage concerns sentient beings' activities and rebirths, per the glossary's proviso.
  • [p. 116] དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ: Grok 4.7 "spears in a pit" misreads དོང་ཚེ (coins); followed Gemini 3.1 Pro/MITRA/GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 "piled coins". གཞུ་གང: Dharmamitra "a cubit" is incorrect; a bow's length (Gemini 3.1 Pro, MITRA, GPT-6 Astra, Grok 4.7, Claude Fable 5.1).
  • [p. 116] ཉལ་བའོ: Adzom ཉལ་པའོ, no change of meaning; e-text kept.
  • [p. 116] The final sentence runs onto p. 117 (…སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ།); the English sentence has been completed here because of word order, and the next part should begin at ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ.
  • [p. 117] ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་: MITRA "apply the three types differently", Grok 4.7/GPT-6 Astra "three transferences", Claude Fable 5.1 "three destinations transferred to". Following the preceding sentence's contrast (not three destinations but three capacities), I read 'phos gsum as "three [places] transferred to," with Claude Fable 5.1.
  • [p. 117] ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ: rendered "the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena" (the deity that is the nature of phenomena in actuality, as opposed to a symbolic deity), with Claude Fable 5.1; MITRA/Dharmamitra "ultimate deity's body of reality" paraphrase.
  • [p. 117] རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས: Adzom reads འབྲེལ་བ་སྦྱངས་པས; no change of meaning, text kept.
  • [p. 118] གོམས་སྟོབས་སྟོན: Adzom reads སྟེན ("relies on"); adopted, since the non-actual transference depending on the power of mental familiarization is the evident sense, whereas "shows the power" (MITRA, Gemini 3.1 Pro, Grok 4.7, Dharmamitra, Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra) is strained. Text reading noted.
  • [p. 118] རྩལ་སྦྱོང་: rtsal here is the idiom rtsal sbyong "to train, exercise a skill," not the technical "dynamic energy"; rendered "trains the skill of the instructions" (with Grok 4.7/Claude Fable 5.1).
  • [p. 118] བར་དོར / Adzom བར་དོའི: no change of meaning; text kept.
  • [p. 118] སྡུག་རྟོག་མི་བྱ: "does not fret over" (anxious thoughts), with Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra; MITRA's "distressing thoughts" acceptable, Gemini 3.1 Pro similar.
  • [p. 119] ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ: colloquial idioms for a loose, uncontrived, unconcerned state; rendered "loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned" (Claude Fable 5.1). Dharmamitra's "hazy, shimmering flow… translucent mist" adds imagery not in the Tibetan.
  • [p. 119] བར་སྣང་གི་སེར་བུ: ser bu is "breeze," not "hailstone" (Grok 4.7, confusing ser ba); bar snang rendered "intermediate space" per glossary.
  • [p. 119] ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག: "leaves present cognition fresh as it is" (so la = in its fresh, uncorrected state), with GPT-6 Astra; Gemini 3.1 Pro/Claude Fable 5.1 "in its own place" acceptable but less exact.
  • [p. 119] The part ends mid-sentence (སྔར་འོད་གསལ་); the English sentence is carried to "grown familiar with luminosity" (ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས) for word order; the next part continues from དེར་ངོས་ཟིན་ནས.
  • [p. 120] འདྲེས་ (e-text) vs. Adzom འདྲིས་ ("become acquainted"): I follow འདྲེས་, "mingle," the standard idiom for the meeting of mother and child luminosities.
  • [p. 120] 'od gsal ma bu: Grok 4.7 "clear light" rejected for the house rendering "luminosity"; Dharmamitra omits the whole first sentence.
  • [p. 120] dgongs pa: Gemini 3.1 Pro, MITRA, Dharmamitra render "realization"; the house glossary requires "enlightened intent," which also fits the tantra's contrast with sgom pa'i dgongs pa below.
  • [p. 120] ལས་བཞིན་ནོ (Catuḥśataka 8.22): MITRA "the ripening of karma" adds; Dharmamitra misconstrues as "as it is said in the karma." Read as "just as with karma," i.e. the result follows inevitably without further effort.
  • [p. 121] དྲོད་ཚད་ (e-text) vs. Adzom དྲོད་ཚང་ ("warmth in full"): I follow ཚད་, "measure of warmth," which matches the treatise's usage of drod tshad elsewhere.
  • [p. 121] བྱུང་ཚོར་འགག: Grok 4.7 "sensations of arising," Gemini 3.1 Pro "occurrence and sensation," Dharmamitra "arising thoughts"; I read byung tshor as the mind's stirrings and the sensing of them, hence "stirring and sensing cease."
  • [p. 121] ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད།་མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར: Grok 4.7 "nothing by day that is yet to become clear" and Dharmamitra "nothing that is not clear during the day" misread; the sense is that experience is neither specially clear by day nor unclear by night, i.e. uniform (phril gyis song).
  • [p. 121] rjes thob rendered "post-attainment," consistent with its earlier introduction; mnyam rjes = mnyam gzhag and rjes thob.
  • [p. 122] ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང: Dharmamitra reads as an imperative ("do not grasp"); it is a statement parallel to the preceding clause, as in Grok 4.7, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1.
  • [p. 122] དག་ཏུ་ (e-text) vs. Adzom ངག་ཏུ་: ངག་ ("speech") makes no sense here and is surely an OCR or scribal error; I follow དག་.
  • [p. 122] The final verse's verb རྫོགས stands at the start of the next page; I have completed the English sentence ("are perfected") here, and the next part begins after it.
  • [p. 123] རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ: read with Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro as the nature's clear, limpid distinctness (phyed "distinct"); Grok 4.7's "some portion" (phyed "half") is less apt here.
  • [p. 123] W22920 ཁྲོ་ལེ་བ་ for ཁྲོལ་ལེ་ is an evident misprint; the text's reading is kept. The Adzom དུ་/ཏུ་ variant changes nothing.
  • [p. 124] སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས: rendered "elaboration having been brought to its measure" (its extent gauged and reached); Grok 4.7 "cut off," GPT-6 Astra "run its course," Gemini 3.1 Pro "curbed" are paraphrases of the same sense.
  • [p. 124] རང་གཞག: spelling variant of rang bzhag, already introduced as "natural resting"; not the "self-settling" of Dharmamitra/Grok 4.7.
  • [p. 125] འདོད་ལོག: rendered literally "wrong desires" (Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra); Dharmamitra/MITRA "sexual misconduct" would duplicate mi tshangs spyod pa two lines above, and Claude Fable 5.1 "wrong views" has no basis in the wording.
  • [p. 125] The final line runs on to p. 126 (རང་ | སར་དག); the sentence is completed here.
  • [p. 126] ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ: Adzom reads རྒྱན་ ("ornament"), which gives no sense here; I follow the e-text རྒྱུན་ ("continuously"), matching the title lta ba grong khyer rgyun gcod and the "continuous practice" theme (Dharmamitra's "maintaining the continuity" is the same reading).
  • [p. 126] ཉོན་མོངས་གནས་དག: Grok 4.7 "Purification of the Abode of the Afflictions" takes gnas as a noun; GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1/Dharmamitra "purified in their own place." I read gnas dag as "pure where they abide" (afflictions pure in situ), parallel to rang sar dag in the preceding quotation.
  • [p. 126] རྟོགས་པའི་བློ: Dharmamitra renders blo as "awareness"; the house term is "intellect" and rig pa is not used here, so "intellect" is kept.
  • [p. 127] ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ: literally "the view of the view of words and meaning"; all drafts simplify to "the view of words and meaning," which I follow.
  • [p. 127] The verse of the tantra lists six positions while the prose lists seven; the discrepancy is in the source, not the drafts, and is left as it stands.
  • [p. 127] དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ: GPT-6 Astra/MITRA/Claude Fable 5.1/Grok 4.7 correctly take this as viewing the nature of phenomena as the object of the sense faculties (direct perception), not via wisdom; Gemini 3.1 Pro's "look at the direct perception" is less accurate.
  • [p. 128] ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད: the drafts vary between "held to be nothing more than intellectual speculation" (Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra) and "asserted as mental analysis and grasping" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7). I read it as the outer views asserting, as true, what is merely the apprehending of intellectual speculation.
  • [p. 128] ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ: GPT-6 Astra/MITRA/Grok 4.7 "suchness/reality"; Gemini 3.1 Pro likewise. I take kho na nyid as "that itself," i.e., the unsurpassed view itself, which is basic space and awareness; the sense is the same either way.
  • [p. 128] The final sentence runs onto p. 129 (ending in མེད); I have supplied the negation here so that the English sentence is complete. The next part should begin with གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག.
  • [p. 129] pha rol phyin drug las mtha' med: read las mtha' as "ritual activities" (so Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); MITRA and Dharmamitra "no end to the six perfections" misparse las mtha'.
  • [p. 129] chos las ma byung sangs rgyas pa: chos taken as "Dharma" (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra), parallel to "not arisen from scripture" and "not relying on the tantras"; MITRA and Grok 4.7 read "phenomena."
  • [p. 129] lus dang ngag yid dang bas: dang ba read as "limpid" (Claude Fable 5.1); MITRA "purified," Dharmamitra/Grok 4.7 omit the word.
  • [p. 129] yang dag ma yin ma dag gzhi: rendered "what is inauthentic is the impure ground"; GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro take it as a locative phrase leading into the next line, but the Tibetan shows no la here.
  • [p. 130] lag bcangs: "held in the hand" (MITRA, Claude Fable 5.1, Dharmamitra, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro); Grok 4.7 "seized" loses the idiom.
  • [p. 130] Thal 'gyur citation: Dharmamitra misconstrues the syntax, making "the meaning of mental speculation" the subject of "the self looks at the self"; the Tibetan contrasts tshig (words, bsam pas yid dpyod) with don (meaning, rang lta rang gis lta). Grok 4.7's "continuum of the lamb" for lu gu rgyud is a literalism; glossary "chains."
  • [p. 130] rtogs pa dang 'brel dus klong du phebs pa: "arriving in the expanse when connected with each one's own realization" (Claude Fable 5.1, Grok 4.7); GPT-6 Astra's "their respective expanses" over-reads rang rang.
  • [p. 131] ye shes kyi mig: "eye of primordial wisdom" (MITRA, Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Grok 4.7); Dharmamitra wrongly repeats "eye of wisdom" (shes rab).
  • [p. 131] tshogs drug ma bkag lhug pa: "unobstructed and loose"; MITRA "unceasing" is acceptable but ma bkag is "not blocked/obstructed."
  • [p. 132] བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས: "the depths of the intellect have gained conviction" (blo = intellect per glossary); for བློ་བདེ་བ I keep "the mind is at ease" to match the definitive rendering of the same phrase in the previous part.
  • [p. 132] ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ: dbugs phyung = "given relief/respite" (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro); MITRA's "relieved of breath" misreads the idiom. Adzom reads བོས་ for པོས་ in སྤྲུལ་པ་པོས་; this yields no sense and is an evident misreading; I follow པོས་ "the emanator", i.e. the nirmāṇakāya who liberates those reborn in the natural nirmāṇakāya fields.
  • [p. 133] རང་ལུགས་སུ་རྟོགས: read as "realizes [the assertions of the nine vehicles] within one's own system" (GPT-6 Astra), i.e. the Great Perfection comprehends all lower tenets from its own standpoint; Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro "as one's own system" is close, MITRA's "natural system" adds a word not in the Tibetan.
  • [p. 133] རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན: MITRA misreads མའམ across the page break as "mother"; the sense is "a dream, an illusion, or space" (all other drafts).
  • [p. 134] བྱུང་ཚོར་མེད་པ: "without the feeling of arising" (the felt occurrence of thoughts), with Grok 4.7; Claude Fable 5.1/GPT-6 Astra/Gemini 3.1 Pro "arising and sensation/feeling" is the same sense less idiomatically.
  • [p. 134] Dharmamitra duplicates verse lines of the Six Expanses quotation and truncates others; the Tibetan has six four-line stanzas, rendered here in full.
  • [p. 135] བདེ་དང་རང་འཛིན: rang 'dzin is not bdag 'dzin; Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, MITRA, Gemini 3.1 Pro render "self-grasping," which would translate bdag 'dzin. I read it as the apprehension of the bliss itself ("bliss and the apprehension of it"), parallel to the next line's clinging intellects.
  • [p. 135] ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག: all drafts agree on "cast off/relinquished phenomena"; Claude Fable 5.1's "dharmas" is replaced by the house rendering.
  • [p. 136] རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ: Dharmamitra ("ensures that the king... do not waver") and MITRA ("become as if incapable of change") misconstrue; the sense, as in Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro, is that the subdued country's king and subjects have no room to change anything, matching the emptied ground of the five sense consciousnesses.
  • [p. 136] བཙོན་དུ་བཟུང: Adzom reads བཙན་དུ་བཟུང ("seized by force"). The heading above (བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན) supports btson "taken prisoner"; I follow the e-text.
  • [p. 136] བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ: the bse tree (probably the lacquer tree, Rhus) is left untranslated, as in all drafts; the point is a fruit that does not become a seed again.
  • [p. 136] ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས: rendered "the continuum of the movement of mental consciousness is cut off" (with Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); Dharmamitra and MITRA omit rgyun.
  • [p. 137] འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར: 'dod rgyal is "arbitrary assertion" (Claude Fable 5.1, MITRA, Gemini 3.1 Pro); Grok 4.7's "partial desire" misreads it.
  • [p. 137] ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ: "the subtle appearance of the single one," with the glossary; Grok 4.7's "single vital point" adds an interpretation.
  • [p. 138] ཞེས་བྱ་སྟེ། completes the sentence of the previous part ("one is called 'a yogin who has passed beyond phenomena'"); Dharmamitra wrongly re-translates the preceding clause and runs it into the next sentence. MITRA and GPT-6 Astra omit the closing ཅེས་གསུངས་སོ; restored.
  • [p. 138] དཔྱོད་བྱེད (Adzom: དཔྱིད་བྱེད, "spring") is an evident misreading of the print; the e-text reading "the aspects that analyze" is followed.
  • [p. 138] དྲན་པའི་ཟུངས: rendered "retentions of mindfulness" (Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro; cf. Claude Fable 5.1 "holds"); Grok 4.7 "sustaining essences" and GPT-6 Astra "retentive powers of recollection" are freer and GPT-6 Astra departs from the glossary's "mindfulness" for dran pa.
  • [p. 138] རིམ་ཁང: all drafts have "storey"; the house glossary prescribes "tier," which is used here.
[edit]
Machine translation, not yet reviewed by a translator. Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p. N] = pages of the base text. See the contents page for how it was made.
Tibetan (critical edition) English
[p. 113]བྱས་ན་ཉེ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་དྲིའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པར་ཤེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ངང་ལས་སད་རྒྱུ་བྱུང་སྟེ། ཉིན་སྣང་ལས་རྟོག་པ་འགགས་པ་ཙམ་ལས་སྣང་ཆ་སོ་ན་གསལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡིད་ཤེས་འགགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཤེས་འོད་གསལ་དུ་ནུབ་དུས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་ཡང་འཛིན་པའི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་སྟེ། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་ཡོད། གསལ་བའི་འོད་གསལ་སྣང་ལ་མ་འགགས་པར་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་དེའི་ངང་དུ་རྟོག་མེད་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས། གཞི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ཀ་དག་ཏུ། བུ་རང་དངས་ཀྱི་འོད་གསལ་གཉིས་མེད་འདྲེས་ནས། ཡེ་གསལ་ལ་ཡང་གསལ་ཤར་བས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། འོད་གསལ་འཕོ་བ་རབ་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ནས། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་ན། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་འོད་གསལ་སྙོམས་འཇུག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་དུས་ན་ཡོད།

