Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 04 (3)

From Rangjung Yeshe Wiki Texts
Theg mchog mdzod (Longchenpa)Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 04 (3)
< Theg mchog mdzod (Longchenpa)
Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 04 (3)
Jump to navigation Jump to search
Theg mchog mdzod study edition: editions, critical edition, translation, bilingual (22 November 2026)
 
Theg mchog mdzod study edition: Tibetan sizes relative to the English, apparatus under each page, link to the Adzom edition (22 November 2026)
 
Line 1: Line 1:
{{DISPLAYTITLE:Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 04 (3)}}
__NOTOC__{{DISPLAYTITLE:Theg mchog mdzod (Longchenpa): Ch. 04 (3)}}
<div style="display:flex;justify-content:space-between;font-size:95%;margin-bottom:0.6em"><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 04 (2)|← Ch. 04 (2)]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|Theg mchog mdzod: contents]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 05 (1)|Ch. 05 (1) →]]</span></div>'''Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 4: grub pa'i mtha' rab tu dbye ba''' · <span class="TibetanMachineUni18" lang="bo">གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ</span><br />Pages 151–180 of volume 1 of the corrected base text (part 3 of 3 of Ch. 04).
<div style="display:flex;justify-content:space-between;font-size:95%;margin-bottom:0.6em"><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 04 (2)|← Ch. 04 (2)]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|Theg mchog mdzod: contents]]</span><span>[[Theg mchog mdzod (Longchenpa)/Ch. 05 (1)|Ch. 05 (1) →]]</span></div>'''Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 4: grub pa'i mtha' rab tu dbye ba''' · <span class="lcp-bo" lang="bo">གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ</span><br />Pages 151–180 of volume 1 of the corrected base text (part 3 of 3 of Ch. 04).
<div style="font-size:90%;color:#54595d">Not in this part's tabs (the edition does not contain it): Serthang Larung.</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">Not in this part's tabs (the edition does not contain it): Serthang Larung.</div>
= Adzom Chögar (standard edition) =
= Adzom Chögar (standard edition) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page). The whole edition on this wiki: [[mdzod bdun (a 'dzom par ma)]].</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I1PD86</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I1PD86</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;142]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། །པར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;142]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། །པར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;143]</span> ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;143]</span> ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;144]</span> ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;144]</span> ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;145]</span> བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དཔའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འབྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;145]</span> བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དཔའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འབྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;146]</span> རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་པ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་བློ་ངག་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ། །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་ས་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;146]</span> རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་པ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་བློ་ངག་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ། །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་ས་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;147]</span> གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་པ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;147]</span> གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་པ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;148]</span> གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;148]</span> གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;149]</span> ༄༅། །པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡོད་ག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་འཇིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་ གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་བ། ཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་ སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;149]</span> ༄༅། །པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡོད་ག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་འཇིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་ གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་བ། ཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་ སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;150]</span> འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བ་རྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;150]</span> འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བ་རྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span> བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོག །ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span> བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོག །ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;152]</span> བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;152]</span> བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;153]</span> ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;153]</span> ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;154]</span> ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;154]</span> ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;155]</span> ༄༅། །དང་བྲལ་བ་ཕྱྭ་འར་བ་འབྱམས། རྡུལ་མཁའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་ག་རང་འབྱམས། གགས་པས་ལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་ བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློ་དགོས་ པས༑ སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་ གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;155]</span> ༄༅། །དང་བྲལ་བ་ཕྱྭ་འར་བ་འབྱམས། རྡུལ་མཁའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་ག་རང་འབྱམས། གགས་པས་ལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་ བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློ་དགོས་ པས༑ སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་ གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;156]</span> སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་ པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་ མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་པས་མ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་ བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་དོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་ མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;156]</span> སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་ པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་ མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་པས་མ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་ བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་དོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་ མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;157]</span> ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;157]</span> ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;158]</span> ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལ་མ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;158]</span> ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལ་མ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;159]</span> ༄༅། །གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་ སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་ དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཆད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་ པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;159]</span> ༄༅། །གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་ སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་ དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཆད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་ པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;160]</span> ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། ། དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་ འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤ་ན་ཕྱེད་ པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་ དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་ཀྱང་རང་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ལ་ བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;160]</span> ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། ། དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་ འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤ་ན་ཕྱེད་ པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་ དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་ཀྱང་རང་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ལ་ བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;161]</span> གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིང་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;161]</span> གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིང་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;162]</span> ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་བྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གང་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་ལ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོ་ག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བདེ་དཀྱིལ་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུམ་ལ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;162]</span> ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་བྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གང་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་ལ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོ་ག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བདེ་དཀྱིལ་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུམ་ལ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;163]</span> ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;163]</span> ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;164]</span> སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་རྦ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;164]</span> སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་རྦ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;165]</span> སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;165]</span> སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;166]</span> འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ནི་དགུ། བམ་པོ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ནི་གསུམ། ལེའུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེང་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ནི་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པས། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;166]</span> འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ནི་དགུ། བམ་པོ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ནི་གསུམ། ལེའུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེང་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ནི་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པས། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;167]</span> ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འབྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀླཽང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;167]</span> ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འབྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀླཽང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;168]</span> དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཁྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས?་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས་། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་པ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས?་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;168]</span> དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཁྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས?་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས་། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་པ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས?་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;169]</span> ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;169]</span> ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= W22920 (BDRC e-text) =
= W22920 (BDRC e-text) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ།ོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱས་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་པ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་བཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླ་ང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་ངད་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིག་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཁྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་གི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་གསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་གསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞན་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ཤར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་རོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི་རླུང་གནས་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བརྩོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོད་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེད་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོགས་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོགས་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོས་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསང་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུས་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། ད་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡེ་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུས་པ་ལས་ཤླཽ་ཀ འབུམ་ཕྲག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ།ོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱས་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་པ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་བཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླ་ང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་ངད་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིག་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཁྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་གི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་གསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་གསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞན་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ཤར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་རོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི་རླུང་གནས་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བརྩོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོད་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེད་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོགས་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོགས་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོས་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསང་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུས་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། ད་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡེ་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུས་པ་ལས་ཤླཽ་ཀ འབུམ་ཕྲག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= Pe cin 2009 (dpe bsdur ma) =
= Pe cin 2009 (dpe bsdur ma) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་«༼༡༽» གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་«༼༡༽»ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་«༼༢༽»བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་    ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་«༼༣༽»ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འབྱམས་«༼༤༽»པ་རྒྱ་མཚོའི་སོང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། ། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས།། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། ། མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། ། གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྷུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། ། འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་སོང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་  མེད་པའོ«༼༡༽«། །»སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་སོང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ «།»ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། སོང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་སོང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་སོང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སོང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་«སྡེ»འོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་«༼༢༽»འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་«༼༣༽«གྱུ»ར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་བསྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་  ཡེ་ཤེས་«༼༡༽»ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་«༼༡༽«རྒྱུ»་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་སོང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་«༼༡༽»ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག སོང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་ངོ་། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག «སྣ»ང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སོང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སོང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །སོང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་སོང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་སོང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་སོང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མ ཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་«༼༡༽«བྱུ»ང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །སོང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་སོང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་སོང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་སོང་དང་། ནམ་མཁའི་སོང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་སོང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ།  རྒྱ་མཚོའི་སོང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི«༼༡༽«།»སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་སོང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་སོང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་སོང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སོང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །སོང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་«༼༡༽» སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་«༼༡༽»ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་སོང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་སོང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། །སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་སོང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སོང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། «སྤྲོ»ས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བརྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། ། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་བ སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བ སྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་«༼༡༽»མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། ། དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་ངེད་«༼༡༽»ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནས་«༼༢༽» ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་«༼༣༽» བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ «།»བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བསྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་སོང་ནི་དགུ། བམ་པོ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ནི་གསུམ། ལེའུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གེགས་ནི་སྟོང་དང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པས། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་སོང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག «།»བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། སོང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །སོང་གི་སྡེ་རྣམས་སོང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། མཚན་ཉིད་«༼༡༽»ཐ་དད་མེད་པའི་སོང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གེགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར ་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སོང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་སོང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་སོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གེགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་  ཐམས་ཅད་«༼༡༽»ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང་། གེགས་བསྡམ་པ་དང་ །ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། «།།
སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་«༼༡༽» གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་«༼༡༽»ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་«༼༢༽»བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་    ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་«༼༣༽»ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འབྱམས་«༼༤༽»པ་རྒྱ་མཚོའི་སོང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། ། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས།། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། ། མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། ། གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྷུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། ། འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་སོང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་  མེད་པའོ«༼༡༽«། །»སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་སོང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ «།»ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། སོང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་སོང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་སོང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སོང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་«སྡེ»འོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་«༼༢༽»འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་«༼༣༽«གྱུ»ར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་བསྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་  ཡེ་ཤེས་«༼༡༽»ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་«༼༡༽«རྒྱུ»་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་སོང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་«༼༡༽»ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག སོང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་ངོ་། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག «སྣ»ང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སོང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སོང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །སོང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་སོང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་སོང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་སོང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མ ཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་«༼༡༽«བྱུ»ང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །སོང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་སོང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་སོང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་སོང་དང་། ནམ་མཁའི་སོང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་སོང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ།  རྒྱ་མཚོའི་སོང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི«༼༡༽«།»སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་སོང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་སོང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་སོང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སོང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །སོང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་«༼༡༽» སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་«༼༡༽»ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་སོང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་སོང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། །སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་སོང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སོང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། «སྤྲོ»ས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བརྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། ། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་བ སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བ སྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་«༼༡༽»མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། ། དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་ངེད་«༼༡༽»ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནས་«༼༢༽» ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་«༼༣༽» བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ «།»བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བསྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་སོང་ནི་དགུ། བམ་པོ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ནི་གསུམ། ལེའུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གེགས་ནི་སྟོང་དང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པས། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་སོང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག «།»བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། སོང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །སོང་གི་སྡེ་རྣམས་སོང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། མཚན་ཉིད་«༼༡༽»ཐ་དད་མེད་པའི་སོང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གེགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར ་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སོང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་སོང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་སོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གེགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་  ཐམས་ཅད་«༼༡༽»ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང་། གེགས་བསྡམ་པ་དང་ །ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། «།།
</div>
</div>
= Karma Lekshey Ling =
= Karma Lekshey Ling =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling.</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ།ོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱས་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་པ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་བཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླ་ང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་ངད་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིག་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཁྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་གི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་གསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་གསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞན་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ཤར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་རོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི་རླུང་གནས་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བརྩོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོད་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེད་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོགས་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོགས་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོས་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསང་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུས་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། ད་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡེ་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུས་པ་ལས་ཤླཽ་ཀ འབུམ་ཕྲག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ།ོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱས་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་པ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་བཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླ་ང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་ངད་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིག་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཁྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་གི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་གསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་གསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞན་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ཤར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་རོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི་རླུང་གནས་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བརྩོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོད་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེད་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོགས་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོགས་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོས་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསང་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུས་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། ད་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡེ་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུས་པ་ལས་ཤླཽ་ཀ འབུམ་ཕྲག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= Derge (sde dge par ma) =
= Derge (sde dge par ma) =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I1CZ5002</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I1CZ5002</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;101]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། །ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;101]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། །ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;102]</span> དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་འོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་ འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་ གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;102]</span> དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་འོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་ འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་ གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;103]</span> པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ དང་ན་རང་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། ། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;103]</span> པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ དང་ན་རང་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། ། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;104]</span> དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ། །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙ་མ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་ལ་དུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པས་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;104]</span> དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ། །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙ་མ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་ལ་དུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པས་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;105]</span> དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་ པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་ སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;105]</span> དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་ པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་ སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;106]</span> སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤ་བྲལ། མ་བྱས་ རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་ པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་ པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་ བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;106]</span> སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤ་བྲལ། མ་བྱས་ རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་ པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་ པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་ བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;107]</span> ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །བེམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེངས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུག་གོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་ན་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་བྱེད་པ་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་རབ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་ལ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;107]</span> ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །བེམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེངས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུག་གོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་ན་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་བྱེད་པ་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་རབ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་ལ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;108]</span> པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །ད་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པས་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡི། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;108]</span> པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །ད་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པས་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡི། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;109]</span> ༄༅༅། །ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡི་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་ གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་ པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་ གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་ འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;109]</span> ༄༅༅། །ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡི་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་ གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་ པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་ གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་ འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;110]</span> ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིར་མི་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ པ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་ མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་ བས་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;110]</span> ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིར་མི་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ པ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་ མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་ བས་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;111]</span> ༄༅། །འཁྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅིར་ མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིང་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གདན་ས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རང་གསལ་ བ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་ པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཚེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;111]</span> ༄༅། །འཁྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅིར་ མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིང་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གདན་ས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རང་གསལ་ བ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་ པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཚེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;112]</span> ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་ གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོར་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བརྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་ རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་ གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏའ་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;112]</span> ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་ གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོར་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བརྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་ རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་ གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏའ་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིནའགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏང་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱེན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་ངར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིནའགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏང་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱེན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་ངར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span> པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་ཀྲོག་དང་གཡང་སར་ ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་ མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་ མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་ པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་པ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་ མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་ སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུངས་བ་ནི། སྒོམ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span> པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་ཀྲོག་དང་གཡང་སར་ ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་ མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་ མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་ པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་པ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་ མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་ སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུངས་བ་ནི། སྒོམ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་ སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་ མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་ སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་ དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དཔྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་ སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span> པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་ སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་ མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་ སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་ དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དཔྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་ སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་ རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་ འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་ པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད་ རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། ། ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤར་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་ རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་ འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་ པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད་ རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། ། ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤར་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་ འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་ རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་ འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་ རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། །དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྦོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་ པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་ བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཡང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོན་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། །དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྦོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་ པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་ བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཡང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོན་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> ༄༅། །གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། ། དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་ དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས?་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་ པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་ སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་ མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> ༄༅། །གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། ། དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་ དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས?་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་ པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་ སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་ མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= single volume MW2PD19906 =
= single volume MW2PD19906 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I2PD19908</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I2PD19908</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;78]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་ངོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞིར་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགབ་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མེད་གོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;78]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་ངོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞིར་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགབ་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མེད་གོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;79]</span> ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱུ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་ངག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་བཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་དང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་ལ་ཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་ངོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་རང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་མི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་བརློན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །དེ་རང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པ་འོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་ཁུ་བ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་འོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །སེམས་མེད་ཡིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;79]</span> ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱུ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་ངག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་བཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་དང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་ལ་ཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་ངོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་རང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་མི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་བརློན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །དེ་རང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པ་འོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་ཁུ་བ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་འོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །སེམས་མེད་ཡིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;80]</span> མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནང་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོབ་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;80]</span> མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནང་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོབ་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;81]</span> གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་པར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་རང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་རང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོང་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;81]</span> གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་པར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་རང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་རང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོང་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;82]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འབྱུང་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ན་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མེད་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནང་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་ ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནང་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམ་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལཱ་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;82]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འབྱུང་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ན་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མེད་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནང་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་ ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནང་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམ་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལཱ་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;83]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རབ་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་རང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། འཕོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱུ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པོ་ནི། སྣང་ཤེས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་པས་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྣང་བླང་དགག་པ་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་ རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;83]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རབ་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་རང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། འཕོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱུ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པོ་ནི། སྣང་ཤེས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་པས་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྣང་བླང་དགག་པ་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་ རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;84]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་མ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མི་བཙའ་དང་འདྲའོ། ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། དང་བཞིན་ ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒ་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏེར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;84]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་མ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མི་བཙའ་དང་འདྲའོ། ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། དང་བཞིན་ ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒ་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏེར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;85]</span> འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏོར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནང་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱ་ལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏང་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་ ༄༅། །གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གསང་མཁྲིད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་འཛིན་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏང་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོང་མེད་དུ་བྱུང་བས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;85]</span> འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏོར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནང་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱ་ལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏང་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་ ༄༅། །གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གསང་མཁྲིད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་འཛིན་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏང་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོང་མེད་དུ་བྱུང་བས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;86]</span> རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བདེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བདེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཚད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་ ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པས་ན་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མི་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;86]</span> རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བདེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བདེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཚད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་ ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པས་ན་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མི་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;87]</span> གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དྲུག་ལྔ་ལྷམ་བྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་པ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྗེད་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ། ༄༅། །འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གེགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྟོང་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;87]</span> གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དྲུག་ལྔ་ལྷམ་བྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་པ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྗེད་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ། ༄༅། །འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གེགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྟོང་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;88]</span> བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀྲོང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀྵོང་དང་གསུམ་དུ་བསྔུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྟུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེང་ག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤ་ན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུ་ས། དེ་དག་ཀྱངོ་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡས། དེ་དག་ཀྱད་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེདག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། །གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། ངེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀྵོང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀྲོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཅིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱད་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིག་ཏུ་བསྡུས། དེང་ག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱད་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲུག་གཉིསུ་བསྡུས། དེ་ལང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེདག་ཀྱང་གནང་བསྡུས་པ་དང་། གནང་མཐོང་པ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྔུས། མན་ངག་གི་བསྙན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་ །།བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་བའོ། །ཏ་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་།འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུ་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནང་སྤོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནང་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;88]</span> བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀྲོང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀྵོང་དང་གསུམ་དུ་བསྔུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྟུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེང་ག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤ་ན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུ་ས། དེ་དག་ཀྱངོ་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡས། དེ་དག་ཀྱད་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེདག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། །གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། ངེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀྵོང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀྲོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཅིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱད་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིག་ཏུ་བསྡུས། དེང་ག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱད་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲུག་གཉིསུ་བསྡུས། དེ་ལང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེདག་ཀྱང་གནང་བསྡུས་པ་དང་། གནང་མཐོང་པ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྔུས། མན་ངག་གི་བསྙན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་ །།བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་བའོ། །ཏ་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་།འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུ་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནང་སྤོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནང་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= single volume MW8LS32770 =
= single volume MW8LS32770 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I8LS32893</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I8LS32893</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;139]</span> ཕུར་བུ་ཐལ་འབྱིན་གྱི་དོན་ངེས་པར་མཚོན་པ་དུར་ཁྲོད་ཁུ་བྱུར་རོལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;139]</span> ཕུར་བུ་ཐལ་འབྱིན་གྱི་དོན་ངེས་པར་མཚོན་པ་དུར་ཁྲོད་ཁུ་བྱུར་རོལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;140]</span> ༄༅། །སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་ བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་ གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་ པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;140]</span> ༄༅། །སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་ བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་ གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་ པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;141]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་་་་་་་ གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་པ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་ དང༑ འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། །གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་ དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ།འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ།མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;141]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་་་་་་་ གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་པ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་ དང༑ འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། །གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་ དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ།འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ།མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;142]</span> ༄༅། །པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་པ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་ སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་ སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེ་ པོའོ༑ ༑རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;142]</span> ༄༅། །པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་པ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་ སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་ སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེ་ པོའོ༑ ༑རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;143]</span> རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པོ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ན། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་རོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་ སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་རང་ལ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;143]</span> རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པོ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ན། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་རོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་ སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་རང་ལ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;144]</span> ༄༅། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་ སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགོགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་ བོ་སྣར་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགོག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;144]</span> ༄༅། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་ སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགོགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་ བོ་སྣར་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགོག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;145]</span> ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་པོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་ པོའོ༑ ༑གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ མོ༑ ༑དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལེགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་ སྡེའོ༑ ༑འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་བྱ་བ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱེད་པས་པ་ལ་འགོག་པ་སྟེ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལམ་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;145]</span> ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་པོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་ པོའོ༑ ༑གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ མོ༑ ༑དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལེགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་ སྡེའོ༑ ༑འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་བྱ་བ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱེད་པས་པ་ལ་འགོག་པ་སྟེ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལམ་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;146]</span> ༄༅། །སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་ དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་ པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;146]</span> ༄༅། །སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་ དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་ པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;147]</span> དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་ བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་ པའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;147]</span> དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་ བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་ པའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;148]</span> ༄༅། །དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་ པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་ མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་ མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་ དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བས་མས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;148]</span> ༄༅། །དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་ པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་ མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་ མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་ དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བས་མས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;149]</span> འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་རྔམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་ བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རེང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་ དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་དོ་མཉམ་ཐ་དད་ མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བ་ཡི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོང་རྒལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;149]</span> འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་རྔམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་ བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རེང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་ དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་དོ་མཉམ་ཐ་དད་ མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བ་ཡི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོང་རྒལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;150]</span> ༄༅། །ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་ པའོ༑ ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་སྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་ མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་ གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་ དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་ རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་དང་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;150]</span> ༄༅། །ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་ པའོ༑ ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་སྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་ མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་ གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་ དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་ རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་དང་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span> གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་པས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་ དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span> གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་པས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་ དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;152]</span> ༄༅། །ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩེ་ལ་བློར་ གྲོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་ གྲོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་ དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ པ་དང་། སྤྲོས་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤྲང་སྤྲང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;152]</span> ༄༅། །ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩེ་ལ་བློར་ གྲོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་ གྲོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་ དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ པ་དང་། སྤྲོས་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤྲང་སྤྲང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;153]</span> པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རང་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་ བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་པས་ལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་ མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;153]</span> པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རང་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་ བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་པས་ལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་ མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;154]</span> ༄༅། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མ་བཙལ་དང་ འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་དངོས། བྱ་བྱེད་གྲོལ་མི་ འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆིངས་བྱ་བ་ ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་ སྣང་བའི་དུས་ན། མི་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་གློ་བུལ་མ་ལ་བུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;154]</span> ༄༅། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མ་བཙལ་དང་ འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་དངོས། བྱ་བྱེད་གྲོལ་མི་ འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆིངས་བྱ་བ་ ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་ སྣང་བའི་དུས་ན། མི་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་གློ་བུལ་མ་ལ་བུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;155]</span> དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་ མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་ གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་ འགག་ཅེར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་ སོ༑ ༑ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;155]</span> དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་ མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་ གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་ འགག་ཅེར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་ སོ༑ ༑ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;156]</span> ༄༅། །ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་ སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །འཕྱེ་ན་སྣང་བ་རྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་ རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞི་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་གསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;156]</span> ༄༅། །ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་ སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །འཕྱེ་ན་སྣང་བ་རྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་ རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞི་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་གསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;157]</span> གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་ཡི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ དྲིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་ གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩེ་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་ པ་དང་། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གྲུབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ?་བའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;157]</span> གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་ཡི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ དྲིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་ གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩེ་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་ པ་དང་། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གྲུབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ?་བའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;158]</span> ༄༅། །ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་བའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་པ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་ མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུག་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏང་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མར་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;158]</span> ༄༅། །ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་བའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་པ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་ མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུག་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏང་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མར་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;159]</span> གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་པོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་ དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་རྐྱེན་ཆུང་བ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་ པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རེག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་པ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་ དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོད་པ་སྟེ། ཁྱུང་གདོན་ས་རྫོགས་པ་དམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་སྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིང་སྣང་སེམས་མ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;159]</span> གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་པོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་ དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་རྐྱེན་ཆུང་བ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་ པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རེག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་པ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་ དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོད་པ་སྟེ། ཁྱུང་གདོན་ས་རྫོགས་པ་དམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་སྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིང་སྣང་སེམས་མ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;160]</span> ༄༅། །འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལམ་ འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་ པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་ པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་ བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;160]</span> ༄༅། །འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལམ་ འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་ པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་ པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་ བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;161]</span> སར་པོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གམ་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་ པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་ དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་ པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་པ་ཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་ རྐྱེན་གྱི་བུ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདུང་རབ་ཚད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡོ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;161]</span> སར་པོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གམ་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་ པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་ དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་ པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་པ་ཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་ རྐྱེན་གྱི་བུ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདུང་རབ་ཚད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡོ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;162]</span> ༄༅། །བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་ དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆེས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་ གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ །བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;162]</span> ༄༅། །བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་ དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆེས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་ གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ །བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;163]</span> པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡེ་གེ་མེད པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ཝ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། །མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟེང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཐུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འབྲེལ
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;163]</span> པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡེ་གེ་མེད པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ཝ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། །མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟེང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཐུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འབྲེལ


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;164]</span> ༄༅། །དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་།མཚན་ཉིད་ ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་ བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;164]</span> ༄༅། །དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་།མཚན་ཉིད་ ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་ བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;165]</span> བརྒྱད༑ གཟེར་བུ་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་བུ་ ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་སློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་ པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་ བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་ རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;165]</span> བརྒྱད༑ གཟེར་བུ་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་བུ་ ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་སློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་ པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་ བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་ རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;166]</span> ༄༅། །པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;166]</span> ༄༅། །པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= two volumes MW0TTBBC0034 =
= two volumes MW0TTBBC0034 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I0TTBBC0034_001</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I0TTBBC0034_001</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;140]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་ངོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;140]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་ངོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;141]</span> ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐོས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;141]</span> ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐོས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;142]</span> ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོད་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་བར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་བུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;142]</span> ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོད་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་བར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་བུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;143]</span> ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དེང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་འུབ་ཆུབ་པོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;143]</span> ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དེང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་འུབ་ཆུབ་པོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;144]</span> མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;144]</span> མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;145]</span> ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ང་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;145]</span> ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ང་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;146]</span> གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཆིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བ་བླ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡང་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་བ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་དང་འོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;146]</span> གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཆིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བ་བླ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡང་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་བ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་དང་འོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;147]</span> ༄༅། །ལྷུང་པས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་པ་མེད་པས་སྣང་པ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་པ་སྟེ། སྣང་པ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། །།དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ།། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག། ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག། སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ།། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;147]</span> ༄༅། །ལྷུང་པས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་པ་མེད་པས་སྣང་པ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་པ་སྟེ། སྣང་པ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། །།དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ།། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག། ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག། སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ།། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;148]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མེན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;148]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མེན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;149]</span> ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ། །
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;149]</span> ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ། །


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;150]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;150]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span> ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དེང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ།།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span> ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དེང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ།།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;152]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །།རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;152]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །།རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;153]</span> ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ།། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;153]</span> ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ།། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;154]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;154]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;155]</span> ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནང་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;155]</span> ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནང་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;156]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། འདི་ལ་དབྱེན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ།། དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་བ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མེ་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;156]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། འདི་ལ་དབྱེན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ།། དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་བ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མེ་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;157]</span> ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་བའི་ཁ་གཏམ་མོ།། ࿒དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི(ས) རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ།། ࿒གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བརྒད་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་ཏུ་གྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ངང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལབའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;157]</span> ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་བའི་ཁ་གཏམ་མོ།། ࿒དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི(ས) རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ།། ࿒གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བརྒད་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་ཏུ་གྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ངང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལབའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;158]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། འདི་ལ་དབྱེན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ།། དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མེ་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;158]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། འདི་ལ་དབྱེན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ།། དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མེ་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;159]</span> ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཅོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས། དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒ་དང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་རྒྱུད་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;159]</span> ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཅོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས། དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒ་དང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་རྒྱུད་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;160]</span> འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ།། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;160]</span> འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ།། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;161]</span> ༄༅། །གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏི་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།། གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུངས་པ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;161]</span> ༄༅། །གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏི་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།། གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུངས་པ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;162]</span> རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བ་ཅང་། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་བ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བ་ཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;162]</span> རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བ་ཅང་། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་བ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བ་ཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;163]</span> ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ།། གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ།། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;163]</span> ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ།། གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ།། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;164]</span> གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་པ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། ࿒གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྡེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;164]</span> གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་པ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། ࿒གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྡེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;165]</span> ༄༅། །འཕྱང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནང་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;165]</span> ༄༅། །འཕྱང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནང་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;166]</span> བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;166]</span> བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;167]</span> ༄༅། །བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྦྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;167]</span> ༄༅། །བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྦྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= two volumes MW0TTBBC0007 =
= two volumes MW0TTBBC0007 =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0007_001, I0TTBBC0007_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 256 pages, Mitra OCR on 129 pages (the model with more recognisable syllables on each page)</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0007_001, I0TTBBC0007_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 256 pages, Mitra OCR on 129 pages (the model with more recognisable syllables on each page).</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div style="font-family:sans-serif;font-size:85%;color:#72777d">Volume I0TTBBC0007_001</div>
<div style="font-family:sans-serif;font-size:13px;color:#72777d">Volume I0TTBBC0007_001</div>


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;107]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;107]</span> སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;108]</span> ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་དོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྐྱེ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། རླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མེད་གོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;108]</span> ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་དོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྐྱེ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། རླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མེད་གོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;109]</span> ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་ངག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;109]</span> ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་ངག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;110]</span> ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །བསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །དེ་རང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པ་འོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་གློང་ཡངས་ཆེན་པོ་འོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོ་འོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །སེམས་མེད་ཡིད་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;110]</span> ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །བསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །དེ་རང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པ་འོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་གློང་ཡངས་ཆེན་པོ་འོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོ་འོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །སེམས་མེད་ཡིད་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;111]</span> མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དར་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནང་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་འོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;111]</span> མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དར་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནང་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་འོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;112]</span> ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;112]</span> ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;113]</span> གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་པར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཆིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡི་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;113]</span> གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་པར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཆིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡི་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;114]</span> ༄༅། །ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།། ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་པ་མེད་པས་སྣང་པ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། །།དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ།། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག། ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མེན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག། སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ།། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;114]</span> ༄༅། །ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།། ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་པ་མེད་པས་སྣང་པ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། །།དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ།། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག། ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མེན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག། སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ།། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;115]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;115]</span> མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;116]</span> ༄༅། །སྡེའོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ༑ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ།།དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ།།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;116]</span> ༄༅། །སྡེའོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ༑ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ།།དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ།།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;117]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །།རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;117]</span> དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །།རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;118]</span> ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བས་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་པ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;118]</span> ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བས་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་པ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;119]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་མ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ས་ར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མི་གཙང་དང་འདྲའོ། ། འདི་ལ་དབྱིན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་པ་མ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;119]</span> སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་མ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ས་ར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མི་གཙང་དང་འདྲའོ། ། འདི་ལ་དབྱིན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་པ་མ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;120]</span> ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ།། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱེ་བས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་ཏུ་ཕྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ངང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ?་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;120]</span> ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ།། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱེ་བས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་ཏུ་ཕྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ངང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ?་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;121]</span> འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ།། གཏོར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏང་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོ་ག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;121]</span> འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ།། གཏོར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏང་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོ་ག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;122]</span> ༄༅། །བ་ཚ་གས་ཤིང་བ་ཚ་ཚི་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གསང་མར་ལྡིང་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་པ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏི་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།། གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུད་པ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;122]</span> ༄༅། །བ་ཚ་གས་ཤིང་བ་ཚ་ཚི་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གསང་མར་ལྡིང་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་པ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏི་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།། གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུད་པ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;123]</span> རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྲུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;123]</span> རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྲུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;124]</span> ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོ་ན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ།། གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ།། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;124]</span> ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོ་ན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ།། གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ།། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;125]</span> གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། །།གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྡེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;125]</span> གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། །།གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྡེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ།


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;126]</span> ༄༅། །འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གྲགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གྲགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གྲགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;126]</span> ༄༅། །འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གྲགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གྲགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གྲགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;127]</span> བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་པ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;127]</span> བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་པ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;128]</span> ༄༅། །བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནང་སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;128]</span> ༄༅། །བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནང་སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།
</div>
</div>
= Critical edition =
= Critical edition =
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (361 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d">The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (361 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.</div>
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<div class="TibetanMachineUni16" lang="bo">
<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span> དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span> དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་
<div style="font-size:90%;border-left:3px solid #c8ccd1;padding-left:0.6em;margin:0.3em 0 1em
</div>
<div class="lcp-app"><span class="lcp-bo" lang="bo">གི་ངོ་བོར་<b>བསྟེན</b>་མདོར་བསྡུས</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">བསྟན</span> <span style="font-family:sans-serif;font-
</div>
</div>
<div class="lcp-app"><span class="lcp-bo" lang="bo">པས་ཆོས་ཀྱི་<b>སྤྱི</b>་ཆིངས་གལ</span> ] <span class="lcp-bo" lang="bo">སྤྱིའི</span> <span style="font-family:sans-serif;font-size:90%;color:#54595d">W K</span></div>
= Translation =
= Translation =
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div><span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span>
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div><span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span>
And the Tathāgata—<br />
And the Tathāgata—<br />
Rely upon them as one essence, without difference.<br />
Rely upon them as one essence, without difference.<br />
Line 421: Line 450:
Further, in the vehicle of Anu the fruition is held to be buddhahood in a single lifetime, certain buddhahood in the intermediate state (bar ma do), or, at the very least, buddhahood through a succession of births. Moreover, as for the basic space and primordial wisdom of the ground, complete liberation: since there is no made phenomenon, no effortful accomplishment, and no transference or reversal, self-arisen primordial wisdom, abiding in the basic space free of the mental conceiving of emptiness, dawns, whereby all phenomena are realized as the great self-liberation of settling in the ground; hence it is called the basic space and primordial wisdom of effortless self-liberation. As for the basic space and primordial wisdom of the path, the manifold appearances: since all that appears as manifold arises as unrestricted display, and since the manifold is liberated unceasingly, in the basic space that holds a mere partial aspect of spontaneous presence there dawns the unrestricted primordial wisdom of utterly pure illusion, whereby all phenomena are realized as free of rejection and acceptance, negation and affirmation, and desire; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the manner of spontaneously present perfection. As for the basic space and primordial wisdom of the fruition, great self-liberation free of activity: since it does not abide in saṃsāra or nirvāṇa, within the basic space that is effortless and single,
Further, in the vehicle of Anu the fruition is held to be buddhahood in a single lifetime, certain buddhahood in the intermediate state (bar ma do), or, at the very least, buddhahood through a succession of births. Moreover, as for the basic space and primordial wisdom of the ground, complete liberation: since there is no made phenomenon, no effortful accomplishment, and no transference or reversal, self-arisen primordial wisdom, abiding in the basic space free of the mental conceiving of emptiness, dawns, whereby all phenomena are realized as the great self-liberation of settling in the ground; hence it is called the basic space and primordial wisdom of effortless self-liberation. As for the basic space and primordial wisdom of the path, the manifold appearances: since all that appears as manifold arises as unrestricted display, and since the manifold is liberated unceasingly, in the basic space that holds a mere partial aspect of spontaneous presence there dawns the unrestricted primordial wisdom of utterly pure illusion, whereby all phenomena are realized as free of rejection and acceptance, negation and affirmation, and desire; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the manner of spontaneously present perfection. As for the basic space and primordial wisdom of the fruition, great self-liberation free of activity: since it does not abide in saṃsāra or nirvāṇa, within the basic space that is effortless and single,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;152]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;152]</span>
free of any basis for repetition, there dawns primordial wisdom—emptiness free of extremes—transcending view and meditation, whereby all phenomena are realized as equal in nature, whether bliss or suffering; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the nature of phenomena transcending activity.
free of any basis for repetition, there dawns primordial wisdom—emptiness free of extremes—transcending view and meditation, whereby all phenomena are realized as equal in nature, whether bliss or suffering; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the nature of phenomena transcending activity.


Moreover, among these: since primordial wisdom enters basic space gradually (rim gyis), abiding, emptiness, and bliss are understood as union; hence it is called the union in which there is nothing to adopt and nothing to reject. Since primordial wisdom enters basic space all at once (cig car), the self-arisen nature of phenomena is understood to be free of any view; hence it is called the all-at-once approach in which, since phenomena are exhausted, there is nothing to be liberated. Since it enters in sequence (thar chags), it is understood to be everything and yet nothing whatsoever; hence it is called the sequential approach in which nothing is rejected, yet there is nothing whatsoever to be attained. Since it enters by direct crossing, whatever is seen and appears is liberated, so that one is liberated without need of activity or effort; hence it is called the Anuyoga in which the seeing of the nature of phenomena arises by direct crossing. Moreover, since the two, basic space and primordial wisdom, are not different, it is the view of nondual equality of nature; since basic space and primordial wisdom have no going or coming, it is the view in which there is no change from how they abide into anything else; since neither basic space nor primordial wisdom has any limitation or partiality, it is the view of abiding from the primordial beginning; and since, apart from the mere words that indicate them, the one
Moreover, among these: since primordial wisdom enters basic space gradually (rim gyis), abiding, emptiness, and bliss are understood as union; hence it is called the union in which there is nothing to adopt and nothing to reject. Since primordial wisdom enters basic space all at once (cig car), the self-arisen nature of phenomena is understood to be free of any view; hence it is called the all-at-once approach in which, since phenomena are exhausted, there is nothing to be liberated. Since it enters in sequence (thar chags), it is understood to be everything and yet nothing whatsoever; hence it is called the sequential approach in which nothing is rejected, yet there is nothing whatsoever to be attained. Since it enters by direct crossing, whatever is seen and appears is liberated, so that one is liberated without need of activity or effort; hence it is called the Anuyoga in which the seeing of the nature of phenomena arises by direct crossing. Moreover, since the two, basic space and primordial wisdom, are not different, it is the view of nondual equality of nature; since basic space and primordial wisdom have no going or coming, it is the view in which there is no change from how they abide into anything else; since neither basic space nor primordial wisdom has any limitation or partiality, it is the view of abiding from the primordial beginning; and since, apart from the mere words that indicate them, the one


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;153]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;153]</span>
does not depend on the other, it is called the view free of any basis of dependence. In terms of the actual meaning, basic space is the ground and primordial wisdom is the path; hence persons on the path are liberated through effort. Since basic space is the cause and primordial wisdom the fruition, those of sharp faculties are liberated in this very state without depending on outer karma, causes, and results; hence it is especially superior to the lower vehicles. Since this is difficult to realize, it has been explained at length.
does not depend on the other, it is called the view free of any basis of dependence. In terms of the actual meaning, basic space is the ground and primordial wisdom is the path; hence persons on the path are liberated through effort. Since basic space is the cause and primordial wisdom the fruition, those of sharp faculties are liberated in this very state without depending on outer karma, causes, and results; hence it is especially superior to the lower vehicles. Since this is difficult to realize, it has been explained at length.