the aspects of the forms, sounds, and smells of one's surroundings are known without being obstructed; and if one were to say that one has not gone to sleep, one may be woken from that state by conditions. That is, apart from the mere ceasing of thoughts as compared with daytime appearances, the appearing aspect is clear just as it is. Moreover, of the six collections of consciousness, the mental consciousness (yid shes) has ceased, while the consciousnesses (rnam shes) of the five doors are clear without having ceased. When the mental consciousness has sunk into luminosity, the wind has entered the central channel,

and since the consciousnesses of the five doors are nonconceptual, the appearances of objects too do not come under the power of apprehending. This is called the luminosity that is clear yet nonconceptual. At this time, the luminosity of bliss is present within the state of samādhi; the luminosity of clarity is present as appearance that has not ceased; and the luminosity of nonconceptuality is present within that state as intrinsic nonconceptuality. Thus the child luminosity of its own lucidity merges nondually into the primordially pure luminosity of the nature of the ground, and since clarity dawns again upon primordial clarity, this is called the merging of the mother and child luminosities. The Reverberation of Sound says:

Transference into luminosity is for those of supreme capacity:
having trained in the meditative concentration of sleep,
when through mastery outer appearances are clear
without difference between day and night—
by this the great luminosity is accomplished.

So it is said.

By nature, the luminosity of bliss is present at the time of the coemergent joy of union (snyoms 'jug).