Ninth, the Great Perfection of pith instructions: since in self-arisen primordial wisdom nothing is established as saṃsāra or nirvāṇa, it holds that primordial liberation (ye grol) transcends rejection and adoption. This itself is not established as anything whatsoever, and yet it is unceasing as the primordial wisdom in which all is liberated; hence faults are primordially pure (ka nas dag pa) and qualities are spontaneously present (lhun gyis grub pa)—this is settled as the ground to be realized. Then, as for meditation: since whatever arises in self-arisen primordial wisdom dawns as the display (rol pa) of the nature of phenomena, there is no meditation whatsoever with a deliberate object of focus; rather, the unconfined meditation of great self-liberation, without being meditated, dawns of its own accord as the primordial wisdom of a river's continuous flow. Self-liberated in its own place, like the waves of water; naturally cleared into its own basic space, like mist in the sky; roaming within its own state, like the expanse of the ocean; naturally abiding in its own self-appearance (rang snang), like the light of a lamp—it is spread out evenly, and
Ninth, the Great Perfection of pith instructions: since in self-arisen primordial wisdom nothing is established as saṃsāra or nirvāṇa, it holds that primordial liberation (ye grol) transcends rejection and adoption. This itself is not established as anything whatsoever, and yet it is unceasing as the primordial wisdom in which all is liberated; hence faults are primordially pure (ka nas dag pa) and qualities are spontaneously present (lhun gyis grub pa)—this is settled as the ground to be realized. Then, as for meditation: since whatever arises in self-arisen primordial wisdom dawns as the display (rol pa) of the nature of phenomena, there is no meditation whatsoever with a deliberate object of focus; rather, the unconfined meditation of great self-liberation, without being meditated, dawns of its own accord as the primordial wisdom of a river's continuous flow. Self-liberated in its own place, like the waves of water; naturally cleared into its own basic space, like mist in the sky; roaming within its own state, like the expanse of the ocean; naturally abiding in its own self-appearance (rang snang), like the light of a lamp—it is spread out evenly, and


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;154]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;154]</span>
not transgressing the samayas of nonexistence, openness, spontaneous presence, and singleness is called the pinnacle of the vajra vehicle; it is the domain of the great yogins of total perfection who possess supreme accumulations. These points too, from the Self-Arising Awareness:
not transgressing the samayas of nonexistence, openness, spontaneous presence, and singleness is called the pinnacle of the vajra vehicle; it is the domain of the great yogins of total perfection who possess supreme accumulations. These points too, from the Self-Arising Awareness:


Line 457: Line 486:
the self-liberation that is without grasping
the self-liberation that is without grasping


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;155]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;155]</span>
is like, for example, the knot of a snake:<br />
is like, for example, the knot of a snake:<br />
it is great self-liberation, great self-clearing.<br />
it is great self-liberation, great self-clearing.<br />
Line 486: Line 515:
Accordingly, there are three: the Mind Class (sems sde), the Expanse Class (klong sde), and the Instruction Class (man ngag gi sde). Of these, since there is no phenomenon set apart that is not one's own mind, the diversity is mind—this is the Mind Class. These are intended merely to refute anything becoming other than mind, self-arisen primordial wisdom.
Accordingly, there are three: the Mind Class (sems sde), the Expanse Class (klong sde), and the Instruction Class (man ngag gi sde). Of these, since there is no phenomenon set apart that is not one's own mind, the diversity is mind—this is the Mind Class. These are intended merely to refute anything becoming other than mind, self-arisen primordial wisdom.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;156]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;156]</span>
Asserting that there is nowhere else to go apart from the expanse of Samantabhadrī, the nature of phenomena, is the Expanse Class. These have merely the purpose of refuting any arising other than from the expanse of the nature of phenomena, the subject matter to be expressed. Bringing the way things are down directly upon the key point is the Instruction Class. These, being intended to refute straying diffusely elsewhere through what is not the key point and so being kept at a distance from the meaning, have reached the pinnacle of all. These do not go beyond three positions held in mind; in terms of the meaning, they are called the Great Perfection of question and answer, of ground, path, and fruition, and of complete liberation.
Asserting that there is nowhere else to go apart from the expanse of Samantabhadrī, the nature of phenomena, is the Expanse Class. These have merely the purpose of refuting any arising other than from the expanse of the nature of phenomena, the subject matter to be expressed. Bringing the way things are down directly upon the key point is the Instruction Class. These, being intended to refute straying diffusely elsewhere through what is not the key point and so being kept at a distance from the meaning, have reached the pinnacle of all. These do not go beyond three positions held in mind; in terms of the meaning, they are called the Great Perfection of question and answer, of ground, path, and fruition, and of complete liberation.


Among these, the Mind Class is called the Great Perfection that asserts the ground to be directly present. When divided, there are two: the Great Perfection that asserts the diversity to be mind, and the Great Perfection that asserts it to be an aspect of mind. As for its being mind: this refutes both the Mind-Only positions that objects exist and that they do not exist. That is, what is called an "object" is not established as mere mind, and mind is not established as a mere object either; so although the diversity is mind, there is no dependence, and since it is not established as a cause or defining characteristic of mind, not even so much as the statement "the diversity is not mind" is established. Hence not even so much as the statement "outer objects do not exist" is established as a convention (tha snyad) imputed by the intellect. Further, since it is the diversity, nothing whatever is negated; and since it is mind,
Among these, the Mind Class is called the Great Perfection that asserts the ground to be directly present. When divided, there are two: the Great Perfection that asserts the diversity to be mind, and the Great Perfection that asserts it to be an aspect of mind. As for its being mind: this refutes both the Mind-Only positions that objects exist and that they do not exist. That is, what is called an "object" is not established as mere mind, and mind is not established as a mere object either; so although the diversity is mind, there is no dependence, and since it is not established as a cause or defining characteristic of mind, not even so much as the statement "the diversity is not mind" is established. Hence not even so much as the statement "outer objects do not exist" is established as a convention (tha snyad) imputed by the intellect. Further, since it is the diversity, nothing whatever is negated; and since it is mind,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;157]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;157]</span>
not even the mere diversity is established. Therefore it is called the Great Perfection beyond abandoning and adopting. Further, though appearances appear as a diversity, since they do not go beyond the wheel of the single mind, they are understood as the diversity; and this is called "understanding mind itself as the diversity." Second, the Mind Class that asserts it to be an aspect of mind:
not even the mere diversity is established. Therefore it is called the Great Perfection beyond abandoning and adopting. Further, though appearances appear as a diversity, since they do not go beyond the wheel of the single mind, they are understood as the diversity; and this is called "understanding mind itself as the diversity." Second, the Mind Class that asserts it to be an aspect of mind:


Here, in essence the aspect of appearance is mind, and since the aspect of mind is appearance, whatever appears is mind; and since mind itself arises as self-arisen primordial wisdom, the display of the aspect of mind is unceasing—this is called "self-arising" (rang shar). When divided, there are six: the mind-aspect that holds the fruition to be the place from which mind arises; the mind-aspect beyond deviations and obscurations; the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings (gtan tshigs); the mind-aspect of self-arisen primordial wisdom without limitation or partiality; the mind-aspect in which the entities of partisan grasping are established in themselves; and the mind-aspect that distinguishes tenet systems from what is free of intellect. The first: since there is no place for change in the nature of phenomena, there is no transition or change in mind; since phenomena are held to be self-liberated, there is spontaneous presence not arisen through being made, that is, the unconditioned; and since this rises up as the ground of the three realms, saṃsāra has no beginning, and its end is unborn spontaneous presence. This is called "settling the ground," and it
Here, in essence the aspect of appearance is mind, and since the aspect of mind is appearance, whatever appears is mind; and since mind itself arises as self-arisen primordial wisdom, the display of the aspect of mind is unceasing—this is called "self-arising" (rang shar). When divided, there are six: the mind-aspect that holds the fruition to be the place from which mind arises; the mind-aspect beyond deviations and obscurations; the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings (gtan tshigs); the mind-aspect of self-arisen primordial wisdom without limitation or partiality; the mind-aspect in which the entities of partisan grasping are established in themselves; and the mind-aspect that distinguishes tenet systems from what is free of intellect. The first: since there is no place for change in the nature of phenomena, there is no transition or change in mind; since phenomena are held to be self-liberated, there is spontaneous presence not arisen through being made, that is, the unconditioned; and since this rises up as the ground of the three realms, saṃsāra has no beginning, and its end is unborn spontaneous presence. This is called "settling the ground," and it


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;158]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;158]</span>
moreover, since it is primordial resting (ye gzhag), there is no repetition; since it is natural resting (rang gzhag), there is no antidote; and since there is no effort or striving, it is held to be what is called "spontaneous presence free of the manifold limits and extremes."
moreover, since it is primordial resting (ye gzhag), there is no repetition; since it is natural resting (rang gzhag), there is no antidote; and since there is no effort or striving, it is held to be what is called "spontaneous presence free of the manifold limits and extremes."


Line 503: Line 532:
The third: by ascertaining the mind-aspect, it is called "collapsing the source of saṃsāra and nirvāṇa." Since the abiding nature (gnas lugs) of the ground cannot be altered, and since there is no arising from that nature in which mind, as self-arisen primordial wisdom, has arisen in every direction, one recognizes that there is no karma, virtuous or evil. Because from mind that is thus unborn appearances appear in manifold variety, the display is unceasing, and so one recognizes that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are without rejecting or adopting.
The third: by ascertaining the mind-aspect, it is called "collapsing the source of saṃsāra and nirvāṇa." Since the abiding nature (gnas lugs) of the ground cannot be altered, and since there is no arising from that nature in which mind, as self-arisen primordial wisdom, has arisen in every direction, one recognizes that there is no karma, virtuous or evil. Because from mind that is thus unborn appearances appear in manifold variety, the display is unceasing, and so one recognizes that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are without rejecting or adopting.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;159]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;159]</span>
Thus, by the reasoning that there is no duality in the defining characteristics of the display and its ground, one recognizes that in essence there is no difference. Since those nondual phenomena are thus not something examined by the intellect, by the reasoning of being liberated in their essential nature, nothing whatsoever has any place to pass beyond the nature of phenomena. Moreover, since the ground, mind itself, cannot be altered, they hold that &#91;altering it&#93; by reasoning is delusion.
Thus, by the reasoning that there is no duality in the defining characteristics of the display and its ground, one recognizes that in essence there is no difference. Since those nondual phenomena are thus not something examined by the intellect, by the reasoning of being liberated in their essential nature, nothing whatsoever has any place to pass beyond the nature of phenomena. Moreover, since the ground, mind itself, cannot be altered, they hold that &#91;altering it&#93; by reasoning is delusion.


Line 510: Line 539:
The fifth: since there is nothing to be seen in the mind-aspect, appearances are not divided into saṃsāra and nirvāṇa; since with respect to the actual basis of all entities no partisan grasping whatsoever is abandoned, and since the view abides in the expanse free of effortful activity, it is not anything whatsoever, yet appearances appear in manifold variety; and since appearances are self-liberated, unrestricted and without partiality, it is held to be the self-liberation beyond activity and conduct.
The fifth: since there is nothing to be seen in the mind-aspect, appearances are not divided into saṃsāra and nirvāṇa; since with respect to the actual basis of all entities no partisan grasping whatsoever is abandoned, and since the view abides in the expanse free of effortful activity, it is not anything whatsoever, yet appearances appear in manifold variety; and since appearances are self-liberated, unrestricted and without partiality, it is held to be the self-liberation beyond activity and conduct.


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;160]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;160]</span>
The sixth: since it is free of intellect, it is not established as an entity; since the appearances of entities are self-arising, the thoughts of the intellect are self-liberated; and since the mode of appearance is not established as true or false, and it abides free of the extremes of existence and nonexistence, it is held to be established as nothing whatsoever, whether true or false.
The sixth: since it is free of intellect, it is not established as an entity; since the appearances of entities are self-arising, the thoughts of the intellect are self-liberated; and since the mode of appearance is not established as true or false, and it abides free of the extremes of existence and nonexistence, it is held to be established as nothing whatsoever, whether true or false.


Line 517: Line 546:
Second, the Expanse Class of the Great Perfection, which speaks of the fruition as primordially liberated:
Second, the Expanse Class of the Great Perfection, which speaks of the fruition as primordially liberated:


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;161]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;161]</span>
Its essence is this: while existence arises as manifold variety, there is nothing there, and the fruition is held to be primordially pure. When it is divided, there are four: the Black Expanse, which speaks of causelessness; the Variegated, which speaks of variety; the White, which speaks of mind; and the Infinite class, which decisively resolves cause and result.
Its essence is this: while existence arises as manifold variety, there is nothing there, and the fruition is held to be primordially pure. When it is divided, there are four: the Black Expanse, which speaks of causelessness; the Variegated, which speaks of variety; the White, which speaks of mind; and the Infinite class, which decisively resolves cause and result.


Line 524: Line 553:
Since it is free of fixation on the positions of "is" and "is not," there is no dependence of nature: it is causeless and primordially pure. Since there is no dependence on fabrication or alteration, it is sealed with the seal of primordial liberation in which positions subside,
Since it is free of fixation on the positions of "is" and "is not," there is no dependence of nature: it is causeless and primordially pure. Since there is no dependence on fabrication or alteration, it is sealed with the seal of primordial liberation in which positions subside,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;162]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;162]</span>
and so, with respect to the great primordial wisdom, naturally pure and non-abiding, liberated from the very beginning, this is called "the basis of dependence exhausted of itself." Moreover, by the reasoning that decisively resolves the deluded mind, it holds that what is imputed is liberated in its own place.
and so, with respect to the great primordial wisdom, naturally pure and non-abiding, liberated from the very beginning, this is called "the basis of dependence exhausted of itself." Moreover, by the reasoning that decisively resolves the deluded mind, it holds that what is imputed is liberated in its own place.


The essence of the Variegated, which speaks of variety, is this: since everything is self-arising without any position of "is not," it holds that in the display there is neither negation nor affirmation. When it is divided, there are three: the Variegated class that speaks of existence, in accord with the Mind Class; the Variegated class that speaks of nonexistence, in accord with its own key point; and the Variegated class that speaks of existence and nonexistence in accord with the pith instructions. The first: since the essence, naturally pure, is not differentiated into anything whatsoever, such as abiding or liberation, and since neither negation nor affirmation is established with respect to the nature, it transcends convention and deliberate effort. Since there is no duality in its defining characteristic, it does not go beyond the single wheel of existent mind. Since the display of that itself arises unceasingly, this is called "appearance and mind liberated nondually." Moreover, by the reasoning of the essential nature free of intellect, it holds that fabricated phenomena are primordially liberated and that saṃsāra and nirvāṇa are liberated from their own place. The second: since the essence, what is seen and appears, is liberated from its own place, the nature of phenomena of the mental faculty arises as manifold variety; and since these nonexistent appearances are liberated from their own place, it holds that there is no karma, virtuous or sinful. Moreover, by the reasoning of change vanishing into emptiness,
The essence of the Variegated, which speaks of variety, is this: since everything is self-arising without any position of "is not," it holds that in the display there is neither negation nor affirmation. When it is divided, there are three: the Variegated class that speaks of existence, in accord with the Mind Class; the Variegated class that speaks of nonexistence, in accord with its own key point; and the Variegated class that speaks of existence and nonexistence in accord with the pith instructions. The first: since the essence, naturally pure, is not differentiated into anything whatsoever, such as abiding or liberation, and since neither negation nor affirmation is established with respect to the nature, it transcends convention and deliberate effort. Since there is no duality in its defining characteristic, it does not go beyond the single wheel of existent mind. Since the display of that itself arises unceasingly, this is called "appearance and mind liberated nondually." Moreover, by the reasoning of the essential nature free of intellect, it holds that fabricated phenomena are primordially liberated and that saṃsāra and nirvāṇa are liberated from their own place. The second: since the essence, what is seen and appears, is liberated from its own place, the nature of phenomena of the mental faculty arises as manifold variety; and since these nonexistent appearances are liberated from their own place, it holds that there is no karma, virtuous or sinful. Moreover, by the reasoning of change vanishing into emptiness,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;163]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;163]</span>
it establishes nonexistent appearances as naturally pure. The third: since the essence, empty, is primordially pure, it does not depend upon karmic cause and result. Things come about through being done, and since they are empty in the very place where they come about, saṃsāra and nirvāṇa are liberated into unbounded openness; and since appearance is the basis of imputation, it arises as the reasoning that saṃsāra and nirvāṇa have no establishment. By three key points—the key point of transcending the intellect, since it is inexpressible; the key point of there being no familiarization, since there is nothing to look at; and the key point of there being no change in mind, since abiding and change are liberated nondually—it holds that the shape of saṃsāra and nirvāṇa is drawn out.
it establishes nonexistent appearances as naturally pure. The third: since the essence, empty, is primordially pure, it does not depend upon karmic cause and result. Things come about through being done, and since they are empty in the very place where they come about, saṃsāra and nirvāṇa are liberated into unbounded openness; and since appearance is the basis of imputation, it arises as the reasoning that saṃsāra and nirvāṇa have no establishment. By three key points—the key point of transcending the intellect, since it is inexpressible; the key point of there being no familiarization, since there is nothing to look at; and the key point of there being no change in mind, since abiding and change are liberated nondually—it holds that the shape of saṃsāra and nirvāṇa is drawn out.


Line 536: Line 565:
there are two: the White Expanse that explains vast activity as inexpressible, and the White Expanse of the conjunction of view and meditation. The first: its essence is naked liberation (cer grol) upon seeing; its abiding is naturally pure. When it is divided, there are two: the Expanse of the Ocean and the Expanse of Space. The essence of the Expanse of the Ocean: since the extreme of permanence is self-liberated, being without activity, it is liberated by being liberated; the manifold is without duality. When it is divided, there are two: the greater Expanse of the Ocean and the lesser. The first: since mind, abiding in itself, is empty and primordially liberated, dependence upon the emptiness of mind itself is utterly pure, and the natural purity of what is seen and appears
there are two: the White Expanse that explains vast activity as inexpressible, and the White Expanse of the conjunction of view and meditation. The first: its essence is naked liberation (cer grol) upon seeing; its abiding is naturally pure. When it is divided, there are two: the Expanse of the Ocean and the Expanse of Space. The essence of the Expanse of the Ocean: since the extreme of permanence is self-liberated, being without activity, it is liberated by being liberated; the manifold is without duality. When it is divided, there are two: the greater Expanse of the Ocean and the lesser. The first: since mind, abiding in itself, is empty and primordially liberated, dependence upon the emptiness of mind itself is utterly pure, and the natural purity of what is seen and appears


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;164]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;164]</span>
is, in the nature of phenomena, primordially inexpressible; therefore, abiding in the single wheel of the great transcendence of "is" itself (yin rang 'das chen po), it is empty, and since it is empty, it is held that nothing whatsoever is established anywhere. The lesser Expanse of the Ocean: since dependence is naturally pure, there are no stains in mind; and since it is pure as pervasive abiding, it is held that the conditions of saṃsāra ('khor rkyen) are primordially inexpressible. The essence of the Expanse of Space: since there is nothing to alter in the nature of phenomena, mind itself is self-liberated. When it is divided, there are two: the Expanse of Sun and Moon and the White Expanse of Jewels. The first: its essence is utterly pure and empty; its nature is unborn and primordially liberated. The second: since the qualities are wholly perfect, causes and conditions are naturally pure; since there is nothing to be done with mind, it is held that the nature of phenomena is spontaneously present and that causes and conditions are naturally pure.
is, in the nature of phenomena, primordially inexpressible; therefore, abiding in the single wheel of the great transcendence of "is" itself (yin rang 'das chen po), it is empty, and since it is empty, it is held that nothing whatsoever is established anywhere. The lesser Expanse of the Ocean: since dependence is naturally pure, there are no stains in mind; and since it is pure as pervasive abiding, it is held that the conditions of saṃsāra ('khor rkyen) are primordially inexpressible. The essence of the Expanse of Space: since there is nothing to alter in the nature of phenomena, mind itself is self-liberated. When it is divided, there are two: the Expanse of Sun and Moon and the White Expanse of Jewels. The first: its essence is utterly pure and empty; its nature is unborn and primordially liberated. The second: since the qualities are wholly perfect, causes and conditions are naturally pure; since there is nothing to be done with mind, it is held that the nature of phenomena is spontaneously present and that causes and conditions are naturally pure.


The essence of the class of the Infinite Expanse (klong rab 'byams): as appearing, it is known by mind; as not appearing, it is known by the abiding nature. When it is divided, there are three: the outer Infinite Expanse, which is free of activity; the inner Infinite Expanse, which propounds the tenet system as its own system; the secret Infinite Expanse, which clears away obstacles; and the Infinite Expanse of reality (de kho na nyid), which unfolds the key points. The first: the key point that, since there is no cause, there is no reversing; the key point that, since there are no conditions, what appears in this way is harmed by nothing whatsoever; and the key point that, since there are neither causes nor conditions, neither saṃsāra nor nirvāṇa
The essence of the class of the Infinite Expanse (klong rab 'byams): as appearing, it is known by mind; as not appearing, it is known by the abiding nature. When it is divided, there are three: the outer Infinite Expanse, which is free of activity; the inner Infinite Expanse, which propounds the tenet system as its own system; the secret Infinite Expanse, which clears away obstacles; and the Infinite Expanse of reality (de kho na nyid), which unfolds the key points. The first: the key point that, since there is no cause, there is no reversing; the key point that, since there are no conditions, what appears in this way is harmed by nothing whatsoever; and the key point that, since there are neither causes nor conditions, neither saṃsāra nor nirvāṇa


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;165]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;165]</span>
is established at all. Further, these are held to be the key point that, since there is nothing to be done with mind, one does not become a buddha through fabricated phenomena, and the key point that, since mind has no reason, they are not distinct. The second: since there is no dependence upon the eight vehicles, gradual effort is a deviation into the intellect; and so, although appearances appear in their variety, this is called "the arising of the nature that does not go beyond a single liberation." Further, the tenet system of the Great Perfection in which the abiding nature is primordially perfect: since self-appearance arises of itself everywhere, without partiality, everything is wholly perfect without anything being abandoned, and the very basis (dngos gzhi) of all entities does not fall to any side whatsoever. Since the nature of phenomena arises in variety, its extent is nowhere cut off. The third: since the obstacle of appearances deviating into mind is cleared away as their own face (rang ngo), primordially pure, appearances are wholly perfect without being abandoned; and since the obstacle of the intellect, movement ('gyu ba), is cleared away as recollection and thought (dran bsam) being naturally pure, recollection and thought are perfected in the nature of phenomena, and this is called "movement purified into emptiness." Since it is free of the connection whereby appearance and cognition engage as separate, this is called "saṃsāra itself arising as nirvāṇa." As for what is asserted in the Great Perfection of self-arising: since in the view there is no "is," it transcends conventions; since in meditation there is no "is not," there is no rejecting or adopting, no negating or affirming;
is established at all. Further, these are held to be the key point that, since there is nothing to be done with mind, one does not become a buddha through fabricated phenomena, and the key point that, since mind has no reason, they are not distinct. The second: since there is no dependence upon the eight vehicles, gradual effort is a deviation into the intellect; and so, although appearances appear in their variety, this is called "the arising of the nature that does not go beyond a single liberation." Further, the tenet system of the Great Perfection in which the abiding nature is primordially perfect: since self-appearance arises of itself everywhere, without partiality, everything is wholly perfect without anything being abandoned, and the very basis (dngos gzhi) of all entities does not fall to any side whatsoever. Since the nature of phenomena arises in variety, its extent is nowhere cut off. The third: since the obstacle of appearances deviating into mind is cleared away as their own face (rang ngo), primordially pure, appearances are wholly perfect without being abandoned; and since the obstacle of the intellect, movement ('gyu ba), is cleared away as recollection and thought (dran bsam) being naturally pure, recollection and thought are perfected in the nature of phenomena, and this is called "movement purified into emptiness." Since it is free of the connection whereby appearance and cognition engage as separate, this is called "saṃsāra itself arising as nirvāṇa." As for what is asserted in the Great Perfection of self-arising: since in the view there is no "is," it transcends conventions; since in meditation there is no "is not," there is no rejecting or adopting, no negating or affirming;


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;166]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;166]</span>
since in conduct there is neither "is" nor "is not," actions and conduct are liberated in the nature of phenomena; and since in the fruition there is nothing to attain, non-attainment is left to itself. If these are divided, their enumerations are immeasurable. The Infinite Expanse of reality, which unfolds the key points: since the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa—appearance and cognition—arise as kāya and primordial wisdom, this is called "the nature of phenomena not divided into either saṃsāra or nirvāṇa." Further, since the nail of the unchanging key point is unfolded as the two, appearance and cognition, saṃsāra is decisively resolved; and since the key point of nakedly seeing its own face is unfolded upon the ground where recollection and thought rest naturally, this is called "thought purified from within." Since there are no outer or inner objects, this is called "bliss cleared into nonconceptuality." Since it is free of activity, it transcends the intellect; and since what is examined is known in its own place, this is called "pleasure and pain equal in their very face." These too, when condensed, are gathered into three.
since in conduct there is neither "is" nor "is not," actions and conduct are liberated in the nature of phenomena; and since in the fruition there is nothing to attain, non-attainment is left to itself. If these are divided, their enumerations are immeasurable. The Infinite Expanse of reality, which unfolds the key points: since the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa—appearance and cognition—arise as kāya and primordial wisdom, this is called "the nature of phenomena not divided into either saṃsāra or nirvāṇa." Further, since the nail of the unchanging key point is unfolded as the two, appearance and cognition, saṃsāra is decisively resolved; and since the key point of nakedly seeing its own face is unfolded upon the ground where recollection and thought rest naturally, this is called "thought purified from within." Since there are no outer or inner objects, this is called "bliss cleared into nonconceptuality." Since it is free of activity, it transcends the intellect; and since what is examined is known in its own place, this is called "pleasure and pain equal in their very face." These too, when condensed, are gathered into three.


The expanse free of activity: since it is liberated in the nature of phenomena, unmade and self-liberated, it is said: "Since there is no activity, it is liberated by being liberated." The expanse of ornament (rgyan): appearances are the continuum of mind, and this is called "the ornament of the empty mind, free of anything to identify." Likewise it is said: "Unborn, unceasing, intending nothing whatsoever." The expanse of display: since the display that has no side of "is" arises unceasingly, this is called "no change in appearance and mind." Likewise it is said: "Utterly pure
The expanse free of activity: since it is liberated in the nature of phenomena, unmade and self-liberated, it is said: "Since there is no activity, it is liberated by being liberated." The expanse of ornament (rgyan): appearances are the continuum of mind, and this is called "the ornament of the empty mind, free of anything to identify." Likewise it is said: "Unborn, unceasing, intending nothing whatsoever." The expanse of display: since the display that has no side of "is" arises unceasingly, this is called "no change in appearance and mind." Likewise it is said: "Utterly pure


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;167]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;167]</span>
in order that the great path liberate all." Thus it is said.
in order that the great path liberate all." Thus it is said.


Line 558: Line 587:
Of these, the essence of the scattered sayings is to take as the path that which transcends the intellect of action and agent. When divided, there are two: the pith instructions of resting, which decisively settle the path; and the pith instructions of liberation, in which the path of purified strength becomes manifest. The first: since emptiness is vast in its pervasion, there is no dependence upon a path by which all activity is liberated; hence, when it is posited as distinct from the ground, not even so much as a word that could serve as a basis for elaboration is established, no name that could elaborate it is possible, and the inexpressible nature of phenomena is called "without letters" (yi ge med pa). By the reasoning that activity has no cause, saṃsāra is dredged from its depths and the inner core of nirvāṇa is drawn forth. The second: from the aspect of the nature of phenomena's
Of these, the essence of the scattered sayings is to take as the path that which transcends the intellect of action and agent. When divided, there are two: the pith instructions of resting, which decisively settle the path; and the pith instructions of liberation, in which the path of purified strength becomes manifest. The first: since emptiness is vast in its pervasion, there is no dependence upon a path by which all activity is liberated; hence, when it is posited as distinct from the ground, not even so much as a word that could serve as a basis for elaboration is established, no name that could elaborate it is possible, and the inexpressible nature of phenomena is called "without letters" (yi ge med pa). By the reasoning that activity has no cause, saṃsāra is dredged from its depths and the inner core of nirvāṇa is drawn forth. The second: from the aspect of the nature of phenomena's


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;168]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;168]</span>
abiding, there is no change in mind; when the three kāyas (sku gsum) appear on the path, there is nothing whatsoever that is not liberated; and when the fruition arrives at the key point, one is held to meet the mother, the nature of phenomena.
abiding, there is no change in mind; when the three kāyas (sku gsum) appear on the path, there is nothing whatsoever that is not liberated; and when the fruition arrives at the key point, one is held to meet the mother, the nature of phenomena.


Line 565: Line 594:
The essence of the pith instructions of the tantras' own texts is evident as the source from which all the Word arises, and in particular it is determined by the nature of phenomena. Its nature: since there is no differ-
The essence of the pith instructions of the tantras' own texts is evident as the source from which all the Word arises, and in particular it is determined by the nature of phenomena. Its nature: since there is no differ-


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;169]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;169]</span>
entiation, dependence upon saṃsāra is cut off. Its defining characteristic: since it is not established as sound or word, emptiness is free from any basis for dispute. When divided, there are four: that pronounced in the manner of the view rolled into one whole (lta ba sgang dril ba); that pronounced in the manner of a lancing that clears away obstacles (gtar ka gegs bsal ba); that pronounced in the manner of bringing what is hidden into the open (gab pa mngon du phyung ba); and that pronounced in the manner of an explanation that is naturally clear (bshad pa rang gsal ba).
entiation, dependence upon saṃsāra is cut off. Its defining characteristic: since it is not established as sound or word, emptiness is free from any basis for dispute. When divided, there are four: that pronounced in the manner of the view rolled into one whole (lta ba sgang dril ba); that pronounced in the manner of a lancing that clears away obstacles (gtar ka gegs bsal ba); that pronounced in the manner of bringing what is hidden into the open (gab pa mngon du phyung ba); and that pronounced in the manner of an explanation that is naturally clear (bshad pa rang gsal ba).


The first: since the unelaborate essence pervades the ground, there is no good or bad in karma, and the three realms are wholly liberated; and since the nature, emptiness, arises as multiplicity, virtuous and sinful karma bring neither benefit nor harm, and there are no buddhas and no sentient beings. Since the defining characteristic does not exist in words or letters, one does not awaken through the dharmas of the various vehicles; hence this is the key point for those whose faculties traverse all at once. When divided, there are two: "nothing to be done" (byar med pa), which holds examined appearances to be the view; and "arousing all" (kun nas slong ba), which rolls the realization of mind into the view. The first: since in the essence there are no phenomena, there is not even the name "buddha"; since the nature arises as dynamic energy (rtsal), saṃsāra and nirvāṇa arise as the view; and since the defining characteristic is not determined as any one thing, there is no fixed measure for view and meditation. The second: since the unborn essence is wholly pure, the afflictions are liberated in their own place; and since the unceasing nature arises everywhere, there is nothing whatsoever to reject or adopt;
The first: since the unelaborate essence pervades the ground, there is no good or bad in karma, and the three realms are wholly liberated; and since the nature, emptiness, arises as multiplicity, virtuous and sinful karma bring neither benefit nor harm, and there are no buddhas and no sentient beings. Since the defining characteristic does not exist in words or letters, one does not awaken through the dharmas of the various vehicles; hence this is the key point for those whose faculties traverse all at once. When divided, there are two: "nothing to be done" (byar med pa), which holds examined appearances to be the view; and "arousing all" (kun nas slong ba), which rolls the realization of mind into the view. The first: since in the essence there are no phenomena, there is not even the name "buddha"; since the nature arises as dynamic energy (rtsal), saṃsāra and nirvāṇa arise as the view; and since the defining characteristic is not determined as any one thing, there is no fixed measure for view and meditation. The second: since the unborn essence is wholly pure, the afflictions are liberated in their own place; and since the unceasing nature arises everywhere, there is nothing whatsoever to reject or adopt;


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;170]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;170]</span>
and since the defining characteristic, being causeless, is primordially liberated, the paths of saṃsāra and nirvāṇa are exhausted.
and since the defining characteristic, being causeless, is primordially liberated, the paths of saṃsāra and nirvāṇa are exhausted.


Line 577: Line 606:
The first: the warmth of the view is what links the two, saṃsāra and nirvāṇa. In this, at the time when the view stirs, one recognizes the nature of phenomena of saṃsāra, like recognizing a demon or a thief. At the time when the view is attained, warmth arises in body and speech, like adding wood to a blazing fire. At the time when the view is stable, saṃsāra and nirvāṇa are told apart, like, for example, an army victorious in battle. At the time when meditation stirs, wind and mind are brought under mastery, like getting inside a rich man's treasury. At the time when meditation is attained, the mind enters the path, like, for example, a pig put into a walled pen. At the time when meditation is stable, the strength of awareness is found, like one of royal caste being empowered at the crown of the head. At the time when conduct stirs, the reference point of cognition dissolves, like someone with heart-wind
The first: the warmth of the view is what links the two, saṃsāra and nirvāṇa. In this, at the time when the view stirs, one recognizes the nature of phenomena of saṃsāra, like recognizing a demon or a thief. At the time when the view is attained, warmth arises in body and speech, like adding wood to a blazing fire. At the time when the view is stable, saṃsāra and nirvāṇa are told apart, like, for example, an army victorious in battle. At the time when meditation stirs, wind and mind are brought under mastery, like getting inside a rich man's treasury. At the time when meditation is attained, the mind enters the path, like, for example, a pig put into a walled pen. At the time when meditation is stable, the strength of awareness is found, like one of royal caste being empowered at the crown of the head. At the time when conduct stirs, the reference point of cognition dissolves, like someone with heart-wind


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;171]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;171]</span>
suddenly leaping up. At the time when conduct is attained, deluded appearances are overwhelmed, like a garuḍa with fully grown wings soaring over chasms and precipices. At the time when conduct is stable, the measure of warmth of the three kāyas is seized, like a brāhmaṇī who has finished her work. Moreover, since conduct clears away appearances, the conditions of appearance have nowhere to go other than the nature of phenomena. Since meditation clears away the obstacles of movement, mindfulness and thought have nowhere to go other than samādhi. Since the view clears away the obstacles of the nature of phenomena, there is nowhere to go other than awakening to buddhahood without relying on dharmas.
suddenly leaping up. At the time when conduct is attained, deluded appearances are overwhelmed, like a garuḍa with fully grown wings soaring over chasms and precipices. At the time when conduct is stable, the measure of warmth of the three kāyas is seized, like a brāhmaṇī who has finished her work. Moreover, since conduct clears away appearances, the conditions of appearance have nowhere to go other than the nature of phenomena. Since meditation clears away the obstacles of movement, mindfulness and thought have nowhere to go other than samādhi. Since the view clears away the obstacles of the nature of phenomena, there is nowhere to go other than awakening to buddhahood without relying on dharmas.


Line 586: Line 615:
Bringing forth what is hidden: since in its essence there is nothing to attain, one forms no hope toward anything at all; since in its nature there is no partiality, there is no apprehension toward anything at all; and since its defining characteristic is not found when examined, this is called "the root of saṃsāra and nirvāṇa rotting away." When divided, there are two: concealing one and bringing forth two, and concealing two and bringing forth one. The first: if view and conduct, the two, are brought forth and meditation is concealed,
Bringing forth what is hidden: since in its essence there is nothing to attain, one forms no hope toward anything at all; since in its nature there is no partiality, there is no apprehension toward anything at all; and since its defining characteristic is not found when examined, this is called "the root of saṃsāra and nirvāṇa rotting away." When divided, there are two: concealing one and bringing forth two, and concealing two and bringing forth one. The first: if view and conduct, the two, are brought forth and meditation is concealed,


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;172]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;172]</span>
then, since its essence, union, has no beginning or end, the beginning and end of saṃsāra and nirvāṇa are cut off; since its nature is not two separate things, the sphere (thig le) has no outside or inside; and since its defining characteristic has no dependence, it is causeless and unimpeded (zang thal). If conduct is concealed and the other two are brought forth, this is called "empty through abiding, pure through being empty." If the view is concealed and the other two are brought forth, then, since cognition free of grasping arises without partiality, this is called "objectless awareness liberated in nonconceptuality." The second, concealing two and bringing forth one: if meditation is brought forth, then, since awareness without a reference point arises without being directed anywhere, this is called "the causeless fruition abiding in oneself." If conduct is brought forth, this is called "casting the body over the precipice and rousing the mind into the nature of phenomena." If the view is brought forth, this is called "delivering the mind into emptiness and bringing body and speech down upon the key point."
then, since its essence, union, has no beginning or end, the beginning and end of saṃsāra and nirvāṇa are cut off; since its nature is not two separate things, the sphere (thig le) has no outside or inside; and since its defining characteristic has no dependence, it is causeless and unimpeded (zang thal). If conduct is concealed and the other two are brought forth, this is called "empty through abiding, pure through being empty." If the view is concealed and the other two are brought forth, then, since cognition free of grasping arises without partiality, this is called "objectless awareness liberated in nonconceptuality." The second, concealing two and bringing forth one: if meditation is brought forth, then, since awareness without a reference point arises without being directed anywhere, this is called "the causeless fruition abiding in oneself." If conduct is brought forth, this is called "casting the body over the precipice and rousing the mind into the nature of phenomena." If the view is brought forth, this is called "delivering the mind into emptiness and bringing body and speech down upon the key point."


Fourth, the essence of "the explanation that is self-clear": since the continuity of clinging to words is severed, it does not abide in any tenet system, and so it is established as especially exalted; its nature: since it is unobservable and utterly pure, it is called "the primordially pure nature of phenomena arising without partiality"; and its defining characteristic: since it is not the intellect, what causes movement is naturally pure, and this is called "nothing done to the main practice."
Fourth, the essence of "the explanation that is self-clear": since the continuity of clinging to words is severed, it does not abide in any tenet system, and so it is established as especially exalted; its nature: since it is unobservable and utterly pure, it is called "the primordially pure nature of phenomena arising without partiality"; and its defining characteristic: since it is not the intellect, what causes movement is naturally pure, and this is called "nothing done to the main practice."


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;173]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;173]</span>
When this is divided, there are three: that which speaks in the system of driving delusion back to its source; that which is taught in the manner of turning delusion back upon the ground; and that which is taught by bringing the sphere down upon its own key point.
When this is divided, there are three: that which speaks in the system of driving delusion back to its source; that which is taught in the manner of turning delusion back upon the ground; and that which is taught by bringing the sphere down upon its own key point.