[p. 114]གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་ན་ཡོད། མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་སེམས་ཀྱི་འཛིན་རྟོག་ནུབ་པ་ན་ཡོད། །དུས་གཞན་ནའང་ཡོད་དེ་ངོས་གཟུང་བ་དཀའ་ལ། དེའི་དུས་སུ་དཔེ་གསལ་ལ་དོན་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་སྣང་བ་དགའ་བདེར་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །གསལ་བའི་འོད་གསལ་ལས་དུ་བ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ཁྱེར་དང༌། སྤྲིན་དང༌། གློག་དང༌། འབར་བ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལྷ་སྐུ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་དང༌། ཞིང་ཁམས་མང་པོ་མཐོང་ཞིང༌། རགས་པས་ཆོད་བཞིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ནས་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་ཐལ་ཕྱིན་དུ་འགྲོ་བར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དུ་མ་འཆར་རོ། །མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་དང༌། གང་སྣང་ལ་བལྟས་དུས་རྟོག་མེད་དུ་ཡལ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང༌། གཏམ་གང་ལའང་ཟུངས་མེད་པར་རྟོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་ཉམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་རོ། །འདི་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མངོན་པས་གནད་ཟབ་མོའོ། །

The luminosity of clarity is present when samādhi has merged day and night. The luminosity of nonconceptuality is present when the mind's grasping thoughts have subsided. These are present at other times as well, but then they are difficult to identify, whereas at those times the example is clear and the meaning is easy to know. From the luminosity of bliss arise the experiences of being unable to bear parting from samādhi and of appearances dawning as joy and bliss. From the luminosity of clarity one sees smoke, mirages, fireflies, clouds, lightning, blazing flames, the moon, Rāhu, the form of a black jewel, appearances of the five lights, spheres, the kāyas of deities, living beings, and many buddha fields; one sees outer forms even while they are blocked off by coarse matter; one becomes able to pass straight through the walls and enclosures from within the meditation hut, and so forth; and many eyes (spyan) and superknowledges (mngon shes) arise. From the luminosity of nonconceptuality dawn immeasurable experiences: samādhi merging day and night; whatever appears fading away into nonthought when one looks at it; passing into nonthought without retaining anything of whatever is said; and the sense of constantly abiding in the state of space. Since these are evidently established also by the valid cognition (tshad ma) of definite experience, this is a profound key point.

[p. 115]མཉམ་གཞག་གཉིད་དང་མི་བསྲེ་ན་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ལ། དར་ཅིག་མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད་པས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་དུས། མིག་ཅུང་ཟད་སྨད་ནས་ཐད་དྲང་དུ་བལྟས་པས་ཉམས་སོ་མ་ཅིག་འཆར་ཏེ། དེ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་བསྒོམས་པས། རིག་པ་རང་གསལ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་གསལ་བ་དེ་གསལ་བའི་འོད་གསལ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་པས་སྣང་སེམས་ཕྱམ་ཕྱལ་བར་མེད་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་འདྲ་བ་ནི་དེའི་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་ཡོད་པ་སྙམ་པ་དང༌། རེས་ལུས་སེམས་བྲལ་བ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་འཇའ་འོད་དང་ཐིག་ལེ་དང་སྐུའི་སྣང་བ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་གསལ་བའི་རང་གདངས་ཕྱི་ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་དོག་གི་འོད་གསལ་ལས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དང་ནང་ཁྲོལ་མཐོང་དང་ཉིན་མཚན་འདྲ་བར་སྣང་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཞིང་ཁམས་དང་ཡུལ་གྲུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ནི་མཉམ་གཞག་ལས་ལངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་ལངས་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་དག་འོད་ལྔའི་རྣམ་པ་སང་སེང་ལ་སྐྱེ་འགྲོ་རྩི་ཤིང་འབྱུང་བ་རྣམས་སྣང་བར་ལྟ་བ་དང༌།

If one does not blend meditative equipoise with sleep, one sits cross-legged and,

directing the eyes for a while into intermediate space, when cognition has become clear, limpid, and distinct, one lowers the eyes slightly and looks straight ahead, whereupon a fresh experience dawns. Identifying it and meditating within its state, that clarity of naturally clear awareness, resembling the sky, is the luminosity of clarity; and through familiarization (goms pa) with that state, appearances and mind become evenly open, without any gap, as if they had become a single space—this is its experience. Immeasurable experiences occur, such as the sense of being within the basic space of the sky and, at times, the sense that body and mind have separated. At that time countless appearances of rainbow light, spheres, and kāyas also dawn; this is called the outer luminosity of color, the natural radiance of the clarity of the five winds (rlung lnga). From the luminosity of color one sees the subtle particles and inner organs of one's own body, day and night appear alike, and one also sees the insides of others' bodies, and whatever activities sentient beings perform in the realms and regions, their dying and transmigrating, and their taking birth. Second, postattainment is what is called "rising from meditative equipoise": having risen from that state, one views these outer appearances as living beings, plants and trees, and the elements appearing within the vivid, translucent forms of the five lights;

[p. 116]སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ལྟ་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལྟ་བ་དང༌། ད་ཅིའི་ཉམས་དང་བསྲེས་ཏེ་སྟོང་གསལ་སྣང་ལ་འཛིན་མེད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་ཕྱམ་སྦྱང་བ་ནི་གནད་ཡང་དག་པའོ། །གཉིས་པ་སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པའི་གསང་བ་ནས་ཚངས་བུག་གི་བར་དབུ་མའི་ནང་ཨ་དཀར་པོས་དོང་ཚེ་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ཀུན་མས་ཡར་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་བསྒོམས་ནས། མཐར་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སེམས་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ་ནི། ཉལ་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་ནང་དུ་འོད་ལྔའི་སྒྲོན་མེ་ལ་གཏད་ནས་ཉལ་བའོ། །བཞི་པ་ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གྱེན་ལ་གཏད་དེ། སྤྱི་གཙུག་ནས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་ཨ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྡིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་བཟུང་བས། དང་པོ་ཨ་གསལ་བ་ལ་དེ་ནས་དེ་ཡང་མེད་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་མ་འགྱུས་པར་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་འཆར་བ་དེའི་ངང་ལ་བསྒོམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་འཕོ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། རབ་འོད་གསལ་ལས་འཕོ་བ། འབྲིང་སྒྱུ་ལུས་ལས་འཕོ་བ། ཐ་མ་ལུས་ངག་ལས་འཕོ་བའོ། །དེའང་འཕོ་

one views them as the eight similes of illusion; one views them as like space; and, blending this with the experience of a moment before, one trains evenly in the single state of empty clarity, appearing yet without grasping—this is the authentic key point. Second, gathering the sense faculties into their abode at dusk: sitting cross-legged, within the central channel from the secret place up to the aperture of Brahmā (tshangs bug) white A's abide stacked like piled coins; one meditates that all of them, from below upward, dissolve one into the next as far as the aperture of Brahmā, and finally one settles the mind, with everything, in the state of space. Third, placing objects of knowledge into the vase at midnight: when going to sleep, one lies in the lion's sleeping posture, focuses on the lamp of the five lights within the heart, and sleeps. Fourth, making primordial wisdom clear at dawn: directing the gaze (lta stangs) upward with the lion's gaze,

one holds the mind on a single white A hovering in the space a bow's length above the crown of the head. At first the A is clear; then that too is no more, and, without any other thought stirring, a clear, limpid distinctness dawns; one meditates within that state. Since these are key points of great importance for experiential practice, one should apply oneself to them with the utmost diligence. Fifth, transference has three divisions: the best, transference from luminosity; the middling, transference from the illusory body; and the least, transference from body and speech. Moreover, these are not three destinations of transference, but three degrees of mental capacity in the one who transfers.

[p. 117]སའི་ཡུལ་གསུམ་མ་ཡིན་གྱི། འཕོ་མཁན་གྱི་བློ་རྩལ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འཕོས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གིས་འོད་གསལ་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་དེའི་ངང་ལས་རིག་པ་ཚངས་བུག་ལ་བཏོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འཕོ་བའོ། །སྒྱུ་ལུས་འབྱོངས་ན་འཆི་ཀར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་ངང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རིག་པ་འཕངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ལྷའི་སྐུ་ལ་འཕོས་པས་བར་དོའི་སྒྱུ་ལུས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱའོ། །དེ་གཉིས་མ་འབྱོངས་ན་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་གནད་རྩ་རླུང་དང་བསྟུན་ནས་ཚངས་བུག་ལ་འཕོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕོ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ། །དབང་པོ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཡིས། །འོད་གསལ་དང་ནི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། །ཐ་མ་ལུས་ངག་ཡིད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་འཕོ་བ་ལ་རྟེན་ཅན་རྩ་རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་ལས་བསྟུན་ནས་འཕོ་བ་དང༌། རྟེན་མེད་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྐྱང་པས་འཕོ་བ་གཉིས་ལ་དངོས་སུ་འཕོ་བ་དང་དངོས་མེད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ངག་འཕོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །དངོས་སུ་འཕོ་དང་དངོས་མེད་དོ། །དངོས་ནི་རླུང་གི་སྦྱང་བའི་ཐབས། །སྒྲ་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ལ་སྦྱངས་པས་ནི། །སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ནང་

Some construe them as three [destinations] transferred to, but that is a different matter. Here, if one has oneself mastered luminosity, then at the time of death, from within that state, one brings awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the basic space of phenomena. If one has mastered the illusory body, then at the time of death, from within the state of the illusory body, one casts awareness out through the aperture of Brahmā and transfers into the kāya of the deity that is the actual nature of phenomena; thereby one seizes the illusory body of the intermediate state (bar do) and attains buddhahood. If one has mastered neither of these, one aligns the key points of the three—body, speech, and mind—with the channels and winds and transfers through the aperture of Brahmā. The Reverberation of Sound says:

The particular kinds of transference are three.
By the division of the faculties, they are
luminosity, the illusory body,
and lastly, body, speech, and mind.