The essence of the first: since the root of delusion, ignorance, has laid the ground of the saṃsāra of the three realms, by driving that very thing back into itself, ignorance is cut off at the root; this is called "the first self-awareness." Its nature: since it has arisen in manifold ways, by driving causes and conditions back to their source, the object of focus is settled decisively, and, the dependence of deluded saṃsāra being exhausted, this is called "primordially pure as causeless emptiness." Its defining characteristic: since delusion is naturally pure (rang dag), this is called "the exhaustion of the path of deluded cognition." When this is divided, there are three: the system in which, delusion being cut off at the root, saṃsāra and nirvāṇa are turned inside out; the system in which, delusion being left to clear away of itself, the undeluded nature of phenomena is identified; and the system in which, the ground of delusion being turned about from within, the continuity of the wheel of delusion ('khrul 'khor) is severed. The essence of the first: by knowing that awareness itself, the root of delusion, is self-liberated, it is sealed with never having experienced delusion from the very beginning, and so it passes beyond delusion and nondelusion; its nature: since it has been deluded into separateness, the measure of the thoroughly imputed (kun tu brtags pa) is grasped, and so it passes beyond object and subject. Its defining characteristic: by knowing delusion to be delusion, the measure of warmth of nondelusion is
The essence of the first: since the root of delusion, ignorance, has laid the ground of the saṃsāra of the three realms, by driving that very thing back into itself, ignorance is cut off at the root; this is called "the first self-awareness." Its nature: since it has arisen in manifold ways, by driving causes and conditions back to their source, the object of focus is settled decisively, and, the dependence of deluded saṃsāra being exhausted, this is called "primordially pure as causeless emptiness." Its defining characteristic: since delusion is naturally pure (rang dag), this is called "the exhaustion of the path of deluded cognition." When this is divided, there are three: the system in which, delusion being cut off at the root, saṃsāra and nirvāṇa are turned inside out; the system in which, delusion being left to clear away of itself, the undeluded nature of phenomena is identified; and the system in which, the ground of delusion being turned about from within, the continuity of the wheel of delusion ('khrul 'khor) is severed. The essence of the first: by knowing that awareness itself, the root of delusion, is self-liberated, it is sealed with never having experienced delusion from the very beginning, and so it passes beyond delusion and nondelusion; its nature: since it has been deluded into separateness, the measure of the thoroughly imputed (kun tu brtags pa) is grasped, and so it passes beyond object and subject. Its defining characteristic: by knowing delusion to be delusion, the measure of warmth of nondelusion is


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;174]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;174]</span>
grasped. The essence of the second: since in the beginning delusion was never experienced, the cause of ignorance is pure; since now one does not abide in delusion, the ground of karma and afflictions is emptied; and since later delusion is impossible, the matter of virtuous and evil karma is decisively settled. Since in its nature there is no division, saṃsāra and nirvāṇa are a single ground, and delusion is wholly pure; and since in its defining characteristic there is no cause of delusion, the three realms are emptied out from their depths. The essence of the third: since the ground that causes one to fall is emptied, the ground that is not found through doing is set in place; since its nature is beyond reckoning, it is not established even as mere delusion or nondelusion; and since in its defining characteristic duality is not established, it is free of the pair, delusion and nondelusion. Third, the essence of bringing the sphere down upon its own key point: since the single one (nyag gcig) is free of elaboration, it has neither multiplicity nor parts;
grasped. The essence of the second: since in the beginning delusion was never experienced, the cause of ignorance is pure; since now one does not abide in delusion, the ground of karma and afflictions is emptied; and since later delusion is impossible, the matter of virtuous and evil karma is decisively settled. Since in its nature there is no division, saṃsāra and nirvāṇa are a single ground, and delusion is wholly pure; and since in its defining characteristic there is no cause of delusion, the three realms are emptied out from their depths. The essence of the third: since the ground that causes one to fall is emptied, the ground that is not found through doing is set in place; since its nature is beyond reckoning, it is not established even as mere delusion or nondelusion; and since in its defining characteristic duality is not established, it is free of the pair, delusion and nondelusion. Third, the essence of bringing the sphere down upon its own key point: since the single one (nyag gcig) is free of elaboration, it has neither multiplicity nor parts;


and since in its nature there is no multiplicity, the nature of phenomena, beyond the words of conventional elaboration, pervades everywhere. Its defining characteristic: through being introduced (ngo sprod) to it, conviction is decisively settled. When this is divided, there are two: the aural lineage (snyan rgyud) and the explanatory lineage (bshad rgyud). The essence of the aural lineage: since it is linked from one to one, it is especially close. Further, its nature: since it is linked with the faculty of the ear, it is not interrupted by anything else; and its defining characteristic: since there is nothing to entangle it, it is
and since in its nature there is no multiplicity, the nature of phenomena, beyond the words of conventional elaboration, pervades everywhere. Its defining characteristic: through being introduced (ngo sprod) to it, conviction is decisively settled. When this is divided, there are two: the aural lineage (snyan rgyud) and the explanatory lineage (bshad rgyud). The essence of the aural lineage: since it is linked from one to one, it is especially close. Further, its nature: since it is linked with the faculty of the ear, it is not interrupted by anything else; and its defining characteristic: since there is nothing to entangle it, it is


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;175]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;175]</span>
convincing and endowed with the confidence (gdeng) of liberation. Though its divisions are many, they are the aural lineage with letters and the aural lineage without letters, the pith instructions on the meaning of the nature of phenomena. The essence of the explanatory lineage: since in the nature of phenomena, which is free of activity, there is no cause, there is no ground for reverting to the three realms. Its nature: since luminosity is without stains, the defining characteristics of the five primordial wisdoms are known. Its defining characteristic: since it is beyond thought and analysis, one abides in the enlightened intent endowed with the three kāyas and the five primordial wisdoms. When divided, there are four: the outer cycle, the inner cycle, the secret cycle, and the unsurpassed secret cycle. The essence of the outer cycle: since the afflictions are not to be abandoned, one abides in taking the five poisons (dug lnga) onto the path; since in its nature there is no effortful accomplishment, whatever appears arises as the nature of phenomena; and since in its defining characteristic there are no parts, emptiness is not divided into anything whatsoever. The essence of the inner cycle: since it is not something possessing form, it is the nature of phenomena without characteristics. Its nature: since there is no going or coming, it is primordial wisdom abiding permanently at all times. Its defining characteristic: from the side of taking root, it arises like a root; from the side of gathering together, it arises like a trunk; from the side of clarity, it arises like a flower; and from the side of ripening, it arises like a fruit. The essence of the secret cycle: since introduction and the attainment of realization are simultaneous, it does not depend on the three of hearing, reflection, and meditation;
convincing and endowed with the confidence (gdeng) of liberation. Though its divisions are many, they are the aural lineage with letters and the aural lineage without letters, the pith instructions on the meaning of the nature of phenomena. The essence of the explanatory lineage: since in the nature of phenomena, which is free of activity, there is no cause, there is no ground for reverting to the three realms. Its nature: since luminosity is without stains, the defining characteristics of the five primordial wisdoms are known. Its defining characteristic: since it is beyond thought and analysis, one abides in the enlightened intent endowed with the three kāyas and the five primordial wisdoms. When divided, there are four: the outer cycle, the inner cycle, the secret cycle, and the unsurpassed secret cycle. The essence of the outer cycle: since the afflictions are not to be abandoned, one abides in taking the five poisons (dug lnga) onto the path; since in its nature there is no effortful accomplishment, whatever appears arises as the nature of phenomena; and since in its defining characteristic there are no parts, emptiness is not divided into anything whatsoever. The essence of the inner cycle: since it is not something possessing form, it is the nature of phenomena without characteristics. Its nature: since there is no going or coming, it is primordial wisdom abiding permanently at all times. Its defining characteristic: from the side of taking root, it arises like a root; from the side of gathering together, it arises like a trunk; from the side of clarity, it arises like a flower; and from the side of ripening, it arises like a fruit. The essence of the secret cycle: since introduction and the attainment of realization are simultaneous, it does not depend on the three of hearing, reflection, and meditation;


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;176]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;176]</span>
its nature: since the cessation of breath and buddhahood are simultaneous, it does not depend on effortful accomplishment or on the power of familiarization; its defining characteristic: since buddhahood and the arising of compassion are simultaneous, it does not depend on the accumulations and merit. The essence of the unsurpassed secret cycle: since it does not rely on words, it does not depend on wisdom. Its nature: since it is seen in direct perception (mngon sum), it does not abide in a view that grasps through intellectual speculation. Its defining characteristic: since the four visions (snang ba bzhi) reach full measure, it does not look expectantly to the fruition of the three kāyas and the five primordial wisdoms. Among these, this itself is the unsurpassed secret: whereas the lower cycles gain confidence in the nature of phenomena through intellectual speculation, here, through the power of the guru (bla ma), it is there to be seen in direct perception, as an object of the sense faculties; therefore it is especially exalted.
its nature: since the cessation of breath and buddhahood are simultaneous, it does not depend on effortful accomplishment or on the power of familiarization; its defining characteristic: since buddhahood and the arising of compassion are simultaneous, it does not depend on the accumulations and merit. The essence of the unsurpassed secret cycle: since it does not rely on words, it does not depend on wisdom. Its nature: since it is seen in direct perception (mngon sum), it does not abide in a view that grasps through intellectual speculation. Its defining characteristic: since the four visions (snang ba bzhi) reach full measure, it does not look expectantly to the fruition of the three kāyas and the five primordial wisdoms. Among these, this itself is the unsurpassed secret: whereas the lower cycles gain confidence in the nature of phenomena through intellectual speculation, here, through the power of the guru (bla ma), it is there to be seen in direct perception, as an object of the sense faculties; therefore it is especially exalted.


Now, drawing all the cycles thus taught together into a single summary, the definite sequence of their division and condensation is this. Within these teachings of the Great Perfection, in terms of expanses there are nine; in terms of fascicles, twenty-one thousand; in terms of classes, three; in terms of chapters, thirty-five thousand; great leaps, eight; nails, one hundred and eighty; in terms of obstacles, one thousand five hundred; distinctions (shan 'byed), seventy thousand; decisive resolutions, one hundred and fifty thousand; key points, five thousand; ślokas, six million four hundred thousand; and they abide as the very identity
Now, drawing all the cycles thus taught together into a single summary, the definite sequence of their division and condensation is this. Within these teachings of the Great Perfection, in terms of expanses there are nine; in terms of fascicles, twenty-one thousand; in terms of classes, three; in terms of chapters, thirty-five thousand; great leaps, eight; nails, one hundred and eighty; in terms of obstacles, one thousand five hundred; distinctions (shan 'byed), seventy thousand; decisive resolutions, one hundred and fifty thousand; key points, five thousand; ślokas, six million four hundred thousand; and they abide as the very identity


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;177]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;177]</span>
of twenty thousand tantras that bear names. From the Reverberation of Sound (thal 'gyur):
of twenty thousand tantras that bear names. From the Reverberation of Sound (thal 'gyur):


Line 631: Line 660:
So it says. When these are condensed, they are included in three: the Mind Class, the Expanse Class, and the Instruction Class. Of these, the entire Mind Class is included in three expanses: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible; the expanse in which, as to the view, there is nothing that it is not; and the expanse in which, as to conduct, there is nothing that it is. These in turn are included in five thousand tantras that bear names. These in turn are included in eleven thousand chapters. These in turn are condensed into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are condensed into ten thousand decisive resolutions. These in turn are condensed into twenty thousand distinctions. These in turn are condensed into five hundred obstacles. These in turn
So it says. When these are condensed, they are included in three: the Mind Class, the Expanse Class, and the Instruction Class. Of these, the entire Mind Class is included in three expanses: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible; the expanse in which, as to the view, there is nothing that it is not; and the expanse in which, as to conduct, there is nothing that it is. These in turn are included in five thousand tantras that bear names. These in turn are included in eleven thousand chapters. These in turn are condensed into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are condensed into ten thousand decisive resolutions. These in turn are condensed into twenty thousand distinctions. These in turn are condensed into five hundred obstacles. These in turn


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;178]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;178]</span>
are condensed into one thousand key points. These in turn are condensed into fifty-one nails. These in turn are condensed into the two leaps of meditation (sgom yod) and nonmeditation (sgom med). Further, in terms of the piṭakas, all three classes are gathered into what is called the piṭaka of the Great Abhidharma (mngon pa chen po). That in turn is gathered into two: the Word and the treatises (bstan bcos). And these are gathered into what is called the Mind Class.
are condensed into one thousand key points. These in turn are condensed into fifty-one nails. These in turn are condensed into the two leaps of meditation (sgom yod) and nonmeditation (sgom med). Further, in terms of the piṭakas, all three classes are gathered into what is called the piṭaka of the Great Abhidharma (mngon pa chen po). That in turn is gathered into two: the Word and the treatises (bstan bcos). And these are gathered into what is called the Mind Class.


Line 638: Line 667:
The entire Instruction Class too is gathered into three expanses: the expanse in which display is unceasing; the expanse in which, in the intellect (blo), there is nothing unliberated;
The entire Instruction Class too is gathered into three expanses: the expanse in which display is unceasing; the expanse in which, in the intellect (blo), there is nothing unliberated;


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;179]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;179]</span>
and the expanse in which, in the essence, there is neither good nor bad. These in turn are gathered into two thousand and twelve tantras that bear names. These in turn are gathered into fourteen thousand chapters. These in turn are gathered into one hundred thousand and twenty-one ślokas. These in turn are gathered into ten thousand decisive resolutions.
and the expanse in which, in the essence, there is neither good nor bad. These in turn are gathered into two thousand and twelve tantras that bear names. These in turn are gathered into fourteen thousand chapters. These in turn are gathered into one hundred thousand and twenty-one ślokas. These in turn are gathered into ten thousand decisive resolutions.


These in turn are gathered into forty thousand distinctions. These in turn are gathered into two thousand five hundred obstacles. These in turn are gathered into eighty-seven nails. These in turn are gathered into three leaps: gathering the key points, seeing the key points, and knowing the key points. These in turn are gathered into two: the Word and the treatises. Although the treatises are many, they are gathered into three: treatises of tantra, treatises of transmission, and treatises of pith instructions. Although the treatises of pith instructions, too, are exceedingly many, they are gathered into four: treatises that take up debate, treatises that take up establishing (bsgrub pa), treatises that take up enlightened intent, and treatises that take up decisive resolution. Decisive resolution, too, is gathered into four: the decisive resolution of the pith instructions on the intended meaning, the decisive resolution of the fundamental nature, the abiding nature, the decisive resolution of the words of the tenet systems, and the decisive resolution of saṃsāra and nirvāṇa as nondual. All of these, moreover, are gathered into three: unfolding the key points, binding the obstacles, and the introduction that brings &#91;awareness&#93; directly to bear
These in turn are gathered into forty thousand distinctions. These in turn are gathered into two thousand five hundred obstacles. These in turn are gathered into eighty-seven nails. These in turn are gathered into three leaps: gathering the key points, seeing the key points, and knowing the key points. These in turn are gathered into two: the Word and the treatises. Although the treatises are many, they are gathered into three: treatises of tantra, treatises of transmission, and treatises of pith instructions. Although the treatises of pith instructions, too, are exceedingly many, they are gathered into four: treatises that take up debate, treatises that take up establishing (bsgrub pa), treatises that take up enlightened intent, and treatises that take up decisive resolution. Decisive resolution, too, is gathered into four: the decisive resolution of the pith instructions on the intended meaning, the decisive resolution of the fundamental nature, the abiding nature, the decisive resolution of the words of the tenet systems, and the decisive resolution of saṃsāra and nirvāṇa as nondual. All of these, moreover, are gathered into three: unfolding the key points, binding the obstacles, and the introduction that brings &#91;awareness&#93; directly to bear


<span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;180]</span>
<span class="lcp-pg">[p.&nbsp;180]</span>
upon its own key point. By drawing these together into one, the great and vital general framework (spyi chings) of the Dharma has been well explained.
upon its own key point. By drawing these together into one, the great and vital general framework (spyi chings) of the Dharma has been well explained.


Line 649: Line 678:


== Translation notes ==
== Translation notes ==
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span> ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས: Grok 4.7's "after eight lifetimes" has no basis in the Tibetan; rendered "through a succession of births".
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span> ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས: Grok 4.7's "after eight lifetimes" has no basis in the Tibetan; rendered "through a succession of births".
* <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-
* <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span> The final sentence continues on the next page (བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ…); the English stops mid-
= Bilingual =
= Bilingual =
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div>
<div style="font-size:90%;color:#54595d;border:1px solid #c8ccd1;padding:0.4em 0.6em;margin-bottom:0.8em">'''Machine translation, not yet reviewed by a translator.''' Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p.&nbsp;N] = pages of the base text. See [[Theg mchog mdzod (Longchenpa)|the contents page]] for how it was made.</div>
{| class="wikitable" style="width:100%"
{| class="wikitable lcp-bi" style="width:100%"
! Tibetan (critical edition) !! English
! Tibetan (critical edition) !! English
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;151]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;151]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
And the Tathāgata—<br />
And the Tathāgata—<br />
Rely upon them as one essence, without difference.<br />
Rely upon them as one essence, without difference.<br />
Line 756: Line 785:
Further, in the vehicle of Anu the fruition is held to be buddhahood in a single lifetime, certain buddhahood in the intermediate state (bar ma do), or, at the very least, buddhahood through a succession of births. Moreover, as for the basic space and primordial wisdom of the ground, complete liberation: since there is no made phenomenon, no effortful accomplishment, and no transference or reversal, self-arisen primordial wisdom, abiding in the basic space free of the mental conceiving of emptiness, dawns, whereby all phenomena are realized as the great self-liberation of settling in the ground; hence it is called the basic space and primordial wisdom of effortless self-liberation. As for the basic space and primordial wisdom of the path, the manifold appearances: since all that appears as manifold arises as unrestricted display, and since the manifold is liberated unceasingly, in the basic space that holds a mere partial aspect of spontaneous presence there dawns the unrestricted primordial wisdom of utterly pure illusion, whereby all phenomena are realized as free of rejection and acceptance, negation and affirmation, and desire; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the manner of spontaneously present perfection. As for the basic space and primordial wisdom of the fruition, great self-liberation free of activity: since it does not abide in saṃsāra or nirvāṇa, within the basic space that is effortless and single,
Further, in the vehicle of Anu the fruition is held to be buddhahood in a single lifetime, certain buddhahood in the intermediate state (bar ma do), or, at the very least, buddhahood through a succession of births. Moreover, as for the basic space and primordial wisdom of the ground, complete liberation: since there is no made phenomenon, no effortful accomplishment, and no transference or reversal, self-arisen primordial wisdom, abiding in the basic space free of the mental conceiving of emptiness, dawns, whereby all phenomena are realized as the great self-liberation of settling in the ground; hence it is called the basic space and primordial wisdom of effortless self-liberation. As for the basic space and primordial wisdom of the path, the manifold appearances: since all that appears as manifold arises as unrestricted display, and since the manifold is liberated unceasingly, in the basic space that holds a mere partial aspect of spontaneous presence there dawns the unrestricted primordial wisdom of utterly pure illusion, whereby all phenomena are realized as free of rejection and acceptance, negation and affirmation, and desire; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the manner of spontaneously present perfection. As for the basic space and primordial wisdom of the fruition, great self-liberation free of activity: since it does not abide in saṃsāra or nirvāṇa, within the basic space that is effortless and single,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;152]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;152]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
free of any basis for repetition, there dawns primordial wisdom—emptiness free of extremes—transcending view and meditation, whereby all phenomena are realized as equal in nature, whether bliss or suffering; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the nature of phenomena transcending activity.
free of any basis for repetition, there dawns primordial wisdom—emptiness free of extremes—transcending view and meditation, whereby all phenomena are realized as equal in nature, whether bliss or suffering; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the nature of phenomena transcending activity.


Moreover, among these: since primordial wisdom enters basic space gradually (rim gyis), abiding, emptiness, and bliss are understood as union; hence it is called the union in which there is nothing to adopt and nothing to reject. Since primordial wisdom enters basic space all at once (cig car), the self-arisen nature of phenomena is understood to be free of any view; hence it is called the all-at-once approach in which, since phenomena are exhausted, there is nothing to be liberated. Since it enters in sequence (thar chags), it is understood to be everything and yet nothing whatsoever; hence it is called the sequential approach in which nothing is rejected, yet there is nothing whatsoever to be attained. Since it enters by direct crossing, whatever is seen and appears is liberated, so that one is liberated without need of activity or effort; hence it is called the Anuyoga in which the seeing of the nature of phenomena arises by direct crossing. Moreover, since the two, basic space and primordial wisdom, are not different, it is the view of nondual equality of nature; since basic space and primordial wisdom have no going or coming, it is the view in which there is no change from how they abide into anything else; since neither basic space nor primordial wisdom has any limitation or partiality, it is the view of abiding from the primordial beginning; and since, apart from the mere words that indicate them, the one
Moreover, among these: since primordial wisdom enters basic space gradually (rim gyis), abiding, emptiness, and bliss are understood as union; hence it is called the union in which there is nothing to adopt and nothing to reject. Since primordial wisdom enters basic space all at once (cig car), the self-arisen nature of phenomena is understood to be free of any view; hence it is called the all-at-once approach in which, since phenomena are exhausted, there is nothing to be liberated. Since it enters in sequence (thar chags), it is understood to be everything and yet nothing whatsoever; hence it is called the sequential approach in which nothing is rejected, yet there is nothing whatsoever to be attained. Since it enters by direct crossing, whatever is seen and appears is liberated, so that one is liberated without need of activity or effort; hence it is called the Anuyoga in which the seeing of the nature of phenomena arises by direct crossing. Moreover, since the two, basic space and primordial wisdom, are not different, it is the view of nondual equality of nature; since basic space and primordial wisdom have no going or coming, it is the view in which there is no change from how they abide into anything else; since neither basic space nor primordial wisdom has any limitation or partiality, it is the view of abiding from the primordial beginning; and since, apart from the mere words that indicate them, the one
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;153]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;153]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
does not depend on the other, it is called the view free of any basis of dependence. In terms of the actual meaning, basic space is the ground and primordial wisdom is the path; hence persons on the path are liberated through effort. Since basic space is the cause and primordial wisdom the fruition, those of sharp faculties are liberated in this very state without depending on outer karma, causes, and results; hence it is especially superior to the lower vehicles. Since this is difficult to realize, it has been explained at length.
does not depend on the other, it is called the view free of any basis of dependence. In terms of the actual meaning, basic space is the ground and primordial wisdom is the path; hence persons on the path are liberated through effort. Since basic space is the cause and primordial wisdom the fruition, those of sharp faculties are liberated in this very state without depending on outer karma, causes, and results; hence it is especially superior to the lower vehicles. Since this is difficult to realize, it has been explained at length.


Ninth, the Great Perfection of pith instructions: since in self-arisen primordial wisdom nothing is established as saṃsāra or nirvāṇa, it holds that primordial liberation (ye grol) transcends rejection and adoption. This itself is not established as anything whatsoever, and yet it is unceasing as the primordial wisdom in which all is liberated; hence faults are primordially pure (ka nas dag pa) and qualities are spontaneously present (lhun gyis grub pa)—this is settled as the ground to be realized. Then, as for meditation: since whatever arises in self-arisen primordial wisdom dawns as the display (rol pa) of the nature of phenomena, there is no meditation whatsoever with a deliberate object of focus; rather, the unconfined meditation of great self-liberation, without being meditated, dawns of its own accord as the primordial wisdom of a river's continuous flow. Self-liberated in its own place, like the waves of water; naturally cleared into its own basic space, like mist in the sky; roaming within its own state, like the expanse of the ocean; naturally abiding in its own self-appearance (rang snang), like the light of a lamp—it is spread out evenly, and
Ninth, the Great Perfection of pith instructions: since in self-arisen primordial wisdom nothing is established as saṃsāra or nirvāṇa, it holds that primordial liberation (ye grol) transcends rejection and adoption. This itself is not established as anything whatsoever, and yet it is unceasing as the primordial wisdom in which all is liberated; hence faults are primordially pure (ka nas dag pa) and qualities are spontaneously present (lhun gyis grub pa)—this is settled as the ground to be realized. Then, as for meditation: since whatever arises in self-arisen primordial wisdom dawns as the display (rol pa) of the nature of phenomena, there is no meditation whatsoever with a deliberate object of focus; rather, the unconfined meditation of great self-liberation, without being meditated, dawns of its own accord as the primordial wisdom of a river's continuous flow. Self-liberated in its own place, like the waves of water; naturally cleared into its own basic space, like mist in the sky; roaming within its own state, like the expanse of the ocean; naturally abiding in its own self-appearance (rang snang), like the light of a lamp—it is spread out evenly, and
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;154]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;154]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
not transgressing the samayas of nonexistence, openness, spontaneous presence, and singleness is called the pinnacle of the vajra vehicle; it is the domain of the great yogins of total perfection who possess supreme accumulations. These points too, from the Self-Arising Awareness:
not transgressing the samayas of nonexistence, openness, spontaneous presence, and singleness is called the pinnacle of the vajra vehicle; it is the domain of the great yogins of total perfection who possess supreme accumulations. These points too, from the Self-Arising Awareness:


Line 795: Line 824:
the self-liberation that is without grasping
the self-liberation that is without grasping
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;155]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;155]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
is like, for example, the knot of a snake:<br />
is like, for example, the knot of a snake:<br />
it is great self-liberation, great self-clearing.<br />
it is great self-liberation, great self-clearing.<br />
Line 825: Line 854:
Accordingly, there are three: the Mind Class (sems sde), the Expanse Class (klong sde), and the Instruction Class (man ngag gi sde). Of these, since there is no phenomenon set apart that is not one's own mind, the diversity is mind—this is the Mind Class. These are intended merely to refute anything becoming other than mind, self-arisen primordial wisdom.
Accordingly, there are three: the Mind Class (sems sde), the Expanse Class (klong sde), and the Instruction Class (man ngag gi sde). Of these, since there is no phenomenon set apart that is not one's own mind, the diversity is mind—this is the Mind Class. These are intended merely to refute anything becoming other than mind, self-arisen primordial wisdom.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;156]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;156]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
Asserting that there is nowhere else to go apart from the expanse of Samantabhadrī, the nature of phenomena, is the Expanse Class. These have merely the purpose of refuting any arising other than from the expanse of the nature of phenomena, the subject matter to be expressed. Bringing the way things are down directly upon the key point is the Instruction Class. These, being intended to refute straying diffusely elsewhere through what is not the key point and so being kept at a distance from the meaning, have reached the pinnacle of all. These do not go beyond three positions held in mind; in terms of the meaning, they are called the Great Perfection of question and answer, of ground, path, and fruition, and of complete liberation.
Asserting that there is nowhere else to go apart from the expanse of Samantabhadrī, the nature of phenomena, is the Expanse Class. These have merely the purpose of refuting any arising other than from the expanse of the nature of phenomena, the subject matter to be expressed. Bringing the way things are down directly upon the key point is the Instruction Class. These, being intended to refute straying diffusely elsewhere through what is not the key point and so being kept at a distance from the meaning, have reached the pinnacle of all. These do not go beyond three positions held in mind; in terms of the meaning, they are called the Great Perfection of question and answer, of ground, path, and fruition, and of complete liberation.


Among these, the Mind Class is called the Great Perfection that asserts the ground to be directly present. When divided, there are two: the Great Perfection that asserts the diversity to be mind, and the Great Perfection that asserts it to be an aspect of mind. As for its being mind: this refutes both the Mind-Only positions that objects exist and that they do not exist. That is, what is called an "object" is not established as mere mind, and mind is not established as a mere object either; so although the diversity is mind, there is no dependence, and since it is not established as a cause or defining characteristic of mind, not even so much as the statement "the diversity is not mind" is established. Hence not even so much as the statement "outer objects do not exist" is established as a convention (tha snyad) imputed by the intellect. Further, since it is the diversity, nothing whatever is negated; and since it is mind,
Among these, the Mind Class is called the Great Perfection that asserts the ground to be directly present. When divided, there are two: the Great Perfection that asserts the diversity to be mind, and the Great Perfection that asserts it to be an aspect of mind. As for its being mind: this refutes both the Mind-Only positions that objects exist and that they do not exist. That is, what is called an "object" is not established as mere mind, and mind is not established as a mere object either; so although the diversity is mind, there is no dependence, and since it is not established as a cause or defining characteristic of mind, not even so much as the statement "the diversity is not mind" is established. Hence not even so much as the statement "outer objects do not exist" is established as a convention (tha snyad) imputed by the intellect. Further, since it is the diversity, nothing whatever is negated; and since it is mind,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;157]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;157]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
not even the mere diversity is established. Therefore it is called the Great Perfection beyond abandoning and adopting. Further, though appearances appear as a diversity, since they do not go beyond the wheel of the single mind, they are understood as the diversity; and this is called "understanding mind itself as the diversity." Second, the Mind Class that asserts it to be an aspect of mind:
not even the mere diversity is established. Therefore it is called the Great Perfection beyond abandoning and adopting. Further, though appearances appear as a diversity, since they do not go beyond the wheel of the single mind, they are understood as the diversity; and this is called "understanding mind itself as the diversity." Second, the Mind Class that asserts it to be an aspect of mind:


Here, in essence the aspect of appearance is mind, and since the aspect of mind is appearance, whatever appears is mind; and since mind itself arises as self-arisen primordial wisdom, the display of the aspect of mind is unceasing—this is called "self-arising" (rang shar). When divided, there are six: the mind-aspect that holds the fruition to be the place from which mind arises; the mind-aspect beyond deviations and obscurations; the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings (gtan tshigs); the mind-aspect of self-arisen primordial wisdom without limitation or partiality; the mind-aspect in which the entities of partisan grasping are established in themselves; and the mind-aspect that distinguishes tenet systems from what is free of intellect. The first: since there is no place for change in the nature of phenomena, there is no transition or change in mind; since phenomena are held to be self-liberated, there is spontaneous presence not arisen through being made, that is, the unconditioned; and since this rises up as the ground of the three realms, saṃsāra has no beginning, and its end is unborn spontaneous presence. This is called "settling the ground," and it
Here, in essence the aspect of appearance is mind, and since the aspect of mind is appearance, whatever appears is mind; and since mind itself arises as self-arisen primordial wisdom, the display of the aspect of mind is unceasing—this is called "self-arising" (rang shar). When divided, there are six: the mind-aspect that holds the fruition to be the place from which mind arises; the mind-aspect beyond deviations and obscurations; the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings (gtan tshigs); the mind-aspect of self-arisen primordial wisdom without limitation or partiality; the mind-aspect in which the entities of partisan grasping are established in themselves; and the mind-aspect that distinguishes tenet systems from what is free of intellect. The first: since there is no place for change in the nature of phenomena, there is no transition or change in mind; since phenomena are held to be self-liberated, there is spontaneous presence not arisen through being made, that is, the unconditioned; and since this rises up as the ground of the three realms, saṃsāra has no beginning, and its end is unborn spontaneous presence. This is called "settling the ground," and it
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;158]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;158]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
moreover, since it is primordial resting (ye gzhag), there is no repetition; since it is natural resting (rang gzhag), there is no antidote; and since there is no effort or striving, it is held to be what is called "spontaneous presence free of the manifold limits and extremes."
moreover, since it is primordial resting (ye gzhag), there is no repetition; since it is natural resting (rang gzhag), there is no antidote; and since there is no effort or striving, it is held to be what is called "spontaneous presence free of the manifold limits and extremes."


Line 845: Line 874:
The third: by ascertaining the mind-aspect, it is called "collapsing the source of saṃsāra and nirvāṇa." Since the abiding nature (gnas lugs) of the ground cannot be altered, and since there is no arising from that nature in which mind, as self-arisen primordial wisdom, has arisen in every direction, one recognizes that there is no karma, virtuous or evil. Because from mind that is thus unborn appearances appear in manifold variety, the display is unceasing, and so one recognizes that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are without rejecting or adopting.
The third: by ascertaining the mind-aspect, it is called "collapsing the source of saṃsāra and nirvāṇa." Since the abiding nature (gnas lugs) of the ground cannot be altered, and since there is no arising from that nature in which mind, as self-arisen primordial wisdom, has arisen in every direction, one recognizes that there is no karma, virtuous or evil. Because from mind that is thus unborn appearances appear in manifold variety, the display is unceasing, and so one recognizes that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are without rejecting or adopting.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;159]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;159]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
Thus, by the reasoning that there is no duality in the defining characteristics of the display and its ground, one recognizes that in essence there is no difference. Since those nondual phenomena are thus not something examined by the intellect, by the reasoning of being liberated in their essential nature, nothing whatsoever has any place to pass beyond the nature of phenomena. Moreover, since the ground, mind itself, cannot be altered, they hold that &#91;altering it&#93; by reasoning is delusion.
Thus, by the reasoning that there is no duality in the defining characteristics of the display and its ground, one recognizes that in essence there is no difference. Since those nondual phenomena are thus not something examined by the intellect, by the reasoning of being liberated in their essential nature, nothing whatsoever has any place to pass beyond the nature of phenomena. Moreover, since the ground, mind itself, cannot be altered, they hold that &#91;altering it&#93; by reasoning is delusion.


Line 853: Line 882:
The fifth: since there is nothing to be seen in the mind-aspect, appearances are not divided into saṃsāra and nirvāṇa; since with respect to the actual basis of all entities no partisan grasping whatsoever is abandoned, and since the view abides in the expanse free of effortful activity, it is not anything whatsoever, yet appearances appear in manifold variety; and since appearances are self-liberated, unrestricted and without partiality, it is held to be the self-liberation beyond activity and conduct.
The fifth: since there is nothing to be seen in the mind-aspect, appearances are not divided into saṃsāra and nirvāṇa; since with respect to the actual basis of all entities no partisan grasping whatsoever is abandoned, and since the view abides in the expanse free of effortful activity, it is not anything whatsoever, yet appearances appear in manifold variety; and since appearances are self-liberated, unrestricted and without partiality, it is held to be the self-liberation beyond activity and conduct.
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;160]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;160]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
The sixth: since it is free of intellect, it is not established as an entity; since the appearances of entities are self-arising, the thoughts of the intellect are self-liberated; and since the mode of appearance is not established as true or false, and it abides free of the extremes of existence and nonexistence, it is held to be established as nothing whatsoever, whether true or false.
The sixth: since it is free of intellect, it is not established as an entity; since the appearances of entities are self-arising, the thoughts of the intellect are self-liberated; and since the mode of appearance is not established as true or false, and it abides free of the extremes of existence and nonexistence, it is held to be established as nothing whatsoever, whether true or false.


Line 861: Line 890:
Second, the Expanse Class of the Great Perfection, which speaks of the fruition as primordially liberated:
Second, the Expanse Class of the Great Perfection, which speaks of the fruition as primordially liberated:
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;161]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;161]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
Its essence is this: while existence arises as manifold variety, there is nothing there, and the fruition is held to be primordially pure. When it is divided, there are four: the Black Expanse, which speaks of causelessness; the Variegated, which speaks of variety; the White, which speaks of mind; and the Infinite class, which decisively resolves cause and result.
Its essence is this: while existence arises as manifold variety, there is nothing there, and the fruition is held to be primordially pure. When it is divided, there are four: the Black Expanse, which speaks of causelessness; the Variegated, which speaks of variety; the White, which speaks of mind; and the Infinite class, which decisively resolves cause and result.


Line 869: Line 898:
Since it is free of fixation on the positions of "is" and "is not," there is no dependence of nature: it is causeless and primordially pure. Since there is no dependence on fabrication or alteration, it is sealed with the seal of primordial liberation in which positions subside,
Since it is free of fixation on the positions of "is" and "is not," there is no dependence of nature: it is causeless and primordially pure. Since there is no dependence on fabrication or alteration, it is sealed with the seal of primordial liberation in which positions subside,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;162]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;162]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
and so, with respect to the great primordial wisdom, naturally pure and non-abiding, liberated from the very beginning, this is called "the basis of dependence exhausted of itself." Moreover, by the reasoning that decisively resolves the deluded mind, it holds that what is imputed is liberated in its own place.
and so, with respect to the great primordial wisdom, naturally pure and non-abiding, liberated from the very beginning, this is called "the basis of dependence exhausted of itself." Moreover, by the reasoning that decisively resolves the deluded mind, it holds that what is imputed is liberated in its own place.


The essence of the Variegated, which speaks of variety, is this: since everything is self-arising without any position of "is not," it holds that in the display there is neither negation nor affirmation. When it is divided, there are three: the Variegated class that speaks of existence, in accord with the Mind Class; the Variegated class that speaks of nonexistence, in accord with its own key point; and the Variegated class that speaks of existence and nonexistence in accord with the pith instructions. The first: since the essence, naturally pure, is not differentiated into anything whatsoever, such as abiding or liberation, and since neither negation nor affirmation is established with respect to the nature, it transcends convention and deliberate effort. Since there is no duality in its defining characteristic, it does not go beyond the single wheel of existent mind. Since the display of that itself arises unceasingly, this is called "appearance and mind liberated nondually." Moreover, by the reasoning of the essential nature free of intellect, it holds that fabricated phenomena are primordially liberated and that saṃsāra and nirvāṇa are liberated from their own place. The second: since the essence, what is seen and appears, is liberated from its own place, the nature of phenomena of the mental faculty arises as manifold variety; and since these nonexistent appearances are liberated from their own place, it holds that there is no karma, virtuous or sinful. Moreover, by the reasoning of change vanishing into emptiness,
The essence of the Variegated, which speaks of variety, is this: since everything is self-arising without any position of "is not," it holds that in the display there is neither negation nor affirmation. When it is divided, there are three: the Variegated class that speaks of existence, in accord with the Mind Class; the Variegated class that speaks of nonexistence, in accord with its own key point; and the Variegated class that speaks of existence and nonexistence in accord with the pith instructions. The first: since the essence, naturally pure, is not differentiated into anything whatsoever, such as abiding or liberation, and since neither negation nor affirmation is established with respect to the nature, it transcends convention and deliberate effort. Since there is no duality in its defining characteristic, it does not go beyond the single wheel of existent mind. Since the display of that itself arises unceasingly, this is called "appearance and mind liberated nondually." Moreover, by the reasoning of the essential nature free of intellect, it holds that fabricated phenomena are primordially liberated and that saṃsāra and nirvāṇa are liberated from their own place. The second: since the essence, what is seen and appears, is liberated from its own place, the nature of phenomena of the mental faculty arises as manifold variety; and since these nonexistent appearances are liberated from their own place, it holds that there is no karma, virtuous or sinful. Moreover, by the reasoning of change vanishing into emptiness,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;163]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;163]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
it establishes nonexistent appearances as naturally pure. The third: since the essence, empty, is primordially pure, it does not depend upon karmic cause and result. Things come about through being done, and since they are empty in the very place where they come about, saṃsāra and nirvāṇa are liberated into unbounded openness; and since appearance is the basis of imputation, it arises as the reasoning that saṃsāra and nirvāṇa have no establishment. By three key points—the key point of transcending the intellect, since it is inexpressible; the key point of there being no familiarization, since there is nothing to look at; and the key point of there being no change in mind, since abiding and change are liberated nondually—it holds that the shape of saṃsāra and nirvāṇa is drawn out.
it establishes nonexistent appearances as naturally pure. The third: since the essence, empty, is primordially pure, it does not depend upon karmic cause and result. Things come about through being done, and since they are empty in the very place where they come about, saṃsāra and nirvāṇa are liberated into unbounded openness; and since appearance is the basis of imputation, it arises as the reasoning that saṃsāra and nirvāṇa have no establishment. By three key points—the key point of transcending the intellect, since it is inexpressible; the key point of there being no familiarization, since there is nothing to look at; and the key point of there being no change in mind, since abiding and change are liberated nondually—it holds that the shape of saṃsāra and nirvāṇa is drawn out.


Line 883: Line 912:
there are two: the White Expanse that explains vast activity as inexpressible, and the White Expanse of the conjunction of view and meditation. The first: its essence is naked liberation (cer grol) upon seeing; its abiding is naturally pure. When it is divided, there are two: the Expanse of the Ocean and the Expanse of Space. The essence of the Expanse of the Ocean: since the extreme of permanence is self-liberated, being without activity, it is liberated by being liberated; the manifold is without duality. When it is divided, there are two: the greater Expanse of the Ocean and the lesser. The first: since mind, abiding in itself, is empty and primordially liberated, dependence upon the emptiness of mind itself is utterly pure, and the natural purity of what is seen and appears
there are two: the White Expanse that explains vast activity as inexpressible, and the White Expanse of the conjunction of view and meditation. The first: its essence is naked liberation (cer grol) upon seeing; its abiding is naturally pure. When it is divided, there are two: the Expanse of the Ocean and the Expanse of Space. The essence of the Expanse of the Ocean: since the extreme of permanence is self-liberated, being without activity, it is liberated by being liberated; the manifold is without duality. When it is divided, there are two: the greater Expanse of the Ocean and the lesser. The first: since mind, abiding in itself, is empty and primordially liberated, dependence upon the emptiness of mind itself is utterly pure, and the natural purity of what is seen and appears
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;164]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;164]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
is, in the nature of phenomena, primordially inexpressible; therefore, abiding in the single wheel of the great transcendence of "is" itself (yin rang 'das chen po), it is empty, and since it is empty, it is held that nothing whatsoever is established anywhere. The lesser Expanse of the Ocean: since dependence is naturally pure, there are no stains in mind; and since it is pure as pervasive abiding, it is held that the conditions of saṃsāra ('khor rkyen) are primordially inexpressible. The essence of the Expanse of Space: since there is nothing to alter in the nature of phenomena, mind itself is self-liberated. When it is divided, there are two: the Expanse of Sun and Moon and the White Expanse of Jewels. The first: its essence is utterly pure and empty; its nature is unborn and primordially liberated. The second: since the qualities are wholly perfect, causes and conditions are naturally pure; since there is nothing to be done with mind, it is held that the nature of phenomena is spontaneously present and that causes and conditions are naturally pure.
is, in the nature of phenomena, primordially inexpressible; therefore, abiding in the single wheel of the great transcendence of "is" itself (yin rang 'das chen po), it is empty, and since it is empty, it is held that nothing whatsoever is established anywhere. The lesser Expanse of the Ocean: since dependence is naturally pure, there are no stains in mind; and since it is pure as pervasive abiding, it is held that the conditions of saṃsāra ('khor rkyen) are primordially inexpressible. The essence of the Expanse of Space: since there is nothing to alter in the nature of phenomena, mind itself is self-liberated. When it is divided, there are two: the Expanse of Sun and Moon and the White Expanse of Jewels. The first: its essence is utterly pure and empty; its nature is unborn and primordially liberated. The second: since the qualities are wholly perfect, causes and conditions are naturally pure; since there is nothing to be done with mind, it is held that the nature of phenomena is spontaneously present and that causes and conditions are naturally pure.