As for transference through body, speech, and mind, there are two: transference with a support, aligned with the channels and winds and with the functioning of the elements in their interdependent connection; and transference without a support, by the mind's focus alone. These are taught as "actual transference" (dngos su 'pho ba) and "transference by the non-actual" (dngos med kyis 'pho ba). The Reverberation of Sound says:

Transference of body and speech is of two kinds:
actual transference and the non-actual.
The actual is the method of training the winds:
through training in sound, craft, skill,
and interdependent connection,
the respective elements being inwardly

[p. 118]མཐུན་པས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གཏད་པས་འགྲུབ། །དངོས་མེད་སེམས་ཀྱི་གོམས་སྟོབས་སྟོན། །ཅེས་སོ། །ཚངས་བུག་ནི་འཕོ་བའི་ལམ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། བུ་ག་དགུ་ཡི་སྟེང་རོལ་ནས། །འཕྲལ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཕོ་བྱེད་ན། །ཉིན་བཞིན་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་དང༌། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ཡང༌། །གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དྲུག་པ་ཟུང་འཇུག་བར་དོའི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཟུང་འཇུག་གི་གནད་དང༌། བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་བར་དོའི་དབྱེ་བ་མང་ཡང་སྐབས་འདིར་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐྱེ་ཤི་བར་དོ། རྨི་ལམ་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་དང་ཆོས་ཚན་བཞི་ལས། དང་པོ་གཉིས་སུ་གདམས་པའི་རྩལ་སྦྱོང་སྟེ། ཉིན་དུས་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གྱི་གནད་དང༌། བར་དོའི་འཆར་ཚུལ་ལ་གོམས་པས། རྨི་ལམ་དུ་འབྱོངས་པ་ནི་བར་དོར་གྲོལ་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། དེའང་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ན། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སྡུག་རྟོག་མི་བྱ། བྱ་གཞག་དང་ལེགས་ཉེས་དང་སྣང་ཚུལ་དང༌། འཛིན་རྟོག་གང་ལའང༌། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་བག་

concordant,
it is accomplished by the directing of body, speech, and mind.
The non-actual relies on the power of the mind's familiarization.

The aperture of Brahmā is the path of transference. The Four Vajra Seats (rdo rje gdan bzhi) says:

If, from above the nine orifices,
one at once transfers by means of mind,
then even one who daily kills a brahmin
and commits the five deeds of immediate retribution
will be liberated—of this there is no doubt.

Sixth, the instruction on union in the intermediate state has two parts:

the key point of the union of realization that is put into practice in this life, and the instruction on the actual intermediate state. First: in general the divisions of the intermediate state are many, but here, in view of the purpose of this context, from among the four topics—the intermediate state of birth and death, the intermediate state of dream, the intermediate state of the nature of phenomena, and the intermediate state of becoming (srid pa)—one trains the skill of the instructions in the first two. By becoming familiar during the day with the key points of the illusory body and luminosity and with the way the intermediate state arises, mastery in dream is the certain measure of liberation in the intermediate state. Moreover, if this is condensed into a single key point: one does not deliberately reject what is present; one does not deliberately produce what is absent; one does not manifestly cling to what is present; one does not fret over what is absent. With regard to any activity or rest, any good or bad, any mode of appearance, or any grasping thought whatsoever, one does not pursue the trail of the past, one does not go out to meet the future, and, without cultivating in the mind-stream the habitual

[p. 119]ཆགས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་ལ་མི་བསྟེན་པར། ཕྱད་མ་ཕྱོད། བན་མ་བུན། འལ་མ་འོལ། ཤར་སྣང་རྗེས་མེད་ཐུག་ཕྲད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱད་པས། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ། དངོས་པོར་འཛིན་པ་དག །དེ་ཡང་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ། བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུ་བ་འགྱུས་ཐོག་ནས་གྲོལ། རང་ཡལ་རྗེས་མེད། དེ་ཡང་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ། ཕྱི་ནང་རིས་མེད། དེ་ཡང་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་སོ་ལ་བཞག་ན། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བར་དོ་དངོས་ཀྱི་གདམས་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ནས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། དབུ་མའི་ཡར་སྣའི་ཧཾ་དང་མར་སྣའི་ཨ་གཉིས་སྙིང་གར་འདུས་པས་བདེ་གསལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ། སྣང་བ་དང༌། མཆེད་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་དང༌། བཞིར་འཆར་ཏེ། སྔར་འོད་གསལ་

tendencies of the present together with their antidotes, one is loose and unfocused, hazy and indistinct, unfixed and unconcerned; and by engaging with appearances as they are directly encountered—arising and leaving no trace—appearances are liberated right upon appearing, and grasping at them as entities is purified. This liberation right upon appearing is like a small bird carried off by a hawk. Movement ('gyu ba) is liberated right upon moving, vanishing of itself without a trace; this is like a breeze fading in intermediate space. Appearance and cognition are liberated into nonduality, with no division of outer and inner; this is like water dissolving into water. By realizing thus, the clinging of habitual tendencies is cut through. The Six Expanses says: "If a person does not pursue the trail of the past, does not summon the future, and leaves present cognition fresh as it is, then [earlier and later] mingle without before or after; this is called 'the essential nature (ngo bo nyid) gathered into one,' and it is the yoga of realizing the three times as equality (mnyam pa nyid)."

Second, the instruction on the actual intermediate state: earth, water, fire, wind, and space dissolve in sequence, and when space dissolves into luminosity, the haṃ at the upper end of the central channel and the a at its lower end gather in the heart, whereby the luminosity of bliss, clarity, and nonconceptuality—the four primordial wisdoms of appearance,

increase (mched pa), attainment (thob pa), and near-attainment (nye bar thob pa)—dawns in the first, second, third, and fourth instants. The yogin who has previously grown familiar with luminosity

[p. 120]ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་དེར་ངོས་ཟིན་ནས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཡར་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཟང་ཐལ་ལོ། །དེར་མ་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་བར་དོར་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་ཤར་བས་གྲོལ་ལ། ཐ་མ་རྣམས་ལས་བཟང་པོའི་འཕྲོ་མཐུད་དེ། ཕྱི་མ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། སྐྱེ་འདིར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་གཞན་སྲིད་པར་གྲོལ་བར་འཐོབ། །ཅེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུགས་ལའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་དག་ཕྱི་མར་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འཕྲོས་དང་བཅས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར། །ཡང་དག་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་

recognizes it there, and the mother and child luminosities mingle; in a single instant he passes unimpededly upward into the basic space of the primordially pure dharmakāya. Among those who do not recognize it there, those of middling faculties are liberated in the intermediate state of becoming (srid pa'i bar do) through the arising of the illusory body of the yidam deity (yi dam lha), and those of the lowest faculties carry on the continuity of their good karma, so that in the next life, having met with the unsurpassed Dharma, they are certain to be liberated. The Magical Net (sgyu 'phrul) says: "Even if liberation is not attained in this birth, in another birth, in existence, liberation will be attained." In the common system too it is explained that those who have faith in reality are liberated in a later life; as the Four Hundred (bzhi brgya pa) says: "If one who knows reality does not attain nirvāṇa here, he will certainly attain it without effort in another birth, just as with karma." With these and the points that follow from them, the meditative concentration of the Great Vehicle has been explained.