The essence of the class of the Infinite Expanse (klong rab 'byams): as appearing, it is known by mind; as not appearing, it is known by the abiding nature. When it is divided, there are three: the outer Infinite Expanse, which is free of activity; the inner Infinite Expanse, which propounds the tenet system as its own system; the secret Infinite Expanse, which clears away obstacles; and the Infinite Expanse of reality (de kho na nyid), which unfolds the key points. The first: the key point that, since there is no cause, there is no reversing; the key point that, since there are no conditions, what appears in this way is harmed by nothing whatsoever; and the key point that, since there are neither causes nor conditions, neither saṃsāra nor nirvāṇa
The essence of the class of the Infinite Expanse (klong rab 'byams): as appearing, it is known by mind; as not appearing, it is known by the abiding nature. When it is divided, there are three: the outer Infinite Expanse, which is free of activity; the inner Infinite Expanse, which propounds the tenet system as its own system; the secret Infinite Expanse, which clears away obstacles; and the Infinite Expanse of reality (de kho na nyid), which unfolds the key points. The first: the key point that, since there is no cause, there is no reversing; the key point that, since there are no conditions, what appears in this way is harmed by nothing whatsoever; and the key point that, since there are neither causes nor conditions, neither saṃsāra nor nirvāṇa
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;165]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;165]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
is established at all. Further, these are held to be the key point that, since there is nothing to be done with mind, one does not become a buddha through fabricated phenomena, and the key point that, since mind has no reason, they are not distinct. The second: since there is no dependence upon the eight vehicles, gradual effort is a deviation into the intellect; and so, although appearances appear in their variety, this is called "the arising of the nature that does not go beyond a single liberation." Further, the tenet system of the Great Perfection in which the abiding nature is primordially perfect: since self-appearance arises of itself everywhere, without partiality, everything is wholly perfect without anything being abandoned, and the very basis (dngos gzhi) of all entities does not fall to any side whatsoever. Since the nature of phenomena arises in variety, its extent is nowhere cut off. The third: since the obstacle of appearances deviating into mind is cleared away as their own face (rang ngo), primordially pure, appearances are wholly perfect without being abandoned; and since the obstacle of the intellect, movement ('gyu ba), is cleared away as recollection and thought (dran bsam) being naturally pure, recollection and thought are perfected in the nature of phenomena, and this is called "movement purified into emptiness." Since it is free of the connection whereby appearance and cognition engage as separate, this is called "saṃsāra itself arising as nirvāṇa." As for what is asserted in the Great Perfection of self-arising: since in the view there is no "is," it transcends conventions; since in meditation there is no "is not," there is no rejecting or adopting, no negating or affirming;
is established at all. Further, these are held to be the key point that, since there is nothing to be done with mind, one does not become a buddha through fabricated phenomena, and the key point that, since mind has no reason, they are not distinct. The second: since there is no dependence upon the eight vehicles, gradual effort is a deviation into the intellect; and so, although appearances appear in their variety, this is called "the arising of the nature that does not go beyond a single liberation." Further, the tenet system of the Great Perfection in which the abiding nature is primordially perfect: since self-appearance arises of itself everywhere, without partiality, everything is wholly perfect without anything being abandoned, and the very basis (dngos gzhi) of all entities does not fall to any side whatsoever. Since the nature of phenomena arises in variety, its extent is nowhere cut off. The third: since the obstacle of appearances deviating into mind is cleared away as their own face (rang ngo), primordially pure, appearances are wholly perfect without being abandoned; and since the obstacle of the intellect, movement ('gyu ba), is cleared away as recollection and thought (dran bsam) being naturally pure, recollection and thought are perfected in the nature of phenomena, and this is called "movement purified into emptiness." Since it is free of the connection whereby appearance and cognition engage as separate, this is called "saṃsāra itself arising as nirvāṇa." As for what is asserted in the Great Perfection of self-arising: since in the view there is no "is," it transcends conventions; since in meditation there is no "is not," there is no rejecting or adopting, no negating or affirming;
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;166]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;166]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
since in conduct there is neither "is" nor "is not," actions and conduct are liberated in the nature of phenomena; and since in the fruition there is nothing to attain, non-attainment is left to itself. If these are divided, their enumerations are immeasurable. The Infinite Expanse of reality, which unfolds the key points: since the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa—appearance and cognition—arise as kāya and primordial wisdom, this is called "the nature of phenomena not divided into either saṃsāra or nirvāṇa." Further, since the nail of the unchanging key point is unfolded as the two, appearance and cognition, saṃsāra is decisively resolved; and since the key point of nakedly seeing its own face is unfolded upon the ground where recollection and thought rest naturally, this is called "thought purified from within." Since there are no outer or inner objects, this is called "bliss cleared into nonconceptuality." Since it is free of activity, it transcends the intellect; and since what is examined is known in its own place, this is called "pleasure and pain equal in their very face." These too, when condensed, are gathered into three.
since in conduct there is neither "is" nor "is not," actions and conduct are liberated in the nature of phenomena; and since in the fruition there is nothing to attain, non-attainment is left to itself. If these are divided, their enumerations are immeasurable. The Infinite Expanse of reality, which unfolds the key points: since the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa—appearance and cognition—arise as kāya and primordial wisdom, this is called "the nature of phenomena not divided into either saṃsāra or nirvāṇa." Further, since the nail of the unchanging key point is unfolded as the two, appearance and cognition, saṃsāra is decisively resolved; and since the key point of nakedly seeing its own face is unfolded upon the ground where recollection and thought rest naturally, this is called "thought purified from within." Since there are no outer or inner objects, this is called "bliss cleared into nonconceptuality." Since it is free of activity, it transcends the intellect; and since what is examined is known in its own place, this is called "pleasure and pain equal in their very face." These too, when condensed, are gathered into three.


The expanse free of activity: since it is liberated in the nature of phenomena, unmade and self-liberated, it is said: "Since there is no activity, it is liberated by being liberated." The expanse of ornament (rgyan): appearances are the continuum of mind, and this is called "the ornament of the empty mind, free of anything to identify." Likewise it is said: "Unborn, unceasing, intending nothing whatsoever." The expanse of display: since the display that has no side of "is" arises unceasingly, this is called "no change in appearance and mind." Likewise it is said: "Utterly pure
The expanse free of activity: since it is liberated in the nature of phenomena, unmade and self-liberated, it is said: "Since there is no activity, it is liberated by being liberated." The expanse of ornament (rgyan): appearances are the continuum of mind, and this is called "the ornament of the empty mind, free of anything to identify." Likewise it is said: "Unborn, unceasing, intending nothing whatsoever." The expanse of display: since the display that has no side of "is" arises unceasingly, this is called "no change in appearance and mind." Likewise it is said: "Utterly pure
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;167]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;167]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
in order that the great path liberate all." Thus it is said.
in order that the great path liberate all." Thus it is said.


Line 909: Line 938:
Of these, the essence of the scattered sayings is to take as the path that which transcends the intellect of action and agent. When divided, there are two: the pith instructions of resting, which decisively settle the path; and the pith instructions of liberation, in which the path of purified strength becomes manifest. The first: since emptiness is vast in its pervasion, there is no dependence upon a path by which all activity is liberated; hence, when it is posited as distinct from the ground, not even so much as a word that could serve as a basis for elaboration is established, no name that could elaborate it is possible, and the inexpressible nature of phenomena is called "without letters" (yi ge med pa). By the reasoning that activity has no cause, saṃsāra is dredged from its depths and the inner core of nirvāṇa is drawn forth. The second: from the aspect of the nature of phenomena's
Of these, the essence of the scattered sayings is to take as the path that which transcends the intellect of action and agent. When divided, there are two: the pith instructions of resting, which decisively settle the path; and the pith instructions of liberation, in which the path of purified strength becomes manifest. The first: since emptiness is vast in its pervasion, there is no dependence upon a path by which all activity is liberated; hence, when it is posited as distinct from the ground, not even so much as a word that could serve as a basis for elaboration is established, no name that could elaborate it is possible, and the inexpressible nature of phenomena is called "without letters" (yi ge med pa). By the reasoning that activity has no cause, saṃsāra is dredged from its depths and the inner core of nirvāṇa is drawn forth. The second: from the aspect of the nature of phenomena's
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;168]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;168]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
abiding, there is no change in mind; when the three kāyas (sku gsum) appear on the path, there is nothing whatsoever that is not liberated; and when the fruition arrives at the key point, one is held to meet the mother, the nature of phenomena.
abiding, there is no change in mind; when the three kāyas (sku gsum) appear on the path, there is nothing whatsoever that is not liberated; and when the fruition arrives at the key point, one is held to meet the mother, the nature of phenomena.


Line 917: Line 946:
The essence of the pith instructions of the tantras' own texts is evident as the source from which all the Word arises, and in particular it is determined by the nature of phenomena. Its nature: since there is no differ-
The essence of the pith instructions of the tantras' own texts is evident as the source from which all the Word arises, and in particular it is determined by the nature of phenomena. Its nature: since there is no differ-
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;169]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;169]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
entiation, dependence upon saṃsāra is cut off. Its defining characteristic: since it is not established as sound or word, emptiness is free from any basis for dispute. When divided, there are four: that pronounced in the manner of the view rolled into one whole (lta ba sgang dril ba); that pronounced in the manner of a lancing that clears away obstacles (gtar ka gegs bsal ba); that pronounced in the manner of bringing what is hidden into the open (gab pa mngon du phyung ba); and that pronounced in the manner of an explanation that is naturally clear (bshad pa rang gsal ba).
entiation, dependence upon saṃsāra is cut off. Its defining characteristic: since it is not established as sound or word, emptiness is free from any basis for dispute. When divided, there are four: that pronounced in the manner of the view rolled into one whole (lta ba sgang dril ba); that pronounced in the manner of a lancing that clears away obstacles (gtar ka gegs bsal ba); that pronounced in the manner of bringing what is hidden into the open (gab pa mngon du phyung ba); and that pronounced in the manner of an explanation that is naturally clear (bshad pa rang gsal ba).


The first: since the unelaborate essence pervades the ground, there is no good or bad in karma, and the three realms are wholly liberated; and since the nature, emptiness, arises as multiplicity, virtuous and sinful karma bring neither benefit nor harm, and there are no buddhas and no sentient beings. Since the defining characteristic does not exist in words or letters, one does not awaken through the dharmas of the various vehicles; hence this is the key point for those whose faculties traverse all at once. When divided, there are two: "nothing to be done" (byar med pa), which holds examined appearances to be the view; and "arousing all" (kun nas slong ba), which rolls the realization of mind into the view. The first: since in the essence there are no phenomena, there is not even the name "buddha"; since the nature arises as dynamic energy (rtsal), saṃsāra and nirvāṇa arise as the view; and since the defining characteristic is not determined as any one thing, there is no fixed measure for view and meditation. The second: since the unborn essence is wholly pure, the afflictions are liberated in their own place; and since the unceasing nature arises everywhere, there is nothing whatsoever to reject or adopt;
The first: since the unelaborate essence pervades the ground, there is no good or bad in karma, and the three realms are wholly liberated; and since the nature, emptiness, arises as multiplicity, virtuous and sinful karma bring neither benefit nor harm, and there are no buddhas and no sentient beings. Since the defining characteristic does not exist in words or letters, one does not awaken through the dharmas of the various vehicles; hence this is the key point for those whose faculties traverse all at once. When divided, there are two: "nothing to be done" (byar med pa), which holds examined appearances to be the view; and "arousing all" (kun nas slong ba), which rolls the realization of mind into the view. The first: since in the essence there are no phenomena, there is not even the name "buddha"; since the nature arises as dynamic energy (rtsal), saṃsāra and nirvāṇa arise as the view; and since the defining characteristic is not determined as any one thing, there is no fixed measure for view and meditation. The second: since the unborn essence is wholly pure, the afflictions are liberated in their own place; and since the unceasing nature arises everywhere, there is nothing whatsoever to reject or adopt;
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;170]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;170]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
and since the defining characteristic, being causeless, is primordially liberated, the paths of saṃsāra and nirvāṇa are exhausted.
and since the defining characteristic, being causeless, is primordially liberated, the paths of saṃsāra and nirvāṇa are exhausted.


Line 931: Line 960:
The first: the warmth of the view is what links the two, saṃsāra and nirvāṇa. In this, at the time when the view stirs, one recognizes the nature of phenomena of saṃsāra, like recognizing a demon or a thief. At the time when the view is attained, warmth arises in body and speech, like adding wood to a blazing fire. At the time when the view is stable, saṃsāra and nirvāṇa are told apart, like, for example, an army victorious in battle. At the time when meditation stirs, wind and mind are brought under mastery, like getting inside a rich man's treasury. At the time when meditation is attained, the mind enters the path, like, for example, a pig put into a walled pen. At the time when meditation is stable, the strength of awareness is found, like one of royal caste being empowered at the crown of the head. At the time when conduct stirs, the reference point of cognition dissolves, like someone with heart-wind
The first: the warmth of the view is what links the two, saṃsāra and nirvāṇa. In this, at the time when the view stirs, one recognizes the nature of phenomena of saṃsāra, like recognizing a demon or a thief. At the time when the view is attained, warmth arises in body and speech, like adding wood to a blazing fire. At the time when the view is stable, saṃsāra and nirvāṇa are told apart, like, for example, an army victorious in battle. At the time when meditation stirs, wind and mind are brought under mastery, like getting inside a rich man's treasury. At the time when meditation is attained, the mind enters the path, like, for example, a pig put into a walled pen. At the time when meditation is stable, the strength of awareness is found, like one of royal caste being empowered at the crown of the head. At the time when conduct stirs, the reference point of cognition dissolves, like someone with heart-wind
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;171]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;171]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
suddenly leaping up. At the time when conduct is attained, deluded appearances are overwhelmed, like a garuḍa with fully grown wings soaring over chasms and precipices. At the time when conduct is stable, the measure of warmth of the three kāyas is seized, like a brāhmaṇī who has finished her work. Moreover, since conduct clears away appearances, the conditions of appearance have nowhere to go other than the nature of phenomena. Since meditation clears away the obstacles of movement, mindfulness and thought have nowhere to go other than samādhi. Since the view clears away the obstacles of the nature of phenomena, there is nowhere to go other than awakening to buddhahood without relying on dharmas.
suddenly leaping up. At the time when conduct is attained, deluded appearances are overwhelmed, like a garuḍa with fully grown wings soaring over chasms and precipices. At the time when conduct is stable, the measure of warmth of the three kāyas is seized, like a brāhmaṇī who has finished her work. Moreover, since conduct clears away appearances, the conditions of appearance have nowhere to go other than the nature of phenomena. Since meditation clears away the obstacles of movement, mindfulness and thought have nowhere to go other than samādhi. Since the view clears away the obstacles of the nature of phenomena, there is nowhere to go other than awakening to buddhahood without relying on dharmas.


Line 941: Line 970:
Bringing forth what is hidden: since in its essence there is nothing to attain, one forms no hope toward anything at all; since in its nature there is no partiality, there is no apprehension toward anything at all; and since its defining characteristic is not found when examined, this is called "the root of saṃsāra and nirvāṇa rotting away." When divided, there are two: concealing one and bringing forth two, and concealing two and bringing forth one. The first: if view and conduct, the two, are brought forth and meditation is concealed,
Bringing forth what is hidden: since in its essence there is nothing to attain, one forms no hope toward anything at all; since in its nature there is no partiality, there is no apprehension toward anything at all; and since its defining characteristic is not found when examined, this is called "the root of saṃsāra and nirvāṇa rotting away." When divided, there are two: concealing one and bringing forth two, and concealing two and bringing forth one. The first: if view and conduct, the two, are brought forth and meditation is concealed,
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;172]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;172]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
then, since its essence, union, has no beginning or end, the beginning and end of saṃsāra and nirvāṇa are cut off; since its nature is not two separate things, the sphere (thig le) has no outside or inside; and since its defining characteristic has no dependence, it is causeless and unimpeded (zang thal). If conduct is concealed and the other two are brought forth, this is called "empty through abiding, pure through being empty." If the view is concealed and the other two are brought forth, then, since cognition free of grasping arises without partiality, this is called "objectless awareness liberated in nonconceptuality." The second, concealing two and bringing forth one: if meditation is brought forth, then, since awareness without a reference point arises without being directed anywhere, this is called "the causeless fruition abiding in oneself." If conduct is brought forth, this is called "casting the body over the precipice and rousing the mind into the nature of phenomena." If the view is brought forth, this is called "delivering the mind into emptiness and bringing body and speech down upon the key point."
then, since its essence, union, has no beginning or end, the beginning and end of saṃsāra and nirvāṇa are cut off; since its nature is not two separate things, the sphere (thig le) has no outside or inside; and since its defining characteristic has no dependence, it is causeless and unimpeded (zang thal). If conduct is concealed and the other two are brought forth, this is called "empty through abiding, pure through being empty." If the view is concealed and the other two are brought forth, then, since cognition free of grasping arises without partiality, this is called "objectless awareness liberated in nonconceptuality." The second, concealing two and bringing forth one: if meditation is brought forth, then, since awareness without a reference point arises without being directed anywhere, this is called "the causeless fruition abiding in oneself." If conduct is brought forth, this is called "casting the body over the precipice and rousing the mind into the nature of phenomena." If the view is brought forth, this is called "delivering the mind into emptiness and bringing body and speech down upon the key point."


Fourth, the essence of "the explanation that is self-clear": since the continuity of clinging to words is severed, it does not abide in any tenet system, and so it is established as especially exalted; its nature: since it is unobservable and utterly pure, it is called "the primordially pure nature of phenomena arising without partiality"; and its defining characteristic: since it is not the intellect, what causes movement is naturally pure, and this is called "nothing done to the main practice."
Fourth, the essence of "the explanation that is self-clear": since the continuity of clinging to words is severed, it does not abide in any tenet system, and so it is established as especially exalted; its nature: since it is unobservable and utterly pure, it is called "the primordially pure nature of phenomena arising without partiality"; and its defining characteristic: since it is not the intellect, what causes movement is naturally pure, and this is called "nothing done to the main practice."
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;173]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;173]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
When this is divided, there are three: that which speaks in the system of driving delusion back to its source; that which is taught in the manner of turning delusion back upon the ground; and that which is taught by bringing the sphere down upon its own key point.
When this is divided, there are three: that which speaks in the system of driving delusion back to its source; that which is taught in the manner of turning delusion back upon the ground; and that which is taught by bringing the sphere down upon its own key point.


The essence of the first: since the root of delusion, ignorance, has laid the ground of the saṃsāra of the three realms, by driving that very thing back into itself, ignorance is cut off at the root; this is called "the first self-awareness." Its nature: since it has arisen in manifold ways, by driving causes and conditions back to their source, the object of focus is settled decisively, and, the dependence of deluded saṃsāra being exhausted, this is called "primordially pure as causeless emptiness." Its defining characteristic: since delusion is naturally pure (rang dag), this is called "the exhaustion of the path of deluded cognition." When this is divided, there are three: the system in which, delusion being cut off at the root, saṃsāra and nirvāṇa are turned inside out; the system in which, delusion being left to clear away of itself, the undeluded nature of phenomena is identified; and the system in which, the ground of delusion being turned about from within, the continuity of the wheel of delusion ('khrul 'khor) is severed. The essence of the first: by knowing that awareness itself, the root of delusion, is self-liberated, it is sealed with never having experienced delusion from the very beginning, and so it passes beyond delusion and nondelusion; its nature: since it has been deluded into separateness, the measure of the thoroughly imputed (kun tu brtags pa) is grasped, and so it passes beyond object and subject. Its defining characteristic: by knowing delusion to be delusion, the measure of warmth of nondelusion is
The essence of the first: since the root of delusion, ignorance, has laid the ground of the saṃsāra of the three realms, by driving that very thing back into itself, ignorance is cut off at the root; this is called "the first self-awareness." Its nature: since it has arisen in manifold ways, by driving causes and conditions back to their source, the object of focus is settled decisively, and, the dependence of deluded saṃsāra being exhausted, this is called "primordially pure as causeless emptiness." Its defining characteristic: since delusion is naturally pure (rang dag), this is called "the exhaustion of the path of deluded cognition." When this is divided, there are three: the system in which, delusion being cut off at the root, saṃsāra and nirvāṇa are turned inside out; the system in which, delusion being left to clear away of itself, the undeluded nature of phenomena is identified; and the system in which, the ground of delusion being turned about from within, the continuity of the wheel of delusion ('khrul 'khor) is severed. The essence of the first: by knowing that awareness itself, the root of delusion, is self-liberated, it is sealed with never having experienced delusion from the very beginning, and so it passes beyond delusion and nondelusion; its nature: since it has been deluded into separateness, the measure of the thoroughly imputed (kun tu brtags pa) is grasped, and so it passes beyond object and subject. Its defining characteristic: by knowing delusion to be delusion, the measure of warmth of nondelusion is
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;174]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;174]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
grasped. The essence of the second: since in the beginning delusion was never experienced, the cause of ignorance is pure; since now one does not abide in delusion, the ground of karma and afflictions is emptied; and since later delusion is impossible, the matter of virtuous and evil karma is decisively settled. Since in its nature there is no division, saṃsāra and nirvāṇa are a single ground, and delusion is wholly pure; and since in its defining characteristic there is no cause of delusion, the three realms are emptied out from their depths. The essence of the third: since the ground that causes one to fall is emptied, the ground that is not found through doing is set in place; since its nature is beyond reckoning, it is not established even as mere delusion or nondelusion; and since in its defining characteristic duality is not established, it is free of the pair, delusion and nondelusion. Third, the essence of bringing the sphere down upon its own key point: since the single one (nyag gcig) is free of elaboration, it has neither multiplicity nor parts;
grasped. The essence of the second: since in the beginning delusion was never experienced, the cause of ignorance is pure; since now one does not abide in delusion, the ground of karma and afflictions is emptied; and since later delusion is impossible, the matter of virtuous and evil karma is decisively settled. Since in its nature there is no division, saṃsāra and nirvāṇa are a single ground, and delusion is wholly pure; and since in its defining characteristic there is no cause of delusion, the three realms are emptied out from their depths. The essence of the third: since the ground that causes one to fall is emptied, the ground that is not found through doing is set in place; since its nature is beyond reckoning, it is not established even as mere delusion or nondelusion; and since in its defining characteristic duality is not established, it is free of the pair, delusion and nondelusion. Third, the essence of bringing the sphere down upon its own key point: since the single one (nyag gcig) is free of elaboration, it has neither multiplicity nor parts;


and since in its nature there is no multiplicity, the nature of phenomena, beyond the words of conventional elaboration, pervades everywhere. Its defining characteristic: through being introduced (ngo sprod) to it, conviction is decisively settled. When this is divided, there are two: the aural lineage (snyan rgyud) and the explanatory lineage (bshad rgyud). The essence of the aural lineage: since it is linked from one to one, it is especially close. Further, its nature: since it is linked with the faculty of the ear, it is not interrupted by anything else; and its defining characteristic: since there is nothing to entangle it, it is
and since in its nature there is no multiplicity, the nature of phenomena, beyond the words of conventional elaboration, pervades everywhere. Its defining characteristic: through being introduced (ngo sprod) to it, conviction is decisively settled. When this is divided, there are two: the aural lineage (snyan rgyud) and the explanatory lineage (bshad rgyud). The essence of the aural lineage: since it is linked from one to one, it is especially close. Further, its nature: since it is linked with the faculty of the ear, it is not interrupted by anything else; and its defining characteristic: since there is nothing to entangle it, it is
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;175]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;175]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
convincing and endowed with the confidence (gdeng) of liberation. Though its divisions are many, they are the aural lineage with letters and the aural lineage without letters, the pith instructions on the meaning of the nature of phenomena. The essence of the explanatory lineage: since in the nature of phenomena, which is free of activity, there is no cause, there is no ground for reverting to the three realms. Its nature: since luminosity is without stains, the defining characteristics of the five primordial wisdoms are known. Its defining characteristic: since it is beyond thought and analysis, one abides in the enlightened intent endowed with the three kāyas and the five primordial wisdoms. When divided, there are four: the outer cycle, the inner cycle, the secret cycle, and the unsurpassed secret cycle. The essence of the outer cycle: since the afflictions are not to be abandoned, one abides in taking the five poisons (dug lnga) onto the path; since in its nature there is no effortful accomplishment, whatever appears arises as the nature of phenomena; and since in its defining characteristic there are no parts, emptiness is not divided into anything whatsoever. The essence of the inner cycle: since it is not something possessing form, it is the nature of phenomena without characteristics. Its nature: since there is no going or coming, it is primordial wisdom abiding permanently at all times. Its defining characteristic: from the side of taking root, it arises like a root; from the side of gathering together, it arises like a trunk; from the side of clarity, it arises like a flower; and from the side of ripening, it arises like a fruit. The essence of the secret cycle: since introduction and the attainment of realization are simultaneous, it does not depend on the three of hearing, reflection, and meditation;
convincing and endowed with the confidence (gdeng) of liberation. Though its divisions are many, they are the aural lineage with letters and the aural lineage without letters, the pith instructions on the meaning of the nature of phenomena. The essence of the explanatory lineage: since in the nature of phenomena, which is free of activity, there is no cause, there is no ground for reverting to the three realms. Its nature: since luminosity is without stains, the defining characteristics of the five primordial wisdoms are known. Its defining characteristic: since it is beyond thought and analysis, one abides in the enlightened intent endowed with the three kāyas and the five primordial wisdoms. When divided, there are four: the outer cycle, the inner cycle, the secret cycle, and the unsurpassed secret cycle. The essence of the outer cycle: since the afflictions are not to be abandoned, one abides in taking the five poisons (dug lnga) onto the path; since in its nature there is no effortful accomplishment, whatever appears arises as the nature of phenomena; and since in its defining characteristic there are no parts, emptiness is not divided into anything whatsoever. The essence of the inner cycle: since it is not something possessing form, it is the nature of phenomena without characteristics. Its nature: since there is no going or coming, it is primordial wisdom abiding permanently at all times. Its defining characteristic: from the side of taking root, it arises like a root; from the side of gathering together, it arises like a trunk; from the side of clarity, it arises like a flower; and from the side of ripening, it arises like a fruit. The essence of the secret cycle: since introduction and the attainment of realization are simultaneous, it does not depend on the three of hearing, reflection, and meditation;
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;176]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;176]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
its nature: since the cessation of breath and buddhahood are simultaneous, it does not depend on effortful accomplishment or on the power of familiarization; its defining characteristic: since buddhahood and the arising of compassion are simultaneous, it does not depend on the accumulations and merit. The essence of the unsurpassed secret cycle: since it does not rely on words, it does not depend on wisdom. Its nature: since it is seen in direct perception (mngon sum), it does not abide in a view that grasps through intellectual speculation. Its defining characteristic: since the four visions (snang ba bzhi) reach full measure, it does not look expectantly to the fruition of the three kāyas and the five primordial wisdoms. Among these, this itself is the unsurpassed secret: whereas the lower cycles gain confidence in the nature of phenomena through intellectual speculation, here, through the power of the guru (bla ma), it is there to be seen in direct perception, as an object of the sense faculties; therefore it is especially exalted.
its nature: since the cessation of breath and buddhahood are simultaneous, it does not depend on effortful accomplishment or on the power of familiarization; its defining characteristic: since buddhahood and the arising of compassion are simultaneous, it does not depend on the accumulations and merit. The essence of the unsurpassed secret cycle: since it does not rely on words, it does not depend on wisdom. Its nature: since it is seen in direct perception (mngon sum), it does not abide in a view that grasps through intellectual speculation. Its defining characteristic: since the four visions (snang ba bzhi) reach full measure, it does not look expectantly to the fruition of the three kāyas and the five primordial wisdoms. Among these, this itself is the unsurpassed secret: whereas the lower cycles gain confidence in the nature of phenomena through intellectual speculation, here, through the power of the guru (bla ma), it is there to be seen in direct perception, as an object of the sense faculties; therefore it is especially exalted.


Now, drawing all the cycles thus taught together into a single summary, the definite sequence of their division and condensation is this. Within these teachings of the Great Perfection, in terms of expanses there are nine; in terms of fascicles, twenty-one thousand; in terms of classes, three; in terms of chapters, thirty-five thousand; great leaps, eight; nails, one hundred and eighty; in terms of obstacles, one thousand five hundred; distinctions (shan 'byed), seventy thousand; decisive resolutions, one hundred and fifty thousand; key points, five thousand; ślokas, six million four hundred thousand; and they abide as the very identity
Now, drawing all the cycles thus taught together into a single summary, the definite sequence of their division and condensation is this. Within these teachings of the Great Perfection, in terms of expanses there are nine; in terms of fascicles, twenty-one thousand; in terms of classes, three; in terms of chapters, thirty-five thousand; great leaps, eight; nails, one hundred and eighty; in terms of obstacles, one thousand five hundred; distinctions (shan 'byed), seventy thousand; decisive resolutions, one hundred and fifty thousand; key points, five thousand; ślokas, six million four hundred thousand; and they abide as the very identity
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;177]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;177]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
of twenty thousand tantras that bear names. From the Reverberation of Sound (thal 'gyur):
of twenty thousand tantras that bear names. From the Reverberation of Sound (thal 'gyur):


Line 992: Line 1,021:
So it says. When these are condensed, they are included in three: the Mind Class, the Expanse Class, and the Instruction Class. Of these, the entire Mind Class is included in three expanses: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible; the expanse in which, as to the view, there is nothing that it is not; and the expanse in which, as to conduct, there is nothing that it is. These in turn are included in five thousand tantras that bear names. These in turn are included in eleven thousand chapters. These in turn are condensed into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are condensed into ten thousand decisive resolutions. These in turn are condensed into twenty thousand distinctions. These in turn are condensed into five hundred obstacles. These in turn
So it says. When these are condensed, they are included in three: the Mind Class, the Expanse Class, and the Instruction Class. Of these, the entire Mind Class is included in three expanses: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible; the expanse in which, as to the view, there is nothing that it is not; and the expanse in which, as to conduct, there is nothing that it is. These in turn are included in five thousand tantras that bear names. These in turn are included in eleven thousand chapters. These in turn are condensed into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are condensed into ten thousand decisive resolutions. These in turn are condensed into twenty thousand distinctions. These in turn are condensed into five hundred obstacles. These in turn
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;178]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;178]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
are condensed into one thousand key points. These in turn are condensed into fifty-one nails. These in turn are condensed into the two leaps of meditation (sgom yod) and nonmeditation (sgom med). Further, in terms of the piṭakas, all three classes are gathered into what is called the piṭaka of the Great Abhidharma (mngon pa chen po). That in turn is gathered into two: the Word and the treatises (bstan bcos). And these are gathered into what is called the Mind Class.
are condensed into one thousand key points. These in turn are condensed into fifty-one nails. These in turn are condensed into the two leaps of meditation (sgom yod) and nonmeditation (sgom med). Further, in terms of the piṭakas, all three classes are gathered into what is called the piṭaka of the Great Abhidharma (mngon pa chen po). That in turn is gathered into two: the Word and the treatises (bstan bcos). And these are gathered into what is called the Mind Class.


Line 1,000: Line 1,029:
The entire Instruction Class too is gathered into three expanses: the expanse in which display is unceasing; the expanse in which, in the intellect (blo), there is nothing unliberated;
The entire Instruction Class too is gathered into three expanses: the expanse in which display is unceasing; the expanse in which, in the intellect (blo), there is nothing unliberated;
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;179]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམ་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;179]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམ་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་</span>
| style="vertical-align:top" |
|
and the expanse in which, in the essence, there is neither good nor bad. These in turn are gathered into two thousand and twelve tantras that bear names. These in turn are gathered into fourteen thousand chapters. These in turn are gathered into one hundred thousand and twenty-one ślokas. These in turn are gathered into ten thousand decisive resolutions.
and the expanse in which, in the essence, there is neither good nor bad. These in turn are gathered into two thousand and twelve tantras that bear names. These in turn are gathered into fourteen thousand chapters. These in turn are gathered into one hundred thousand and twenty-one ślokas. These in turn are gathered into ten thousand decisive resolutions.


These in turn are gathered into forty thousand distinctions. These in turn are gathered into two thousand five hundred obstacles. These in turn are gathered into eighty-seven nails. These in turn are gathered into three leaps: gathering the key points, seeing the key points, and knowing the key points. These in turn are gathered into two: the Word and the treatises. Although the treatises are many, they are gathered into three: treatises of tantra, treatises of transmission, and treatises of pith instructions. Although the treatises of pith instructions, too, are exceedingly many, they are gathered into four: treatises that take up debate, treatises that take up establishing (bsgrub pa), treatises that take up enlightened intent, and treatises that take up decisive resolution. Decisive resolution, too, is gathered into four: the decisive resolution of the pith instructions on the intended meaning, the decisive resolution of the fundamental nature, the abiding nature, the decisive resolution of the words of the tenet systems, and the decisive resolution of saṃsāra and nirvāṇa as nondual. All of these, moreover, are gathered into three: unfolding the key points, binding the obstacles, and the introduction that brings &#91;awareness&#93; directly to bear
These in turn are gathered into forty thousand distinctions. These in turn are gathered into two thousand five hundred obstacles. These in turn are gathered into eighty-seven nails. These in turn are gathered into three leaps: gathering the key points, seeing the key points, and knowing the key points. These in turn are gathered into two: the Word and the treatises. Although the treatises are many, they are gathered into three: treatises of tantra, treatises of transmission, and treatises of pith instructions. Although the treatises of pith instructions, too, are exceedingly many, they are gathered into four: treatises that take up debate, treatises that take up establishing (bsgrub pa), treatises that take up enlightened intent, and treatises that take up decisive resolution. Decisive resolution, too, is gathered into four: the decisive resolution of the pith instructions on the intended meaning, the decisive resolution of the fundamental nature, the abiding nature, the decisive resolution of the words of the tenet systems, and the decisive resolution of saṃsāra and nirvāṇa as nondual. All of these, moreover, are gathered into three: unfolding the key points, binding the obstacles, and the introduction that brings &#91;awareness&#93; directly to bear
|-
|-
| style="width:50%;vertical-align:top" | <span style="color:#72777d;font-size:85%;font-family:sans-serif">[p.&nbsp;180]</span> <span class="TibetanMachineUni16" lang="bo">ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།</span>
| style="width:50%" | <span class="lcp-pg">[p.&nbsp;180]</span><span class="lcp-bo-block" lang="bo">ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།</span>
| style="vertical-align:top" |
|
upon its own key point. By drawing these together into one, the great and vital general framework (spyi chings) of the Dharma has been well explained.
upon its own key point. By drawing these together into one, the great and vital general framework (spyi chings) of the Dharma has been well explained.



Latest revision as of 22:28, 21 November 2026

← Ch. 04 (2)Theg mchog mdzod: contentsCh. 05 (1) →

Theg pa'i mchog rin po che'i mdzod, chapter 4: grub pa'i mtha' rab tu dbye ba · གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ
Pages 151–180 of volume 1 of the corrected base text (part 3 of 3 of Ch. 04).

Not in this part's tabs (the edition does not contain it): Serthang Larung.
[edit]
The Adzom Chögar woodblock edition of the Seven Treasuries (a 'dzom par ma), the standard edition of Longchenpa's writings. OCR of the BDRC scans (I1PD86, I1PD87, I1PD88), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 860 pages, Mitra OCR on 457 pages (the model with more recognisable syllables on each page). The whole edition on this wiki: mdzod bdun (a 'dzom par ma).
Volume I1PD86

[p. 142] སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། །པར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་

[p. 143] ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་

[p. 144] ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་

[p. 145] བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དཔའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འབྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །

[p. 146] རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་པ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་བློ་ངག་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ། །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་ས་ལས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་

[p. 147] གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་པ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་

[p. 148] གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་

[p. 149] ༄༅། །པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡོད་ག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་འཇིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་ གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་བ། ཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་ སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་

[p. 150] འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བ་རྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་

[p. 151] བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོག །ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་

[p. 152] བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་

[p. 153] ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་

[p. 154] ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་

[p. 155] ༄༅། །དང་བྲལ་བ་ཕྱྭ་འར་བ་འབྱམས། རྡུལ་མཁའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་ག་རང་འབྱམས། གགས་པས་ལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་ བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློ་དགོས་ པས༑ སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་ གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །

[p. 156] སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་ པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་ མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་པས་མ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་ བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་དོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་ མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་

[p. 157] ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་

[p. 158] ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལ་མ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་

[p. 159] ༄༅། །གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་ སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་ དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཆད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་ པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་

[p. 160] ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། ། དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་ འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤ་ན་ཕྱེད་ པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་ དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་ཀྱང་རང་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ལ་ བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་

[p. 161] གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིང་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་

[p. 162] ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་བྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གང་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་ལ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོ་ག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བདེ་དཀྱིལ་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུམ་ལ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་

[p. 163] ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་

[p. 164] སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་རྦ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་

[p. 165] སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་

[p. 166] འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ནི་དགུ། བམ་པོ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ནི་གསུམ། ལེའུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེང་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ནི་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པས། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །

[p. 167] ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འབྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀླཽང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས།

[p. 168] དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཁྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས?་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས་། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་པ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས?་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་།

[p. 169] ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
BDRC typed e-text UT22920_005 (the base text was made from it).

སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ།ོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱས་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་པ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་བཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླ་ང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་ངད་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིག་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཁྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་གི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་གསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་གསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞན་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ཤར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་རོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི་རླུང་གནས་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བརྩོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོད་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེད་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོགས་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོགས་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོས་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསང་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུས་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། ད་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡེ་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུས་པ་ལས་ཤླཽ་ཀ འབུམ་ཕྲག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
rywikitexts e-text (input 2020; converted from a legacy font encoding on 22 November 2026).

སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་«༼༡༽» གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་«༼༡༽»ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་«༼༢༽»བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་«༼༣༽»ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འབྱམས་«༼༤༽»པ་རྒྱ་མཚོའི་སོང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། ། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས།། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། ། མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། ། གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྷུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། ། འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་སོང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་ མེད་པའོ«༼༡༽«། །»སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་སོང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ «།»ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། སོང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་སོང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་སོང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སོང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་«སྡེ»འོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་«༼༢༽»འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་«༼༣༽«གྱུ»ར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་བསྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ ཡེ་ཤེས་«༼༡༽»ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་«༼༡༽«རྒྱུ»་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་སོང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་«༼༡༽»ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག སོང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་ངོ་། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག «སྣ»ང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སོང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། སོང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །སོང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་སོང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་སོང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་སོང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མ ཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་«༼༡༽«བྱུ»ང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །སོང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་སོང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་སོང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་སོང་དང་། ནམ་མཁའི་སོང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་སོང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་སོང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི«༼༡༽«།»སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་སོང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་སོང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་སོང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སོང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །སོང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་«༼༡༽» སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ།། གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་«༼༡༽»ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་སོང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་སོང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། །སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་སོང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སོང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། ། དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། «སྤྲོ»ས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བརྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། ། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་བ སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བ སྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་«༼༡༽»མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། ། དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་ངེད་«༼༡༽»ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནས་«༼༢༽» ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་«༼༣༽» བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ «།»བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བསྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་སོང་ནི་དགུ། བམ་པོ་ནི་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ནི་གསུམ། ལེའུ་ནི་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གེགས་ནི་སྟོང་དང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པས། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་སོང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག «།»བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། སོང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །སོང་གི་སྡེ་རྣམས་སོང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་སོང་དང་། མཚན་ཉིད་«༼༡༽»ཐ་དད་མེད་པའི་སོང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གེགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར ་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སོང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་སོང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་སོང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་སོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གེགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ ཐམས་ཅད་«༼༡༽»ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང་། གེགས་བསྡམ་པ་དང་ །ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། «།།

[edit]
rywikitexts e-text input by Karma Lekshey Ling.

སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ།ོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱས་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་པ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པ། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་བཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླ་ང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་ངད་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིག་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཁྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་སུ་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་གི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་གསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་གསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞན་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ཤར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་རོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི་རླུང་གནས་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བརྩོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོད་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེད་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོགས་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོགས་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོས་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསང་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུས་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་དག་ལ། ད་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནས་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡེ་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་འབྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུས་པ་ལས་ཤླཽ་ཀ འབུམ་ཕྲག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲིག་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I1CZ5002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 869 pages, Mitra OCR on 389 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I1CZ5002

[p. 101] སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། །ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་

[p. 102] དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་འོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་ འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་ གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་

[p. 103] པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ དང་ན་རང་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། ། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །

[p. 104] དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ། །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙ་མ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་ལ་དུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པས་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ།

[p. 105] དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་ པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་ སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་

[p. 106] སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤ་བྲལ། མ་བྱས་ རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་ པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་ བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་ པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་ བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་

[p. 107] ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་། །བེམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེངས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ་། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུག་གོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་ན་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་བྱེད་པ་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་རབ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་ལ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་

[p. 108] པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །ད་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པས་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡི། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་

[p. 109] ༄༅༅། །ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡི་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་ གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་ པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་ གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་ འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །

[p. 110] ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིར་མི་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ པ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་ མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་ བས་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་

[p. 111] ༄༅། །འཁྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅིར་ མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིང་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གདན་ས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རང་གསལ་ བ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་ པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཚེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་

[p. 112] ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་ གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོར་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བརྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་ རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་ གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གཏའ་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་

[p. 113] སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིནའགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏང་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱེན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་ངར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་

[p. 114] པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་ཀྲོག་དང་གཡང་སར་ ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་ མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་ མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་ པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་པ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་ མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་ སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུངས་བ་ནི། སྒོམ་

[p. 115] པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་ སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་ མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་ངེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་ སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་ དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དཔྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་ སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་

[p. 116] དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་ རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་ འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་ པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད་ རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། ། ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤར་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་

[p. 117] ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་ འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་ རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་པ་ལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་

[p. 118] མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། །དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྦོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་ པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་ བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཡང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོན་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་

[p. 119] ༄༅། །གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། ། དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་ དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས?་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་ པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་ སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་སུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་ མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I2PD19908), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 94 pages, Mitra OCR on 434 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I2PD19908

[p. 78] སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་ངོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞིར་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགབ་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མེད་གོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་

[p. 79] ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱུ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་ངག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་བཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་དང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་ལ་ཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་ངོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་རང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་མི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་བརློན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །དེ་རང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པ་འོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་ཁུ་བ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་འོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །སེམས་མེད་ཡིད་

[p. 80] མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནང་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོབ་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་

[p. 81] གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་པར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་རང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག །འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་རང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོང་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་

[p. 82] མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འབྱུང་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ན་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མེད་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནང་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་ ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནང་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམ་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལཱ་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ།

[p. 83] དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རབ་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་རང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། འཕོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱུ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྟེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པོ་ནི། སྣང་ཤེས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་པས་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྣང་བླང་དགག་པ་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་ རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་

[p. 84] སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་མ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མི་བཙའ་དང་འདྲའོ། ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། དང་བཞིན་ ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒ་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏེར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་

[p. 85] འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏོར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནང་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱ་ལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏང་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་ ༄༅། །གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གསང་མཁྲིད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་འཛིན་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏང་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོང་མེད་དུ་བྱུང་བས་

[p. 86] རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བདེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བདེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཚད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་ ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པས་ན་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མི་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་

[p. 87] གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དྲུག་ལྔ་ལྷམ་བྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་པ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྗེད་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ། ༄༅། །འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གེགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྟོང་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་

[p. 88] བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀྲོང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀྵོང་དང་གསུམ་དུ་བསྔུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྟུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེང་ག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤ་ན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུ་ས། དེ་དག་ཀྱངོ་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡས། དེ་དག་ཀྱད་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེདག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། །གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། ངེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀྵོང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀྲོང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཅིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱད་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཉིག་ཏུ་བསྡུས། དེང་ག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱད་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲུག་གཉིསུ་བསྡུས། དེ་ལང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེདག་ཀྱང་གནང་བསྡུས་པ་དང་། གནང་མཐོང་པ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྔུས། མན་ངག་གི་བསྙན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་ །།བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་བའོ། །ཏ་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་།འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུ་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནང་སྤོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནང་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I8LS32893), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 849 pages, Mitra OCR on 523 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I8LS32893

[p. 139] ཕུར་བུ་ཐལ་འབྱིན་གྱི་དོན་ངེས་པར་མཚོན་པ་དུར་ཁྲོད་ཁུ་བྱུར་རོལ་

[p. 140] ༄༅། །སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་ བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། ། ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་ གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་ པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་

[p. 141] སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་་་་་་་ གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་པ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་སྒྲུབ་ དང༑ འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། །གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་ དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ།འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ།མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་

[p. 142] ༄༅། །པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་པ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་ སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་ སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེ་ པོའོ༑ ༑རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་

[p. 143] རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པོ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ན། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་རོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་ སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་རང་ལ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་

[p. 144] ༄༅། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་ སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགོགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་ བོ་སྣར་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགོག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །

[p. 145] ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་པོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་ པོའོ༑ ༑གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ མོ༑ ༑དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལེགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་ སྡེའོ༑ ༑འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་བྱ་བ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱེད་པས་པ་ལ་འགོག་པ་སྟེ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལམ་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་

[p. 146] ༄༅། །སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་ དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་ པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་

[p. 147] དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་ བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་ པའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ།

[p. 148] ༄༅། །དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་ པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་ མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་ མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་ དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བས་མས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་

[p. 149] འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་རྔམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་ བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རེང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་ དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག །ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་དོ་མཉམ་ཐ་དད་ མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བ་ཡི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོང་རྒལ་

[p. 150] ༄༅། །ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་ པའོ༑ ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་སྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་ མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་ གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་ དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་ རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་དང་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་

[p. 151] གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། །ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་པས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་ དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་

[p. 152] ༄༅། །ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩེ་ལ་བློར་ གྲོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་ གྲོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་ དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ པ་དང་། སྤྲོས་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤྲང་སྤྲང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་

[p. 153] པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱད་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ རང་དག །སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རང་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་ བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གགས་པས་ལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་ མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་

[p. 154] ༄༅། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མ་བཙལ་དང་ འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་དངོས། བྱ་བྱེད་གྲོལ་མི་ འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆིངས་བྱ་བ་ ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་ སྣང་བའི་དུས་ན། མི་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་གློ་བུལ་མ་ལ་བུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་

[p. 155] དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་ མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་ གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་ འགག་ཅེར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་ སོ༑ ༑ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟང་ལས་འདས། །

[p. 156] ༄༅། །ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་ སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །འཕྱེ་ན་སྣང་བ་རྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་ རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞི་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་གསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་

[p. 157] གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩ་ཡི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ དྲིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་ གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩེ་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་ པ་དང་། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གྲུབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ?་བའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་

[p. 158] ༄༅། །ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་བའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་པ་དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་ མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུག་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏང་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མར་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་

[p. 159] གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་པོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་ དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་རྐྱེན་ཆུང་བ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་ པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རེག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་པ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་ དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོད་པ་སྟེ། ཁྱུང་གདོན་ས་རྫོགས་པ་དམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་སྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིང་སྣང་སེམས་མ་

[p. 160] ༄༅། །འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལམ་ འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་ པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་ པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་ བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་

[p. 161] སར་པོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གམ་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་ པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་ དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེ་དག་གི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་ པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་པ་ཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་ རྐྱེན་གྱི་བུ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདུང་རབ་ཚད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡོ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་

[p. 162] ༄༅། །བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་སུམ་ དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆེས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་ གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ །བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་

[p. 163] པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡེ་གེ་མེད པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ཝ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། །མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟེང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཐུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འབྲེལ

[p. 164] ༄༅། །དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གེགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་།མཚན་ཉིད་ ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་བདག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་ བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་

[p. 165] བརྒྱད༑ གཟེར་བུ་བརྒྱད་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་བུ་ ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་སློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་ པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་ བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་ རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས།

[p. 166] ༄༅། །པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0034_001, I0TTBBC0034_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 777 pages, Mitra OCR on 504 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I0TTBBC0034_001

[p. 140] སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་ངོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་

[p. 141] ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐོས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་

[p. 142] ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོད་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་བར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་བུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་

[p. 143] ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དེང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་གི་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་འུབ་ཆུབ་པོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་

[p. 144] མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་

[p. 145] ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ང་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་

[p. 146] གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཆིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བ་བླ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡང་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་བ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་དང་འོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་

[p. 147] ༄༅། །ལྷུང་པས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་པ་མེད་པས་སྣང་པ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་པ་སྟེ། སྣང་པ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། །།དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ།། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག། ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག། སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ།། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་

[p. 148] མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མེན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་

[p. 149] ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ། །

[p. 150] མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་

[p. 151] ༄༅། །སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དེང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ།།

[p. 152] དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །།རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་

[p. 153] ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ།། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་

[p. 154] དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་

[p. 155] ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནང་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་

[p. 156] སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། འདི་ལ་དབྱེན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ།། དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་བ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མེ་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་

[p. 157] ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་བའི་ཁ་གཏམ་མོ།། ࿒དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱི(ས) རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ།། ࿒གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བརྒད་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་ཏུ་གྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ངང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལབའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་

[p. 158] སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། འདི་ལ་དབྱེན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ།། དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མེ་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་

[p. 159] ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཅོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས། དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒ་དང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གབ་པ་མངོན་དུ་རྒྱུད་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་

[p. 160] འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ།། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་

[p. 161] ༄༅། །གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏི་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།། གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུངས་པ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་

[p. 162] རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བ་ཅང་། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་བ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བ་ཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་

[p. 163] ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ།། གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ།། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་

[p. 164] གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་པ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། ࿒གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྡེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ།

[p. 165] ༄༅། །འཕྱང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནང་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་

[p. 166] བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་བ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་

[p. 167] ༄༅། །བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྦྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
OCR of the BDRC scans (I0TTBBC0007_001, I0TTBBC0007_002), gorn05 tibocr 2026: BDRC OCR on 256 pages, Mitra OCR on 129 pages (the model with more recognisable syllables on each page).
Volume I0TTBBC0007_001

[p. 107] སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའ་འོ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང་། བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་

[p. 108] ༄༅། །གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་དོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་བཞག་ རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྐྱེ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་། དགག་སྒྲུབ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། ། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམས་ཀྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། རླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ ཟུང་འཇུག་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཅིག་ཆར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ ཀུན་མི་སྤོང་ལ། །ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མེད་གོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་

[p. 109] ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དག་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལམ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་ དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ ཅད་རོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་ངག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་སྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་རྦ་རླབས་ལྟ་བུ། རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་དང་ན་རང་འཁྱམ་པ་ རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་བརྡལ་ཏེ། མེད་པ་དང་། ཕྱལ་བ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་དང་། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་

[p. 110] ༄༅། །ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བཟུང་། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། ། གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། ། བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་འོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པ་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །བསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་ཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་ སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ ཆེན་པོ་འོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །དེ་རང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་པ་ཡང་། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པ་འོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་བརྡལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་གློང་ཡངས་ཆེན་པོ་འོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོ་འོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་འོ། །སེམས་མེད་ཡིད་

[p. 111] མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམས་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཅེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དར་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་ བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནང་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནང་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམ་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་ སྟེ། དོན་གྱིས་དྲིལ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་འོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་

[p. 112] ༄༅། །སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་ གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་ སྣང་ཡིན་པས། ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་། གོལ་སྒྲིབ་ལ་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང་།ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ ཕྱོགས་དང་།གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས། འདུས་མ་བྱས་ པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་ཡེ་བཞག་ཡིན་པས་སྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་བཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་ མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟགས་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་

[p. 113] གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་པར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཆིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ།། གསུམ་པ་ནི། སེམས་ ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཁུངས་བསྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་ པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ངོ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་ བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་འདོད་པའོ།། བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག། འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡི་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་

[p. 114] ༄༅། །ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།། ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་པ་མེད་པས་སྣང་པ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ གང་ཡང་མི་སྤོང་པས། ལྟ་བ་བྱ་རྩལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ།། །།དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ།། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག། ཀློང་ན་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མེན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་ སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང་། སྣང་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང་། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུག་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང་། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་ དང་བཅུ་གཅིག། སྣང་སེམས་གཅིག་ཆར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་ པ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་གྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ།། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་

[p. 115] མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། རབ་འབྱམ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་ རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་ མེད་དུ་སྣང་པའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་བ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག། བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མེན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་

[p. 116] ༄༅། །སྡེའོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་ འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ།། །།གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ༑གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང་། ལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ།། ༑ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ།།དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང་། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་པ་གཅེར་གྲོལ། གནས་ པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་པའོ།།

[p. 117] དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་ པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ།། །།རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་པ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ དག། སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ།། ཀློང་རབ་འབྱམ་གྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་པར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་པར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་ རབ་འབྱམ། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམ། གགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམ། གནང་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་མོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་ གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང་། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་ མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་

[p. 118] ༄༅། །རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ། ། ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། འགྱུ་བ་བློའི་གགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་ བས་དྲན་བས་མ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་ མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་བསྒྲུབ་མེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་བཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ།། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་ གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་གཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་བཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང་། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་པ་

[p. 119] སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཅེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་མ་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྣམ་དག་ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་ས་ར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་། སྟོང་ངོ་ཀུན་དུ་བཟུང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ།། ༈ །།དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མི་གཙང་དང་འདྲའོ། ། འདི་ལ་དབྱིན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། བཞག་པ་ལམ་ གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང་། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས། གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང་། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་ པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་པ་མ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་

[p. 120] ༄༅། །རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང་། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ།། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་ རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དབྱེ་བས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་པ་འཆད་པའི་གནད་དང་། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ ཆད་པའི་གནད་དང་། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ།། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་ དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་མེད་པས་ འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་རྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། གཏར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གབ་པ་མངོན་ཏུ་ཕྱུང་ པའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ངང་། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ?་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཆར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་

[p. 121] འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་ དུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་དུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་གང་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་ འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ།། གཏོར་ཀ་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་གསལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་འཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུག་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐིངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་ འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང་། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་ བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་བརྟན་ པའི་དུས་ན། རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན། ཤེས་པའི་གཏང་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་ཅན་ཁྲོ་ག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་

[p. 122] ༄༅། །བ་ཚ་གས་ཤིང་བ་ཚ་ཚི་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གསང་མར་ལྡིང་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་པ་གསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏི་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་རྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།། གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ དང་། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསང་ནས་གཞན་ གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུད་པ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་

[p. 123] རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་ལ་ནས་ལུས་ངག་གནང་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་ བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་ བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་བསྲུངས་པ་དང་། ཐིག་ལེ་རང་གནང་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་ པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་གཏིང་པས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་བརྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་བརྡར་ཤ་ ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྐོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་

[p. 124] ༄༅། །མ་འཁྲུལ་བའི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོ་ན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང་། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་ སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་ གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང་། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ།། གསུམ་པ་ ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ།། འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིད་ལ་དཀྲིར་ མེད་པས་ཡིད་ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ། བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་བསྐོར། ནང་གི་བསྐོར་

[p. 125] གསང་བའི་བསྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་རོ། །ཕྱི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པས། སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་ རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་། གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་ བསྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། །།གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བསྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལམ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞི་ན། མངོན་གསུམ་དུ་མཐོང་པས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚང་ ལ་ཕབ་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བརྡེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་གསུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་ལྟར་ཡོད་ པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་བསྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་དུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ། བཾ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཚིག་སྟོང་། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་རྩ་ལྔ།

[p. 126] ༄༅། །འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ། གྲགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུད་པ་ལས་ཤུ་ལོ་ཀ། །འབུམ་ ཕྲག་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་བཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལ། ། གྲགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་། བསྡུ་ན་སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་ གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གྲགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་

[p. 127] བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། རང་བཞིན་ལ་རྩལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་ གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང་། བཞག་གྲོལ་དང་། གཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་ གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤུ་ལོ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་ བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང་། གནད་མཐོང་པ་དང་། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང་། རྒྱུད་དང་། ལུང་དང་། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་དུ་མང་ཡང་། རྩོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དང་། དགོངས་པ་དང་། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་

[p. 128] ༄༅། །བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང་། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང་། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང་། གྲུབ་མཐའ་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང་། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནང་སྤྲོ་བ་དང་། གགས་བསྡམ་པ་དང་། ངོ་སྤྲད་པ་དང་། མངོན་གསུམ་རང་གནད་ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

[edit]
The corrected base text (W22920 e-text, corrected against the W22920 print and the Adzom edition: 3,065 typing errors, September 2026), with the variants of the other editions under each page (361 in this part). Sigla: A = Adzom Chögar (standard edition); W = W22920 (BDRC e-text); P = Pe cin 2009 (dpe bsdur ma); K = Karma Lekshey Ling; D = Derge (sde dge par ma); L = Serthang Larung; O = single volume MW2PD19906; S = single volume MW8LS32770; T = two volumes MW0TTBBC0034; U = two volumes MW0TTBBC0007. Readings found in only one OCR edition are not listed (OCR noise). ⁁ = addition.

[p. 151] དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་

གི་ངོ་བོར་བསྟེན་མདོར་བསྡུས ] བསྟན W K O T U · ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ་ཞེས་སོ ] མཐའ་ོ W K · ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ་ཞེས་སོ་དེ ] མཐའ་འོ་ཅེས O T U · དང་བར་མ་དོ་ལ་སངས ] ངོ O T · དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས ] རྒྱས W K · བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས ] རྒྱས W K · ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི ] འགྲོལ W K · ཆོས་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་འཕོ ] བསྒྲུབ O T U · བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ ] om. W K · ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ ] བཞག O T U · དང་དགག་སྒྲུབ་⁁་དང་འདོད ] པ W K

[p. 152] བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་

བྲལ་ཉག་གཅིག་བསྐྱར་གཞི་དང ] སྐྱར O T U · ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ་དེ་དག ] བའོ A T · ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས ] རིམས་ཀྱིས O T U · རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས་གནས་པ ] པ W K · པ་བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ ] བཟུང W K · ཏུ་གོ་བས་བླང་བ་མེད ] བླ་ང W K · པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ་དབྱིངས ] ཞེས O T U · ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས ] གཅིག་ཆར O T U · རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ ] གཅིག་ཆར O T U · བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ ] མེད་གོས O U · ཡིན་ལ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས ] དག A D S T U

[p. 153] ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ།

དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས ] པ A P · ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར ] ལམ O U · ལ་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས ] རོལ་པའི O T U · སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ་ཡོན ] ངག O U · སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ ] སྒོམས O T U · གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ ] རྦ O T U · ལྟ་བུ་རང་ངང་ན་འཁྱམས ] དང A P D O T U · རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ ] རང་འཁྱམ T U · རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ ] རང་འབྱམས A P · པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ ] སོང P · ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ་མེད ] བརྡལ O T U

[p. 154] མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་

པ་དང་ཕྱལ་བ་དང་ལྷུན ] པ A S · པར་ཡིད་ལ་གཟུང་རྫོགས་ཆེན ] བཟུང O T U · བྱེད་པ་མེད་པའོ་རྫོགས་པ ] པ་འོ O T U · དང་བྲལ་མེད་པས་ཕྱལ་བ ] པ A P D O T U · ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི་དཔེར ] གི A D T · དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ ] ཟན O T U · གེ་བཞིན་གསང་བ་ཨ་ཏི ] པ O T U

[p. 155] གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་

ནི་དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད ] སྦྲུལ W P K D O T U · རང་སངས་ཆེན་པོའོ་རྫོགས་ཆེན ] པོ་འོ O T U · ཐེག་པ་ལ་རེ་དང་དོགས་པ ] དེ་རང O U · དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ ] ལྷུང P · ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་དེ ] པའི O T U · མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང་རང ] པ O T U · བྱུང་བ་མེད་པའོ་འགག་མེད ] པ་འོ O U · འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ ] བརྡལ T U · གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ་འགྱུར་མེད ] པོ S T · བོ་འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན ] སོང P · ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ་ཆོས་མེད ] པོ་འོ O U · ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ་སེམས་མེད ] པ་འོ O U · སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ ] om. W K · མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ ] སོང P · ཀློང་གི་སྡེ་རིམ་རྩོལ་བྲལ ] རིམས O T U · མན་ངག་གོ་ཞེས་པས་སེམས ] ཅེས O T U · པས་སེམས་སྡེ་ཀློང་སྡེ་མན ] སོང P · ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ ] ངད W K

[p. 156] ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་

ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ ] སོང P · མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད ] འགྲོས A T U · པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ ] སོང P · ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན ] སོང P · འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ ] དགོངས A P D O S T U · མོ་ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ ] གནང O T U · མན་ངག་གི་སྡེའོ་འདི་དག ] སྡེ་འོ P · འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན ] གནང O U · གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ ] པ A P D O S T U · གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས ] འབྱམ O T U · ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ ] om. A P · སྟེ་དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ ] དྲིལ་ན A P D O T U · ནི་གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ ] གྱུ་ར P · ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་དབྱེ་ན ] བྱ་བའོ A T · རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་སེམས ] པ A D T U · སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ ] བ A T U · རོལ་གྱི་དོན་⁁་མེད་པ ] གྱི W K

[p. 157] ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་

བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ ] om. W K · དང་གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི ] ལ O T U · གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས ] བསྡེབས P · ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང ] པ W K · ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས ] བ A P · བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ ] ཞེས O T U · ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས ] བཞག O T U

[p. 158] ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་

དེ་ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས ] བཞག O T U · གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད ] སྐྱར O T U · མེད་ལ་རང་གཞག་ཡིན་པས ] བཞག O T U · བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར ] ཞེས O T U · བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས ] བརྟགས O T U · མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས ] པར O U · ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ ] ཆིག T U · རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད ] ཟླ O T U · བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར ] ཞེས O T U · འཁོར་འདས་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས ] བསྡིབ O T U · ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི ] དུ A D O T U · ཕྱིར་རོལ་པ་ལ་འགག་པ ] om. W K · འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་མེད ] om. W K

[p. 159] མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་

མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས ] ངོ T U · ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད ] འདའ A P D O T U · མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ ] ཚིག W K · ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ ] བར A O T U · ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས ] པ T U · མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས ] པ T U · ཡང་མི་སྤོང་བས་ལྟ་བ ] པས O T U · ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ ] རྩལ O T U · དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས ] སོང P

[p. 160] པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་

ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤོ་ལོ O T U · ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤླཽ A W K · ཕྲག་ཉེར་གཅིག་ཀློང་ནི་གསུམ ] སོང P · ཉེར་གཅིག་ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ ] ན D O T U · དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་ལྟ ] སོང P · དང་ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད ] མ་ཡིན W K · པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་སྤྱོད ] སོང P · པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་བམ ] སོང P · འཕྱོང་དང་སྣང་བ་རང་སར ] པ O U · ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད ] འཆུག O T U · དང་བཅུ་གཅིག་སྣང་སེམས་ཅིག ] སྣ་ང P · གཅིག་སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན ] གཅིག་ཆར O T U · པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ལྟ ] ཁྲག W K · པ་དང་སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན ] གྱི A D T U · པ་ཆེན་པོ་ཀློང་གི་སྡེའི ] སོང P

[p. 161] གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་

ན་བཞི་སྟེ་ཀློང་ནག་པོ ] སོང P · བ་དང་རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས ] འབྱམ O T U · བཟླ་བའི་སྡེའོ་ཀློང་ནག་པོའི ] སོང P · བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ ] om. W K · ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི ] སོང P · སྡེ་ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི ] སོང P · སྡེ་སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི ] སོང P · མེད་དུ་སྣང་བའོ་དེ་ཡང ] པའོ T U · ཤར་གྲོལ་གཉིས་⁁་མེད་དུ ] སུ W K · ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ ] བ T U

[p. 162] གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་

པས་རང་དག་མི་གནས་པའི ] གི W K · སྨྲ་བ་ལ་མིན་ཕྱོགས་མེད ] མེན T U · ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར ] ཏུ A P · པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར ] བསྒྲུབ O T U · རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ ] མ་ཐུན P · བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ ] བསྒྲུབ་དུ O T U · ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས ] རྩལ O T U · ལས་དགེ་སྡིག་⁁་མེད་པར ] པ W K

[p. 163] གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་

ལྟོས་བྱས་པས་བྱུང་ལ་བྱུང ] བྱུ་ང P · པའི་གནད་དང་བལྟར་མེད་པས ] ལྟར O T U · པར་འདོད་པའོ་ཀློང་དཀར་པོའི ] སོང P · དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ ] སོང P · ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ ] སོང P · ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ་གནས ] པ་གཅེར O U · ན་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་ནམ ] སོང P · དང་ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས ] སོང P · ལས་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ ] སོང P · ཏེ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ ] སོང P · བ་དང་ཆུང་བའོ་དང་པོ ] པའོ A U

[p. 164] པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་

པའོ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ ] སོང P · མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི་ལྟོས ] པ T U · མ་མེད་ལ་ཁྱབ་པར་གནས ] ཁྱད W K S · པའོ་ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ ] སོང P · ན་ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང་རིན ] སོང P · རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ ] སོང P · པར་འདོད་པའོ་ཀློང་རབ་འབྱམས ] སོང P · པའོ་ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ ] འབྱམ་གྱི O T U · ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས ] པར T U · ལ་མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས ] པར T U · བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས་གྲུབ་མཐའ ] འབྱམ O T U · ནང་གི་རབ་འབྱམས་གེགས་བསལ་བ ] འབྱམ་གགས O T U · གི་རབ་འབྱམས་གེགས་བསལ་བ ] གགས P D · གི་རབ་འབྱམས་གེགས་བསལ་བ་གསང ] གགས་པས་ལ A S · གསང་བའི་རབ་འབྱམས་གནད་སྤྲོ་བ ] འབྱམ་གནང T U · ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ་དང་པོ ] འབྱམ་མོ O T U

[p. 165] ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌།

ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར ] དུ A D O T U · སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ ] གགས A P D O T U · ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས་སྣང ] གསལ W K · འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ ] གགས A D O T U · རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན ] གསལ W K · བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད ] བས་མ D U · སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ ] བསྒྲུབ T U

[p. 166] སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་

པ་རང་ལ་གཞག་པའོ་དེ ] བཞག W K O T U · ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི་འཁོར ] འབྱམ O T U · བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་དེ ] ཞེས O T U · བཟླ་རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི ] གཅེར O T U · དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས ] གཞན W K · དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས ] བཞག O T U · དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ ] སོང P · སོ་རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི་སྣང ] སོང P · བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ ] རྒྱན A P O S T U · སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ ] བཟུང O T U · ཅིར་མི་དགོངས་ཞེས་སོ་རོལ ] ཅེས O T U · སོ་རོལ་པའི་ཀློང་ནི་ཡིན ] སོང P · བས་སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ ] མ O U

[p. 167] ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་

ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི་མ ] སོང P · མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས ] ཤར W K · སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས ] དུ A D S · སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས ] དུ་བཟུང O T U · པའོ་དབྱེ་ན་གཞག་པ་ལམ ] བཞག O U · བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི ] དུ A D O T U · བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ ] རོལ W K · པའི་དུས་ན་སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག ] སྤྲོ་ས P · འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང ] སྤྲུགས W K

[p. 168] པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་

བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ ] གཟུང W K · གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ ] བཟུང O T U · ནི་རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད ] ཀྱི W K · གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ ] གནས W K · པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན ] བརྩོན W K · སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི ] པ W K O T U · ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས ] པ O U · འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང ] རྩི O T U · ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས ] བཟུང O T U · དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང ] བརྩི P D · ལ་ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས ] ཆོད W K

[p. 169] མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་

དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་གཏར ] བ O T U · དང་གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི ] གགས A P D O T U · མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ ] པའི O U · ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས ] སྐྱལ O T U · བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད ] གཅིག་ཆར O T U · མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས ] དུ O T U · ནི་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས ] སྐྱེད W K · འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས ] དུ A D O S T U

[p. 170] གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་

ལམ་ཟད་པའོ་གཏར་ཀ་གེགས ] གཏོར O U · པའོ་གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི ] གགས A P D O T U · ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས་འཁོར ] གསལ T U · འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ ] འཚམས O T U · ལ་རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི ] འཆུག O T U · མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ ] ཐིངས O T U · བློ་མ་བུའི་⁁་སྡེབས་མེད ] བ P · འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ ] ཐོགས W K · བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ ] om. P · དབང་བསྐུར་བ་⁁་ལྟ་བུའོ ] སྐུར་བ P · ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ ] གཏང O U

[p. 171] ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་

ལངས་པ་ལྟ་བུའོ་སྤྱོད་པ ] བའོ W K · རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང ] གྲོགས W K · པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ ] om. W K · པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང ] གསལ O T · ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད ] འགྲོས W K · ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ ] འགྲོས O T U · པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས ] གེགས P · བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན ] ཏི T U · ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ ] འགྲོས O U · ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས ] གེགས P · ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས ] རྟེན O T U · བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས ] རྒྱས W K · རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ ] འགྲོས O U · འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི ] གེགས P · མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་མཚན ] འགྲོས O S · མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང་གཉིས ] པ D S · མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ་དང་པོ ] པའོ O T U

[p. 172] ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་

ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན ] གསང W K · ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན ] གསང O T U · ནས་གཞན་གཉིས་⁁་མངོན་དུ ] ལ D S · དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི ] གཏང O S · སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས ] སྐྱེ་ལ O U · ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས ] གནང O T U

[p. 173] པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་

འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས ] ངེད P D · ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ ] གནང O T U · ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ ] གནས A P · འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས་དེ་ཉིད ] གཏིང་པས O U · བའི་གཞི་བཏིང་བས་དེ་ཉིད ] པས W K · མ་རིག་པ་རྩད་བཅད་རང ] བརྩད O U · ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན ] པས O U · པས་དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད ] བརྡར O T U · འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས ] སོ་ལ P O T U · པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད ] བའི O T U · འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ ] བསྐོར A P O U · ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས ] འཁྲུས W K · དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ ] པས O S · འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི ] དུ A D · པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད ] བའི O T U

[p. 174] ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་

དང་པོ་འཁྲུལ་⁁་མ་མྱོང ] པ P · མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ ] རྒྱུད W K · དག་ལ་ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ ] ལྟར W K · ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ ] གནས W K · ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ ] དུ A D S · པ་དང་མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར ] གཉིད T U

[p. 175] ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས།

ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང ] ཡེ W K · ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས ] ཚན W K · དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ ] པ W K · བཞི་སྟེ་ཕྱིའི་སྐོར་ནང་གི ] བསྐོར O T U · སྐོར་ནང་གི་སྐོར་གསང་བའི ] བསྐོར O T U · སྐོར་གསང་བའི་སྐོར་གསང་བ ] བསྐོར O T U · ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ་ཕྱི ] བསྐོར O T U · སྐོར་རོ་ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ ] བསྐོར O T U · བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས ] བསྒྲུབ O T U · ཕྱེ་བའོ་ནང་སྐོར་གྱི་ངོ ] བསྐོར O T U · སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ ] འབྱུང W K · བྱུང་བའོ་གསང་སྐོར་གྱི་ངོ ] བསྐོར O T U · པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ ] བསྒོམ O T U

[p. 176] རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་

མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས ] བསྒྲུབ O T U · ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ ] པ O T · ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ ] བསྐོར O T U · ངོ་བོ་ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས ] ལམ O T U · ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས ] བསྟེན P · མ་ལུས་རང་བཞིན་མངོན་སུམ ] བཞི་ན A D S T U · རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང ] གསུམ O T U · སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད ] པས O T U · སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས ] ཚང O T U · བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས ] ཕབ O T U · ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ ] བརྡེང T U · ལས་འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི ] གསུམ O T U · བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས ] པ་ལྟར A D · བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས ] ལྟར O T U · ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད ] བསྐོར O T U · ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས ] དུ O T U · དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ་བམ ] སོང་ནི P · ཀློང་ན་དགུ་བམ་པོ་ན ] བཾ O T U · དགུ་བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི ] ནི A P · ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང་སྡེ ] ཚིག D O U · ཆིག་སྟོང་སྡེ་ན་གསུམ་ལེའུ ] ནི A P · ན་གསུམ་ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག ] ནི A P · སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ ] བཅུ O T U · དང་བརྒྱད་ཅུ་གགས་ན་སྟོང་དང ] གེགས་ནི P · གགས་ན་སྟོང་⁁་དང་ལྔ ] དང P · བརྒྱ་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན ] ཁྲིག W K · སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤུ་ལོ O T U · སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤླཽ W K · འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི ] བཅུ O T U

[p. 177] ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་

གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ ] རྣམ O T U · བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ་སྡེ་གསུམ ] པས A P · གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར ] སོང P · དགུར་འགྱུར་ཚིག་སྡུད་པ་ལས ] བསྡུད O T U · དགུར་འགྱུར་ཚིག་སྡུད་པ་ལས ] སྡུས W K · སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤུ་ལོ O T U · སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤླཽ W K · ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ ] om. W K · འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི ] བཅུ O T U · སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ་བམ ] བཅུ O T U · བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ་གགས ] བཅུ O T U · བརྒྱད་ཅུ་ལ་གགས་ནི་སྟོང ] གེགས P O S · གསལ་བཀོད་དོ་ཞེས་སོ་དེ ] ཅེས T U · ན་སེམས་སྡེ་ཀློང་སྡེ་མན ] སོང P · དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་ལྟ ] སོང P · པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་སྤྱོད ] སོང P · པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ ] སོང P · མེད་པའི་ཀློང་⁁་གསུམ་དུ ] དུ W K · འདུས་དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤུ་ལོ O T U · འདུས་དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤླཽ W K · ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས ] ཁྲིག W K · བསྡུས་དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར ] གེགས P O

[p. 178] གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་

པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར ] ཞེས O T U · བར་བསྡུས་སོ་ཀློང་གི་སྡེ ] སོང P · གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ ] སོང P · པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་རང ] སོང P · རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད ] རྩལ O T U · དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་མཚན ] སོང P · དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ ] སོང P · བསྡུས་སོ་དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི ] ལ A D · དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤུ་ལོ O T U · དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ ] ཤླཽ W K · དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར ] གེགས P · བཞག་གྲོལ་དང་ཅེར་གྲོལ་གྱི ] གཅེར O T U · བསྡུས་དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར ] སོང P · ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ ] སོང P · པ་མེད་པའི་ཀློང་དང་བློ ] སོང P

[p. 179] པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམ་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་

བ་མེད་པའི་ཀློང་དང་ངོ ] སོང P · ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ་དེ ] སོང P · ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང ] གཉིས W K · བསྡུས་དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ ] ཤུ་ལོ O T U · བསྡུས་དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ ] ཤློ P D · དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ ] གེགས P · གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན ] བཅུ O T U · དང་གནད་མཐོང་བ་དང་གནད ] པ O U · བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང ] དུ O T U · བཟླ་དང་གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི ] མཐའ A P D O T U · མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར ] ཟླ W K · སྤྲོ་བ་དང་གགས་བསྡམ་པ ] གེགས P · བ་དང་གགས་བསྡམ་པ་དང ] བསྡམས W K · པ་དང་མངོན་སུམ་རང་གནད ] གསུམ O T U

[p. 180] ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ ] སྤྱིའི W K
[edit]
Machine translation, not yet reviewed by a translator. Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p. N] = pages of the base text. Notes on doubtful readings follow the translation. See the contents page for how it was made.

[p. 151]

And the Tathāgata—
Rely upon them as one essence, without difference.
In brief, it is basic space and primordial wisdom.
This is the tenet system of Anu, the great transmission.

Further, in the vehicle of Anu the fruition is held to be buddhahood in a single lifetime, certain buddhahood in the intermediate state (bar ma do), or, at the very least, buddhahood through a succession of births. Moreover, as for the basic space and primordial wisdom of the ground, complete liberation: since there is no made phenomenon, no effortful accomplishment, and no transference or reversal, self-arisen primordial wisdom, abiding in the basic space free of the mental conceiving of emptiness, dawns, whereby all phenomena are realized as the great self-liberation of settling in the ground; hence it is called the basic space and primordial wisdom of effortless self-liberation. As for the basic space and primordial wisdom of the path, the manifold appearances: since all that appears as manifold arises as unrestricted display, and since the manifold is liberated unceasingly, in the basic space that holds a mere partial aspect of spontaneous presence there dawns the unrestricted primordial wisdom of utterly pure illusion, whereby all phenomena are realized as free of rejection and acceptance, negation and affirmation, and desire; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the manner of spontaneously present perfection. As for the basic space and primordial wisdom of the fruition, great self-liberation free of activity: since it does not abide in saṃsāra or nirvāṇa, within the basic space that is effortless and single,

[p. 152] free of any basis for repetition, there dawns primordial wisdom—emptiness free of extremes—transcending view and meditation, whereby all phenomena are realized as equal in nature, whether bliss or suffering; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the nature of phenomena transcending activity.