Third, the enlightened intent of the sugata has two parts. The brief presentation: Self-Arising Awareness says: "The enlightened intent of the tathāgata should be known as the vault of the sky. When one has grown familiar with that, the appearances of primordial wisdom arise freely. The genuine path, too, is like this." The extensive explanation: the Union of Sun and Moon says: "The

[p. 121]གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག །མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་རེ་དོགས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་མཉམ་རྗེས་རིས་མེད་ཆེན་པོར་དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ནམ་མཁའ་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པར་ཀློང་གྱུར་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་འདས་པའི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆ། ཉིན་མཚན་ཁྱད་མི་ཕྱེད་པར་ཤར་༩བས། །སྒོམ་ཉམས་ཉིན་མོ་གསལ་རྒྱུ་མེད། མཚན་མོ་མི་གསལ་བ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། མིག་ཆུའི་དངས་མ་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་ལ། དེ་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པས་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་བསྒོམ་ན་མི་བསྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕན་ཆད་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཧྲིག་གེ་ལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བཀྲ་ཡལ་ལེ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལ་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པའི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཤར་ཚད་སྣང་ངོར་སྣང་

sugata's enlightened intent is twofold: by leaving things uncontrived, stirring and sensing cease; by looking without meditating, the measure of warmth is found." Moreover, since with regard to the appearances of the mother, the nature of phenomena (chos nyid ma), there is neither hope nor fear, neither projecting nor gathering, the enlightened intent, in the great absence of any division between meditative equipoise and post-attainment, is without interval—the yoga of the continuous river: in the nature of space, which has neither limit nor center, one rests in a single all-encompassing expanse, without distraction or nondistraction. At this time it is called "the meditation of the union of day and night": day is the aspect of nirvāṇa, night the aspect of saṃsāra, and since they arise without any distinction between day and night, meditative experience has nothing that is clear by day and nothing that is unclear by night—it has become wholly seamless.

The second point, the pith instructions for this, the method of leaving the ocean as it is (rgya mtsho cog gzhag): the vital essence of the fluid of the eyes is called "the ocean," and because one leaves it without moving it, this is called "leaving the ocean as it is." Moreover, if one does not meditate, one does not meditate; but whenever one does meditate, the key point is to gaze wide-eyed and alert without blinking. When one does this, then just as, for example, all the reflections of planets, stars, and so forth that appear in the ocean, present vividly and transparently, exist as objects that appear but not as objects that are apprehended, and so do not stain the ocean, so too all the outer appearances that arise in the yogin's field of vision, though they appear to perception,

[p. 122]ཡང༌། སྣང་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཤོར་བས་གཟུང་ཡུལ་དུ་མེད་དེས་མ་གོས་པས། ཕྱི་སྣང་བས་ཤེས་པ་ལ་མ་གོས། ནང་ཤེས་པས་སྣང་བ་ལ་མ་བཟུང༌། སྣང་ཤེས་འབྲེལ་དོན་ཆད་པས་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སྒོམ་པ་དངོས་དང༌། གོལ་ས་བཅད་པ་གཉིས་ལས། དངོས་ནི་རླུང་སེམས་གནད་ལ་གཅུན་ནས་ཤེས་པ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གཞག་གི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །མ་རྙོག་ཆུ་ནི་དངས་པ་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་

since cognition does not stray onto the appearance, do not exist as apprehended objects, and one is not stained by them. Outer appearances do not stain cognition; inner cognition does not grasp appearances; and since the connection between appearance and cognition is severed, apprehended and apprehender clear away into objectlessness. This is called "the meditation in which the six collections of consciousness are left loose."

This has two parts: the actual meditation and the cutting off of the points of deviation (gol sa). The actual meditation is to press wind and mind at the key point and leave cognition in its own place. The Reverberation of Sound says: "What is called meditation is that, the mind abiding, outer and inner movement is cut off; it is the ceasing of apprehended and apprehender." And the Tantra Without Letters (yi ge med pa) says: "Primordially uncontrived, self-arisen (rang byung), left as it is, unaltered by appearances, uncontrived by the intellect—when it abides in the sky of the nature of phenomena, this is taught as the enlightened intent. The primordial wisdom of the dharmakāya, having cast off all thinking—when there is nothing that moves, this is the enlightened intent of meditation. When one does not grasp at any direction as an object of focus, then, like planets and stars arising in the ocean, the aspect of clarity, without grasping, is unceasing: such is the way the enlightened intent abides." At that time one is perfected in the enlightened intent of the nature of phenomena primordially left as it is (ye gzhag). The Six Expanses says: "In mind itself, which is present as purity, the objects of the five doors are naturally pure; like undisturbed water that is clear, appearances, in their own place, are perfected."

[p. 123]རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། །དེ་ཡང་ཚོགས་དྲུག་འགགས་ནས་དྲན་མེད་དུ་སོང་ན། ཞི་གནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཏེ་གོལ་སའོ། །འཕྲོ་རྒོད་རྒྱ་འབྱམས་ལ་སོང་ན་གོལ་སའོ། །གཏིང་གསལ་རང་གདངས་མ་རྙེད་ན་གོལ་སའོ། །རྩེ་གཅིག་ཐིས་ཕུར་དུ་འཛིན་ན་གོལ་སའོ། །མདོར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་རྒྱ་གྲོལ་འཛིན་མེད་རང་གནས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། མགོ་ལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་སྤྱད། རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་རྩེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་མེད་པར། ཡངས་པ་ཁྲོལ་ལེ་རྒྱ་ཡན་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་མ་བསྒོམས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལས། མ་

So it is said.

Second, cutting off the points of deviation. Furthermore, if the six collections of consciousness cease and one goes into a state without mindfulness, one has gone one-sidedly into calm abiding (zhi gnas), and so it is a point of deviation. If one goes off into proliferation and agitation, vastly diffuse, it is a point of deviation. If one does not find the natural radiance of deep clarity (gting gsal), it is a point of deviation. If one holds to one-pointedness as though to a tethering stake, it is a point of deviation. In short, one should know that all those other than the meditation of awareness that is naturally clear, freed from all confines, without grasping, and naturally abiding are points of deviation. The Reverberation of Sound says: "The meditation that abides at the head: while the doors of the sense faculties are clear, there is no moving into the thoughts of the mental faculty; the mental faculty that engages in cognition itself does not stray outward at all." Moreover, cognition is not stained by appearances, and appearances are not engaged by cognition; in the clear, limpid distinctness of the nature, without the tethering stake of one-pointed grasping, what is vast, wide open, unconfined, a great natural clearing, utterly open—this is the meditation of self-arisen primordial wisdom (rang byung ye shes). The same text says: "The way the defining characteristic of meditation appears: in awareness whose defining characteristic is empty clarity, the nature is mixed with nothing at all; the extremes of apprehended and apprehender are exhausted, and the own face of the nature of phenomena is pure." Incidentally, as for the faults of not meditating, the same text says: "The faults of not

[p. 124]བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྣང་སྲིད་གཞི་གཞག་གི་ཆོས་ཉིད་འཆར་བ་ནི། སྔར་གཞི་བཞེངས་ཞེས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་གང་སྣང་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཀུན། སྐབས་འདིར་སྤྲོས་པ་ཚོད་ཟིན་ནས་རང་གཞག་ལ་གྲོལ་བས། གཞི་དངོས་པོའི་འདུག་ཚུལ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དེའི་སྟེང་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་བཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་

having meditated: because the defining characteristics of saṃsāra manifestly appear, there are self and other—object and cognition—views together with words, and objects together with objects of focus, and the afflictions will bind one to a self. The path of the buddhas, too, will be lost, the nature of the fruition will not be known, there will be no ground of the equality of all phenomena, self-awareness will be bound within the three realms, and one will fall into the downfall accompanied by thought." Therefore one should strive in meditation.

Third, the arising of the nature of phenomena in which appearance and existence are settled in the ground, which is its enlightened intent. Earlier, under what was called "raising the ground," whatever appeared was in every case made into the path by examination and analysis; at this stage, elaboration having been brought to its measure, one is liberated into natural resting, because one does not move from the way the actual ground abides and is able to remain upon it. The Six Expanses says: "In mind itself without thought, through unheld, unceasing self-appearance, one recognizes the object of clear self-awareness: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent of the great settling in the ground. In mind itself without thinking, the appearance that is naturally abiding and spontaneously diffuse: this I, Samantabhadra, have taught as the enlightened intent in which the four sounds (sgra bzhi) turn back of themselves. In mind itself without

[p. 125]སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་དག་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རང་རྒྱས་བཏབ་པས། ཉོན་མོངས་རང་དག་གི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས། སྣང་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་རང་གསལ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བབས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་

mindfulness, the appearance in which what moves is naturally pure: this I, Samantabhadra, have taught as the meditative concentration in which grasping is naturally pure."

Fourth, its fruition. Because the afflictions are sealed with their own seal, that aspect of the afflictions' natural purity arises as primordial wisdom, and everything that appears as the various phenomena of the signs of appearance is liberated, naked in natural clarity, within the state of the dharmakāya. The Six Expanses says: "In mind itself established just as it settles, the great settling in the ground is pure in its own place. In mind itself of great direct descent, appearances are directly pure in their own place. In mind itself appearing as 'it is,' false words are pure in their own place. In mind itself appearing as nonexistent, taking what is not given is pure in its own place. In mind itself of 'is' and 'is not,' unchaste conduct is pure in its own place. In mind itself without straying, idle chatter is pure in its own place. In mind itself appearing toward objects, words of slander are pure in their own place. In mind itself appearing as movement, wrong desires are pure in their own place. In mind itself primordially pure (ka nas dag pa), even the taking of life is pure in its own place. In mind itself appearing as conditions, covetous thoughts are pure in their own place. In mind itself appearing as fruition, malicious thoughts are pure in their own place.

[p. 126]སར་དག་ །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག ། །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། དེའི་མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་གོ །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། །རང་གི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་རང་བཞིན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་གསུམ་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་སྣོད་བཅུད་ལ། །མ་ཁྱབ་མེད་པས་གང་ཡང་གྲོལ། །གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །ཅིར་སྣང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལས། །བཅོས་མའི་ཆོས་ཉིད་ལོགས་ན་མེད། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་མི་རྟོག་སྐྱེ། །སྤང་དང་བླང་མེད་རང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་

In mind itself appearing as sound, sounds are pure in their own place. In mind itself appearing as form, the aspects of apprehending ('dzin pa) are pure in their own place. In mind itself appearing as smell, the aspects of cognition are pure in their own place. In mind itself appearing as taste itself, the experiencing cognition is pure in its own place. In mind itself appearing as touch, the cognition of tangibles is pure in its own place."

The third topic, the yoga of continuously practicing the view, has four parts: the view, "cutting the continuity of the city" (grong khyer rgyun gcod); its pith instruction, the method of "leaving as it is like a mountain" (ri bo cog gzhag); its enlightened intent, "the complete liberation of the three realms" (khams gsum yongs grol); and its fruition, "the afflictions pure where they abide" (nyon mongs gnas dag).

The first has two parts: the detailed classification of the view in general, and identifying the meaning of our own view. The first has three: nature, divisions, and boundaries (sa mtshams). The nature of the view is that it is connected with the intellect that realizes that appearance and existence, the environment and its inhabitants (snod bcud), abide as liberated from the very beginning. The Reverberation of Sound says: "Since there is nothing in the environment and its inhabitants that the nature of the view does not pervade, everything whatsoever is liberated. Liberated phenomena are free of full maturation (rnam smin). Apart from the nature of phenomena that is whatever appears itself, there is no contrived nature of phenomena elsewhere. However one acts, nonconceptuality arises. Without rejecting or adopting, it is self-appearance." When divided,

[p. 127]ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ལྟ་བ། །རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚིག་གི་ལྟ་བ་སོ་སོའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས། ཡེ་ནས་བྱ་བྲལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། འབད་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་འདོད་པ་དང༌། བློ་རིམ་གོང་ནས་གོང་ཁྲིད་ལ་ལྟོས་ནས་རིས་མི་འདྲར་འདོད་པ་དང༌། དགེ་སྡིག་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱས་མེད་བྱུང་མེད་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་རང་དག་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང༌། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དོན་གྱི་ལྟ་བ་རིག་པ་རང་ཐོག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚིག་གི་ལྟ་དང་དོན་གྱི་ལྟ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་བདུན་རིམ་ལས། །སོ་སོའི་འདོད་པ་བློར་བྱས་ཏེ། །བྱ་བྲལ་འབད་པ་མེད་པ་དང༌། །རིམ་འཇུག་རང་གཞན་ཁྱད་འདོན་དང༌། །སྲོག་བཅད་དགེ་སྡིག་བྲལ་བ་དང༌། །བྱས་མེད་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། །མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་རང་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་རང་གཞག་གྲོལ་བར་འདོད། །དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་གི་ལྟ་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཀློང་སྤྱིའི་ལྟ་བ་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིམ་དགུ་སོ་སོའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི།

there are three: the view of words and meaning, the enumerated view (rnam grangs pa'i lta ba), and the view of the nature. The first, the view of words, consists of seven assertions made through the intellectual speculation (yid dpyod) of each [system]: asserting that it is primordially free of activity (bya bral); asserting that it is effortlessly and primordially liberated; asserting dissimilar categories in dependence on guiding the stages of the intellect from higher to higher; asserting that it transcends virtue and sin; asserting the great unmade and unarisen; asserting the great unaltered natural purity; and asserting great self-arising and self-liberation. The view of meaning is viewing awareness directly upon itself. The same text says: "Here the view is of two kinds: the view of words and the view of meaning. From the seven stages of the view of words, each one's assertion is made into an intellectual position: free of activity and without effort; gradual entry that draws out the distinction between self and others; taking life free of virtue and sin; unmade, without any place of arising; unaltered, appearances naturally pure; and afflictions in natural resting (rang gzhag) asserted to be liberated. As for the meaning, in the direct perception of the nature of phenomena (chos nyid mngon sum), one views it not by means of wisdom but as the very domain of the sense faculties." The view of words is a summary of the general view of the Mind and Expanse [Classes] (sems klong) of the Great Perfection. Second, the enumerated view comprises the individual views of the nine stages.

The Reverberation of Sound says: "The enumeration of the names of expressed words:

[p. 128]ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་བཞིའོ། །ཕྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ལྟ་བ་ལ། །རིམ་བརྒྱད་བློ་ཡི་འདོད་པ་སྟེ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ནང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས། །ངོ་དང་རང་བཞིན་སྒྱུ་མར་མཐོང༌། །གསང་བ་རང་རིག་ལ་བལྟས་པས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ཆགས་མཐོང༌། །ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་རིག་གོ །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ། གནས་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་གདོད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མཐོང་དག་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྲིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅོས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་སྟེ། །དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འཁོར་ལོ་བཤད། །གནས་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ཀུན་རྟོགས། །རང་བཞིན་དག་པས་འཁོར་འདས་ཕྱེད། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱུང་བ་སྟོར། །ཡང་དག་ལམ་དུ་སྟོང་པས་ཁྱབ། །རྫོགས་འབྱུང་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པས་བྱུང་མེད་རྫོགས། །འཁོར་བ་དག་པས་འདས་པའོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་དག་ལྟ་བ་ནི། །དངོས་མེད་རང་དག་རྫོགས་པ་ཆེ། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་མི་དགོས་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་དཀའ་ཐུབ་མེད། །བདུག་པ་མར་མེ་ལྷ་བཤོས་ཅི། །ཚོགས་དང་གཏོར་མ་མཆོད་པ་

the outer, the inner, the secret, and the unsurpassed—four views. The outer, in viewing phenomena, is the assertions of the intellect of the eight stages, which assert as [true] the very apprehending of intellectual speculation. By looking at the inner nature of phenomena, one sees essence and nature as illusion. By looking at the secret self-awareness, one sees them linked together as chains (lu gu rgyud). That itself is basic space and awareness (dbyings rig)." Third, the view of the nature has [four]: the view of abiding, in which saṃsāra and nirvāṇa have from the very beginning passed beyond sorrow (mya ngan las 'das pa); the view of pure seeing (mthong dag), which transcends cause and result, activity and effort; the view of the nature, in which appearance and existence appear as primordially liberated; and the uncontrived view, the great vast expanse of liberation from extremes (mtha' grol). The same text says: "Furthermore, the wheel of the nature of phenomena is explained. By the view of abiding, all phenomena are realized. By the pure nature, saṃsāra and nirvāṇa are distinguished. Since nothing is made, what has arisen is lost. As the genuine path, it is pervaded by emptiness. Perfectly arisen, the nature of phenomena is empty. Since there is no activity, the unarisen is perfected. Since saṃsāra is pure, it is nirvāṇa. Furthermore, the view of pure seeing is the Great Perfection, without entities and naturally pure. There is no need to make offerings to deities; there is no recitation of mantra, no austerities. What use are incense, butter lamps, and offering cakes for the deities (lha bshos)? There are no feast gatherings, tormas (gtor ma), or offerings;