Moreover, among these: since primordial wisdom enters basic space gradually (rim gyis), abiding, emptiness, and bliss are understood as union; hence it is called the union in which there is nothing to adopt and nothing to reject. Since primordial wisdom enters basic space all at once (cig car), the self-arisen nature of phenomena is understood to be free of any view; hence it is called the all-at-once approach in which, since phenomena are exhausted, there is nothing to be liberated. Since it enters in sequence (thar chags), it is understood to be everything and yet nothing whatsoever; hence it is called the sequential approach in which nothing is rejected, yet there is nothing whatsoever to be attained. Since it enters by direct crossing, whatever is seen and appears is liberated, so that one is liberated without need of activity or effort; hence it is called the Anuyoga in which the seeing of the nature of phenomena arises by direct crossing. Moreover, since the two, basic space and primordial wisdom, are not different, it is the view of nondual equality of nature; since basic space and primordial wisdom have no going or coming, it is the view in which there is no change from how they abide into anything else; since neither basic space nor primordial wisdom has any limitation or partiality, it is the view of abiding from the primordial beginning; and since, apart from the mere words that indicate them, the one

[p. 153] does not depend on the other, it is called the view free of any basis of dependence. In terms of the actual meaning, basic space is the ground and primordial wisdom is the path; hence persons on the path are liberated through effort. Since basic space is the cause and primordial wisdom the fruition, those of sharp faculties are liberated in this very state without depending on outer karma, causes, and results; hence it is especially superior to the lower vehicles. Since this is difficult to realize, it has been explained at length.

Ninth, the Great Perfection of pith instructions: since in self-arisen primordial wisdom nothing is established as saṃsāra or nirvāṇa, it holds that primordial liberation (ye grol) transcends rejection and adoption. This itself is not established as anything whatsoever, and yet it is unceasing as the primordial wisdom in which all is liberated; hence faults are primordially pure (ka nas dag pa) and qualities are spontaneously present (lhun gyis grub pa)—this is settled as the ground to be realized. Then, as for meditation: since whatever arises in self-arisen primordial wisdom dawns as the display (rol pa) of the nature of phenomena, there is no meditation whatsoever with a deliberate object of focus; rather, the unconfined meditation of great self-liberation, without being meditated, dawns of its own accord as the primordial wisdom of a river's continuous flow. Self-liberated in its own place, like the waves of water; naturally cleared into its own basic space, like mist in the sky; roaming within its own state, like the expanse of the ocean; naturally abiding in its own self-appearance (rang snang), like the light of a lamp—it is spread out evenly, and

[p. 154] not transgressing the samayas of nonexistence, openness, spontaneous presence, and singleness is called the pinnacle of the vajra vehicle; it is the domain of the great yogins of total perfection who possess supreme accumulations. These points too, from the Self-Arising Awareness:

Ema! Lord of Secrets, listen!
Hold well in mind what I teach.
In the Great Perfection, Atiyoga,
one is perfect, two are perfect, all is perfect;
one arises, two arise, all arises;
one is born, two are born, all is born;
one does not exist, two do not exist, all does not exist.
Likewise, in the Great Perfection, Ati,
made phenomena have never been, from the very beginning;
there is no deed and no doer.
In the very meaning of the Great Perfection,
since there is no samaya to keep, it is primordially free of keeping.
Nonexistent, and so open, spontaneously present, single itself—
this is the great enlightened intent of all secret mantra.
The Great Perfection, Atiyoga,
is like, for example, the lion among beasts of prey.
Secret Atiyoga
settles self-awareness and overwhelms the lower vehicles.
The meaning of the three kāyas, self-arisen and dissolved into itself,
is the great nonmeditation from the unborn basic space.
Free of both what is meditated on and the meditator,
the self-liberation that is without grasping

[p. 155] is like, for example, the knot of a snake:
it is great self-liberation, great self-clearing.
Likewise, thoughts of characteristics
are great self-liberation, great self-clearing.
In the vehicle of the Great Perfection, Ati,
how could there be hope and fear?
If there is hope and fear, it is the cause of downfall.
Likewise, it is self-liberation without grasping.
Even phenomena appearing as characteristics
arise from themselves and dissolve into themselves.
Likewise, in the Great Perfection, Ati,
there is no accomplishing; it is free of anything to accomplish.
Unmade, it is without arising.
Unceasing, it is all-pervading, all-encompassing.
Unchanging, it is the great vast expanse (klong).
Without phenomena, it is the great buddha.
Without abode, it is without primordial wisdom.
No mind, no mental faculty (yid), no buddha.
So it says.

Thus, in this vehicle of the spontaneously present Great Perfection, Atiyoga, the pinnacle of all, there are three enumerated classes.

The Great Array of Ati (a ti bkod pa chen po) says:
For those of mind, the Mind Class;
for those of space, the Expanse Class;
for those free of stages and effort, the pith instructions.
Accordingly, there are three: the Mind Class (sems sde), the Expanse Class (klong sde), and the Instruction Class (man ngag gi sde). Of these, since there is no phenomenon set apart that is not one's own mind, the diversity is mind—this is the Mind Class. These are intended merely to refute anything becoming other than mind, self-arisen primordial wisdom.

[p. 156] Asserting that there is nowhere else to go apart from the expanse of Samantabhadrī, the nature of phenomena, is the Expanse Class. These have merely the purpose of refuting any arising other than from the expanse of the nature of phenomena, the subject matter to be expressed. Bringing the way things are down directly upon the key point is the Instruction Class. These, being intended to refute straying diffusely elsewhere through what is not the key point and so being kept at a distance from the meaning, have reached the pinnacle of all. These do not go beyond three positions held in mind; in terms of the meaning, they are called the Great Perfection of question and answer, of ground, path, and fruition, and of complete liberation.

Among these, the Mind Class is called the Great Perfection that asserts the ground to be directly present. When divided, there are two: the Great Perfection that asserts the diversity to be mind, and the Great Perfection that asserts it to be an aspect of mind. As for its being mind: this refutes both the Mind-Only positions that objects exist and that they do not exist. That is, what is called an "object" is not established as mere mind, and mind is not established as a mere object either; so although the diversity is mind, there is no dependence, and since it is not established as a cause or defining characteristic of mind, not even so much as the statement "the diversity is not mind" is established. Hence not even so much as the statement "outer objects do not exist" is established as a convention (tha snyad) imputed by the intellect. Further, since it is the diversity, nothing whatever is negated; and since it is mind,

[p. 157] not even the mere diversity is established. Therefore it is called the Great Perfection beyond abandoning and adopting. Further, though appearances appear as a diversity, since they do not go beyond the wheel of the single mind, they are understood as the diversity; and this is called "understanding mind itself as the diversity." Second, the Mind Class that asserts it to be an aspect of mind:

Here, in essence the aspect of appearance is mind, and since the aspect of mind is appearance, whatever appears is mind; and since mind itself arises as self-arisen primordial wisdom, the display of the aspect of mind is unceasing—this is called "self-arising" (rang shar). When divided, there are six: the mind-aspect that holds the fruition to be the place from which mind arises; the mind-aspect beyond deviations and obscurations; the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings (gtan tshigs); the mind-aspect of self-arisen primordial wisdom without limitation or partiality; the mind-aspect in which the entities of partisan grasping are established in themselves; and the mind-aspect that distinguishes tenet systems from what is free of intellect. The first: since there is no place for change in the nature of phenomena, there is no transition or change in mind; since phenomena are held to be self-liberated, there is spontaneous presence not arisen through being made, that is, the unconditioned; and since this rises up as the ground of the three realms, saṃsāra has no beginning, and its end is unborn spontaneous presence. This is called "settling the ground," and it

[p. 158] moreover, since it is primordial resting (ye gzhag), there is no repetition; since it is natural resting (rang gzhag), there is no antidote; and since there is no effort or striving, it is held to be what is called "spontaneous presence free of the manifold limits and extremes."

The second: the eight stages are called "phenomena that have deviated from the ground through the intellect's examination." Relying on a spontaneous presence that lies on the side of nonexistence, they deviate into grasping at the side of existence together with its extremes, and they deviate into nonexistence, causelessness, and self-arising. Hence, for this [system], since what is asserted is established merely in words, the essence is free of intellect; by the key point of decisive resolution (la bzla ba) regarding causes and conditions, it is self-arising without being made; and since it is unmade, causeless, and primordially pure, it is held to be what is called "the nature of phenomena free of anything that obscures." Moreover, even in deviating there is no place to shift away from the nature of phenomena. It is the ground that is without cause and beyond fruition; and since it is beyond obscuration and path, it is called "the ground unstained by any karma whatsoever, virtuous or evil."

The third: by ascertaining the mind-aspect, it is called "collapsing the source of saṃsāra and nirvāṇa." Since the abiding nature (gnas lugs) of the ground cannot be altered, and since there is no arising from that nature in which mind, as self-arisen primordial wisdom, has arisen in every direction, one recognizes that there is no karma, virtuous or evil. Because from mind that is thus unborn appearances appear in manifold variety, the display is unceasing, and so one recognizes that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are without rejecting or adopting.

[p. 159] Thus, by the reasoning that there is no duality in the defining characteristics of the display and its ground, one recognizes that in essence there is no difference. Since those nondual phenomena are thus not something examined by the intellect, by the reasoning of being liberated in their essential nature, nothing whatsoever has any place to pass beyond the nature of phenomena. Moreover, since the ground, mind itself, cannot be altered, they hold that [altering it] by reasoning is delusion.

The fourth: since the single display of self-arisen primordial wisdom pervades all of saṃsāra and nirvāṇa without falling into partiality, and since within the unceasing spontaneous arising of appearances and imputations no saṃsāra or lower realms (ngan song) are established, the distinct modes of appearance do not go beyond the reasoning of the nature lying in a single direction; hence they do not go beyond the view of the utterly pure nature, the emptying of saṃsāra from its depths, and pervasive primordial perfection. Moreover, since it does not fall to the side of existence or nonexistence, appearance or emptiness, it is held to be the nature of phenomena free of activity (bya bral) and beyond pleasure and pain.

The fifth: since there is nothing to be seen in the mind-aspect, appearances are not divided into saṃsāra and nirvāṇa; since with respect to the actual basis of all entities no partisan grasping whatsoever is abandoned, and since the view abides in the expanse free of effortful activity, it is not anything whatsoever, yet appearances appear in manifold variety; and since appearances are self-liberated, unrestricted and without partiality, it is held to be the self-liberation beyond activity and conduct.

[p. 160] The sixth: since it is free of intellect, it is not established as an entity; since the appearances of entities are self-arising, the thoughts of the intellect are self-liberated; and since the mode of appearance is not established as true or false, and it abides free of the extremes of existence and nonexistence, it is held to be established as nothing whatsoever, whether true or false.

Thus, for the Mind Class there are twenty-one hundred thousand ślokas. The expanses are three: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible, the expanse in which, with respect to the view, there is nothing that it is not, and the expanse in which, with respect to conduct, there is nothing that it is. There are six thousand three hundred fascicles (bam po). The leaps ('phyong) are three: the leap that settles abiding upon the ground, the leap in which appearances are liberated in their own place, and the leap in which the nature of phenomena is equal in essence and without difference. The fifty nails (gzer bu) of not erring with respect to the nature of phenomena, the one hundred and eleven obstacles (gags) of decisively resolving object and mind, the twenty thousand key points of distinguishing appearance and mind all at once, the fifty thousand decisive resolutions of the view in direct crossing, and the one thousand key points of cutting through the thought that there is meditation—these, though present as one thousand and three tantras bearing names, are subsumed in three: those that hold the mind-aspect, those that hold the class of mind, and those that hold the key points of mind.

Second, the Expanse Class of the Great Perfection, which speaks of the fruition as primordially liberated:

[p. 161] Its essence is this: while existence arises as manifold variety, there is nothing there, and the fruition is held to be primordially pure. When it is divided, there are four: the Black Expanse, which speaks of causelessness; the Variegated, which speaks of variety; the White, which speaks of mind; and the Infinite class, which decisively resolves cause and result.

The essence of the Black Expanse is this: since the unchanging and self-perfected arises without partiality, phenomena do not depend upon the nature of phenomena. When it is divided, there are three: the Black Expanse class of enlightened deeds (mdzad pa), the Black Expanse class of compassionate responsiveness (thugs rje), and the Black Expanse class of emanation (sprul pa). The first: since the manifold that arises arises without cause, the face of appearance appears without any division. Moreover, since it is empty from the very place of arising and liberated from the very place of appearing, saṃsāra and nirvāṇa are without names. Moreover, by the reasoning of the subsiding of the positions of "is" and "is not" (yin min phyogs nyal), it establishes the view of the Great Perfection free of limits and extremes. The second: since what arises is primordial wisdom, knowledge does not depend on anything else; since what is liberated is mind, causes and conditions are decisively resolved; and since arising and liberation abide nondually, the fruition is liberated from the very beginning. Moreover, by the reasoning of the natural purity of concordant appearances (mthun snang), it holds that the Great Perfection is liberated from the very place of appearing. The third:

Since it is free of fixation on the positions of "is" and "is not," there is no dependence of nature: it is causeless and primordially pure. Since there is no dependence on fabrication or alteration, it is sealed with the seal of primordial liberation in which positions subside,

[p. 162] and so, with respect to the great primordial wisdom, naturally pure and non-abiding, liberated from the very beginning, this is called "the basis of dependence exhausted of itself." Moreover, by the reasoning that decisively resolves the deluded mind, it holds that what is imputed is liberated in its own place.

The essence of the Variegated, which speaks of variety, is this: since everything is self-arising without any position of "is not," it holds that in the display there is neither negation nor affirmation. When it is divided, there are three: the Variegated class that speaks of existence, in accord with the Mind Class; the Variegated class that speaks of nonexistence, in accord with its own key point; and the Variegated class that speaks of existence and nonexistence in accord with the pith instructions. The first: since the essence, naturally pure, is not differentiated into anything whatsoever, such as abiding or liberation, and since neither negation nor affirmation is established with respect to the nature, it transcends convention and deliberate effort. Since there is no duality in its defining characteristic, it does not go beyond the single wheel of existent mind. Since the display of that itself arises unceasingly, this is called "appearance and mind liberated nondually." Moreover, by the reasoning of the essential nature free of intellect, it holds that fabricated phenomena are primordially liberated and that saṃsāra and nirvāṇa are liberated from their own place. The second: since the essence, what is seen and appears, is liberated from its own place, the nature of phenomena of the mental faculty arises as manifold variety; and since these nonexistent appearances are liberated from their own place, it holds that there is no karma, virtuous or sinful. Moreover, by the reasoning of change vanishing into emptiness,

[p. 163] it establishes nonexistent appearances as naturally pure. The third: since the essence, empty, is primordially pure, it does not depend upon karmic cause and result. Things come about through being done, and since they are empty in the very place where they come about, saṃsāra and nirvāṇa are liberated into unbounded openness; and since appearance is the basis of imputation, it arises as the reasoning that saṃsāra and nirvāṇa have no establishment. By three key points—the key point of transcending the intellect, since it is inexpressible; the key point of there being no familiarization, since there is nothing to look at; and the key point of there being no change in mind, since abiding and change are liberated nondually—it holds that the shape of saṃsāra and nirvāṇa is drawn out.

The essence of the White Expanse is this: since the conditions of appearance are self-liberated, there is nothing to be done and the cause is pure, so that there is nothing to accomplish with respect to the abiding nature. When it is divided,

there are two: the White Expanse that explains vast activity as inexpressible, and the White Expanse of the conjunction of view and meditation. The first: its essence is naked liberation (cer grol) upon seeing; its abiding is naturally pure. When it is divided, there are two: the Expanse of the Ocean and the Expanse of Space. The essence of the Expanse of the Ocean: since the extreme of permanence is self-liberated, being without activity, it is liberated by being liberated; the manifold is without duality. When it is divided, there are two: the greater Expanse of the Ocean and the lesser. The first: since mind, abiding in itself, is empty and primordially liberated, dependence upon the emptiness of mind itself is utterly pure, and the natural purity of what is seen and appears

[p. 164] is, in the nature of phenomena, primordially inexpressible; therefore, abiding in the single wheel of the great transcendence of "is" itself (yin rang 'das chen po), it is empty, and since it is empty, it is held that nothing whatsoever is established anywhere. The lesser Expanse of the Ocean: since dependence is naturally pure, there are no stains in mind; and since it is pure as pervasive abiding, it is held that the conditions of saṃsāra ('khor rkyen) are primordially inexpressible. The essence of the Expanse of Space: since there is nothing to alter in the nature of phenomena, mind itself is self-liberated. When it is divided, there are two: the Expanse of Sun and Moon and the White Expanse of Jewels. The first: its essence is utterly pure and empty; its nature is unborn and primordially liberated. The second: since the qualities are wholly perfect, causes and conditions are naturally pure; since there is nothing to be done with mind, it is held that the nature of phenomena is spontaneously present and that causes and conditions are naturally pure.

The essence of the class of the Infinite Expanse (klong rab 'byams): as appearing, it is known by mind; as not appearing, it is known by the abiding nature. When it is divided, there are three: the outer Infinite Expanse, which is free of activity; the inner Infinite Expanse, which propounds the tenet system as its own system; the secret Infinite Expanse, which clears away obstacles; and the Infinite Expanse of reality (de kho na nyid), which unfolds the key points. The first: the key point that, since there is no cause, there is no reversing; the key point that, since there are no conditions, what appears in this way is harmed by nothing whatsoever; and the key point that, since there are neither causes nor conditions, neither saṃsāra nor nirvāṇa

[p. 165] is established at all. Further, these are held to be the key point that, since there is nothing to be done with mind, one does not become a buddha through fabricated phenomena, and the key point that, since mind has no reason, they are not distinct. The second: since there is no dependence upon the eight vehicles, gradual effort is a deviation into the intellect; and so, although appearances appear in their variety, this is called "the arising of the nature that does not go beyond a single liberation." Further, the tenet system of the Great Perfection in which the abiding nature is primordially perfect: since self-appearance arises of itself everywhere, without partiality, everything is wholly perfect without anything being abandoned, and the very basis (dngos gzhi) of all entities does not fall to any side whatsoever. Since the nature of phenomena arises in variety, its extent is nowhere cut off. The third: since the obstacle of appearances deviating into mind is cleared away as their own face (rang ngo), primordially pure, appearances are wholly perfect without being abandoned; and since the obstacle of the intellect, movement ('gyu ba), is cleared away as recollection and thought (dran bsam) being naturally pure, recollection and thought are perfected in the nature of phenomena, and this is called "movement purified into emptiness." Since it is free of the connection whereby appearance and cognition engage as separate, this is called "saṃsāra itself arising as nirvāṇa." As for what is asserted in the Great Perfection of self-arising: since in the view there is no "is," it transcends conventions; since in meditation there is no "is not," there is no rejecting or adopting, no negating or affirming;

[p. 166] since in conduct there is neither "is" nor "is not," actions and conduct are liberated in the nature of phenomena; and since in the fruition there is nothing to attain, non-attainment is left to itself. If these are divided, their enumerations are immeasurable. The Infinite Expanse of reality, which unfolds the key points: since the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa—appearance and cognition—arise as kāya and primordial wisdom, this is called "the nature of phenomena not divided into either saṃsāra or nirvāṇa." Further, since the nail of the unchanging key point is unfolded as the two, appearance and cognition, saṃsāra is decisively resolved; and since the key point of nakedly seeing its own face is unfolded upon the ground where recollection and thought rest naturally, this is called "thought purified from within." Since there are no outer or inner objects, this is called "bliss cleared into nonconceptuality." Since it is free of activity, it transcends the intellect; and since what is examined is known in its own place, this is called "pleasure and pain equal in their very face." These too, when condensed, are gathered into three.

The expanse free of activity: since it is liberated in the nature of phenomena, unmade and self-liberated, it is said: "Since there is no activity, it is liberated by being liberated." The expanse of ornament (rgyan): appearances are the continuum of mind, and this is called "the ornament of the empty mind, free of anything to identify." Likewise it is said: "Unborn, unceasing, intending nothing whatsoever." The expanse of display: since the display that has no side of "is" arises unceasingly, this is called "no change in appearance and mind." Likewise it is said: "Utterly pure

[p. 167] in order that the great path liberate all." Thus it is said.

The expanse of the nature of phenomena: since it is left uncontrived in its own place, it is not from anywhere at all; and since it is the uncontrived ground of emptiness, seeing and knowing are not two. Likewise it is said: "Empty in its very face, it transcends Samantabhadra."

The third topic, especially exalted above those, is the Instruction Class of the Great Perfection, which speaks of the path directly. Its essence goes to the key point, like moxibustion that strikes the vital spot. When divided, it is threefold: that taught in the manner of scattered sayings (kha 'thor ba), that taught in the manner of oral counsel (kha gtam), and that pronounced in the manner of the tantras' own texts (rgyud rang gzhung).

Of these, the essence of the scattered sayings is to take as the path that which transcends the intellect of action and agent. When divided, there are two: the pith instructions of resting, which decisively settle the path; and the pith instructions of liberation, in which the path of purified strength becomes manifest. The first: since emptiness is vast in its pervasion, there is no dependence upon a path by which all activity is liberated; hence, when it is posited as distinct from the ground, not even so much as a word that could serve as a basis for elaboration is established, no name that could elaborate it is possible, and the inexpressible nature of phenomena is called "without letters" (yi ge med pa). By the reasoning that activity has no cause, saṃsāra is dredged from its depths and the inner core of nirvāṇa is drawn forth. The second: from the aspect of the nature of phenomena's

[p. 168] abiding, there is no change in mind; when the three kāyas (sku gsum) appear on the path, there is nothing whatsoever that is not liberated; and when the fruition arrives at the key point, one is held to meet the mother, the nature of phenomena.

The essence of oral counsel is undeluded freedom from the intellect; its nature is conceptual thought exhausted at its source; its defining characteristic is nonduality, free of anything to identify. When divided, there are two: the oral counsel that leaves the dull to distraction (glen pa yengs la bor ba), and the oral counsel that strikes home at no fixed time (khar phog dus med pa). The first: by the key point of the channels (rtsa) the winds (rlung) are brought down upon the key point, and by the pith instruction in which one's own mind is taken prisoner, the nature of phenomena is drawn forth from its source; by that itself reaching its full shape, there is the key point by which talk of buddhas and sentient beings is cut off; by bringing the key point of the winds down upon the body, there is the key point by which the link between body and mind is severed; and by letting the channels and winds go loose in distraction, there is the key point by which movement is liberated in its own place. The second: since from the side of vast basic space there is nothing whatever that it does not accommodate, the pervasion of saṃsāra and nirvāṇa is reckoned; since in the emptiness of the basic space of phenomena (chos dbyings) there is nothing to identify, the changes of entities are reckoned; and since in basic space nothing is made, it is called self-arisen primordial wisdom.

The essence of the pith instructions of the tantras' own texts is evident as the source from which all the Word arises, and in particular it is determined by the nature of phenomena. Its nature: since there is no differ-

[p. 169] entiation, dependence upon saṃsāra is cut off. Its defining characteristic: since it is not established as sound or word, emptiness is free from any basis for dispute. When divided, there are four: that pronounced in the manner of the view rolled into one whole (lta ba sgang dril ba); that pronounced in the manner of a lancing that clears away obstacles (gtar ka gegs bsal ba); that pronounced in the manner of bringing what is hidden into the open (gab pa mngon du phyung ba); and that pronounced in the manner of an explanation that is naturally clear (bshad pa rang gsal ba).

The first: since the unelaborate essence pervades the ground, there is no good or bad in karma, and the three realms are wholly liberated; and since the nature, emptiness, arises as multiplicity, virtuous and sinful karma bring neither benefit nor harm, and there are no buddhas and no sentient beings. Since the defining characteristic does not exist in words or letters, one does not awaken through the dharmas of the various vehicles; hence this is the key point for those whose faculties traverse all at once. When divided, there are two: "nothing to be done" (byar med pa), which holds examined appearances to be the view; and "arousing all" (kun nas slong ba), which rolls the realization of mind into the view. The first: since in the essence there are no phenomena, there is not even the name "buddha"; since the nature arises as dynamic energy (rtsal), saṃsāra and nirvāṇa arise as the view; and since the defining characteristic is not determined as any one thing, there is no fixed measure for view and meditation. The second: since the unborn essence is wholly pure, the afflictions are liberated in their own place; and since the unceasing nature arises everywhere, there is nothing whatsoever to reject or adopt;

[p. 170] and since the defining characteristic, being causeless, is primordially liberated, the paths of saṃsāra and nirvāṇa are exhausted.

The essence of "lancing that clears away obstacles": since the key point of the nature of phenomena is laid clear, the boundary between saṃsāra and nirvāṇa is distinguished; its nature: since the ground of the unerring nature has been reached, for the intellect there is no conjoining of mother and child; and its defining characteristic: since the ground is pure without cause, delusion is cleared away right on its own spot. When divided, there are two: clearing away the obstacles concerning the measure of warmth of view and meditation, and clearing away the obstacles concerning the way entities abide.

The first: the warmth of the view is what links the two, saṃsāra and nirvāṇa. In this, at the time when the view stirs, one recognizes the nature of phenomena of saṃsāra, like recognizing a demon or a thief. At the time when the view is attained, warmth arises in body and speech, like adding wood to a blazing fire. At the time when the view is stable, saṃsāra and nirvāṇa are told apart, like, for example, an army victorious in battle. At the time when meditation stirs, wind and mind are brought under mastery, like getting inside a rich man's treasury. At the time when meditation is attained, the mind enters the path, like, for example, a pig put into a walled pen. At the time when meditation is stable, the strength of awareness is found, like one of royal caste being empowered at the crown of the head. At the time when conduct stirs, the reference point of cognition dissolves, like someone with heart-wind

[p. 171] suddenly leaping up. At the time when conduct is attained, deluded appearances are overwhelmed, like a garuḍa with fully grown wings soaring over chasms and precipices. At the time when conduct is stable, the measure of warmth of the three kāyas is seized, like a brāhmaṇī who has finished her work. Moreover, since conduct clears away appearances, the conditions of appearance have nowhere to go other than the nature of phenomena. Since meditation clears away the obstacles of movement, mindfulness and thought have nowhere to go other than samādhi. Since the view clears away the obstacles of the nature of phenomena, there is nowhere to go other than awakening to buddhahood without relying on dharmas.

The essence of clearing away obstacles by the way entities abide: since the nature of phenomena cannot be altered, there is nothing, however it appears, that is not mind;

its nature: since in it there is no cause and result, there is nowhere to go other than being without self-interested desire; its defining characteristic: since there is no need for familiarization, it does not depend on any other object of knowledge.

Bringing forth what is hidden: since in its essence there is nothing to attain, one forms no hope toward anything at all; since in its nature there is no partiality, there is no apprehension toward anything at all; and since its defining characteristic is not found when examined, this is called "the root of saṃsāra and nirvāṇa rotting away." When divided, there are two: concealing one and bringing forth two, and concealing two and bringing forth one. The first: if view and conduct, the two, are brought forth and meditation is concealed,

[p. 172] then, since its essence, union, has no beginning or end, the beginning and end of saṃsāra and nirvāṇa are cut off; since its nature is not two separate things, the sphere (thig le) has no outside or inside; and since its defining characteristic has no dependence, it is causeless and unimpeded (zang thal). If conduct is concealed and the other two are brought forth, this is called "empty through abiding, pure through being empty." If the view is concealed and the other two are brought forth, then, since cognition free of grasping arises without partiality, this is called "objectless awareness liberated in nonconceptuality." The second, concealing two and bringing forth one: if meditation is brought forth, then, since awareness without a reference point arises without being directed anywhere, this is called "the causeless fruition abiding in oneself." If conduct is brought forth, this is called "casting the body over the precipice and rousing the mind into the nature of phenomena." If the view is brought forth, this is called "delivering the mind into emptiness and bringing body and speech down upon the key point."

Fourth, the essence of "the explanation that is self-clear": since the continuity of clinging to words is severed, it does not abide in any tenet system, and so it is established as especially exalted; its nature: since it is unobservable and utterly pure, it is called "the primordially pure nature of phenomena arising without partiality"; and its defining characteristic: since it is not the intellect, what causes movement is naturally pure, and this is called "nothing done to the main practice."

[p. 173] When this is divided, there are three: that which speaks in the system of driving delusion back to its source; that which is taught in the manner of turning delusion back upon the ground; and that which is taught by bringing the sphere down upon its own key point.

The essence of the first: since the root of delusion, ignorance, has laid the ground of the saṃsāra of the three realms, by driving that very thing back into itself, ignorance is cut off at the root; this is called "the first self-awareness." Its nature: since it has arisen in manifold ways, by driving causes and conditions back to their source, the object of focus is settled decisively, and, the dependence of deluded saṃsāra being exhausted, this is called "primordially pure as causeless emptiness." Its defining characteristic: since delusion is naturally pure (rang dag), this is called "the exhaustion of the path of deluded cognition." When this is divided, there are three: the system in which, delusion being cut off at the root, saṃsāra and nirvāṇa are turned inside out; the system in which, delusion being left to clear away of itself, the undeluded nature of phenomena is identified; and the system in which, the ground of delusion being turned about from within, the continuity of the wheel of delusion ('khrul 'khor) is severed. The essence of the first: by knowing that awareness itself, the root of delusion, is self-liberated, it is sealed with never having experienced delusion from the very beginning, and so it passes beyond delusion and nondelusion; its nature: since it has been deluded into separateness, the measure of the thoroughly imputed (kun tu brtags pa) is grasped, and so it passes beyond object and subject. Its defining characteristic: by knowing delusion to be delusion, the measure of warmth of nondelusion is

[p. 174] grasped. The essence of the second: since in the beginning delusion was never experienced, the cause of ignorance is pure; since now one does not abide in delusion, the ground of karma and afflictions is emptied; and since later delusion is impossible, the matter of virtuous and evil karma is decisively settled. Since in its nature there is no division, saṃsāra and nirvāṇa are a single ground, and delusion is wholly pure; and since in its defining characteristic there is no cause of delusion, the three realms are emptied out from their depths. The essence of the third: since the ground that causes one to fall is emptied, the ground that is not found through doing is set in place; since its nature is beyond reckoning, it is not established even as mere delusion or nondelusion; and since in its defining characteristic duality is not established, it is free of the pair, delusion and nondelusion. Third, the essence of bringing the sphere down upon its own key point: since the single one (nyag gcig) is free of elaboration, it has neither multiplicity nor parts;

and since in its nature there is no multiplicity, the nature of phenomena, beyond the words of conventional elaboration, pervades everywhere. Its defining characteristic: through being introduced (ngo sprod) to it, conviction is decisively settled. When this is divided, there are two: the aural lineage (snyan rgyud) and the explanatory lineage (bshad rgyud). The essence of the aural lineage: since it is linked from one to one, it is especially close. Further, its nature: since it is linked with the faculty of the ear, it is not interrupted by anything else; and its defining characteristic: since there is nothing to entangle it, it is

[p. 175] convincing and endowed with the confidence (gdeng) of liberation. Though its divisions are many, they are the aural lineage with letters and the aural lineage without letters, the pith instructions on the meaning of the nature of phenomena. The essence of the explanatory lineage: since in the nature of phenomena, which is free of activity, there is no cause, there is no ground for reverting to the three realms. Its nature: since luminosity is without stains, the defining characteristics of the five primordial wisdoms are known. Its defining characteristic: since it is beyond thought and analysis, one abides in the enlightened intent endowed with the three kāyas and the five primordial wisdoms. When divided, there are four: the outer cycle, the inner cycle, the secret cycle, and the unsurpassed secret cycle. The essence of the outer cycle: since the afflictions are not to be abandoned, one abides in taking the five poisons (dug lnga) onto the path; since in its nature there is no effortful accomplishment, whatever appears arises as the nature of phenomena; and since in its defining characteristic there are no parts, emptiness is not divided into anything whatsoever. The essence of the inner cycle: since it is not something possessing form, it is the nature of phenomena without characteristics. Its nature: since there is no going or coming, it is primordial wisdom abiding permanently at all times. Its defining characteristic: from the side of taking root, it arises like a root; from the side of gathering together, it arises like a trunk; from the side of clarity, it arises like a flower; and from the side of ripening, it arises like a fruit. The essence of the secret cycle: since introduction and the attainment of realization are simultaneous, it does not depend on the three of hearing, reflection, and meditation;

[p. 176] its nature: since the cessation of breath and buddhahood are simultaneous, it does not depend on effortful accomplishment or on the power of familiarization; its defining characteristic: since buddhahood and the arising of compassion are simultaneous, it does not depend on the accumulations and merit. The essence of the unsurpassed secret cycle: since it does not rely on words, it does not depend on wisdom. Its nature: since it is seen in direct perception (mngon sum), it does not abide in a view that grasps through intellectual speculation. Its defining characteristic: since the four visions (snang ba bzhi) reach full measure, it does not look expectantly to the fruition of the three kāyas and the five primordial wisdoms. Among these, this itself is the unsurpassed secret: whereas the lower cycles gain confidence in the nature of phenomena through intellectual speculation, here, through the power of the guru (bla ma), it is there to be seen in direct perception, as an object of the sense faculties; therefore it is especially exalted.

Now, drawing all the cycles thus taught together into a single summary, the definite sequence of their division and condensation is this. Within these teachings of the Great Perfection, in terms of expanses there are nine; in terms of fascicles, twenty-one thousand; in terms of classes, three; in terms of chapters, thirty-five thousand; great leaps, eight; nails, one hundred and eighty; in terms of obstacles, one thousand five hundred; distinctions (shan 'byed), seventy thousand; decisive resolutions, one hundred and fifty thousand; key points, five thousand; ślokas, six million four hundred thousand; and they abide as the very identity

[p. 177] of twenty thousand tantras that bear names. From the Reverberation of Sound (thal 'gyur):

From the natural Great Perfection
The particulars of words have issued forth;
From the three classes they become nine expanses.
Gathering the words into ślokas,
From the six million four hundred thousand
There are thirty-five thousand chapters
And twenty-one thousand fascicles.
Their subject matter equals the limits of space;
It cuts the thoughts of the sentient beings to be tamed.
The subject matter condensed from this:
Into one hundred and eighty nails,
Obstacles, one thousand five hundred,
Great key points gathered, three thousand,
Deviations and obscurations (gol sgrib), four hundred thousand,
And tantras bearing names, twenty thousand—
The sequence of verbal expression is clearly set forth.

So it says. When these are condensed, they are included in three: the Mind Class, the Expanse Class, and the Instruction Class. Of these, the entire Mind Class is included in three expanses: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible; the expanse in which, as to the view, there is nothing that it is not; and the expanse in which, as to conduct, there is nothing that it is. These in turn are included in five thousand tantras that bear names. These in turn are included in eleven thousand chapters. These in turn are condensed into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are condensed into ten thousand decisive resolutions. These in turn are condensed into twenty thousand distinctions. These in turn are condensed into five hundred obstacles. These in turn

[p. 178] are condensed into one thousand key points. These in turn are condensed into fifty-one nails. These in turn are condensed into the two leaps of meditation (sgom yod) and nonmeditation (sgom med). Further, in terms of the piṭakas, all three classes are gathered into what is called the piṭaka of the Great Abhidharma (mngon pa chen po). That in turn is gathered into two: the Word and the treatises (bstan bcos). And these are gathered into what is called the Mind Class.

As for the gathering of the Expanse Class into three expanses: it is gathered into three—the expanse in which, as to meditation, there is nothing that it is; the expanse in which the nature is not to be sought; and the expanse in which the defining characteristics are without difference. These in turn are gathered into three thousand tantras that bear names. These in turn are gathered into eleven thousand chapters. These in turn are gathered into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are gathered into eighty thousand decisive resolutions. These in turn are gathered into twenty thousand distinctions. These in turn are gathered into nine hundred obstacles. These in turn are gathered into two thousand key points. These in turn are gathered into fifty nails. These in turn are gathered into the three leaps of liberation through doing (byas grol), liberation through resting (bzhag grol), and naked liberation. And these are gathered into the Expanse Class.

The entire Instruction Class too is gathered into three expanses: the expanse in which display is unceasing; the expanse in which, in the intellect (blo), there is nothing unliberated;

[p. 179] and the expanse in which, in the essence, there is neither good nor bad. These in turn are gathered into two thousand and twelve tantras that bear names. These in turn are gathered into fourteen thousand chapters. These in turn are gathered into one hundred thousand and twenty-one ślokas. These in turn are gathered into ten thousand decisive resolutions.

These in turn are gathered into forty thousand distinctions. These in turn are gathered into two thousand five hundred obstacles. These in turn are gathered into eighty-seven nails. These in turn are gathered into three leaps: gathering the key points, seeing the key points, and knowing the key points. These in turn are gathered into two: the Word and the treatises. Although the treatises are many, they are gathered into three: treatises of tantra, treatises of transmission, and treatises of pith instructions. Although the treatises of pith instructions, too, are exceedingly many, they are gathered into four: treatises that take up debate, treatises that take up establishing (bsgrub pa), treatises that take up enlightened intent, and treatises that take up decisive resolution. Decisive resolution, too, is gathered into four: the decisive resolution of the pith instructions on the intended meaning, the decisive resolution of the fundamental nature, the abiding nature, the decisive resolution of the words of the tenet systems, and the decisive resolution of saṃsāra and nirvāṇa as nondual. All of these, moreover, are gathered into three: unfolding the key points, binding the obstacles, and the introduction that brings [awareness] directly to bear

[p. 180] upon its own key point. By drawing these together into one, the great and vital general framework (spyi chings) of the Dharma has been well explained.

From the Precious Treasury of the Supreme Vehicle, this is the fourth tier (rim khang): the thorough division of tenet systems.