[p. 129]མེད། །གཏོང་དང་སྦྱིན་སྲེག་མཆོད་བྱེད་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས་མཐའ་མེད། །དེ་ལྟར་གཞི་རྩ་གང་མེད་པས། །སྲོག་གཅོད་མ་བྱིན་བླང་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད། །ལྟ་བ་མེད་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །བལྟར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་འདོད་པ་གང༌། །སྟོང་དང་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་གང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ནི། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་མངོན་སངས་རྒྱས། །བཅོས་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བྱང་ཆུབ་གཞི། །རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་སངས་རྒྱས་དགོངས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་བས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །སེམས་དང་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་གཞི། །ལས་དང་བག་ཆགས་ཞེན་པ་ལྟ་གནད་དོ། །གཞན་ཡང་བཅོས་མེད་ལྟ་བ་ནི། །ཆོས་ལས་མ་བྱུང་སངས་རྒྱས་པ། །རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འཇིག་ལུས་བླངས་ཏེ། །ལུང་ལས་མ་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་མན་ངག་གིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་རྩ་བ་བཅད། །འཁོར་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མ་དག་གཞི། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གི་གཞི་མ་

there is no giving, no fire offering, no performing of worship. There are no six perfections and no ritual activities. Since thus there is no ground or root whatsoever, there is no killing, no taking what is not given, and no unchaste conduct; there is no view, no meditation, and no conduct. Since there is nothing to look at and nothing to analyze, what desire for meditation is there? What desire of mind is there for emptiness (stong pa) and clarity (gsal ba)? Likewise, there is no Dharma and no dharma of the buddhas. Furthermore, the view of the nature is taught: earth, water, fire, and wind, the elements, are manifest buddhahood. Uncontrived, they are great self-liberation itself. Desire ('dod chags), anger (zhe sdang), and bewilderment are the ground of awakening (byang chub). Conceptual thought and the conduct of karma are the confidence of realization. Saṃsāra unabandoned is the enlightened intent of the buddhas. Body, speech, and mind being limpid, the three kāyas are complete. Mind, ignorance, and delusion are the ground of the nature of phenomena. Karma, habitual tendencies, and clinging are the key point of the view. Furthermore, the uncontrived view: buddhahood not arisen from Dharma; the fruition perfected without being produced by a cause; a body taken up that conditions do not destroy; a tenet system not arisen from scripture. Through pith instructions that do not rely on the tantras, the root of nirvāṇa is cut and the fruition of saṃsāra is brought to ripeness. What is inauthentic is the impure ground. In the matrix of the six afflictions,

[p. 130]ལ། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་སྟོངས་པར་བྱས། །ངན་སོང་གསུམ་གྱི་གཟུགས་སྨིན་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་པོ་ཡང་ལག་བཅངས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་རང་རིག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་སྟེ། །གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལྟ་བ་སྤྱིའི་ས་མཚམས་རང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུས་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་དོན་གྱི་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ཡིད་དཔྱོད་དང༌། དེ་ལས་འདས་པས་འབྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ། ཚིག་དོན་ལྟ་བའི་ས་མཚམས་ནི། ཚིག་ནི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་བརྗོད་དང་སྤྲུལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བསམ་པས་ཡིད་དཔྱོད་དོ་དོན་ནི་རང་ལྟ་རང་གིས་ལྟ། །མངོན་སུམ་ཚད་ནི་གསུམ་དག་གིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གི་ལྟ་བ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཕྱི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཆོས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་པ་ལ་རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་བལྟས་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་བློ་བདེ། ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་

the seed (sa bon) of awakening is emptied. The forms of the three lower realms ripen, and even the three kāyas are held in the hand." So it says.

This last is the view of great spontaneously present self-awareness; it establishes the nature of both liberation and delusion as the view. It is known as "the view of what is to be expressed" (brjod bya'i lta ba).

Third, the demarcations. The demarcation of the view in general is arriving in the expanse at the time when it is connected with each one's own realization. In particular, the demarcation of the views of word and meaning is distinguished by intellectual speculation and by what transcends it. The Reverberation of Sound says: "The demarcation of the views of word and meaning: words are the cause of expression; thinking about that by which one expresses and conjures forth is intellectual speculation. As for meaning, one's own view is viewed by oneself. Through the three measures of direct perception, one directly engages the chains." So it says.

Second, identifying our own view: it is the view of the Great Perfection, free of activity and spontaneously present. When divided, there are three. First, by looking at outer phenomena, one sees that phenomena are without nature. That is, by looking with the vajra eye at fragmentary phenomena, one sees appearances as the eight examples of illusion; and since one realizes that delusion is not truly established, there is no fear of reverting to the three realms, and so the mind is at ease. By looking with the eye of wisdom at particular phenomena,

[p. 131]ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་མེད་ཡེ་དག་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། རིག་པ་ལ་ལས་དང་བག་ཆགས་མེད་པའི་བློ་བདེ་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གང་གོམས་པ། །འདིས་ནི་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད། །ཚོགས་དྲུག་མ་བཀག་ལྷུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་སྟེ། རང་རིག་ཏུའང་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་བློ་བདེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་

one realizes relative (kun rdzob) appearances to be groundless, great primordial purity (ye dag), and so one finds the ease of mind in which awareness has no karma or habitual tendencies. The Union of Sun and Moon says: "The outer view is like this: whoever familiarizes themselves with the absence of nature in the objects that appear as objects of focus—by this, appearance and emptiness are nondual, and the six collections of consciousness are unobstructed and loose." And Self-Arising Awareness says: "With regard to phenomena appearing as characteristics, since the eye faculty is not obstructed, the view of mind is excellent. Outer appearances are the magical display of one's own clear awareness; if, from the essence of nonconceptual clarity, they are known as the great self-arisen, that is the view that views phenomena." So it says.

Second, by looking at the inner nature of phenomena, one sees with the eye of primordial wisdom that it is without nature; and since one realizes that there is no mind grasping even at self-awareness, the mind is at ease in the state of the exhaustion of phenomena (chos zad). Self-Arising Awareness says: "In unborn (skye med) awareness, the nature of phenomena, conceptual thoughts and characteristics are naturally absent. In awareness without negation or affirmation, how could there be any conduct of clinging? Realizing the nature of phenomena is to be known within the state in which there is nothing to do. If awareness free of action and agent does not fall to any side, it is called great meditation. Moreover, the means of realizing it

[p. 132]བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་ཐག་ཆོད། འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་དུ་མཐོང་བས་བློ་བདེ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པ་སུས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ས་ལ་གོམས། །འདི་ལས་ཐབས་གཞན་གོང་ན་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུགས་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱ་བའོ། །དེའང་དབང་པོའི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་འདི་ཉིད། །འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་སངས་རྒྱ་བས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་འགྲོལ། །ཅེས་སོ། །

is as follows: "Through the wisdom of a single perception, when the depths of the intellect have gained conviction and the unborn nature of phenomena has been realized, great primordial wisdom will arise." So it says.

Third, by looking at the secret, awareness, one sees basic space and awareness to be nondual;

one decides definitively that buddhahood is not attained through the words of intellectual speculation; and since one sees saṃsāra and nirvāṇa as primordially pure, as the exhaustion of phenomena, the mind is at ease. The Union of Sun and Moon says: "Whoever sees basic space and awareness thereby grows familiar with the level of buddhahood. There is no other skillful means higher than this; it is especially exalted above the grasping of intellectual speculation." And the Lion's Perfect Dynamic Energy (seng ge rtsal rdzogs) says: "The ultimate view of all buddhas does not go beyond the two, basic space and awareness." So it says. If such views are given a name, they are called "the view that cuts off the continuity of the city": the continuity of the city of the womb is cut off, and without returning to the three realms one attains buddhahood in this very life. Moreover, according to the distinctions of faculties, the best attain buddhahood in this very life, the middling in the intermediate state (bar do), and the lowest in the natural nirmāṇakāya (rang bzhin sprul sku), for the Union of Sun and Moon says: "For the best, a second birth is not needed; the middling, at the juncture between two births; the lowest are given relief, and the emanator liberates their own continua." So it says.

[p. 133]གཉིས་པ་དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་དུ་བཅོས་བསླད་མེད་པར་སྣང་བ་སྣང་ཐོག །རིག་པ་རིག་ཐོག་ཏུ་བཞག་པས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དེར་འདུ་ལ་དེའི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་གྱིས་འདིའི་དོན་མི་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་གྱི་རྩེ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ཀླུང་ནས་རི་བོའི་རྩེ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་བལྟས་པས་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་འདོད་པ་རང་ལུགས་སུ་རྟོགས་ལ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འདིའི་དགོངས་པ་མི་རྟོགས་ཤིང༌། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བར་ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བལྟས་ན་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པ་གཞི་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་

Second, as its pith instruction, the skillful means of leaving as it is like a mountain is this: having decisively determined everything through the view, one leaves appearances right upon their appearing and awareness right upon its being aware, without alteration or adulteration; thereby the enlightened intent of all vehicles is gathered therein, and from within that state one sees the meaning of everything, while others do not see the meaning of this. For example, just as from the summit of the king of mountains one sees all the low valleys at once, yet from the valley one does not see the summit of the mountain, so, looking from the side of the Great Perfection, primordially liberated and spontaneously present, one realizes the assertions of the nine successive vehicles within one's own system, while the other vehicles do not realize the enlightened intent of this; and it is perfected as the great total liberation of the three realms. The Six Expanses says: "In the mind itself that is there to be viewed, since appearance and existence self-arise as one, the liberation of the three realms in their own place is perfected in the great natural resting of Ati. In the mind itself that is there to be left, since appearances arise as the ground of natural resting, the view of the great leaving as it is is perfected in the manner of no seeking." So it says. Third, its enlightened intent, the total liberation of the three realms: when the yogin who has realized in this way looks, there is nothing whatever that is not liberated, for he sees it as primordially beyond bondage and liberation, as groundless great self-appearance, as the nature of a dream, an

[p. 134]མའམ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བས། མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་གྱི་དགོངས་པར་རྫོགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བར་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་གནས་དག་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ལ་མི་གནས་པར་གནས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའམ། ཆུའི་

illusion, or space;

and so it is perfected as the enlightened intent of the great expanse equal to space. The Six Expanses says: "In the mind itself without the feeling of arising, the appearance of unthought special insight (lhag mthong) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent in which coming and going are exhausted.' In the mind itself without anything apprehended, the unceasing pure appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the samādhi of great display (rol pa).' In the mind itself without an apprehender, the great self-arising appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the unceasing nonconceptual enlightened intent.' In the mind itself without anguish, the appearance free of conceiving a self I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great natural resting.' In the mind itself without permanence or annihilation, the appearance free of good and bad I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent free of rejecting and adopting.' In the mind itself without adopting or discarding, the impartial self-liberated appearance I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great all-pervasiveness (khyab gdal).'" So it says. Fourth, its fruition, the afflictions pure in their own place: at that time the afflictions, not abandoned yet not abiding, are pure in their own place, like clouds dispersing in the sky, or like water's

[p. 135]རྙོག་དེངས་པ་ལྟར་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཐ་མ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གཞི་ཡིན་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས། ཆོས་བོར་བའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདེ་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཟག་བཅས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བསྐྱེད་པའི་འབྱུང་བ་རང་སར་དག །ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདི་ནི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དོན་བཞི་པ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་འབྲས་བུ། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ རྒྱལ་པོ་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ། བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རང་གི་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར། རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འགྱུར་བས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གིས་

turbidity clearing: in the beginning delusion was never experienced, at present one does not abide in delusion, and in the end, since one has arrived upon what is the ground where delusion is impossible, one is called "a person who has cast off phenomena." Again, from that same text:

"In the mind itself appearing as the nature of phenomena,
bliss and the apprehension of it are pure in their own place.
In the mind itself appearing as a self,
the clinging intellects are pure in their own place.
In the mind itself appearing as selflessness,
freedom from parts is pure in its own place.
In the mind itself appearing as defiled (zag bcas),
the generating elements are pure in their own place.
In the mind itself appearing as undefiled,
the stains that are conditions of delusion are pure in their own place."

So it says. This is the fruition of teaching the view.

The fourth topic, the yoga of continuously practicing the fruition, has four parts: the fruition of natural utter purity; as its pith instruction, the skillful means of leaving awareness as it is; the enlightened intent of the primordial purity of the three levels of existence (srid gsum); and the fruition of the self-liberation of the afflictions.

The first has three: the king who has secured his seat and does not change; the populace brought to submission and not changing; and the minister taken prisoner and not changing. The first: for example, just as one of royal lineage, empowered at the crown of the head, secures his own royal seat and does not change, so awareness secures its own place and does not change from the nature of phenomena; thus it has secured its own place. The second: just as when a certain king

[p. 136]ཡུལ་ཁམས་ལ་དམག་དྲངས་ནས་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་རྒྱལ་འབངས་སྐོར་དང་བཅས་པས་འགྱུར་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བློན་པོ་དམ་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཅི་ཟེར་ལ་ཉན་དགོས་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྒྱུར་མི་ལྡོག་་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྩོལ་བས་བྱས་པས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཐོག་ཏུ་ངང་གིས་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་དེའི་ཐབས་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་རང་གནས་རང་གྲོལ་བར་ཐག་ཆོད་པས་རིག་པ་གང་ཤར་དེ་ཉིད་ཤར་ས་དེར་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་ཡས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་

has led an army into a country and its subjects have been brought to submission, that country's king and subjects, together with their circle, have no room to change anything, so, since the ground from which the consciousnesses of the five doors arise has been emptied, there is not even the name of saṃsāra. The third: just as, when a king's chief minister is taken prisoner by the king of another country, that king too must heed whatever the other king says, so, since the continuum of the movement of mental consciousness is cut off, awareness, its ground of arising ('char gzhi), attains its own sovereignty.

The actual fruition, which does not revert to being a cause, is like the fruit of the bse tree. It is not like something that has come about by being produced through effort; because one naturally arrives upon the actuality that has abided thus from the very beginning, it is expressed by the convention "fruition."

Second, its skillful means, the pith instruction of leaving awareness as it is: since one has decided that everything, within the state of awareness, is from the very beginning self-arising, self-abiding and self-liberated, whatever awareness arises, one leaves that very arising, right where it arose, without alteration or adulteration, in open boundlessness (phyal yas). From the Six Expanses:

"In the mind itself in which there is something to attain,
since hope and fear themselves are naturally pure,
free of all striving and accomplishing,
the three kāyas are fully perfected within itself.
In the mind itself in which there is something to enumerate,
since the vehicles, each separately, arise of themselves,
being neither arbitrary assertion ('dod rgyal) nor intellectual speculation,

[p. 137]ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་བདེན་ཤར་ཏེ། །གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །ཞེས་སོ་གསུམ་པ་དེའི་དགོངས་པ། སྲིད་ གསུམ་ཀ་དག་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཞེན་རྟོག་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རང་སངས་ཆེན་པོར་དག་པས་འཁོར་འདས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་རྙེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་ཚོགས་གང་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཚུགས་མི་ཐུབ་ཟུངས་མེད་པར་ཐད་དྲང་དུ་རང་ཞིག་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ལས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་

the heart essence is perfected as the great utmost secret.
In the mind itself in which there is something to focus upon,
various appearances arise of themselves,
and names and colors, each separately,
are perfected as form in two aspects.
In the mind itself in which there is something to measure,
the objects that appear arise as true,
and the very ground of reference, in self-arising,
is perfected together with the support of the focus."

So it says. Third, its enlightened intent, the primordial purity of the three levels of existence: since all the clinging thoughts, karma and habitual tendencies of the three doors are pure in great natural clearing, one finds the enlightened intent free of hope and fear regarding saṃsāra and nirvāṇa. From that same text:

"In the mind itself without dread, the appearance free of hope and fear I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of primordial resting endowed with confidence.' In the mind itself without any aspect of appearance, the subtle appearance of the single one (nyag gcig) I, Samantabhadra, have taught as 'the enlightened intent of great freedom from elaboration.'" So it says.

Fourth, the fruition of the self-liberation of the afflictions: at that time, whatever afflictions and hosts of thoughts arise, those very thoughts, unable to take hold and without any substance, go straight into self-dissolving and self-liberation, like a drawing on water or a snake's knot dissolving by itself. Moreover, since one is free of grasping at saṃsāra and nirvāṇa, one is called "a yogin who has passed beyond phenomena";

[p. 138]ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱུང་ཚོར་དང་རྣམ་རྟོག་རང་ཞིག་ལ་སོང་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་ཟུངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ལས་བློ་སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུའོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་རིམ་ཅན་འཇུག་པའི་ལམ་ཟབ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བདུན་པའོ། །

so it is called. As for feelings that arise (byung tshor) and conceptual thoughts going into self-dissolution, from the Six Expanses:

"In the mind itself that appears as an object of focus,
the aspects that focus are pure in their own place.
In the mind itself that appears as the hosts of the intellect,
feelings are pure in their own place.
In the mind itself that appears as the mental faculty,
the aspects that analyze are pure in their own place.
In the mind itself that appears as form,
the assembled elements are pure in their own place.
In the mind itself that appears as consciousness,
causes and conditions are pure in their own place.
In the mind itself that appears as feeling,
experiences are pure in their own place.
In the mind itself that appears as perception,
the enumerated afflictions are pure in their own place.
In the mind itself free of conceptual grasping,
the retentions of mindfulness (dran pa'i zungs) are pure in their own place." So it says.

These points, drawn from the key points of the natural Great Perfection, are the meaning intended for those whose intellect is given to elaboration.

From the Precious Treasury of the Supreme Vehicle, this is the seventeenth tier (rim khang): the extensive explanation of the profound path of gradual entry for the intellect that has an object of focus.