Translation notes

  • [p. 151] ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས: Grok 4.7's "after eight lifetimes" has no basis in the Tibetan; rendered "through a succession of births".
  • [p. 151] The final sentence continues on the next page (བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ…); the English stops mid-sentence to match.
  • [p. 152] "bskyar gzhi" and "ltos gzhi" (p. 153) are rendered "basis for repetition" / "basis of dependence": gzhi here is a non-technical compound element, not the ground (gzhi) of the glossary.
  • [p. 152] "chos nyid bya ba las 'das pa'i dbyings dang ye shes": read as the name of the fruition (parallel to the heading "great self-liberation free of activity"), "the nature of phenomena transcending activity" (so Claude Fable 5.1, Grok 4.7, GPT-6 Astra); Gemini 3.1 Pro and Dharmamitra take it as "transcending the activity of dharmatā", which is unlikely.
  • [p. 152] "mthong snang dang grol bas": read as "whatever is seen and appears is liberated" (with Claude Fable 5.1); GPT-6 Astra's "freed from visible appearances" misconstrues the dang.
  • [p. 152] "mtshon pa tshig tsam las ma rtogs pa": read "ma rtogs" as "ma gtogs" ("apart from mere indicating words"; so Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Dharmamitra); MITRA, Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro take it as "not realized", which does not fit the syntax.
  • [p. 153] "don gyi dbyings gzhi yin la": read "in terms of the actual meaning, basic space is the ground" (with Claude Fable 5.1); others take "the basic space of the actual meaning".
  • [p. 153] Adzom reads "dbyings rgyu yin pa" for "yin la"; no change in meaning, e-text followed. Adzom "dpa' rlabs" for "dba' rlabs" is an evident misspelling.
  • [p. 154] Adzom "phyal pa" for "phyal ba": spelling only. "phyal ba" rendered "openness" per glossary (Claude Fable 5.1/Gemini 3.1 Pro "evenness", Grok 4.7/GPT-6 Astra "even pervasion / all-pervasiveness").
  • [p. 154] The last verse line ("'dzin pa med pa'i rang") runs on into "grol ni" on the next page; rendered here as "the self-liberation that is without grasping", and the next part continues with the simile.
  • [p. 155] The verse's opening "self-liberation" (rang grol) spans the page break and was already rendered at the end of the previous part; this part begins with "is like…".
  • [p. 155] Adzom reads སྒྲུབ་མེད་པ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ for སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ; the sense ("no accomplishing, free of accomplishment") is unchanged. I follow the e-text.
  • [p. 155] ཡིད་ཅན་ / ནམ་མཁའ་ཅན་: rendered "those of mind" / "those of space" (persons characterized by mind, by space-like openness), rather than MITRA/Dharmamitra/GPT-6 Astra "with intellect", since yid here contrasts with nam mkha' as a type of disciple, not a faculty.
  • [p. 156] Adzom reads གནད་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས ("straying elsewhere into what is not the key point") for གནད་མ་ཡིན་པས ("through what is not the key point"); and omits ལ after འགྱངས་པ. Neither materially alters the sense; I follow the e-text.
  • [p. 156] ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ … དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ: read with Claude Fable 5.1 as three items (question-and-answer; ground, path, fruition; complete liberation), which matches "three positions". MITRA/Dharmamitra/Grok 4.7/Gemini 3.1 Pro collapse them into a single title, which leaves the "three" unaccounted for.
  • [p. 156] གཞི་མདུང་གྱུར་: obscure; "mdung" (spear) yields no sense (MITRA, GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro "spear"). I read it as a corruption or variant of mdun/mngon gyur, "directly present/manifest" (so Dharmamitra, Claude Fable 5.1), which fits the Mind Class's claim that the ground is immediately evident as mind.
  • [p. 156] སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ: read as refuting both Mind-Only positions (objects exist / do not exist), as the following gloss explains. GPT-6 Astra's "in mere mind" and Gemini 3.1 Pro's "refutes Mind-Only, the assertion of existence…" are close; Claude Fable 5.1 "mere mind has objects / none" is equivalent.
  • [p. 156] མི་ལྟོ་ལ: read as mi ltos, "does not depend"; MITRA "not in a way that matters" and GPT-6 Astra "does not even regard" are guesses without basis.
  • [p. 157] Adzom reads ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས ("since the nature of phenomena does not change") for འགྱུར་ས་མེད་པས ("since there is no place for change"); the sense is essentially the same. I follow the e-text.
  • [p. 157] འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས: read with GPT-6 Astra as the unconditioned [spontaneous presence] rising up as the ground of the three realms, which explains why saṃsāra has no beginning; Grok 4.7 "the ground of the three realms is established" and Gemini 3.1 Pro "the three realms emerge from the ground" are less exact.
  • [p. 157] གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད: ambiguous; rendered "distinguishes tenet systems from what is free of intellect" (so GPT-6 Astra), against Grok 4.7/Gemini 3.1 Pro "distinguishing tenets as free of intellect".
  • [p. 158] འབད་རྩོལ་: Adzom reads འབད་རྩལ་ ("effort [and] dynamic energy"); I follow the e-text རྩོལ་, the standard compound "effort and striving," which the sense requires.
  • [p. 158] རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བ: Dharmamitra/MITRA "strayed from the ground/basis of intellectual examination," Claude Fable 5.1/Grok 4.7 "stray from the ground through examination by the intellect." I read བློས་བརྟག as the instrument by which the eight stages (the lower vehicles' stages of great beings) deviate from the ground, as Claude Fable 5.1.
  • [p. 158] འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ: Dharmamitra makes "self-arising without cause" the reason for the assertion being mere words; GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 take འདིས as marking the Mind Class position, which I follow: the assertion is only verbal, the essence itself is beyond intellect.
  • [p. 158] སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས: read in parallel with རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པ as "beyond obscuration and path" (GPT-6 Astra); Gemini 3.1 Pro/Grok 4.7 "obscuration is beyond the path" is grammatically possible but less apt.
  • [p. 159] གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ: the drafts differ (MITRA "no delusion," Grok 4.7 "it is maintained to be delusion by the reasoning that…," Claude Fable 5.1 "what is established by reasoning is delusion"). Since this division is "the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings," I read: the unalterable ground cannot be altered by reasoning, and to do so is delusion. MITRA's negation has no basis in the Tibetan.
  • [p. 159] རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས: ཕྱོགས་ཉལ ("lying in one direction") is rendered literally; GPT-6 Astra "rests uniformly," Claude Fable 5.1 "lies on one side," Gemini 3.1 Pro "resting as a partiality." The sense is that the diverse appearances all lie within one nature.
  • [p. 159] རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ: taken with Gemini 3.1 Pro as a list of three views governed by ཀྱི་ལྟ་བ; GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 take the first two as independent statements.
  • [p. 159] དངོས་གཞི here means "actual basis," not the glossary's "main practice"; Dharmamitra's "basis of all phenomena" and Claude Fable 5.1/Grok 4.7 agree.
  • [p. 160] འཕྱོང: a rare term (Dharmamitra "strongholds," GPT-6 Astra "feats," MITRA "summaries," Claude Fable 5.1 "leaps," Grok 4.7 "thrusts"); I render "leaps," from the verbal sense of འཕྱོང/འཕྱོངས "to leap," with the Wylie given.
  • [p. 160] གགས: glossary "obstacles" is kept, though here it evidently denotes a class of key summaries (Grok 4.7 "seals," GPT-6 Astra "critical junctures").
  • [p. 160] སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པ: Grok 4.7 "key points of meditation that cut off occurring thoughts" misreads; GPT-6 Astra/Claude Fable 5.1 "cutting through the thought that there is meditation" fits སྒོམ་ཡོད.
  • [p. 160] མིང་ཐོགས་ / Adzom མིང་ཐོག: no change of meaning ("bearing names"); e-text kept.
  • [p. 160] The final sentence runs onto p. 161 (ཀློང་གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི); "Class" is rendered here for word order, and the next part begins with "its essence."
  • [p. 161] ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད། Terse; Gemini 3.1 Pro/Grok 4.7 take མེད as "nonexistence" in apposition to the fruition, Dharmamitra/Claude Fable 5.1 as the predicate "there is nothing." I follow the latter: existence arises as variety, yet there is nothing there, and the fruition is primordially pure.
  • [p. 161] ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པ། GPT-6 Astra/Grok 4.7/MITRA read "does not depend on phenomena or their nature"; but ཆོས་ཅན is the subject and ཆོས་ཉིད་ལ the object of dependence (Dharmamitra/Claude Fable 5.1), as translated.
  • [p. 162] ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། Read ཡིན as an error for ནི, marking the topic (so all drafts except Dharmamitra, which attaches it to the preceding sentence).
  • [p. 162] ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། Read as "the nature of phenomena of the mental faculty arises as variety" (Claude Fable 5.1); Gemini 3.1 Pro makes ཡིད the subject arising "as a variety of dharmatās." Sense is the same.
  • [p. 163] འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པ། Drafts diverge: "brought forth / drawn forth" (Dharmamitra, Grok 4.7), "delineated" (Claude Fable 5.1), "cast off / dismantled / extracted" (Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra, MITRA). Literally "bring out the shape"; I render "drawn out," i.e. the three key points delineate how saṃsāra and nirvāṇa stand.
  • [p. 163] ཆུང་བའོ (Adzom: ཆུང་པའོ): orthographic only, no change of meaning.
  • [p. 163] ལྟོས་པ (Adzom: ལྟས་པ "looked at"): I keep ལྟོས་པ "dependence," which matches the recurring theme of the basis of dependence (ལྟོས་གཞི) being exhausted; Adzom's reading would give "looking at the emptiness of mind itself is utterly pure."
  • [p. 164] yin rang 'das chen po: read as "the great transcendence of 'is' itself" (Grok 4.7, GPT-6 Astra); MITRA's "great primordial transcendence" and Dharmamitra's "transcendence of being and self" do not match the Tibetan.
  • [p. 164] 'khor rkyen: read as 'khor ba'i rkyen "conditions of saṃsāra" (Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra, MITRA, Claude Fable 5.1); Grok 4.7/GPT-6 Astra's "incidental/circumstantial conditions" is possible but less likely here.
  • [p. 164] dbye na gsum ste: the text says "three" but lists four; translated as it stands.
  • [p. 165] dngos gzhi: glossary "main practice" is impossible here; rendered "the very basis" (of all entities), as all drafts do.
  • [p. 165] rgya gar yang ma chad pa: rgya = extent, gar yang = anywhere; "its extent is nowhere cut off" (GPT-6 Astra, MITRA, Claude Fable 5.1). Grok 4.7's "not cut off even in India" is a misreading.
  • [p. 165] gegs / Adzom gags: same meaning ("obstacle"), no change; text kept.
  • [p. 165] dran bsam: rendered "recollection and thought" (Dharmamitra, Grok 4.7, MITRA, Claude Fable 5.1), the compound meaning discursive thinking; not "memory."
  • [p. 165] 'dod pa rang shar ba'i rdzogs pa chen po la: 'dod pa taken as "what is asserted" (the position), as in GPT-6 Astra; Dharmamitra/MITRA's "desires arising" misreads the doxographic usage.
  • [p. 166] 'khor ba la bzla: la bzla ba = decisive resolution; "saṃsāra is decisively resolved" (Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra, MITRA). Grok 4.7's "recited upon saṃsāra" is a misreading.
  • [p. 166] rgyun / Adzom rgyan: "appearances are the continuum (rgyun) of mind" vs. "the ornament (rgyan) of mind." Adzom's reading fits the "expanse of ornament" well, but the base text is coherent and is kept; the variant changes the sense.
  • [p. 166] bsdu na gsum du 'dus: "three" stated, but four expanses follow (into the next part); translated as it stands.
  • [p. 167] "without letters" (yi ge med pa): the phrase describes the inexpressible nature of phenomena but evidently alludes to the tantra of that name (Tantra Without Letters); rendered descriptively, in lower case.
  • [p. 167] 'das pa'i khong 'don pa: Dharmamitra "extracts the depths of what has passed" misreads 'das pa, which here is short for mya ngan las 'das pa (nirvāṇa), as Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro, MITRA take it.
  • [p. 168] sangs rgyas dang sems can gleng ba 'chad pa: Dharmamitra, MITRA read 'chad pa as "explaining"; GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro as "cut off/cease." Since the point is the nonduality of buddhas and beings once the nature of phenomena has "reached full shape," I read 'chad pa as intransitive "be cut off."
  • [p. 168] khyab brtsi ba: Adzom reads khyab pa rtsi ba; same meaning ("reckoning the pervasion"), no change.
  • [p. 168] glen pa yengs la bor ba / rtsa rlung yengs la bor ba: yengs la bor ba here means letting something go loose in relaxation rather than moral negligence (Dharmamitra "casts aside distractions", MITRA "foolish abandonment of distraction" misconstrue the syntax); kept literal.
  • [p. 169] gtar ka gegs bsal ba: Adzom reads gags for gegs; both mean "obstacles"; no change of sense. MITRA "critical analysis" for gtar ka is wrong; gtar ka is lancing/bloodletting (so Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro).
  • [p. 169] lta sgom la tshad med pa: Adzom reads chad med pa ("no interruption in view and meditation"). Both are plausible; I follow the e-text tshad ("no fixed measure"), which fits the preceding "not determined as any one thing."
  • [p. 169] dbang po cig car du bgrod pa'i gnad: dbang po taken as "faculties" (those of instantaneous faculty), with Dharmamitra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro; Grok 4.7's "faculty that traverses" is the same sense.
  • [p. 169] The final clause runs onto p. 170 (gang yang med pa); I have completed it here ("there is nothing whatsoever to reject or adopt"), so the next part should begin with mtshan nyid rgyu med…
  • [p. 170] The previous part already rendered gang yang med pa ("there is nothing whatsoever to reject or adopt"); this part begins with the following clause.
  • [p. 170] gegs bsal (e-text) / gags bsal (Adzom): both mean "obstacles"; no change of meaning, rendered "obstacles" as in the rest of the passage.
  • [p. 170] blo ma bu'i sdebs med: Grok 4.7, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro, MITRA take "mother and child intellects"; Claude Fable 5.1 "for the intellect no conjoining of mother and child". I follow Claude Fable 5.1: the intellect (blo) has no meeting of mother and child, i.e. no dualistic joining of recognizer and recognized.
  • [p. 170] phag gyang rar blugs pa (e-text) / kyang rang (Adzom): Adzom's reading is meaningless here, evidently a misreading; I follow the e-text "a pig put into a walled pen" (Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra).
  • [p. 170] rlung sems la byan tshud pa: Dharmamitra "wind and mind gain internal mastery" inverts the sense; the meaning is that wind and mind are brought under mastery (Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, MITRA).
  • [p. 171] bram ze mo las zin pa: Grok 4.7, Dharmamitra, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra, MITRA "a brāhmaṇī who has finished her work"; Claude Fable 5.1 "caught in the act". las zin pa normally means "the work is done"; I follow the majority, though the simile remains obscure.
  • [p. 171] chos la ma brten par sangs rgya ba: "dharmas" (teachings/practices), consistent with the previous part's "does not awaken through the dharmas of the various vehicles" (Grok 4.7, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra "phenomena", Dharmamitra "formal dharmas").
  • [p. 171] cir snang (e-text) / cing snang (Adzom): cir snang "however it appears" is the standard idiom; followed.
  • [p. 171] dogs pa: rendered "apprehension" (fear), as the counterpart of re ba "hope" (Claude Fable 5.1 "fear", Grok 4.7/Dharmamitra/MITRA "doubt").
  • [p. 172] grub pa'i mtha' mi gnas pas grub pa khyad par 'phags pa: Claude Fable 5.1 "the especially exalted tenet", Grok 4.7/Gemini 3.1 Pro "the accomplishment is especially exalted", GPT-6 Astra/MITRA "realization". The play is on grub mtha' / grub pa; I render "it is established as especially exalted".
  • [p. 172] The final sentence runs on to p. 173 (…pa zhes bya'o); I have completed it here ("this is called 'nothing done to the main practice'"), so the next part begins at de la dbye na gsum. Gemini 3.1 Pro and MITRA read dngos gzhi as "main practice"/"actual state"; Grok 4.7, Claude Fable 5.1 "actual ground/basis"; glossary dngos gzhi "main practice" followed.
  • [p. 173] "ba ded" (lit. "driving cattle") is an idiom for herding something back to its source; rendered "driving delusion back to its source" (so MITRA, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra); Grok 4.7's literal "driving the cow of delusion" is avoided. MITRA's opening "It is called 'Pa'" misreads the tail of the previous sentence, already rendered in part 28.
  • [p. 173] "'khrul pa ma rig pa'i rtsa ba": Claude Fable 5.1, Grok 4.7 read "delusion, the root of ignorance"; with MITRA, Gemini 3.1 Pro, GPT-6 Astra I read "the root of delusion, ignorance," which fits the doctrine and the parallel "'khrul pa'i rtsa ba rig pa" below.
  • [p. 173] "thig le rang gnad la phab": Adzom reads gnas ("its own place"); I keep gnad, confirmed by the repetition "rang gnad la phab pa'i ngo bo" on p. 174.
  • [p. 173] "'khrul 'khor" here means the wheel/mechanism of delusion, not the glossary's "yogic exercises."
  • [p. 174] "dang po 'khrul ma myong bas": Adzom reads 'khrul pa myong bas ("having experienced delusion"), which contradicts the sense (the cause of ignorance being pure); I follow the e-text ma.
  • [p. 174] "bshad rgyud": Grok 4.7 "explanatory tantra," others "explanatory lineage/transmission"; paired with snyan rgyud (aural lineage) I render "explanatory lineage," though "explanatory tantras" is possible.
  • [p. 174] "dkrir med pas": MITRA, Grok 4.7 "cannot be led astray / nothing to be wound about it," Gemini 3.1 Pro "no gradual leading," Claude Fable 5.1, GPT-6 Astra, Dharmamitra "no entanglement"; I read dkri ba "to wind, entangle" and render "nothing to entangle it."
  • [p. 174] "byas pas ma rnyed pa'i gzhi 'chos pa": MITRA "does not find a basis to be modified" misconstrues; with Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1, Grok 4.7, GPT-6 Astra, Dharmamitra I read "the ground not found through doing is set in place/established."
  • [p. 176] rtsol sgrub dang goms stobs la rag ma lus: MITRA misreads rang bzhin and mtshan nyid as qualifying "cessation of breath" and "buddhahood"; they are the headings of the nature/defining-characteristic triad, as in Grok 4.7, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro.
  • [p. 176] Adzom reads ni for na three times (klong ni dgu, bam po ni, gags ni); no change of meaning, e-text kept.
  • [p. 176] la bzla ba 'bum phrag phyed dang gnyis = 150,000; shlo ka 'bum phrag drug cu rtsa bzhi = 6,400,000; all drafts agree.
  • [p. 177] Adzom 'phros pas for 'phros pa: makes the first line causal ("since the particulars of words have issued forth, from the three classes they become nine expanses"); no substantive change, e-text followed.
  • [p. 177] gol sgrib khri phrag bzhi bcu = 400,000 (Grok 4.7, GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1, Gemini 3.1 Pro); MITRA and Dharmamitra give "forty thousand", a miscount. The verse figures (gol sgrib 400,000; gnad 3,000) do not match the prose figures (shan 'byed 70,000; gnad 5,000); the text is translated as it stands.
  • [p. 177] lta ba la min pa med pa / spyod pa la yin pa med pa: rendered literally ("nothing that it is not" / "nothing that it is") with Grok 4.7, Claude Fable 5.1; MITRA's "nothing that is not the conduct" inverts the second, and Dharmamitra's paraphrase loses the yin/min contrast.
  • [p. 178] Adzom 'byong for 'phyong: orthographic variant of the same term, e-text kept.
  • [p. 178] cer grol: "naked liberation" per house glossary; GPT-6 Astra "liberation through naked seeing", Gemini 3.1 Pro "liberation through staring", Dharmamitra "liberation through naked perception" rejected.
  • [p. 178] MITRA is corrupted by repetition from the middle of p. 178 onward and was not used there.
  • [p. 179] "two thousand and twelve tantras … one hundred thousand and twenty-one ślokas": the Tibetan reads stong phrag gnyis dang bcu gnyis and 'bum dang nyi shu rtsa gcig, i.e. 2,012 and 100,021 taken literally, as GPT-6 Astra, Gemini 3.1 Pro, Claude Fable 5.1, Grok 4.7 have it; Dharmamitra (12,200; 121,000) and MITRA (2,112; 221,000) inflate the figures without warrant in the text. Likewise gags lnga brgya dang stong phrag gnyis = 2,500 (all drafts agree).
  • [p. 179] "treatises that take up … establishing (bsgrub pa)": bsgrub pa, paired with rtsod pa (debate), is read as establishing/proof (as GPT-6 Astra, Claude Fable 5.1) rather than "practice/accomplishment" (Gemini 3.1 Pro, Dharmamitra, MITRA); the pairing debate–establishment is the natural one.
  • [p. 179] "gathered into three: … the introduction that brings [awareness] directly to bear upon its own key point": the Tibetan lists four phrases (gnad spro ba, gags bsdam pa, ngo sprad pa, mngon sum rang gnad la dbab pa) but says gsum du bsdus; the last two must therefore form one item, the introduction (ngo sprod) effected by bringing awareness directly to bear on its own key point (so Claude Fable 5.1, Grok 4.7). GPT-6 Astra renders four items against the stated "three"; MITRA garbles the passage and misplaces the page break.
  • [p. 180] "fourth tier": house rendering of rim khang; the drafts' "storey"/"chapter" replaced for consistency.
[edit]
Machine translation, not yet reviewed by a translator. Six AI models translated the text independently; Claude Fable 5.1, as editor, established this version against the Tibetan (September 2026). [p. N] = pages of the base text. See the contents page for how it was made.
Tibetan (critical edition) English
[p. 151]དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བསྟེན། །མདོར་བསྡུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལུང་ཆེན་ཨ་ནུའི་གྲུབ་མཐའོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཨ་ནུའི་ཐེག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱ་བ་དང༌། །བར་མ་དོ་ལ་སངས་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དང༌། ཐ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཞི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། བྱས་ཆོས་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། འཕོ་ལྡོག་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་གཞག་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལམ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་གྲོལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ལ། སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་དང༌། འདོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས། ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཚུལ་གྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། འཁོར་འདས་སུ་མི་གནས་པས་རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་

And the Tathāgata—
Rely upon them as one essence, without difference.
In brief, it is basic space and primordial wisdom.
This is the tenet system of Anu, the great transmission.

Further, in the vehicle of Anu the fruition is held to be buddhahood in a single lifetime, certain buddhahood in the intermediate state (bar ma do), or, at the very least, buddhahood through a succession of births. Moreover, as for the basic space and primordial wisdom of the ground, complete liberation: since there is no made phenomenon, no effortful accomplishment, and no transference or reversal, self-arisen primordial wisdom, abiding in the basic space free of the mental conceiving of emptiness, dawns, whereby all phenomena are realized as the great self-liberation of settling in the ground; hence it is called the basic space and primordial wisdom of effortless self-liberation. As for the basic space and primordial wisdom of the path, the manifold appearances: since all that appears as manifold arises as unrestricted display, and since the manifold is liberated unceasingly, in the basic space that holds a mere partial aspect of spontaneous presence there dawns the unrestricted primordial wisdom of utterly pure illusion, whereby all phenomena are realized as free of rejection and acceptance, negation and affirmation, and desire; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the manner of spontaneously present perfection. As for the basic space and primordial wisdom of the fruition, great self-liberation free of activity: since it does not abide in saṃsāra or nirvāṇa, within the basic space that is effortless and single,

[p. 152]བསྐྱར་གཞི་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པ་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་དུ་རྟོགས་པས། ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པས། གནས་པ། སྟོང་པ། བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གོ་བས། བླང་བ་མེད་ཅིང་སྤང་དུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱའོ། །དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་དུ་ཞུགས་པས་རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་གོ་བས་ཆོས་ཟད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱའོ། །ཐར་ཆགས་སུ་ཞུགས་པས་ཀུན་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་གོ་བས་ཀུན་མི་སྤོང་ལ། ཐོབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐར་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་པས་མཐོང་སྣང་དང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་འབད་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་དད་མེད་པས་གཉིས་མེད་ངོ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས། ཡེ་གདོད་མ་ནས་གནས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། མཚོན་པ་ཚིག་ཙམ་ལས་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་

free of any basis for repetition, there dawns primordial wisdom—emptiness free of extremes—transcending view and meditation, whereby all phenomena are realized as equal in nature, whether bliss or suffering; hence it is called the basic space and primordial wisdom of the nature of phenomena transcending activity.

Moreover, among these: since primordial wisdom enters basic space gradually (rim gyis), abiding, emptiness, and bliss are understood as union; hence it is called the union in which there is nothing to adopt and nothing to reject. Since primordial wisdom enters basic space all at once (cig car), the self-arisen nature of phenomena is understood to be free of any view; hence it is called the all-at-once approach in which, since phenomena are exhausted, there is nothing to be liberated. Since it enters in sequence (thar chags), it is understood to be everything and yet nothing whatsoever; hence it is called the sequential approach in which nothing is rejected, yet there is nothing whatsoever to be attained. Since it enters by direct crossing, whatever is seen and appears is liberated, so that one is liberated without need of activity or effort; hence it is called the Anuyoga in which the seeing of the nature of phenomena arises by direct crossing. Moreover, since the two, basic space and primordial wisdom, are not different, it is the view of nondual equality of nature; since basic space and primordial wisdom have no going or coming, it is the view in which there is no change from how they abide into anything else; since neither basic space nor primordial wisdom has any limitation or partiality, it is the view of abiding from the primordial beginning; and since, apart from the mere words that indicate them, the one

[p. 153]ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་མེད་པས་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གྱི་དབྱིངས་གཞི་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ལམ་ཡིན་པས་གང་ཟག་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་པས་གྲོལ་བའོ། །དབྱིངས་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲོལ་བས་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁོར་འདས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ། ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཡེ་་ཤེས་སུ་མི་འགག་པས། སྐྱོན་ཀ་ནས་དག་ལ། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་བྱའི་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྒོམ་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་གང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བས། ཆེད་དུ་དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། རྒྱ་ཡན་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བབས་ཀྱིས་ཤར་བས། རང་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བ་ཆུའི་དབའ་རླབས་ལྟ་བུ། །རང་དབྱིངས་སུ་རང་སངས་པ་ནམ་མཁའི་ཁུ་རླངས་ལྟ་བུ། རང་ངང་ན་འཁྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ལྟ་བུ། རང་སྣང་ལ་རང་གནས་པ་མར་མེའི་འོད་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ཏེ།

does not depend on the other, it is called the view free of any basis of dependence. In terms of the actual meaning, basic space is the ground and primordial wisdom is the path; hence persons on the path are liberated through effort. Since basic space is the cause and primordial wisdom the fruition, those of sharp faculties are liberated in this very state without depending on outer karma, causes, and results; hence it is especially superior to the lower vehicles. Since this is difficult to realize, it has been explained at length.

Ninth, the Great Perfection of pith instructions: since in self-arisen primordial wisdom nothing is established as saṃsāra or nirvāṇa, it holds that primordial liberation (ye grol) transcends rejection and adoption. This itself is not established as anything whatsoever, and yet it is unceasing as the primordial wisdom in which all is liberated; hence faults are primordially pure (ka nas dag pa) and qualities are spontaneously present (lhun gyis grub pa)—this is settled as the ground to be realized. Then, as for meditation: since whatever arises in self-arisen primordial wisdom dawns as the display (rol pa) of the nature of phenomena, there is no meditation whatsoever with a deliberate object of focus; rather, the unconfined meditation of great self-liberation, without being meditated, dawns of its own accord as the primordial wisdom of a river's continuous flow. Self-liberated in its own place, like the waves of water; naturally cleared into its own basic space, like mist in the sky; roaming within its own state, like the expanse of the ocean; naturally abiding in its own self-appearance (rang snang), like the light of a lamp—it is spread out evenly, and

[p. 154]མེད་པ་དང༌། ཕྱལ་བ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་དང༌། གཅིག་པུའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་ཐམས་ཅད་མེད། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བྱས་པའི་ཆོས་ནི་ཀ་ནས་མེད། །བྱས་དང་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉིད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་བསྲུང་དང་བྲལ། །མེད་པས་ཕྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་བཞིན། །གསང་བ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི། །རང་རིག་གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རང་བྱུང་རང་ལ་ཐིམ་པའི་སྐུ་གསུམ་དོན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་

not transgressing the samayas of nonexistence, openness, spontaneous presence, and singleness is called the pinnacle of the vajra vehicle; it is the domain of the great yogins of total perfection who possess supreme accumulations. These points too, from the Self-Arising Awareness:

Ema! Lord of Secrets, listen!
Hold well in mind what I teach.
In the Great Perfection, Atiyoga,
one is perfect, two are perfect, all is perfect;
one arises, two arise, all arises;
one is born, two are born, all is born;
one does not exist, two do not exist, all does not exist.
Likewise, in the Great Perfection, Ati,
made phenomena have never been, from the very beginning;
there is no deed and no doer.
In the very meaning of the Great Perfection,
since there is no samaya to keep, it is primordially free of keeping.
Nonexistent, and so open, spontaneously present, single itself—
this is the great enlightened intent of all secret mantra.
The Great Perfection, Atiyoga,
is like, for example, the lion among beasts of prey.
Secret Atiyoga
settles self-awareness and overwhelms the lower vehicles.
The meaning of the three kāyas, self-arisen and dissolved into itself,
is the great nonmeditation from the unborn basic space.
Free of both what is meditated on and the meditator,
the self-liberation that is without grasping

[p. 155]གྲོལ་ནི། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མཚན་མའི་བསམ་པ་རྣམས། །རང་གྲོལ་རང་སངས་ཆེན་པོའོ། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་ཐེག་པ་ལ། །རེ་དང་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། །རེ་དོགས་ཡོད་ན་ལྟུང་བའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ཡང༌། །རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལ་ཐིམ། །དེ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །སྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱས་མེད་བྱུང་བ་མེད་པའོ། །འགག་མེད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་བོ། །འགྱུར་མེད་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོའོ། །གནས་མེད་ཡེ་ཤེས་མེད་པའོ། །སེམས་མེད་ཡིད་མེད་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་འདི་ལ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ །ཞེས་པས། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རང་སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་ན་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པ་

is like, for example, the knot of a snake:
it is great self-liberation, great self-clearing.
Likewise, thoughts of characteristics
are great self-liberation, great self-clearing.
In the vehicle of the Great Perfection, Ati,
how could there be hope and fear?
If there is hope and fear, it is the cause of downfall.
Likewise, it is self-liberation without grasping.
Even phenomena appearing as characteristics
arise from themselves and dissolve into themselves.
Likewise, in the Great Perfection, Ati,
there is no accomplishing; it is free of anything to accomplish.
Unmade, it is without arising.
Unceasing, it is all-pervading, all-encompassing.
Unchanging, it is the great vast expanse (klong).
Without phenomena, it is the great buddha.
Without abode, it is without primordial wisdom.
No mind, no mental faculty (yid), no buddha.
So it says.

Thus, in this vehicle of the spontaneously present Great Perfection, Atiyoga, the pinnacle of all, there are three enumerated classes.

The Great Array of Ati (a ti bkod pa chen po) says:
For those of mind, the Mind Class;
for those of space, the Expanse Class;
for those free of stages and effort, the pith instructions.
Accordingly, there are three: the Mind Class (sems sde), the Expanse Class (klong sde), and the Instruction Class (man ngag gi sde). Of these, since there is no phenomenon set apart that is not one's own mind, the diversity is mind—this is the Mind Class. These are intended merely to refute anything becoming other than mind, self-arisen primordial wisdom.

[p. 156]ཙམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཀློང་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་བརྗོད་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཞན་འབྱུང་འགོག་པ་ལ་དགོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡིན་ལུགས་གནད་ཐོག་ཏུ་འབེབས་པ་མན་ངག་གི་སྡེའོ། །འདི་དག་ནི་གནད་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཁ་འབྱམས་དོན་ལས་འགྱངས་པ་ལ་འགོག་པ་ལ་དགོངས་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེའི་འདོད་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲི་ལན་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། གཞི་མདུང་གྱུར་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས། སེམས་ཡིན་པ་ནི། སེམས་ཙམ་དོན་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དོན་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། སེམས་ལ་དོན་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཡིན་ཡང་མི་ལྟོ་ལ། སེམས་ལ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བློ་བརྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་གང་ཡང་མི་འགེགས་ལ། སེམས་

Asserting that there is nowhere else to go apart from the expanse of Samantabhadrī, the nature of phenomena, is the Expanse Class. These have merely the purpose of refuting any arising other than from the expanse of the nature of phenomena, the subject matter to be expressed. Bringing the way things are down directly upon the key point is the Instruction Class. These, being intended to refute straying diffusely elsewhere through what is not the key point and so being kept at a distance from the meaning, have reached the pinnacle of all. These do not go beyond three positions held in mind; in terms of the meaning, they are called the Great Perfection of question and answer, of ground, path, and fruition, and of complete liberation.

Among these, the Mind Class is called the Great Perfection that asserts the ground to be directly present. When divided, there are two: the Great Perfection that asserts the diversity to be mind, and the Great Perfection that asserts it to be an aspect of mind. As for its being mind: this refutes both the Mind-Only positions that objects exist and that they do not exist. That is, what is called an "object" is not established as mere mind, and mind is not established as a mere object either; so although the diversity is mind, there is no dependence, and since it is not established as a cause or defining characteristic of mind, not even so much as the statement "the diversity is not mind" is established. Hence not even so much as the statement "outer objects do not exist" is established as a convention (tha snyad) imputed by the intellect. Further, since it is the diversity, nothing whatever is negated; and since it is mind,

[p. 157]ཡིན་པས་སྣ་ཚོགས་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་ལ། སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་དུ་སྨྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྣང་ཕྱོགས་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཕྱོགས་སྣང་ཡིན་པས། །ཅིར་སྣང་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་སེམས་་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པ་རང་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་སར་འདོད་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གཏན་ཚིགས་འཁྲུགས་སྡེབས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་དངོས་པོ་རང་གྲུབ་པའི་སེམས་ཕྱོགས་དང༌། གྲུབ་མཐའ་བློ་བྲལ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་སོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་ས་མེད་པས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། ཆོས་ཅན་རང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་བྱས་པས་མ་བྱུང་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཁམས་གསུམ་གཞི་བཞེངས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཐ་མ་སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་

not even the mere diversity is established. Therefore it is called the Great Perfection beyond abandoning and adopting. Further, though appearances appear as a diversity, since they do not go beyond the wheel of the single mind, they are understood as the diversity; and this is called "understanding mind itself as the diversity." Second, the Mind Class that asserts it to be an aspect of mind:

Here, in essence the aspect of appearance is mind, and since the aspect of mind is appearance, whatever appears is mind; and since mind itself arises as self-arisen primordial wisdom, the display of the aspect of mind is unceasing—this is called "self-arising" (rang shar). When divided, there are six: the mind-aspect that holds the fruition to be the place from which mind arises; the mind-aspect beyond deviations and obscurations; the mind-aspect of a jumbled combination of reasonings (gtan tshigs); the mind-aspect of self-arisen primordial wisdom without limitation or partiality; the mind-aspect in which the entities of partisan grasping are established in themselves; and the mind-aspect that distinguishes tenet systems from what is free of intellect. The first: since there is no place for change in the nature of phenomena, there is no transition or change in mind; since phenomena are held to be self-liberated, there is spontaneous presence not arisen through being made, that is, the unconditioned; and since this rises up as the ground of the three realms, saṃsāra has no beginning, and its end is unborn spontaneous presence. This is called "settling the ground," and it

[p. 158]ཡང་ཡེ་གཞག་ཡིན་པས་བསྐྱར་དུ་མེད་ལ། རང་གཞག་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད་ལ། འབད་རྩོལ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློས་བརྟག་གཞི་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེད་པ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡོད་ཕྱོགས་འཛིན་མཐའ་དང་བཅས་པར་གོལ་ལ། མེད་རྒྱུ་མེད་རང་བྱུང་བར་གོལ་བས། འདིས་ནི་འདོད་པ་ཚིག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་བློ་དང་བྲལ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བའི་གནད་ཀྱིས་བྱས་མེད་རང་ཤར་ལ། མ་བྱས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག་པས་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གོལ་དུ་ཆོས་ཉིད་ལས་འཕོས་ས་མེད། རྒྱུ་མེད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཡིན་ལ། སྒྲིབ་པ་ལམ་ལས་འདས་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ངེས་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་་ཁུངས་བརྡིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་གནས་ལུགས་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས། སེམས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས། ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ལས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། རོལ་པ་ལ་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བླང་

moreover, since it is primordial resting (ye gzhag), there is no repetition; since it is natural resting (rang gzhag), there is no antidote; and since there is no effort or striving, it is held to be what is called "spontaneous presence free of the manifold limits and extremes."

The second: the eight stages are called "phenomena that have deviated from the ground through the intellect's examination." Relying on a spontaneous presence that lies on the side of nonexistence, they deviate into grasping at the side of existence together with its extremes, and they deviate into nonexistence, causelessness, and self-arising. Hence, for this [system], since what is asserted is established merely in words, the essence is free of intellect; by the key point of decisive resolution (la bzla ba) regarding causes and conditions, it is self-arising without being made; and since it is unmade, causeless, and primordially pure, it is held to be what is called "the nature of phenomena free of anything that obscures." Moreover, even in deviating there is no place to shift away from the nature of phenomena. It is the ground that is without cause and beyond fruition; and since it is beyond obscuration and path, it is called "the ground unstained by any karma whatsoever, virtuous or evil."

The third: by ascertaining the mind-aspect, it is called "collapsing the source of saṃsāra and nirvāṇa." Since the abiding nature (gnas lugs) of the ground cannot be altered, and since there is no arising from that nature in which mind, as self-arisen primordial wisdom, has arisen in every direction, one recognizes that there is no karma, virtuous or evil. Because from mind that is thus unborn appearances appear in manifold variety, the display is unceasing, and so one recognizes that the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa are without rejecting or adopting.

[p. 159]མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་རོལ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་ངོ་ཤེས། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་ས་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སེམས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གཅིག་གིས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ཁྱབ་པས། སྣང་བརྟགས་ཤུགས་བྱུང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གྲུབ་པ་མེད་པས། སྣང་ངོ་ཐ་དད་པ་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་མ་འདས་པས་རང་བཞིན་རྣམ་དག འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས། ཁྱབ་པ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། བྱ་བྲལ་བདེ་སྡུག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པས་སྣང་བ་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མི་སྤོང་བས། ལྟ་བ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ལ་གནས་པས། ཡིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་

Thus, by the reasoning that there is no duality in the defining characteristics of the display and its ground, one recognizes that in essence there is no difference. Since those nondual phenomena are thus not something examined by the intellect, by the reasoning of being liberated in their essential nature, nothing whatsoever has any place to pass beyond the nature of phenomena. Moreover, since the ground, mind itself, cannot be altered, they hold that [altering it] by reasoning is delusion.

The fourth: since the single display of self-arisen primordial wisdom pervades all of saṃsāra and nirvāṇa without falling into partiality, and since within the unceasing spontaneous arising of appearances and imputations no saṃsāra or lower realms (ngan song) are established, the distinct modes of appearance do not go beyond the reasoning of the nature lying in a single direction; hence they do not go beyond the view of the utterly pure nature, the emptying of saṃsāra from its depths, and pervasive primordial perfection. Moreover, since it does not fall to the side of existence or nonexistence, appearance or emptiness, it is held to be the nature of phenomena free of activity (bya bral) and beyond pleasure and pain.

The fifth: since there is nothing to be seen in the mind-aspect, appearances are not divided into saṃsāra and nirvāṇa; since with respect to the actual basis of all entities no partisan grasping whatsoever is abandoned, and since the view abides in the expanse free of effortful activity, it is not anything whatsoever, yet appearances appear in manifold variety; and since appearances are self-liberated, unrestricted and without partiality, it is held to be the self-liberation beyond activity and conduct.

[p. 160]པ་ལས་འདས་པའི་རང་གྲོལ་དུ་འདོད་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། བློ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། དངོས་སྣང་རང་ཤར་བས་བློ་རྟོག་རང་གྲོལ་ཏེ། སྣང་ངོ་བདེན་རྫུན་དུ་མ་གྲུབ་པས། ཡོད་མེད་མཐའ་བྲལ་དུ་གནས་པས་བདེན་རྫུན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉེར་གཅིག ཀློང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །བམ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་སུམ་བརྒྱ། འཕྱོང་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པའི་འཕྱོང་དང༌། སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་འཕྱོང་དང༌། ཆོས་ཉིད་ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་ངོ༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་འཆུགས་པ་མེད་པའི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཡུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གགས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག སྣང་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་ཡོད་རྟོག་པ་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་དང་གསུམ་དུ་བཞུགས་པ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་དང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་

The sixth: since it is free of intellect, it is not established as an entity; since the appearances of entities are self-arising, the thoughts of the intellect are self-liberated; and since the mode of appearance is not established as true or false, and it abides free of the extremes of existence and nonexistence, it is held to be established as nothing whatsoever, whether true or false.

Thus, for the Mind Class there are twenty-one hundred thousand ślokas. The expanses are three: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible, the expanse in which, with respect to the view, there is nothing that it is not, and the expanse in which, with respect to conduct, there is nothing that it is. There are six thousand three hundred fascicles (bam po). The leaps ('phyong) are three: the leap that settles abiding upon the ground, the leap in which appearances are liberated in their own place, and the leap in which the nature of phenomena is equal in essence and without difference. The fifty nails (gzer bu) of not erring with respect to the nature of phenomena, the one hundred and eleven obstacles (gags) of decisively resolving object and mind, the twenty thousand key points of distinguishing appearance and mind all at once, the fifty thousand decisive resolutions of the view in direct crossing, and the one thousand key points of cutting through the thought that there is meditation—these, though present as one thousand and three tantras bearing names, are subsumed in three: those that hold the mind-aspect, those that hold the class of mind, and those that hold the key points of mind.

Second, the Expanse Class of the Great Perfection, which speaks of the fruition as primordially liberated:

[p. 161]གི་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཡོད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་དག་པར་འདོད་དོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་སྡེའོ། །ཀློང་ནག་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དབྱེ་ན།་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཤར་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བས་སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་ཤར་ས་ནས་སྟོང་ལ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ལ། གྲོལ་བ་སེམས་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དག །བྱས་བཅོས་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་

Its essence is this: while existence arises as manifold variety, there is nothing there, and the fruition is held to be primordially pure. When it is divided, there are four: the Black Expanse, which speaks of causelessness; the Variegated, which speaks of variety; the White, which speaks of mind; and the Infinite class, which decisively resolves cause and result.

The essence of the Black Expanse is this: since the unchanging and self-perfected arises without partiality, phenomena do not depend upon the nature of phenomena. When it is divided, there are three: the Black Expanse class of enlightened deeds (mdzad pa), the Black Expanse class of compassionate responsiveness (thugs rje), and the Black Expanse class of emanation (sprul pa). The first: since the manifold that arises arises without cause, the face of appearance appears without any division. Moreover, since it is empty from the very place of arising and liberated from the very place of appearing, saṃsāra and nirvāṇa are without names. Moreover, by the reasoning of the subsiding of the positions of "is" and "is not" (yin min phyogs nyal), it establishes the view of the Great Perfection free of limits and extremes. The second: since what arises is primordial wisdom, knowledge does not depend on anything else; since what is liberated is mind, causes and conditions are decisively resolved; and since arising and liberation abide nondually, the fruition is liberated from the very beginning. Moreover, by the reasoning of the natural purity of concordant appearances (mthun snang), it holds that the Great Perfection is liberated from the very place of appearing. The third:

Since it is free of fixation on the positions of "is" and "is not," there is no dependence of nature: it is causeless and primordially pure. Since there is no dependence on fabrication or alteration, it is sealed with the seal of primordial liberation in which positions subside,

[p. 162]གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་ལྟོས་གཞི་རང་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ཡིན། སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་དུ་རང་ཤར་བས། རོལ་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་པར་སྨྲ་བ་རང་གནད་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཁྲ་བོའི་སྡེའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུ་ཡང་མ་ཕྱེ་བས་རང་བཞིན་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཡོད་པ་གཅིག་གི་འཁོར་ལོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ཆོས་ཡེ་གྲོལ་འཁོར་འདས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡིད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་ལ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལས་དགེ་སྡིག་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་

and so, with respect to the great primordial wisdom, naturally pure and non-abiding, liberated from the very beginning, this is called "the basis of dependence exhausted of itself." Moreover, by the reasoning that decisively resolves the deluded mind, it holds that what is imputed is liberated in its own place.

The essence of the Variegated, which speaks of variety, is this: since everything is self-arising without any position of "is not," it holds that in the display there is neither negation nor affirmation. When it is divided, there are three: the Variegated class that speaks of existence, in accord with the Mind Class; the Variegated class that speaks of nonexistence, in accord with its own key point; and the Variegated class that speaks of existence and nonexistence in accord with the pith instructions. The first: since the essence, naturally pure, is not differentiated into anything whatsoever, such as abiding or liberation, and since neither negation nor affirmation is established with respect to the nature, it transcends convention and deliberate effort. Since there is no duality in its defining characteristic, it does not go beyond the single wheel of existent mind. Since the display of that itself arises unceasingly, this is called "appearance and mind liberated nondually." Moreover, by the reasoning of the essential nature free of intellect, it holds that fabricated phenomena are primordially liberated and that saṃsāra and nirvāṇa are liberated from their own place. The second: since the essence, what is seen and appears, is liberated from its own place, the nature of phenomena of the mental faculty arises as manifold variety; and since these nonexistent appearances are liberated from their own place, it holds that there is no karma, virtuous or sinful. Moreover, by the reasoning of change vanishing into emptiness,

[p. 163]གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡེ་དག་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། བྱས་པས་བྱུང་ལ། བྱུང་སར་སྟོང་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ་ལ། སྣང་བརྟགས་གཞི་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤར། བརྗོད་དུ་མེད་པས་བློ་ལས་འདས་པའི་གནད་དང༌། བལྟར་མེད་པས་གོམས་སུ་མེད་པའི་གནད་དང༌། གནས་འགྱུར་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་དང་གསུམ་གྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིབས་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན། ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་བརྗོད་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཀློང་དཀར་པོ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཁ་སྦྱར་གྱི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཅེར་གྲོལ། གནས་པ་རང་དག་པའོ། །དབྱེ་ན། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང༌། ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་བས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་དང་ཆུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རང་གནས་སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་

it establishes nonexistent appearances as naturally pure. The third: since the essence, empty, is primordially pure, it does not depend upon karmic cause and result. Things come about through being done, and since they are empty in the very place where they come about, saṃsāra and nirvāṇa are liberated into unbounded openness; and since appearance is the basis of imputation, it arises as the reasoning that saṃsāra and nirvāṇa have no establishment. By three key points—the key point of transcending the intellect, since it is inexpressible; the key point of there being no familiarization, since there is nothing to look at; and the key point of there being no change in mind, since abiding and change are liberated nondually—it holds that the shape of saṃsāra and nirvāṇa is drawn out.

The essence of the White Expanse is this: since the conditions of appearance are self-liberated, there is nothing to be done and the cause is pure, so that there is nothing to accomplish with respect to the abiding nature. When it is divided,

there are two: the White Expanse that explains vast activity as inexpressible, and the White Expanse of the conjunction of view and meditation. The first: its essence is naked liberation (cer grol) upon seeing; its abiding is naturally pure. When it is divided, there are two: the Expanse of the Ocean and the Expanse of Space. The essence of the Expanse of the Ocean: since the extreme of permanence is self-liberated, being without activity, it is liberated by being liberated; the manifold is without duality. When it is divided, there are two: the greater Expanse of the Ocean and the lesser. The first: since mind, abiding in itself, is empty and primordially liberated, dependence upon the emptiness of mind itself is utterly pure, and the natural purity of what is seen and appears

[p. 164]པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཡིན་རང་འདས་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་ལ་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་རང་དག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པར་གནས་སུ་དག་པས་འཁོར་རྐྱེན་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ། ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་སེམས་ཉིད་རང་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན། ཉི་ཟླའི་ཀློང་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དཀར་པོ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རྣམ་དག་སྟོང་པ། རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག སེམས་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་དག་པར་འདོད་པའོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ཀྱི་སྡེའི་ངོ་བོ་སྣང་བར་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མི་སྣང་བར་གནས་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཕྱིའི་རབ་འབྱམས། གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་དུ་སྨྲ་བ་ནང་གི་རབ་འབྱམས། གེགས་བསལ་བ་གསང་བའི་རབ་འབྱམས། གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་མེད་པས་ཟློག་པ་མེད་པའི་གནད་དང༌། རྐྱེན་མེད་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་གནད་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གང་

is, in the nature of phenomena, primordially inexpressible; therefore, abiding in the single wheel of the great transcendence of "is" itself (yin rang 'das chen po), it is empty, and since it is empty, it is held that nothing whatsoever is established anywhere. The lesser Expanse of the Ocean: since dependence is naturally pure, there are no stains in mind; and since it is pure as pervasive abiding, it is held that the conditions of saṃsāra ('khor rkyen) are primordially inexpressible. The essence of the Expanse of Space: since there is nothing to alter in the nature of phenomena, mind itself is self-liberated. When it is divided, there are two: the Expanse of Sun and Moon and the White Expanse of Jewels. The first: its essence is utterly pure and empty; its nature is unborn and primordially liberated. The second: since the qualities are wholly perfect, causes and conditions are naturally pure; since there is nothing to be done with mind, it is held that the nature of phenomena is spontaneously present and that causes and conditions are naturally pure.

The essence of the class of the Infinite Expanse (klong rab 'byams): as appearing, it is known by mind; as not appearing, it is known by the abiding nature. When it is divided, there are three: the outer Infinite Expanse, which is free of activity; the inner Infinite Expanse, which propounds the tenet system as its own system; the secret Infinite Expanse, which clears away obstacles; and the Infinite Expanse of reality (de kho na nyid), which unfolds the key points. The first: the key point that, since there is no cause, there is no reversing; the key point that, since there are no conditions, what appears in this way is harmed by nothing whatsoever; and the key point that, since there are neither causes nor conditions, neither saṃsāra nor nirvāṇa

[p. 165]ཡང་མ་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་སེམས་ལ་བྱར་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བའི་གནད་དང། སེམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རིམ་རྩོལ་བློར་གོལ་བས། སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གྲོལ་བ་གཅིག་ལས་་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། རང་སྣང་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྣང་བ་སེམས་སུ་གོལ་བའི་གེགས་རང་ངོ་ཡེ་དག་ཏུ་བསལ་བས། སྣང་བ་མ་སྤངས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང༌། འགྱུ་བ་བློའི་གེགས་དྲན་བསམ་རང་དག་ཏུ་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་ནས་འགྱུ་བ་སྟོང་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་ཤེས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་ཉིད་མྱང་འདས་སུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་རང་ཤར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པ་དང༌། སྒོམ་པ་ལ་མིན་པ་མེད་པས་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་དང༌།

is established at all. Further, these are held to be the key point that, since there is nothing to be done with mind, one does not become a buddha through fabricated phenomena, and the key point that, since mind has no reason, they are not distinct. The second: since there is no dependence upon the eight vehicles, gradual effort is a deviation into the intellect; and so, although appearances appear in their variety, this is called "the arising of the nature that does not go beyond a single liberation." Further, the tenet system of the Great Perfection in which the abiding nature is primordially perfect: since self-appearance arises of itself everywhere, without partiality, everything is wholly perfect without anything being abandoned, and the very basis (dngos gzhi) of all entities does not fall to any side whatsoever. Since the nature of phenomena arises in variety, its extent is nowhere cut off. The third: since the obstacle of appearances deviating into mind is cleared away as their own face (rang ngo), primordially pure, appearances are wholly perfect without being abandoned; and since the obstacle of the intellect, movement ('gyu ba), is cleared away as recollection and thought (dran bsam) being naturally pure, recollection and thought are perfected in the nature of phenomena, and this is called "movement purified into emptiness." Since it is free of the connection whereby appearance and cognition engage as separate, this is called "saṃsāra itself arising as nirvāṇa." As for what is asserted in the Great Perfection of self-arising: since in the view there is no "is," it transcends conventions; since in meditation there is no "is not," there is no rejecting or adopting, no negating or affirming;

[p. 166]སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་མིན་མེད་པས་བྱ་སྤྱོད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་རང་ལ་གཞག་པའོ། །དེ་དག་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གནད་སྤྲོ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྣང་ཤེས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་སྣང་ཤེས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་པས་འཁོར་བ་ལ་བཟླ། རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་གི་གནད་དྲན་བསམ་རང་གཞག་སར་སྤྲོས་པས་བསམ་པ་ཁོང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཡུལ་དུ་མེད་པས་བདེ་བ་རྟོག་མེད་དུ་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་བློ་ལས་འདས་ཤིང༌། བརྟགས་པ་རང་སར་ཤེས་པས་བདེ་སྡུག་ངོ་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ནི་མ་བྱས་རང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་ན། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བས་གྲོལ། ཞེས་སོ། །རྒྱན་གྱི་ཀློང་ནི། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡིན་ལ། སེམས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཞེས་སོ། །རོལ་པའི་ཀློང་ནི། ཡིན་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བས། སྣང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། རྣམ་དག་

since in conduct there is neither "is" nor "is not," actions and conduct are liberated in the nature of phenomena; and since in the fruition there is nothing to attain, non-attainment is left to itself. If these are divided, their enumerations are immeasurable. The Infinite Expanse of reality, which unfolds the key points: since the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa—appearance and cognition—arise as kāya and primordial wisdom, this is called "the nature of phenomena not divided into either saṃsāra or nirvāṇa." Further, since the nail of the unchanging key point is unfolded as the two, appearance and cognition, saṃsāra is decisively resolved; and since the key point of nakedly seeing its own face is unfolded upon the ground where recollection and thought rest naturally, this is called "thought purified from within." Since there are no outer or inner objects, this is called "bliss cleared into nonconceptuality." Since it is free of activity, it transcends the intellect; and since what is examined is known in its own place, this is called "pleasure and pain equal in their very face." These too, when condensed, are gathered into three.

The expanse free of activity: since it is liberated in the nature of phenomena, unmade and self-liberated, it is said: "Since there is no activity, it is liberated by being liberated." The expanse of ornament (rgyan): appearances are the continuum of mind, and this is called "the ornament of the empty mind, free of anything to identify." Likewise it is said: "Unborn, unceasing, intending nothing whatsoever." The expanse of display: since the display that has no side of "is" arises unceasingly, this is called "no change in appearance and mind." Likewise it is said: "Utterly pure

[p. 167]ལམ་ཆེན་ཀུན་སྒྲོལ་ཕྱིར༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་ནི། མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་ཉིད་མ་བཅོས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་མཐོང་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། སྟོང་ངོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལམ་དྲང་ཐད་དུ་སྨྲ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ནི། ངོ་བོ་གནད་དུ་འགྲོ་བ་གནད་ལ་ཐེབས་པའི་མེ་བཙའ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཁ་འཐོར་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། ཁ་གཏམ་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་འཐོར་བའི་ངོ་བོ། བྱ་བྱེད་བློ་ལས་འདས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་མན་ངག་དང༌། གྲོལ་བ་སྟོབས་དག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་གཞི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པའི་དུས་ན། སྤྲོས་གཞིའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། སྤྲོ་བྱེད་མིང་དུ་མི་སྲིད་ཅིང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་པ་དང༌། འདས་པའི་ཁོང་འདོན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་

in order that the great path liberate all." Thus it is said.

The expanse of the nature of phenomena: since it is left uncontrived in its own place, it is not from anywhere at all; and since it is the uncontrived ground of emptiness, seeing and knowing are not two. Likewise it is said: "Empty in its very face, it transcends Samantabhadra."

The third topic, especially exalted above those, is the Instruction Class of the Great Perfection, which speaks of the path directly. Its essence goes to the key point, like moxibustion that strikes the vital spot. When divided, it is threefold: that taught in the manner of scattered sayings (kha 'thor ba), that taught in the manner of oral counsel (kha gtam), and that pronounced in the manner of the tantras' own texts (rgyud rang gzhung).

Of these, the essence of the scattered sayings is to take as the path that which transcends the intellect of action and agent. When divided, there are two: the pith instructions of resting, which decisively settle the path; and the pith instructions of liberation, in which the path of purified strength becomes manifest. The first: since emptiness is vast in its pervasion, there is no dependence upon a path by which all activity is liberated; hence, when it is posited as distinct from the ground, not even so much as a word that could serve as a basis for elaboration is established, no name that could elaborate it is possible, and the inexpressible nature of phenomena is called "without letters" (yi ge med pa). By the reasoning that activity has no cause, saṃsāra is dredged from its depths and the inner core of nirvāṇa is drawn forth. The second: from the aspect of the nature of phenomena's

[p. 168]པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལ། སྐུ་གསུམ་ལམ་ལ་སྣང་བའི་དུས་ན། མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་ཟད་པ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་དང༌། ཁར་ཕོག་དུས་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་མོ། དང་པོ་ནི། རྩའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་གནད་ལ་ཕབ་པས་རང་སེམས་བཙོན་དུ་ཟིན་པའི་མན་ངག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁུངས་ནས་གདོན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་འཆད་པའི་གནད་དང༌། རླུང་གནད་ལུས་ལ་ཕབ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པའི་གནད་དང༌། རྩ་རླུང་ཡེངས་ལ་བོར་བས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་བརྩི་བ་དང༌། ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྩི་བ་དང༌། དབྱིངས་ལ་བྱས་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་རང་གཞུང་གི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ་གསལ་ལ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་

abiding, there is no change in mind; when the three kāyas (sku gsum) appear on the path, there is nothing whatsoever that is not liberated; and when the fruition arrives at the key point, one is held to meet the mother, the nature of phenomena.

The essence of oral counsel is undeluded freedom from the intellect; its nature is conceptual thought exhausted at its source; its defining characteristic is nonduality, free of anything to identify. When divided, there are two: the oral counsel that leaves the dull to distraction (glen pa yengs la bor ba), and the oral counsel that strikes home at no fixed time (khar phog dus med pa). The first: by the key point of the channels (rtsa) the winds (rlung) are brought down upon the key point, and by the pith instruction in which one's own mind is taken prisoner, the nature of phenomena is drawn forth from its source; by that itself reaching its full shape, there is the key point by which talk of buddhas and sentient beings is cut off; by bringing the key point of the winds down upon the body, there is the key point by which the link between body and mind is severed; and by letting the channels and winds go loose in distraction, there is the key point by which movement is liberated in its own place. The second: since from the side of vast basic space there is nothing whatever that it does not accommodate, the pervasion of saṃsāra and nirvāṇa is reckoned; since in the emptiness of the basic space of phenomena (chos dbyings) there is nothing to identify, the changes of entities are reckoned; and since in basic space nothing is made, it is called self-arisen primordial wisdom.

The essence of the pith instructions of the tantras' own texts is evident as the source from which all the Word arises, and in particular it is determined by the nature of phenomena. Its nature: since there is no differ-

[p. 169]མེད་པས་འཁོར་བའི་ལྟོས་ཆད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་ཉིད་རྩོད་གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། གབ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ལས་དགེ་སྡིག་གིས་ཕན་གནོད་མ་སྐྱེལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེར་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ལྟ་བར་དྲིལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ལྟ་བར་ཤར་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རང་སར་གྲོལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་འགག་མེད་ཀུན་ཏུ་ཤར་བས་སྤང་བླང་

entiation, dependence upon saṃsāra is cut off. Its defining characteristic: since it is not established as sound or word, emptiness is free from any basis for dispute. When divided, there are four: that pronounced in the manner of the view rolled into one whole (lta ba sgang dril ba); that pronounced in the manner of a lancing that clears away obstacles (gtar ka gegs bsal ba); that pronounced in the manner of bringing what is hidden into the open (gab pa mngon du phyung ba); and that pronounced in the manner of an explanation that is naturally clear (bshad pa rang gsal ba).

The first: since the unelaborate essence pervades the ground, there is no good or bad in karma, and the three realms are wholly liberated; and since the nature, emptiness, arises as multiplicity, virtuous and sinful karma bring neither benefit nor harm, and there are no buddhas and no sentient beings. Since the defining characteristic does not exist in words or letters, one does not awaken through the dharmas of the various vehicles; hence this is the key point for those whose faculties traverse all at once. When divided, there are two: "nothing to be done" (byar med pa), which holds examined appearances to be the view; and "arousing all" (kun nas slong ba), which rolls the realization of mind into the view. The first: since in the essence there are no phenomena, there is not even the name "buddha"; since the nature arises as dynamic energy (rtsal), saṃsāra and nirvāṇa arise as the view; and since the defining characteristic is not determined as any one thing, there is no fixed measure for view and meditation. The second: since the unborn essence is wholly pure, the afflictions are liberated in their own place; and since the unceasing nature arises everywhere, there is nothing whatsoever to reject or adopt;

[p. 170]གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡེ་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པའོ། །གཏར་ཀ་གེགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནད་བསལ་བས། འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་ཕྱེད་ལ། རང་བཞིན་འཆུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བུའི་སྡེབས་མེད་ལ། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་གཞི་དག་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱི་གེགས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་སྐྱེས་པ་སྟེ། མེ་འབར་བ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་རླུང་སེམས་ལ་བྱན་ཚུད་པ་སྟེ། ཕྱུག་པོའི་བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕག་གྱང་རར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ །སྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་རིག་པའི་སྟོབས་རྙེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་ན་ཤེས་པའི་གཏད་ཡལ་བ་སྙིང་རླུང་

and since the defining characteristic, being causeless, is primordially liberated, the paths of saṃsāra and nirvāṇa are exhausted.

The essence of "lancing that clears away obstacles": since the key point of the nature of phenomena is laid clear, the boundary between saṃsāra and nirvāṇa is distinguished; its nature: since the ground of the unerring nature has been reached, for the intellect there is no conjoining of mother and child; and its defining characteristic: since the ground is pure without cause, delusion is cleared away right on its own spot. When divided, there are two: clearing away the obstacles concerning the measure of warmth of view and meditation, and clearing away the obstacles concerning the way entities abide.

The first: the warmth of the view is what links the two, saṃsāra and nirvāṇa. In this, at the time when the view stirs, one recognizes the nature of phenomena of saṃsāra, like recognizing a demon or a thief. At the time when the view is attained, warmth arises in body and speech, like adding wood to a blazing fire. At the time when the view is stable, saṃsāra and nirvāṇa are told apart, like, for example, an army victorious in battle. At the time when meditation stirs, wind and mind are brought under mastery, like getting inside a rich man's treasury. At the time when meditation is attained, the mind enters the path, like, for example, a pig put into a walled pen. At the time when meditation is stable, the strength of awareness is found, like one of royal caste being empowered at the crown of the head. At the time when conduct stirs, the reference point of cognition dissolves, like someone with heart-wind

[p. 171]ཅན་ཁྲོག་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ། ཁྱུང་གཤོག་རྫོགས་པ་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་སར་ལྡིང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་མོ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་སྤྱོད་པས་སྣང་བ་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་འགྱུ་བའི་གགས་བསལ་བས་དྲན་བསམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །ལྟ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱ་བ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དོ། །དངོས་པོ་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གགས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་སེམས་མ་ཡིན་པ་མེད། རང་བཞིན་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རང་འདོད་མེད་པ་ལས་འགྲོ་ས་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས་ཤེས་བྱ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །གབ་པ་མངོན་ཕྱུང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པས། རེ་བ་གང་ལ་ཡང་མི་འཆའ། རང་བཞིན་ལ་ཕྱོགས་མེད་པས་དོགས་པ་གང་ལ་ཡང་མེད། མཚན་ཉིད་བརྟགས་ན་མི་རྙེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་རུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཅིག་གསངས་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གསངས་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ནས་སྒོམ་པ་གསངས་

suddenly leaping up. At the time when conduct is attained, deluded appearances are overwhelmed, like a garuḍa with fully grown wings soaring over chasms and precipices. At the time when conduct is stable, the measure of warmth of the three kāyas is seized, like a brāhmaṇī who has finished her work. Moreover, since conduct clears away appearances, the conditions of appearance have nowhere to go other than the nature of phenomena. Since meditation clears away the obstacles of movement, mindfulness and thought have nowhere to go other than samādhi. Since the view clears away the obstacles of the nature of phenomena, there is nowhere to go other than awakening to buddhahood without relying on dharmas.

The essence of clearing away obstacles by the way entities abide: since the nature of phenomena cannot be altered, there is nothing, however it appears, that is not mind;

its nature: since in it there is no cause and result, there is nowhere to go other than being without self-interested desire; its defining characteristic: since there is no need for familiarization, it does not depend on any other object of knowledge.

Bringing forth what is hidden: since in its essence there is nothing to attain, one forms no hope toward anything at all; since in its nature there is no partiality, there is no apprehension toward anything at all; and since its defining characteristic is not found when examined, this is called "the root of saṃsāra and nirvāṇa rotting away." When divided, there are two: concealing one and bringing forth two, and concealing two and bringing forth one. The first: if view and conduct, the two, are brought forth and meditation is concealed,

[p. 172]ན། དེའི་ངོ་བོ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐོག་མཐའ་ཆོད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཟང་ཐལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན། གནས་པས་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་གསངས་ནས་གཞན་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་འཛིན་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བས། ཡུལ་མེད་ཀྱི་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། སྒོམ་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་ལུས་གཡང་སར་བོར་ནས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་སློང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་ནས་ལུས་ངག་གནད་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པ་བཤད་པ་རང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཚིག་ཞེན་རྒྱུན་ཆད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་གནས་པས་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང༌། རང་བཞིན་མ་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། མཚན་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་པས་འགྱུ་བྱེད་རང་དག་དངོས་གཞི་ལ་བྱས་པ་མེད་

then, since its essence, union, has no beginning or end, the beginning and end of saṃsāra and nirvāṇa are cut off; since its nature is not two separate things, the sphere (thig le) has no outside or inside; and since its defining characteristic has no dependence, it is causeless and unimpeded (zang thal). If conduct is concealed and the other two are brought forth, this is called "empty through abiding, pure through being empty." If the view is concealed and the other two are brought forth, then, since cognition free of grasping arises without partiality, this is called "objectless awareness liberated in nonconceptuality." The second, concealing two and bringing forth one: if meditation is brought forth, then, since awareness without a reference point arises without being directed anywhere, this is called "the causeless fruition abiding in oneself." If conduct is brought forth, this is called "casting the body over the precipice and rousing the mind into the nature of phenomena." If the view is brought forth, this is called "delivering the mind into emptiness and bringing body and speech down upon the key point."

Fourth, the essence of "the explanation that is self-clear": since the continuity of clinging to words is severed, it does not abide in any tenet system, and so it is established as especially exalted; its nature: since it is unobservable and utterly pure, it is called "the primordially pure nature of phenomena arising without partiality"; and its defining characteristic: since it is not the intellect, what causes movement is naturally pure, and this is called "nothing done to the main practice."

[p. 173]པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་བ་དེད་ཀྱི་ལུགས་སུ་སྨྲ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་ཟློག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་པའོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་བཏིང་བས། དེ་ཉིད་རང་དུ་དེད་པས་མ་རིག་པ་རྩད་བཅད། རང་རིག་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བ་དེད་པས། དམིགས་པའི་གདར་ཤ་ཆོད་དེ་འཁོར་བ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཟད་ནས་རྒྱུ་མེད་སྟོང་པར་ཡེ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་རང་དག་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྩད་ནས་བཅད་པས་འཁོར་འདས་ལྟོ་བཟློག་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་པ་རང་སོལ་བཞག་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ངོས་ཟིན་པའི་ལུགས། འཁྲུལ་གཞི་ཁོག་བསྒོར་བས་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གྲོལ་བར་ཤེས་པས་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་འཁྲུལ་བས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལས་འདས་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་དྲོད་ཚད་

When this is divided, there are three: that which speaks in the system of driving delusion back to its source; that which is taught in the manner of turning delusion back upon the ground; and that which is taught by bringing the sphere down upon its own key point.

The essence of the first: since the root of delusion, ignorance, has laid the ground of the saṃsāra of the three realms, by driving that very thing back into itself, ignorance is cut off at the root; this is called "the first self-awareness." Its nature: since it has arisen in manifold ways, by driving causes and conditions back to their source, the object of focus is settled decisively, and, the dependence of deluded saṃsāra being exhausted, this is called "primordially pure as causeless emptiness." Its defining characteristic: since delusion is naturally pure (rang dag), this is called "the exhaustion of the path of deluded cognition." When this is divided, there are three: the system in which, delusion being cut off at the root, saṃsāra and nirvāṇa are turned inside out; the system in which, delusion being left to clear away of itself, the undeluded nature of phenomena is identified; and the system in which, the ground of delusion being turned about from within, the continuity of the wheel of delusion ('khrul 'khor) is severed. The essence of the first: by knowing that awareness itself, the root of delusion, is self-liberated, it is sealed with never having experienced delusion from the very beginning, and so it passes beyond delusion and nondelusion; its nature: since it has been deluded into separateness, the measure of the thoroughly imputed (kun tu brtags pa) is grasped, and so it passes beyond object and subject. Its defining characteristic: by knowing delusion to be delusion, the measure of warmth of nondelusion is

[p. 174]ཟིན་པའོ། །གཉིས་པའི་ངོ་བོ་ནི། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་སྟོངས་ཤིང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་ལས་དགེ་སྡིག་གི་ཐག་ཆོད་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་དབྱེར་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཞི་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ལ། མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་སྤྲུགས་པའོ། །གསུམ་པའི་ངོ་བོ་ནི། ལྟུང་བྱེད་གཞི་སྟོངས་པས་བྱས་པས་མ་རྙེད་པའི་གཞི་འཆོས་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྩིས་ལས་འདས་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཟླ་དང་བྲལ་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་རང་གནད་ལ་ཕབ་པའི་ངོ་བོ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དུ་མ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་ལ་དུ་མ་མེད་པས་ཐ་སྙད་སྤྲོས་པའི་ཚིག་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་ཐག་ཆོད་པའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྙན་རྒྱུད་དང༌། བཤད་རྒྱུད་དོ། །སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་དཀྲིར་མེད་པས་ཡིད་

grasped. The essence of the second: since in the beginning delusion was never experienced, the cause of ignorance is pure; since now one does not abide in delusion, the ground of karma and afflictions is emptied; and since later delusion is impossible, the matter of virtuous and evil karma is decisively settled. Since in its nature there is no division, saṃsāra and nirvāṇa are a single ground, and delusion is wholly pure; and since in its defining characteristic there is no cause of delusion, the three realms are emptied out from their depths. The essence of the third: since the ground that causes one to fall is emptied, the ground that is not found through doing is set in place; since its nature is beyond reckoning, it is not established even as mere delusion or nondelusion; and since in its defining characteristic duality is not established, it is free of the pair, delusion and nondelusion. Third, the essence of bringing the sphere down upon its own key point: since the single one (nyag gcig) is free of elaboration, it has neither multiplicity nor parts;

and since in its nature there is no multiplicity, the nature of phenomena, beyond the words of conventional elaboration, pervades everywhere. Its defining characteristic: through being introduced (ngo sprod) to it, conviction is decisively settled. When this is divided, there are two: the aural lineage (snyan rgyud) and the explanatory lineage (bshad rgyud). The essence of the aural lineage: since it is linked from one to one, it is especially close. Further, its nature: since it is linked with the faculty of the ear, it is not interrupted by anything else; and its defining characteristic: since there is nothing to entangle it, it is

[p. 175]ཆེས་ཤིང་གྲོལ་བའི་གདེང་དང་བཅས་པའོ། །དབྱེ་ན་མང་ཡང་ཡི་གེ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་སྙན་རྒྱུད་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་མན་ངག་གོ །བཤད་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་བཟློག་པའི་གཞི་མེད། རང་བཞིན། འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། མཚན་ཉིད་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཕྱིའི་སྐོར། ནང་གི་སྐོར། གསང་བའི་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་རོ། །ཕྱི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་པས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་ལ་གནས། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར། མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། རང་བཞིན་འགྲོ་འོང་མེད་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ཟུག་པའི་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། འདྲིལ་བའི་ངོས་ནས་སྡོང་པོ་ལྟར་བྱུང་ཞིང་གསལ་བའི་ངོས་ནས་མེ་ཏོག་ལྟར་བྱུང་ལ། སྨིན་པའི་ངོས་ནས་འབྲས་བུ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསང་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དུས་མཉམ་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས།

convincing and endowed with the confidence (gdeng) of liberation. Though its divisions are many, they are the aural lineage with letters and the aural lineage without letters, the pith instructions on the meaning of the nature of phenomena. The essence of the explanatory lineage: since in the nature of phenomena, which is free of activity, there is no cause, there is no ground for reverting to the three realms. Its nature: since luminosity is without stains, the defining characteristics of the five primordial wisdoms are known. Its defining characteristic: since it is beyond thought and analysis, one abides in the enlightened intent endowed with the three kāyas and the five primordial wisdoms. When divided, there are four: the outer cycle, the inner cycle, the secret cycle, and the unsurpassed secret cycle. The essence of the outer cycle: since the afflictions are not to be abandoned, one abides in taking the five poisons (dug lnga) onto the path; since in its nature there is no effortful accomplishment, whatever appears arises as the nature of phenomena; and since in its defining characteristic there are no parts, emptiness is not divided into anything whatsoever. The essence of the inner cycle: since it is not something possessing form, it is the nature of phenomena without characteristics. Its nature: since there is no going or coming, it is primordial wisdom abiding permanently at all times. Its defining characteristic: from the side of taking root, it arises like a root; from the side of gathering together, it arises like a trunk; from the side of clarity, it arises like a flower; and from the side of ripening, it arises like a fruit. The essence of the secret cycle: since introduction and the attainment of realization are simultaneous, it does not depend on the three of hearing, reflection, and meditation;

[p. 176]རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མཉམ་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་གོམས་སྟོབས་ལ་རག་མ་ལུས། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་དུས་མཉམ་པས་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་གྱི་ངོ་བོ། ཚིག་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་པས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བའོ། །དེ་ལས་འདི་ཉིད་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་གདེང་འཆའ་བ་ལས། འདིར་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བླ་མའི་མཐུས་བལྟར་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མདོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་དབྱེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་ཀློང་ན་དགུ བམ་པོ་ན་ཉི་ཁྲི་དང་ཆིག་སྟོང༌། སྡེ་ན་གསུམ། ལེའུ་ན་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ། འཕྱོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་ན་སྟོང་དང་ལྔ་བརྒྱ། ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་བདུན། ལ་བཟླ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་བདག་

its nature: since the cessation of breath and buddhahood are simultaneous, it does not depend on effortful accomplishment or on the power of familiarization; its defining characteristic: since buddhahood and the arising of compassion are simultaneous, it does not depend on the accumulations and merit. The essence of the unsurpassed secret cycle: since it does not rely on words, it does not depend on wisdom. Its nature: since it is seen in direct perception (mngon sum), it does not abide in a view that grasps through intellectual speculation. Its defining characteristic: since the four visions (snang ba bzhi) reach full measure, it does not look expectantly to the fruition of the three kāyas and the five primordial wisdoms. Among these, this itself is the unsurpassed secret: whereas the lower cycles gain confidence in the nature of phenomena through intellectual speculation, here, through the power of the guru (bla ma), it is there to be seen in direct perception, as an object of the sense faculties; therefore it is especially exalted.

Now, drawing all the cycles thus taught together into a single summary, the definite sequence of their division and condensation is this. Within these teachings of the Great Perfection, in terms of expanses there are nine; in terms of fascicles, twenty-one thousand; in terms of classes, three; in terms of chapters, thirty-five thousand; great leaps, eight; nails, one hundred and eighty; in terms of obstacles, one thousand five hundred; distinctions (shan 'byed), seventy thousand; decisive resolutions, one hundred and fifty thousand; key points, five thousand; ślokas, six million four hundred thousand; and they abide as the very identity

[p. 177]ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་རྣམས། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བསྡུ་ན། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འདུས། དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་འདུས། དེ་ཡང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གགས་ལྔ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་

of twenty thousand tantras that bear names. From the Reverberation of Sound (thal 'gyur):

From the natural Great Perfection
The particulars of words have issued forth;
From the three classes they become nine expanses.
Gathering the words into ślokas,
From the six million four hundred thousand
There are thirty-five thousand chapters
And twenty-one thousand fascicles.
Their subject matter equals the limits of space;
It cuts the thoughts of the sentient beings to be tamed.
The subject matter condensed from this:
Into one hundred and eighty nails,
Obstacles, one thousand five hundred,
Great key points gathered, three thousand,
Deviations and obscurations (gol sgrib), four hundred thousand,
And tantras bearing names, twenty thousand—
The sequence of verbal expression is clearly set forth.

So it says. When these are condensed, they are included in three: the Mind Class, the Expanse Class, and the Instruction Class. Of these, the entire Mind Class is included in three expanses: the expanse in which the nature of phenomena is inexpressible; the expanse in which, as to the view, there is nothing that it is not; and the expanse in which, as to conduct, there is nothing that it is. These in turn are included in five thousand tantras that bear names. These in turn are included in eleven thousand chapters. These in turn are condensed into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are condensed into ten thousand decisive resolutions. These in turn are condensed into twenty thousand distinctions. These in turn are condensed into five hundred obstacles. These in turn

[p. 178]གནད་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ཡང་སྒོམ་ཡོད་དང་སྒོམ་མེད་ཀྱི་འཕྱོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མངོན་པ་ཆེན་པོའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་སྡེ་གསུམ་ཀ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུས་སོ། །ཀློང་གི་སྡེ་རྣམས་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། རང་བཞིན་ལ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མེད་པའི་ཀློང་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་མིང་དུ་ཐོགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས། །དེ་ཡང་ཤན་འབྱེད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་དགུ་བརྒྱར་བསྡུས། དེ་ཡང་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་བྱས་གྲོལ་དང༌། བཞག་གྲོལ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་གྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་ཀློང་གི་སྡེར་བསྡུས་སོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀློང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་དང༌། བློ་ལ་མ་གྲོལ་བ་མེད་

are condensed into one thousand key points. These in turn are condensed into fifty-one nails. These in turn are condensed into the two leaps of meditation (sgom yod) and nonmeditation (sgom med). Further, in terms of the piṭakas, all three classes are gathered into what is called the piṭaka of the Great Abhidharma (mngon pa chen po). That in turn is gathered into two: the Word and the treatises (bstan bcos). And these are gathered into what is called the Mind Class.

As for the gathering of the Expanse Class into three expanses: it is gathered into three—the expanse in which, as to meditation, there is nothing that it is; the expanse in which the nature is not to be sought; and the expanse in which the defining characteristics are without difference. These in turn are gathered into three thousand tantras that bear names. These in turn are gathered into eleven thousand chapters. These in turn are gathered into two million two hundred thousand ślokas. These in turn are gathered into eighty thousand decisive resolutions. These in turn are gathered into twenty thousand distinctions. These in turn are gathered into nine hundred obstacles. These in turn are gathered into two thousand key points. These in turn are gathered into fifty nails. These in turn are gathered into the three leaps of liberation through doing (byas grol), liberation through resting (bzhag grol), and naked liberation. And these are gathered into the Expanse Class.

The entire Instruction Class too is gathered into three expanses: the expanse in which display is unceasing; the expanse in which, in the intellect (blo), there is nothing unliberated;

[p. 179]པའི་ཀློང་དང༌། ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་དག་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལེའུ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་སྟོང་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་ཡང་ཤླཽ་ཀ་འབུམ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལ་བཟླ་བ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་ཤན་འབྱེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་སུ་བསྡུས། དེ་ཡང་གཟེར་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྡུས། དེ་དག་ཀྱང་གནད་བསྡུས་པ་དང༌། གནད་མཐོང་བ་དང༌། གནད་ཤེས་ཀྱི་འཕྱོང་གསུམ་དུ་བསྡུས། དེ་ཡང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་བསྡུས། བསྟན་བཅོས་ལ་མང་ཡང༌། རྒྱུད་དང༌། ལུང་དང༌། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང༌། རྩོད་པ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་དང༌། དགོངས་པ་དང༌། ལ་བཟླ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་བཞིར་བསྡུས། ལ་བཟླ་བ་ལ་ཡང༌། དགོངས་དོན་མན་ངག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། གནས་ལུགས་གཤིས་ཀྱི་ལ་བཟླ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་གི་ལ་བཟླ་དང༌། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་དང་བཞིར་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་སྤྲོ་བ་དང༌། གགས་བསྡམ་པ་དང༌། ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རང་གནད་

and the expanse in which, in the essence, there is neither good nor bad. These in turn are gathered into two thousand and twelve tantras that bear names. These in turn are gathered into fourteen thousand chapters. These in turn are gathered into one hundred thousand and twenty-one ślokas. These in turn are gathered into ten thousand decisive resolutions.

These in turn are gathered into forty thousand distinctions. These in turn are gathered into two thousand five hundred obstacles. These in turn are gathered into eighty-seven nails. These in turn are gathered into three leaps: gathering the key points, seeing the key points, and knowing the key points. These in turn are gathered into two: the Word and the treatises. Although the treatises are many, they are gathered into three: treatises of tantra, treatises of transmission, and treatises of pith instructions. Although the treatises of pith instructions, too, are exceedingly many, they are gathered into four: treatises that take up debate, treatises that take up establishing (bsgrub pa), treatises that take up enlightened intent, and treatises that take up decisive resolution. Decisive resolution, too, is gathered into four: the decisive resolution of the pith instructions on the intended meaning, the decisive resolution of the fundamental nature, the abiding nature, the decisive resolution of the words of the tenet systems, and the decisive resolution of saṃsāra and nirvāṇa as nondual. All of these, moreover, are gathered into three: unfolding the key points, binding the obstacles, and the introduction that brings [awareness] directly to bear

[p. 180]ལ་དབབ་པ་དང་གསུམ་དུ་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཞི་པའོ།། །།

upon its own key point. By drawing these together into one, the great and vital general framework (spyi chings) of the Dharma has been well explained.

From the Precious Treasury of the Supreme Vehicle, this is the fourth tier (rim khang): the thorough division of tenet systems.